Đ nh giá tài s n vô hình c a doanh nghi pị ả ủ ệ
Vi c đ nh giá tài s n vô hình khó khăn không ph i k thu t mà làệ ị ả ả ở ỹ ậ
các s li u kinh t vĩ mô và vi mô làm đ u vào cho m i k thu tở ố ệ ế ầ ọ ỹ ậ
đ nh giá. ị
Tr c khi nói v nh ng khó khăn trong vi c đ nh giá tr tài s n vô hìnhướ ề ữ ệ ị ị ả
c a doanh nghi p và cách kh c ph c, c n quanh tr hai năm tr c đây.ủ ệ ắ ụ ầ ở ướ
Đó là vào năm 2004, m t s doanh nghi p Nhà n c l n, ho t đ ng t tộ ố ệ ướ ớ ạ ộ ố
nh Vinamilk, B o Minh, Vietcombank đã có k ho ch c ph n hoá trong năm nay và nh ngư ả ế ạ ổ ầ ữ
năm t i đây. Các doanh nghi p Nhà n c này đ u có th ng hi u và tên tu i n i ti ng, tài s nớ ệ ướ ề ươ ệ ổ ổ ế ả
vô hình có th có giá tr không kém tài s n h u hình.ể ị ả ữ
Lúc đó, m c dù B tài chính đã quy đ nh công th c tính giá tr l i th kinh doanh c a các doanhặ ộ ị ứ ị ợ ế ủ
nghi p Nhà n c (d a trên giá tr tài s n trên s sách và t l l i nhu n bình quân c a doanhệ ướ ự ị ả ổ ỷ ệ ợ ậ ủ
nghi p), nh ng các công th c này khó áp d ng trên th c t .ệ ư ứ ụ ự ế
V n đ này đ c bi t nghiêm tr ng đ i v i các doanh nghi p Nhà n c l n trong các ngànhấ ề ặ ệ ọ ố ớ ệ ướ ớ
d ch v nh b o hi m, ngân hàng, t v n. Vì th , còn r t nhi u tranh lu n xung quanh vi c tìmị ụ ư ả ể ư ấ ế ấ ề ậ ệ
ra gi i pháp đ nh giá tài s n vô hình phù h p, đ c bi t là đ i v i các doanh nghi p Nhà n cả ị ả ợ ặ ệ ố ớ ệ ướ
l n.ớ
Trên c s nào đ xác đ nh giá trơ ở ể ị ị
R t khó xác đ nh đ c chính xác giá tr c a tài s n vô hình c a doanh nghi p. Làm sao ch d aấ ị ượ ị ủ ả ủ ệ ỉ ự
trên giá tr s sách mà xác đ nh đ c giá tr th ng hi u c a m t ngân hàng hay m t công tyị ổ ị ượ ị ươ ệ ủ ộ ộ
b o hi m? Do v y nh ng quy đ nh hi n hành theo thông t 79 c a B tài chính (d a trên giá trả ể ậ ữ ị ệ ư ủ ộ ự ị
v n c a Nhà n c trên s sách, t l l i nhu n c a doanh nghi p và lãi su t trái phi u Chínhố ủ ướ ổ ỷ ệ ợ ậ ủ ệ ấ ế
ph ) là r t không h p lý và không có c s .ủ ấ ợ ơ ở
Năm 2004, ông Kelvin Lee, GĐ B phân t v n đ nh giá và chi n l c, Cty Pricewaterhouseộ ư ấ ị ế ượ
Coopers Vi t Nam đã phát bi u: “Có nh ng k thu t đ c bi t đ xác đ nh đ c giá tr vô hìnhệ ể ữ ỹ ậ ặ ệ ể ị ượ ị
và đi u quan tr ng là c n ch n đ c ph ng pháp đ nh giá phù h p. M t vai trò quan tr ngề ọ ầ ọ ượ ươ ị ợ ộ ọ
c a t v n đ nh giá là giúp lãnh đ o doanh nghi p hi u đ c và t p trung vào xây d ng nh ngủ ư ấ ị ạ ệ ể ượ ậ ự ữ
