BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HỒ CHÍ MINH
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
SẢN XUẤT CHẾ PHẨM NẤM PAECILOMYCES
LILACINUS PHÒNG TRỪ TUYẾN TRÙNG
MELOIDOGYNE SP. GÂY HẠI TRÊN CÂY HỒ TIÊU
Ngành: CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Chuyên ngành: CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Giảng viên hướng dẫn : Ts. Nguyễn Thị Hai
Sinh viên thực hiện : Đinh Thành Hiếu
MSSV: 1311100296 Lớp: 13DSH03
TP. Hồ Chí Minh, 2017
i
LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan nội dung trong đồ án tốt nghiệp là công trình nghiên cứu
thực sự của cá nhân em dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Hai – giảng
viên Khoa Công Nghê Sinh Học – Thực Phẩm – Môi Trường, trường Đại
học Công Nghệ Tp. HCM. Đề tài được thực hiện dựa trên cơ sở nghiên cứu
lý thuyết và tiến hành nghiên cứu thực nghiệm tại phòng thí nghiệm Công
Nghệ Sinh Học, Khoa Công Nghê Sinh Học – Thực Phẩm – Môi Trường,
trường Đại học Công Nghệ Tp. HCM. Tất cả các số liệu, hình ảnh, các kết
quả là nghiên cứu hoàn toàn trung thực.
Đồ án không sao chép dưới bất kỳ hình thức nào, nếu có phát hiện sự gian
lận em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Tp. HCM, ngày 26 tháng 7 năm 2017
Sinh viên thực hiện
Đinh Thành Hiếu
ii
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian từ khi bắt đầu học tập tại trường đến nay, em đã nhận
được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ của quý Thầy Cô, gia đình và bạn bè.
Với lòng biết ơn sâu sắc nhất, em xin gửi đến quý Thầy Cô ở Khoa Công
Nghệ Sinh học – Thực Phẩm – Môi Trường, Trường Đại học Công Nghệ Tp.
HCM đã cùng với tri thức và tâm huyết của mình để truyền đạt vốn kiến thức
quý báu cho chúng em trong suốt thời gian học tập tại trường. Và đặc biệt,
trong học kỳ này. Nếu không có những lời hướng dẫn, dạy bảo của các thầy
cô thì em nghĩ bài thu hoạch này của em rất khó có thể hoàn thiện được. Một
lần nữa, em xin chân thành cảm ơn thầy. Bài báo cáo đồ án tốt nghiệp thực
hiện trong khoảng thời gian 3 tháng. Bước đầu đi vào thực tế của em còn hạn
chế và còn nhiều bỡ ngỡ. Do vậy, không tránh khỏi những thiếu sót là điều
chắc chắn, em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của quý
Thầy Cô và các bạn học cùng lớp để kiến thức của em trong lĩnh vực này
được hoàn thiện hơn.
Em xin gởi lời cảm ơn chân thành và sự tri ân sâu sắc đối với các thầy cô của
trường Đại học Công Nghệ Tp. HCM, đặc biệt là TS. Nguyễn Thị Hai, giảng
viên khoa Công Nghệ Sinh học – Thực Phẩm – Môi Trường của trường đã
tạo điều kiện cho em để em có thể hoàn thành tốt bài báo cáo đồ án tốt
nghiệp này. Và em cũng xin chân thành cám ơn các thầy cô ở phòng thí
nghiệm, các anh chị, các bạn đã nhiệt tình hướng dẫn và giúp đỡ em hoàn
thành báo cáo đồ án tốt nghiệp.
Trong quá trình thực hiện đồ án tốt nghiệp, cũng như là trong quá trình làm
bài báo cáo, khó tránh khỏi sai sót đồng thời do trình độ lý luận cũng như
kinh nghiệm thực tiễn còn hạn chế nên bài báo cáo không thể tránh khỏi
những thiếu sót, em rất mong nhận được ý kiến đóng góp của Thầy/Cô để
em học thêm được nhiều kinh nghiệm và áp dụng vào công việc sắp tới.
Em xin chân thành cảm ơn !
