Môn thi: Ngữ văn 11 - CB
Ngày thi: ………………………
Thời gian: 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
MA TRẬN ĐỀ:
Mức độ
nhận thức
Nhận biết
Thông hiểu Vận dụng
thấp
Vận dụng cao Tổng số
I. Đ
ọ
c hi
ể
u
Đoạn trích.
- Xuất xứ,
thể loại,
phương
thức biểu
đạt, …
của đoạn
trích.
- Nội dung
đoạn trích.
Quan điểm, tư
tưởng của tác
giả.
Nghệ thuật và
tác dụng trong
đoạn văn, đoạn
thơ.
Thể hiện
quan điểm
cá nhân về
vấn đề đặt ra
trong đoạn
trích (nhận
xét, đánh
giá, rút ra
bài học,…)
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ
1
1,0
10%
1
1,0
10%
1
1,0
10%
3
3,0
30%
II.Làm văn
1. Nghị luận
xã hội: viết
đoạn văn
(khoảng 200
chữ).
2. Nghị
luận văn
học về một
đoạn văn
hoặc một
tác phẩm
văn xuôi
(giai đoạn
30 – 45).
Vận dụng tổng hợp kĩ
năng và kiến thức về
xã hội, văn học để viết
đoạn văn ngắn về vấn
đề xã hội trong đoạn
trích phần đọc hiểu.
Vận dụng tổng hợp
những hiểu biết về tác
giả, tác phẩm đã học
và kĩ năng tạo lập văn
bản để viết bài nghị
luận văn học: Nghị
luận về một đoạn hoặc
tác phẩm văn xuôi.
(HKI - Ngữ văn 11).
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ
2
7,0
70%
2
7,0
70%
Tổng chung
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ
1
1,0
10%
1
1,0
10%
1
1,0
10%
2
7,0
70%
5
10,0
100%
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BÌNH ĐỊNH
TRƯỜNG THPT NGÔ LÊ TÂN ĐỀ THI HỌC KÌ I - NĂM HỌC 2017-2018
Môn thi: Ngữ văn 11 - CB
Ngày thi: ………………………
Thời gian: 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
Phần I. Đọc hiểu (3,0 điểm):
Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi:
Khi rời Tokyo, thay vì đi taxi và tàu điện ra sân bay chúng tôi đã lựa chọn xe bus
chạy tuyến nối trung tâm thành phố ở trạm xe bus gần nhà ga trung tâm ở khu Ikebukuro
với sân bay quốc tế Tokyo Hadena.
Xe bus chỉ có duy nhất một người phục vụ hành khách với rất nhiều vali hành lý.
Anh vừa là lái xe vừa là người bán vé vừa là người phục vụ. Khi xe tới anh xuống xe nhận
từng vali hành lý của khách, xếp gọn gàng vào hầm chứa đồ của xe một cách cực kỳ cẩn
trọng nhưng cũng rất nhanh chóng. Thái độ làm việc đầy trách nhiệm này chắc chắn là bắt
nguồn từ tinh thần kỷ luật rất cao đối với cá nhân khi thực hiện công việc của mình.
Sau khi nhận hành lý của hành khách, anh lên xe để thực hiện việc bán vé tuyến
Ikebukuro - sân bay Hadena cho từng khách với một thái độân cần và kính cẩn, luôn miệng
cảm ơn từng người và cần mẫn trả tiền thừa cho mọi người, nhất là khi có rất nhiều du
khách dùng tiền xu còn sót lại của mình để thanh toán cho tiền vé 1200 yên cho hành trình
này.
Khi xe tới sân bay anh lại một mình dỡ và gửi từng vali cho hành khách cũng nhẹ
nhàng và cẩn trọng như chính hành lý của mình vậy, và luôn miệng cảm ơn hành khách
chúng tôi.
Tôi kính phục anh, kính phục tinh thần kỷ luật cá nhân của anh cũng như của người
Nhật trong công việc. Nếu không có tinh thần kỷ luật cá nhân, người Nhật không bao giờ
có thể làm công việc của mình một cách cần mẫn, chu đáo và chi tiết tới mức tỉ mỉ đến vậy.
(Theo Fanpage Câu chuyện Nhật Bản)
Câu 1 (1,0 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.
Câu 2 (1,0 điểm): Nêu nội dung chính của đoạn trích.
Câu 3 (1,0 điểm): Vì sao nhân vật tôi nể phục anh lái xe bus?
