1
Lêi nãi ®Çu
Sau nhiÒu thËp kû x©y dùng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ, ViÖt Nam ®ang trong qu¸
tr×nh tiÕn hµnh c«ng cuéc ®æi míi, nÒn kinh tÕ ®ang dÇn dÇn khëi s¾c: Tèc ®é
t¨ng trëng ngµy cµng cao, l¹m ph¸t ®îc kiÒm chÕ, s¶n xuÊt ph¸t triÓn, ®êi sèng
nh©n d©n ®îc c¶i thiÖn râ rÖt.
Hoµ nhÞp vµo sù t¨ng trëng m¹nh mÏ cña nÒn kinh tÕ §Êt níc, hÖ thèng
ng©n hµng ViÖt Nam ®ang tiÕn hµnh c«ng cuéc ®æi míi, hiÖn ®¹i ho¸ trong qu¶n
lý vµ ho¹t ®éng nghiÖp vô nh»m xøng ®¸ng lµ Trung t©m cña hÖ thèng tiÒn tÖ
quèc gia. Sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ ®ßi hái ph¶i cã sù ®Çu t rÊt lín tõ néi bé
nÒn kinh tÕ vµ bªn ngoµi. TÝch luü tõ néi bé nÒn kinh tÕ cã ý nghÜa rÊt quan
träng, ®ã lµ tiÒn ®Ò lµ ®iÒu kiÖn ®Ó cã thÓ tiÕp nhËn vµ sö dông c¸c nguån vèn bªn
ngoµi ®¹t hiÖu qu¶ ®ång thêi ®Ó t¨ng thªm tÝnh ®éc lËp tù chñ cña nÒn kinh tÕ.
HiÖn nay, ë níc ta, hÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp cã vèn nhá, m¸y mãc, thiÕt
bÞ c«ng nghÖ l¹c hËu...vµ ®ang rÊt cÇn nguån vèn ®Çu t níc ngoµi ®Ó c¶i tiÕn,
n©ng cao chÊt lîng s¶n xuÊt. MÆc dï thÞ trêng chøng kho¸n ViÖt Nam ra ®êi,
®· t¹o kªnh dÉn vèn trùc tiÕp tíi c¸c doanh nghiÖp vµ x· héi. Nhng vai trß cña
Ng©n hµng Th¬ng m¹i trong viÖc ®Çu t cho t¨ng trëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ
vÉn chiÕm vÞ trÝ rÊt quan träng. HÖ thèng ng©n hµng vÉn lµ kªnh dÉn vèn chÝnh
trong nÒn kinh tÕ. Cho nªn hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña Ng©n hµng Th¬ng m¹i ¶nh
hëng lín ®Õn hiÖu qu¶ cña nÒn kinh tÕ.
Së giao dÞch I NHNo&PTNT ViÖt Nam ®· vµ ®ang tÝch cùc t×m kiÕm, triÓn
khai c¸c biÖn ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh, x©y dùng c¬ cÊu nguån
vèn hîp lý, khai th¸c tiÒm n¨ng vÒ vèn ®Ó ®¶m b¶o nguån vèn æn ®Þnh, tõ ®ã, sö
dông vèn cã hiÖu qu¶ lµ môc tiªu hµng ®Çu ®Æt ra cho Ng©n hµng. Sù ph¸t triÓn
cña Ng©n hµng lµ sù ®ãng gãp, khÝch lÖ vµo sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i
ho¸ ®Êt níc. Toµn thÓ ban l·nh ®¹o Ng©n hµng còng nh ®éi ngò c¸n bé c«ng
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
2
nh©n viªn chøc ®ang cè g¾ng kh«ng biÕt mÖt mái kh¾c phôc nh÷ng khã kh¨n ®Ó
hoµn thµnh nhiÖm vô cña §¶ng vµ Nhµ níc giao.
Sau mét thêi gian thùc tËp t¹i Së giao dÞch I NHNo&PTNT ViÖt Nam,
®îc sù gióp ®ì cña ban l·nh ®¹o, c¸n bé nh©n viªn phßng kinh doanh vµ sù
híng dÉn tËn t×nh cña TiÕn sÜ Vò Duy Hµo, em ®· nghiªn cøu ®Ò tµi “ Gi¶i ph¸p
n©ng cao hiÖu qu¶ Sö dông vèn t¹i Së giao dÞch I NHNo&PTNT ViÖt Nam ”.