y u t t o d ng giá tr (vô hình) cho doanh nghi p”.ế ố ạ ự ị ệ
Hi n nay chúng ta còn r t b ng khi đ nh giá m t tài s n vô hình nào đó cho m t doanhệ ấ ỡ ỡ ị ộ ả ộ
nghi p . M t th c tr ng đáng quan ng i v năng l c qu n tr c a chúng ta là: không quy t li tệ ộ ự ạ ạ ề ự ả ị ủ ế ệ
v i vi c xây d ng các tài s n vô hình c a doanh nghi p , có ít nhi u tài s n vô hình r i l iớ ệ ự ả ủ ệ ề ả ồ ạ
không vun vén gìn gi chúng, khi c n “bán” doanh nghi p ho c CPH l i ch ng bi t tính toán giáữ ầ ệ ặ ạ ẳ ế
tr các tài s n vô hình.ị ả
Đi u này cũng là l th ng vì t tr ng tài s n vô hình trong t ng tài s n t l thu n v i m c đề ẽ ườ ỷ ọ ả ổ ả ỷ ệ ậ ớ ứ ộ
phát tri n KH-KT nói riêng và đ l n c a n n kinh t th tr ng, kinh t tri th c nói chung. Đó làể ộ ớ ủ ề ế ị ườ ế ứ
t m vĩ mô, khi mà qu c gia còn tr ng thái kinh t nông nghi p l c h u.ở ầ ố ở ạ ế ệ ạ ậ
Còn m c doanh nghi p thì ngay lúc này, tài s n vô hình đã là s ng còn. Các lãnh đ o doanhở ứ ệ ả ố ạ
nghi p c n hi u r t rõ v tài s n vô hình, xây d ng, vun đ p, khai thác và nh t là bi t đích xácệ ầ ể ấ ề ả ự ắ ấ ế
giá tr b ng ti n c a chúng. Hi n chúng ta ch a có tri th c và còn ít các chuyên gia am hi u vị ằ ề ủ ệ ư ứ ể ề
tài s n vô hình.ả
Chúng ta th ng coi là có 5 lo i tài s n vô hình đ c đ nh danh và lo i 6 là nh ng tài s n vôườ ạ ả ượ ị ạ ữ ả
hình khác. Đó là: 1. Các sáng ch , phát minh, công th c, quy trình, mô hình, k năng; 2. B nế ứ ỹ ả
quy n và các tác ph m văn h c, âm nh c, ngh thu t; 3. Th ng hi u, tên th ng m i, nhãnề ẩ ọ ạ ệ ậ ươ ệ ươ ạ
hi u hàng hoá; 4. Quy n kinh doanh, gi y phép, h p đ ng; 5. Ph ng pháp, ch ng trình, hệ ề ấ ợ ồ ươ ươ ệ
th ng, th t c, kh o sát, nghiên c u, d báo, d toán, danh sách khách hàng, các s li u kố ủ ụ ả ứ ự ự ố ệ ỹ
thu t; 6. Các lo i tài s n vô hình khác (nh đ i ngũ nhân l c, v trí kinh doanh...).ậ ạ ả ư ộ ự ị
Ba nhóm ph ng pháp đ nh giá tài s n vô hìnhươ ị ả
V m t k thu t, th gi i có nhi u ph ng pháp đ nh giá tài s n vô hình. Chúng ta c n có đ iề ặ ỹ ậ ế ớ ề ươ ị ả ầ ộ
ngũ chuyên gia am hi u các ph ng pháp này và bi t v n d ng chúng vào th c ti n. Cácể ươ ế ậ ụ ự ễ
chuyên gia đã h th ng hóa r t nhi u k thu t đ nh giá tài s n vô hình thành 3 nhóm ph ngệ ố ấ ề ỹ ậ ị ả ươ
pháp: (1) ph ng pháp ti p c n th tr ng, (2) ph ng pháp giá thành và (3) ph ng pháp l iươ ế ậ ị ườ ươ ươ ợ