Phần II. Làm văn (7,0 điểm):
Câu 1 (2 điểm):
Từ đoạn trích trên, anh/chị hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ) trình
bày suy nghĩ của mình về giá trị của tính kỷ luật trong cuộc sống.
Câu 2 (5 điểm):
Phân tích bi kịch bị cự tuyệt của Chí Phèo (từ khi Chí Phèo bị Thị Nở cự tuyệt
đến khi Chí Phèo đâm chết Bá Kiến rồi tự sát) trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam
Cao. Từ bi kịch đó, hãy trình bày giá trị tư tưởng của tác phẩm (giá trị hiện thực và
nhân đạo).
---------- HẾT --------
ĐỀ CHÍNH THỨC
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BÌNH ĐỊNH
TRƯỜNG THPT NGÔ LÊ TÂN ĐỀ THI HỌC KÌ I - NĂM HỌC 2017-2018
Phần I. Đọc hiểu (3,0 điểm):
Câu Nội dung Điểm
1 Phương thức biểu đạt chính: Tự sự.
1,0
2 Câu chuyện kể một anh lái xe bus người Nhật làm tốt công việc của mình,
để lại sự nể phục ở tác giả. 1,0
3
– Nhân vật tôi kính phục anh lái xe người Nhật vì anh ta có tinh thần kỷ
luật cao.
– Xe buýt rất đông khách nhưng cả lúc khách lên và xuống anh không hề
gắt gỏng, vội vã, ngược lại, anh đối đãi với khách với thái độ niềm nở,
lịch sự và làm việc rất cẩn trọng, tỉ mỉ.
1,0
Tổng điểm 3,0
Phần II. Làm văn (7,0 điểm):
1 Yêu cầu chung: Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng về dạng bài nghị luận xã hội và
văn học để tạo lập văn bản. Bài viết phải có bố cục đầy đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; thể
hiện khả năng cảm thụ văn học tốt; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết; không mắc lỗi
chính tả, từ ngữ, ngữ pháp.
2. Yêu cầu cụ thể:
Câu Nội dung Điểm
1 Từ đoạn trích trên, anh/chị hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ)
trình bày suy nghĩ của mình về giá trị của tính kỷ luật trong cuộc sống.
a) Đảm bảo cấu trúc đoạn nghị luận. 0,25
b) Xác định đúng vấn đề cần nghị luận.
Tính kỉ luật và sự cần thiết của nó trong đời sống của con người. 0,25
c) Triển khai vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp:
c1) Giới thiệu vấn đề nghị luận.
- Từ nội dung câu chuyện: một tài xế xe bus tuân thủ tính kỉ luật, đã làm rất
tốt công việc của mình.
- Nêu vấn đề: tính kỉ luật và sự cần thiết của nó trong đời sống của con
người.
c2) Phân tích vấn đề:
* Giải thích:
Tính kỉ luật: tuân thủ nghiêm khắc những nguyên tắc trong công việc và đời
sống của con người.
* Phân tích biểu hiện:
- Tại sao muốn thành công, cần tuân thủ tính kỉ luật?
+ Mục tiêu đặt ra và đạt được thành quả cuối cùng, không bỏ dở giữa chừng
1,0
ĐÁP ÁN - THANG ĐIỂM
ĐỀ THI HỌC KÌ I - NĂM HỌC 2017-2018
Môn: Ngữ văn 11 - CB
khi gặp khó khăn.
+ Có tính kỉ luật, dễ hoàn thành tốt công việc và đạt đến thành công.
* Bình luận:
- Trong cuộc sống, còn nhiều người không tuân thủ kỉ luật của bản thân và
tập thể ( cần phê phán).
- Cần phải có sự quyết tâm, ý chí để vượt qua những cám dỗ, hướng đến
những mục tiêu cao đẹp trong cuộc đời và có ích cho xã hội.
c3) Kết luận:
Tính kỉ luật là tiêu chí quan trọng nhất quyết định sự thành công ở mỗi
con người.
d) Sáng tạo.
Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, hình
ảnh và các yếu tố biểu cảm,…) ; thể hiện được quan điểm và thái độ riêng,
sâu sắc nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
0,25
e) Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo đúng chuẩn tiếng Việt. 0,25
Tổng điểm 2,0
Câu Nội dung Điểm
2 Cảm nhận bài thơ “Tỏ lòng” (Thuật hoài) của Phạm Ngũ Lão.
a) Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận.
Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài
triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề.
0,5
b) Xác định đúng vấn đề cần nghị luận.
Bi kịch bị cự tuyệt của Chí Phèo và giá trị tư tưởng của tác phẩm. 0,5
c) Triển khai vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp:
* Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm và vấn đề NL: bi kịch bị cự tuyệt
của Chí Phèo được thể hiện ở đọan cuối của truyện, qua đó chúng ta cảm
nhận về giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của tác phẩm.
* Phân tích bi kịch :
(1). Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người của Chí Phèo:
(a) Ứớc mơ muốn làm người lương thiện :
- Chí đã gặp thị Nở. Người đàn bà xấu như ma chê quỷ hờn ấy với tình
yêu thương mộc mạc, chân thành, đã đánh thức phần nhân tính còn lại trong
con người Chí, khiến Chí muốn trở lại làm người lương thiện.
- Mùi cháo hành đã đẩy lùi hơi ruợu trong Chí, và ngọn lửa lương tri
tưởng đã tắt, giờ lại bùng lên với một ước mơ được sống luơng thiện.
(2). Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người :
- Thị Nở từ chối sống cùng Chí Phèo, bởi lẽ bà cô thị kiên quyết ngăn cản
mối tình này.
- Khi thấy không cách gì níu giữ được thị Nở, Chí rơi vào tình thế tuyệt
vọng. Lúc này Chí thật sự thấm thía sâu sắc cái “bi kịch tinh thần của con
người sinh ra làm người nhưng lại không được làm người”:
+ Vật vã, đau đớn .
+ Uống rượu, nhưng càng uống càng tỉnh.
+ Chí ôm mặt khóc rưng rức và luôn thấy thoang thoảng mùi cháo
hành. (chi tiết này được nhắc đi nhắc lại nhằm tô đậm nỗi khát khao tình
yêu thương và nhất là bi kịch tinh thần của Chí.)
3,0
(
3
)
.
Gi
ải quyết
bi k
ịch biến th
ành th
ảm kịch
.
.
Bi kịch phải được giải quyết:
- Giết Bá Kiến: sự phản kháng lại kẻ đã đẩy mình vào con đường bi thảm.
+ Nhận ra và thấm thía tội ác của kẻ đã cướp đi nhân hình và nhân tính của
mình.
+ Hiểu ra nguồn gốc nỗi đau của mình, nguyên nhân bị đẩy vào con đường
tha hóa.
- Tự sát: Chí Phèo đã thức tỉnh hoàn toàn.
+ Không thể trở về đường cũ: lưu manh, tha hóa, đập phá, chém giết.
+ Không thể sống bình yên lương thiện trong xã hội ấy. (sự bế tắc).
(4). Gía trị hiện thực và giá trị nhân đạo của tác phẩm:
+ Gía trị hiện thực :
Tác phẩm ghi lại bức tranh về xã hội thực dân – phong kiến tàn bạo, vô
nhân tính.
Qua đó, tái hiện lại chân thực cuộc sống khốn cùng, bế tắc của người nông
dân bị đẩy vào con đường tha hóa và bế tắc (cái chết).
+ Gía trị nhân đạo:
Nhà văn cảm thông sâu sắc với bi kịch của người nông dân.
Đồng thời ông còn khẳng định sức sống bất diệt của thiên lương. (Lương
thiện, khát khao hạnh phúc là bản tính tự nhiên, tốt đẹp và mạnh mẽ của con
người).
Từ đó, nhà văn kêu gọi mọi người hãy luôn tin vào bản chất tốt đẹp của
con người.
(5). Đánh giá :
- Nhân vật Chí Phèo được xây dựng thành công, vừa khái quát, vừa cá
tính (tính điển hình).
- Bằng tấm lòng yêu thương trân trọng với những người khốn khó, Nam
Cao đã kêu gọi: Hãy đấu tranh chống lại các thế lực đen tối để mỗi con
người được sống lương thiện và hạnh phúc.
d) Sáng tạo.
Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, hình
ảnh và các yếu tố biểu cảm,…); thể hiện được quan điểm và thái độ riêng,
sâu sắc.
0,5
e) Chính t
ả
, dùng t
ừ
, đ
ặ
t câu:
Đảm bảo đúng chuẩn tiếng Việt.
0,5
Tổng điểm 5,0
Giáo viên ra đề
Nguyễn Xuân Diện