Néi dung gåm ba phÇn chÝnh:
Ch¬ng I. C¬ së lý luËn vÒ hiÖu qu¶ sö dông vèn cña Ng©n hµng
Th¬ng m¹i.
Ch¬ng II. Thùc tr¹ng hiÖu qu¶ Sö dông vèn t¹i Së giao dÞch I
NHNo&PTNT.
Ch¬ng III. Gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ Sö dông vèn t¹i Së giao dÞch I
NHNo&PTNT.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
3
Ch¬ng I
C¬ së lÝ luËn vÒ hiÖu qu¶ sö dông vèn
cña Ng©n hµng th¬ng m¹i .
1.1. Kh¸i qu¸t vÒ Ng©n hµng Th¬ng m¹i.
1.1.1. Kh¸i niÖm - §Æc ®iÓm cña Ng©n hµng th¬ng m¹i.
1.1.1.1. Kh¸i niÖm.
Ng©n hµng th¬ng m¹i ®· cã mét qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn l©u
dµi. Ngay nöa ®Çu thÕ kû 16, ë Ch©u ¢u ®· ra ®êi mét sè ng©n hµng ®Çu tiªn mµ
tiÒn th©n lµ nh÷ng tæ chøc cho vay nÆng l·i. Vµo thêi ®iÓm nµy, ng©n hµng ph¸t
triÓn ë tr×nh ®é thÊp, ho¹t ®éng cña ng©n hµng chØ gãi gän trong lÜnh vùc gi÷ hé
tiÒn vµ cho vay. Cïng víi sù ph¸t triÓn kh«ng ngõng cña nÒn kinh tÕ, ho¹t ®éng
cña ng©n hµng th¬ng m¹i còng ®îc tõng bíc ®îc cñng cè vµ hoµn thiÖn,
chuyÓn ho¸ dÇn theo híng ®a n¨ng. Tuy nhiªn ®Õn nay cha cã mét kh¸i niÖm
thèng nhÊt vÒ ng©n hµng th¬ng m¹i do c¸c nhµ kinh tÕ nhËn thÊy cã nh÷ng khã
kh¨n trong viÖc ®Þnh nghÜa “ng©n hµng”, bëi quan niÖm vÒ ng©n hµng thay ®æi
trong kh«ng gian (tËp qu¸n vµ phong tôc cña mçi níc) vµ trong thêi gian (theo
®µ tiÕn triÓn kinh tÕ-x· héi). Theo mét sè chuyªn gia vÒ ng©n hµng trªn thÕ giíi
th× ng©n hµng trong nÒn kinh tÕ trªn thÞ trêng ®îc quan niÖm lµ “Ng©n hµng lµ
mét doanh nghiÖp ®Æc biÖt ho¹t ®éng trong lÜnh vùc tµi chÝnh tiÒn tÖ, tu©n thñ
theo ph¸p luËt theo ®uæi môc tiªu lîi nhuËn” . Theo luËt c¸c tæ chøc tÝn dông cña
ViÖt Nam ®îc Quèc héi níc Céng hßa X· héi Chñ nghÜa ViÖt Nam khãa X, kú
häp thø 2 th«ng qua ngµy 12/12/1997 “Ng©n hµng lµ lo¹i h×nh tæ chøc tÝn dông
®îc thùc hiÖn toµn bé ho¹t ®éng ng©n hµng vµ c¸c ho¹t ®éng kinh doanh kh¸c
cã liªn quan. Theo tÝnh chÊt vµ ho¹t ®éng, c¸c lo¹i h×nh ng©n hµng gåm ng©n
hµng th¬ng m¹i, ng©n hµng ph¸t triÓn, ng©n hµng ®Çu t, ng©n hµng chÝnh s¸ch,
ng©n hµng hîp t¸c vµ c¸c lo¹i h×nh ng©n hµng kh¸c”.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
4
1.1.1.2. §Æc ®iÓm cña Ng©n hµng Th¬ng m¹i.
