SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
BẮC NINH
ĐỀ KIM TRA CUỐI HỌC KÌ II
NĂM HỌC 2024-2025
Môn: Ngữ văn - L+p 8
Thời gian lm bi: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
I. ĐỌC HIU (4,0 điểm)
Đọc văn bản:
Vi các thi nhân, ma thu lưu du n ca mnh trong nh"ng v$n thơ đư&m m't v(
riêng trong tr(o. Nguy-n Du, Nguy-n Khuy0n, Xuân Di2u, Huy C5n, Lưu Tr8ng Lư, T0
Hanh, Nguy-n Đnh Thi,… đều c; nh"ng câu thơ, b=i thơ tuy2t đ>p. Đ0n lư&t mnh, H"u
Th?nh l@i l=m cho ma thu c; thêm hương sBc mi.
[…] BBt đ$u l= hương Fi thơm náo nGc. M't ch" “phJ” kia đ g&i hương thơm
như sánh l@i. N; sánh bLi v hương đ5m m't ph$n, sánh cMn bLi t@i hơi gi; se. Hương
thơm luOn v=o trong gi; đư&c tinh l8c, đư&c cô đPc thêm. Gi; ma thu h=o ph;ng đem
chia hương ma thu - by giờ l= hương Fi chSn - ti khBp nơi trong vT trU.
[…] Đã cJm đư&cW“hương Fi”,Wđã nh5n ra “gi; se”, hơn th0 n"a mBt l@i cMn
nhn thy sương đangW“chng chnh qua ngõ”. Nh"ng du hi2u đPc trưng ca ma thu
đều hi2n di2n. Th0 m= sao tác giJ l@i vi0t:W“Hnh như thu đã về”? CMn điều ch? n"a m=
ngờ? Thu đã về th5t đy rOi, sao cMn nghi hoPc? Như đã n;i L trên, cái chSnh l= sự bt
ngờ, đ't ng't. Do bt ngờ nên cJ khGu giác (hương Fi), cJ xúc giác (hơi gi; se), cJ thị
giác (sương chng chnh) đều mách bJo thu về m= vẫn chưa thể tin, vẫn chưa dám chBc.
Cái bJng lJng mơ hO chSnh trong cJm giác “hnh như” y đã tôn thêm v( sương kh;i
lãng đãng lúc thu sang.
[…] Phút giao ma ca thiên nhiên y, nhn thy rOi, cJm thy rOi m= s"ng sờ
tưLng kh; tin. Do đ;,W“hnh như thu đã về” cMn như l= m't câu th$m hỏi l@i mnh để c; m't
sự khẳng định.
(Trích Thiên nhiên v= hOn người lúc sang thu, Vũ Nho,
in trong Đi gi"a miền thơ, NXB Văn học, 1999)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Thiên nhiên v= hOn người lúc sang thu thuộc kiểu văn bản no?
Câu 2. Theo văn bản, thiên nhiên sang thu được nh thơ Hữu Thỉnh cảm nhận bằng
những giác quan no?
Câu 3. Chỉ ra thnh phần biệt lập trong câu văn: Gi; ma thu h=o ph;ng đem chia
hương ma thu - by giờ l= hương Fi chSn - ti khBp nơi trong vT trU.
Câu 4. Qua văn bản, hãy rút ra 01 thông điệp về tình cảm giữa con người với thiên nhiên
(trình by khoảng 3-5 dòng).
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
Viết đoạn văn (khoảng 100 chữ) trình by suy nghĩ về một phẩm chất cần rèn
luyện của học sinh.
Câu 2. (4,0 điểm)
Viết bi văn thuyết minh (khoảng 300 chữ) giải thích về hiện tượng động đất.
--------- HẾT ---------
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BẮC NINH
(Hưng dẫn chm c; 03 trang)
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
KIM TRA CUỐI HỌC KÌ II
Môn: Ngữ văn - L+p 8
Phần/Câu Nội dung Điểm
ĐỌC HIU 4,0
1
- Kiểu văn bản: Nghị luận.