t c.ứ
Theo quy đ nh c a B Tài chính trong Thông t s 79/2002/TT-BTC thì hai k thu t đ nh giáị ủ ộ ư ố ỹ ậ ị
đ c phép áp d ng chính th c là (1) tài s n ròng và (2) dòng ti n chi t kh u. Hai k thu t nàyượ ụ ứ ả ề ế ấ ỹ ậ
thu c nhóm ph ng pháp đ nh giá theo l i t c. Đây là nh ng k thu t đ nh giá ph bi n nh t.ộ ươ ị ợ ứ ữ ỹ ậ ị ổ ế ấ
Theo chúng tôi, các doanh nghi p và nh ng chuyên gia t v n v đ nh giá có th v n d ngệ ữ ư ấ ề ị ể ậ ụ
nh ng k thu t khác, có th là đ ki m ch ng, nh ng cũng có tr ng h p là b t bu c. Vì v iữ ỹ ậ ể ể ể ứ ư ườ ợ ắ ộ ớ
m t s tr ng h p c th ta không th v n d ng các k thu t thu c nhóm ph ng pháp tínhộ ố ườ ợ ụ ể ể ậ ụ ỹ ậ ộ ươ
theo l i t c. Ch ng h n khi đ nh giá m t ph n m m mà bu c ph i v n d ng k thu t đ nh giáợ ứ ẳ ạ ị ộ ầ ề ộ ả ậ ụ ỹ ậ ị
theo l i t c thì h u nh không th th c hi n đ c ho c th c hi n r t hình th c.ợ ứ ầ ư ể ự ệ ượ ặ ự ệ ấ ứ
Th c s vi c đ nh giá tài s n vô hình là khó khăn và còn r t m i m VN. Cái khó chính khôngự ự ệ ị ả ấ ớ ẻ ở
ph i tri th c v k thu t đ nh giá mà là các s li u kinh t vĩ mô (nhà n c, xã h i) và vi môả ở ứ ề ỹ ậ ị ở ố ệ ế ướ ộ
(doanh nghi p ) làm đ u vào cho m i k thu t đ nh giá. Tuy nhiên, c các ch doanh nghi p ,ệ ầ ọ ỹ ậ ị ả ủ ệ
c các c quan qu n lý nên xem đây là tr n chi n mà chúng ta ph i th ng trong cu c ch i kinhả ơ ả ậ ế ả ắ ộ ơ
t th tr ng, kinh t tri th c và kinh t toàn c u.ế ị ườ ế ứ ế ầ
Không có con đ ng nào khác là chúng ta ph i h c và hành. C r t rè mãi thì m t mát ngàyườ ả ọ ứ ụ ấ
càng nhi u. Các chuyên gia am hi u v n đ này n c ta còn ít, nh ng kh ng đ nh là có. Dùề ể ấ ề ở ướ ư ẳ ị
sao vi c các ch doanh nghi p h c đ hi u, đ ch huy doanh nghi p c a mình trong tr nệ ủ ệ ọ ể ể ể ỉ ệ ủ ậ
chi n giành l y nh ng đ ng ti n th t l n nh tài s n vô hình là quan tr ng hàng đ u và songế ấ ữ ồ ề ậ ớ ờ ả ọ ầ
song v i nó là đào t o g p các chuyên gia v đ nh giá tài s n vô hình và s d ng hi u qu cácớ ạ ấ ề ị ả ử ụ ệ ả
chuyên gia t v n này.ư ấ
Nh ng l p h c v lý thuy t và th c hành đ nh giá tài s n vô hình đang đ c m ra Tp.HCMữ ớ ọ ề ế ự ị ả ượ ở ở
là c h i t t đ t ng b c các ch doanh nghi p và các chuyên gia kinh t quan tâm có thơ ộ ố ể ừ ướ ủ ệ ế ể
b c đ u tích lũy tri th c v v n đ này.ướ ầ ứ ề ấ ề
Admin (Theo www.vneconomy.com.vn)