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ ii
MỤC LỤC ................................................................................................................. iii
DANH MỤC HÌNH ẢNH ....................................................................................... vii
MỞ ĐẦU ..................................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU ................................................................ 4
1.1.Giới thiệu về nấm thuộc chi Paecilomyces ................................................................. 4
1.1.1. Phân loại khoa học .............................................................................. 4
1.1.2. Đặc điểm sinh thái ............................................................................... 5
1.1.3. Các nghiên cứu về nhân nuôi và sử dụng nấm Paecilomyces lilacinus
trong phòng từ tuyến trùng hại cây trồng ............................................................. 7
1.1.4. Nghiên cứu về ảnh hưởng của các yếu tố môi trường đến sự sản xuất
và bảo quản chế phẩm nấm Paecilomyces lilacinus .......................................... 10
1.2.Tổng quan về tuyến trùng .............................................................................................. 11
1.2.1. Đặc điểm sinh thái ............................................................................. 12
CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ....................... 19
2.1.Thời gian và địa điểm nghiên cứu ............................................................................... 19
2.2.Thiết bị - hóa chất - vật liệu nghiên cứu .................................................................... 19
2.2.1. Thiết bị - hóa chất ............................................................................. 19
2.2.1.1. Thiết bị .............................................................................................. 19
2.2.1.2. Hóa chất ............................................................................................ 19
2.2.2. Vật liệu nghiên cứu: .......................................................................... 24
2.3.Phương pháp nghiên cứu ............................................................................................... 24
2.3.1. Hoạt hóa nguồn nấm Paecilomycse lilacinus. .................................. 24
2.3.2. Quan sát đặc điểm hình thái nấm sợi (Agrios, 2005)........................ 24
2.3.3. Hoàn thiện quy trình nhân nuôi sản xuất chế phẩm từ nấm
Paecilomyces lilacinus ....................................................................................... 26
2.3.3.1. Khảo sát ảnh hưởng của độ ẩm ban đầu của cơ chất đến sự phát triển
của nấm Paecilomyces lilacinus ........................................................ 26
iv
2.3.3.2. Khảo sát ảnh hưởng của chất mang đến thời gian tồn trữ chế phẩm 27
2.3.4. Khảo sát khả năng ký sinh tuyến trùng Meloidogyne sp của chế phẩm
nấm Paecilomyces lilacinus trong điều kiện phòng thí nghiệm ......................... 28
2.3.4.1. Phương pháp tách tuyến trùng từ rễ tiêu (dẫn theo Lê Thị Mai Châm,
2014) ................................................................................................. 28
2.3.4.2. Phương pháp khảo sát khả năng ký sinh của chế phẩm nấm
Paecilomyces lilacinus ...................................................................... 28
2.3.5. Đánh giá hiệu quả phòng trừ tuyến trùng Meloidogyne sp. hại cây hồ
tiêu của chế phẩm nấm Paecilomyces lilacinus ở phạm vi đồng ruộng ............. 29
2.3.5.1. Điều tra mức độ tuyến trùng gây hại cây hồ tiêu .............................. 29
2.3.5.2. Đánh giá hiệu lực phòng tuyến trùng Meloidogyne sp. hại cây hồ tiêu
của chế phẩm nấm Paecilomyces lilacinus ....................................... 29
2.4.Phương pháp xử lý số liệu ............................................................................................. 34
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN ....................................................... 35
3.1.Đặc điểm hình thái của các chủng nấm P1 phân lập được ................................... 35
3.2.Khảo sát sự ảnh hưởng của độ ẩm cơ chất đến mực độ bào tử nấm
Paecilomyces lilacinus trong quá trình nhân nuôi ......................................................... 36
3.3. .... Kết quả mật độ chế phẩm nấm Paecilomyces lilacinus khi bảo quản với các
chất mang .................................................................................................................................. 38
3.4. ... Khảo sát khả năng phòng trừ tuyến trùng trên cây hồ tiêu của chế phẩm nấm
Paecilomyces lilacinus. ......................................................................................................... 40
3.4.1. Trong điều kiện phòng thí nghiệm .................................................... 41
3.5. ... Khảo sát khả năng phòng trừ tuyến trùng trên cây hồ tiêu của chế phẩm nấm
Paecilomyces lilacinus ngoài đồng ruộng ........................................................................ 44
3.5.1. Mật số tuyến trùng trong đất ............................................................. 44
3.5.2. Mức độ bị hại và sự phát triển của cây hồ tiêu sau khi xử lý nấm.... 46
CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ....................................................... 51
4.1.Kết luận .............................................................................................................................. 51
4.2.Kiến nghị ............................................................................................................................ 51
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................... 52