Hướng dẫn chấm: N0u h8c sinh trJ lời: “nghị lu5n văn h8c”, “phân
tSch thơ”, “nghị lu5n thơ”, đ@t 0,5 điểm.
0,75
2
- Theo văn bản, thiên nhiên sang thu được nh thơ Hữu Thỉnh cảm
nhận bằng những giác quan: khGu giác, xúc giác, thị giác.
Hướng dẫn chấm:
- H8c sinh ch? ra đúng mỗi giác quan đ@t 0,25 điểm.
- H8c sinh trJ lời: 03 giác quan theo ý hiểu v= cách g8i thông thường
l= mTi, da, mBt, đ@t 0,5 điểm.
0,75
3
- Thnh phần biệt lập: Chêm xen/phụ chú: by giờ l= hương Fi chSn.
Hướng dẫn chấm:
- HS trJ lời như đáp án, đ@t điểm tối đa.
- HS g8i tên đư&c th=nh ph$n chêm xen/phU chú hoPc th=nh ph$n bi2t
l5p đ@t 0,25 điểm.
- HS nêu đúng từ ng" biểu hi2n đ@t 0,75 điểm.
1,0
4
Qua văn bản, em rút ra 01 thông điệp về tình cảm giữa con người với
thiên nhiên l:
+ Luôn luôn yêu quý, gắn bó vẻ đẹp của thiên nhiên, có ý thức ca
ngợi, lưu giữ hình ảnh đẹp của cảnh vật thiên nhiên.
+ Có ý thức trân trọng, giữ gìn, bảo vệ thiên nhiên, phê phán, lên án
những hnh vi tn phá, xâm phạm, huỷ hoại thiên nhiên.
+ …
Hướng dẫn chấm: H8c sinh nêu đư&c 01 thông đi2p về tnh cJm gi"a
con người vi thiên nhiên, di-n đ@t đ số dMng, đ@t điểm tối đa.
1,5
VIẾT 6,0
1Viết đoạn văn (khoảng 100 chữ) trình bày suy nghĩ về một
phẩm chất cần rèn luyện của học sinh. 2,0
a. Xác định đư&c yêu c$u về hnh thGc, dung lư&ng ca đo@n văn
Đảm bảo yêu cầu về hình thức v dung lượng (khoảng 100 chữ) của
đoạn văn. Học sinh có thể trình by đoạn văn theo cách diễn dịch, quy
nạp, phối hợp...
0,25
b. Xác định đúng vn đề
Trình by suy nghĩ về một phẩm chất cần rèn luyện của học sinh.
0,25
c. Vi0t đo@n văn đJm bJo các yêu c$u
Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp trên cơ sở đảm bảo
1,0
các nội dung sau:
- Dẫn dắt v nêu được một phẩm chất cần rèn luyện của học sinh (VD:
chăm chỉ, trung thực, tự lập…)
- Nêu khái niệm v biểu hiện; vai trò của phẩm chất trong việc hình
thnh nhân cách v phát triển ton diện của học sinh.
- Những việc học sinh cần lm để rèn luyện phẩm chất (liên hệ bản
thân).
Hướng dẫn chấm: H8c sinh c; thể trnh b=y theo nhiều cách song
c$n đJm bJo vi0t đúng đo@n văn nghị lu5n đ dung lư&ng, trnh b=y
đư&c suy nghĩ ph h&p về m't phẩm cht c$n rèn luy2n ca h8c sinh.
- Ch? gii thi2u đư&c phẩm cht, trnh b=y suy nghĩ lan man, sơ s=i
đ@t 0,25 điểm.
- Gii thi2u đư&c phẩm cht, trnh b=y suy nghĩ, cách rèn luy2n
nhưng chưa đ ý, đ@t 0,5 điểm.
- Gii thi2u đư&c phẩm cht, trnh b=y suy nghĩ, cách rèn luy2n khá
đ$y đ nhưng chưa sâu sBc, đ@t 0,75 điểm.
- Gii thi2u đư&c phẩm cht, trnh b=y suy nghĩ, cách rèn luy2n đ$y
đ, sâu sBc, đ@t điểm tối đa.
d. Di-n đ@t
Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu
trong đoạn văn.
0,25
đ. Sáng t@o
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.
0,25
2Viết bài văn thuyết minh (khoảng 300 chữ) giải thích về hiện
tượng động đất.
4,0
a. BJo đJm bố cUc v= dung lư&ng ca b=i văn nghị lu5n
Bảo đảm yêu cầu về bố cục v dung lượng (khoảng 300 chữ) của bi văn.
0,25
b. Xác định đúng vn đề thuy0t minh
Giới thiệu, giải thích về hiện tượng động đất.
0,25
c. Vi0t đư&c b=i văn thuy0t minh đJm bJo các yêu c$u
Lựa chọn được các thao tác trình by phù hợp, nêu được những thông
tin quan trọng; trình by mạch lạc, thuyết phục, thể hiện được hệ
thống ý theo bố cục ba phần của bi văn thuyết minh. Có thể triển
khai theo hướng sau:
* Mở bài: Dẫn dắt, giới thiệu khái quát về hiện tượng động đất.
* Thân bài:
- Miêu tả hoặc thuật lại các biểu hiện điển hình của hiện tượng động
đất: mặt đất rung lắc, rạn nứt, tạo sóng thần, sạt lở đất …
- Nêu các nguyên nhân dẫn đến hiện tượng động đất: các lớp đất đá,
nền địa chất bị đứt gãy, sụt lún, dịch chuyển… hiện tượng núi lửa hoạt
động, băng tan ở cực, hoạt động khai thác ti nguyên thiên nhiên, sử
dụng chất nổ trong xây dựng cầu, đường,.... Khuy0n khSch b=i vi0t sử
3,0
dUng thông tin, số li2u đư&c c5p nh5t.
- Nêu hậu quả của hiện tượng động đất với đời sống của con người:
thiệt hại về người, ti sản, ô nhiễm môi trường, phát sinh dịch bệnh…
- Thái độ hnh động của con người trước hiện tượng động đất.
Hướng dẫn chấm: H8c sinh c; thể sử dUng thu5t ng" Địa lS đã bi0t
hoPc từ ng" thông thường ph h&p để miêu tJ, giJi thSch về hi2n
tư&ng tự nhiên.
*Kết bài: Khẳng định lại mức độ nguy hiểm của động đất; Kêu gọi
mọi người nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, ứng phó với thiên tai
để giảm thiểu hậu quả.
Hướng dẫn chấm: H8c sinh c; thể trnh b=y theo nhiều cách song
c$n đJm bJo vi0t đúng b=i văn thuy0t minh đ dung lư&ng, gii thi2u
v= giJi thSch đư&c hi2n tư&ng đ'ng đt.
- Ch? gii thi2u đư&c hi2n tư&ng đ'ng đt, miêu tJ lan man, sơ s=i đ@t
1,0-1,5 điểm.
- Gii thi2u đư&c hi2n tư&ng đ'ng đt, miêu tJ v= giJi thSch đư&c
nguyên nhân, không nêu đư&c h5u quJ, đ@t 2,0 điểm.
- Gii thi2u đư&c hi2n tư&ng đ'ng đt, miêu tJ v= giJi thSch đư&c
nguyên nhân, nêu đư&c h5u quJ nhưng chưa rõ, đ@t 2,5 điểm.
- Gii thi2u đư&c hi2n tư&ng đ'ng đt, miêu tJ v= giJi thSch đư&c
nguyên nhân, nêu đư&c h5u quJ v= mối liên h2, đ@t điểm tối đa.
d. Di-n đ@t
Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn
bản.
0,25
đ. Sáng t@o
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới
mẻ.
0,25
Tổng 10,0
Lưu ý: N0u b=i l=m trnh b=y cẩu thJ, ch" quá xu không đ@t điểm về
yêu c$u di-n đ@t.