Tuy nhiªn ®Ó hiÓu râ h¬n kh¸i niÖm vÒ ng©n hµng th¬ng m¹i chóng ta cÇn
xem xÐt ®Æc ®iÓm cña ng©n hµng th¬ng m¹i. Tríc hÕt, ho¹t ®éng ng©n hµng
th¬ng m¹i lµ h×nh thøc kinh doanh kiÕm lêi, theo ®uæi môc tiªu lîi nhuËn lµ chñ
yÕu. Ng©n hµng thùc hiÖn hai h×nh thøc ho¹t ®éng lµ kinh doanh tiÒn tÖ vµ dÞch
vô ng©n hµng. Trong ®ã, ho¹t ®éng kinh doanh tiÒn tÖ ®îc biÓu hiÖn ë nghiÖp vô
huy ®éng vèn díi c¸c h×nh thøc kh¸c nhau, ®Ó cÊp tÝn dông cho kh¸ch hµng cã
yªu cÇu vÒ vèn víi môc tiªu t×m kiÕm lîi nhuËn. Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ ngêi
“®i vay ®Ó cho vay” nh»m môc ®Ých kiÕm lêi. C¸c ho¹t ®éng dÞch vô ng©n hµng
®îc biÓu hiÖn th«ng qua c¸c nghiÖp cô s½n cã vÒ tiÒn tÖ, thanh to¸n, ngo¹i hèi,
chøng kho¸n, ®Ó cam kÕt thùc hiÖn c«ng viÖc nhÊt ®Þnh cho kh¸ch hµng trong
mét thêi gian nhÊt ®Þnh nh»m môc ®Ých thu phÝ dÞch vô hoÆc hoa hång.
Hai lµ, ho¹t ®éng ng©n hµng th¬ng m¹i ph¶i tu©n thñ theo quy ®Þnh cña
ph¸p luËt, nghÜa lµ chØ khi ng©n hµng th¬ng m¹i tho¶ m·n ®Çy ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn
kh¾t khe do ph¸p luËt qui ®Þnh nh ®iÒu kiÖn vÒ vèn, ph¬ng ¸n kinh doanh...th×
míi ®îc phÐp ho¹t ®éng trªn thÞ trêng.
Ba lµ, ho¹t ®éng ng©n hµng th¬ng m¹i lµ h×nh thøc kinh doanh cã ®é rñi
ro cao h¬n nhiÒu so víi c¸c h×nh thøc kinh doanh kh¸c vµ thêng cã ¶nh hëng
s©u s¾c tíi c¸c ngµnh kh¸c vµ c¶ nÒn kinh tÕ. Së dÜ nh vËy lµ do trong ho¹t ®éng
ng©n hµng ®Æc biÖt lµ ho¹t ®éng kinh doanh tiÒn tÖ do c¸c ng©n hµng tiÕn hµnh
huy ®éng vèn cña ngêi kh¸c råi ®em vèn ®ã ®Ó cÊp tÝn dông cho kh¸ch hµng
theo nguyªn t¾c hoµn tr¶ vèn vµ l·i trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh, nªn ®· t¹o rñi
ro cho c¸c ho¹t ®éng ng©n hµng th¬ng m¹i. Rñi ro ®Õn tõ phÝa ng©n hµng, kh¸ch
hµng vay tiÒn, rñi ro ®Õn tõ nh÷ng yÕu tè kh¸ch quan. Bëi vËy, ng©n hµng th¬ng
m¹i ph¶i ®èi mÆt víi rñi ro cao, kÐo theo lµ rñi ro ®èi víi nh÷ng ngêi göi tiÒn ë
ng©n hµng th¬ng m¹i còng nh rñi ro ®èi víi nÒn kinh tÕ. §Ó tr¸nh rñi ro ®¸ng
tiÕc x¶y ra, nh»m kiÓm so¸t, lµm gi¶m nhÑ nh÷ng tæn h¹i do ng©n hµng vì nî g©y
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
5
ra, chÝnh phñ c¸c quèc gia dÆt ra nh÷ng ®¹o luËt riªng, nh»m ®Èm b¶o cho ho¹t
®éng nµy ®îc vËn hµnh an toµn, hiÖu qu¶ trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng.
1.1.2. Chøc n¨ng cña ng©n hµng th¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng.
TÇm quan träng cña Ng©n hµng th¬ng m¹i ®îc thÓ hiÖn qua c¸c chøc
n¨ng cña nã. C¸c nhµ kinh tÕ häc ®· vÝ ng©n hµng th¬ng m¹i lµ tr¸i tim cña nÒn
kinh tÕ. Ng©n hµng hót tiÒn vÒ, b¬m tiÒn ®i v× thÕ c¸c nguån vèn nhµn rçi ®îc
kh¬i th«ng ®a tiÒn tõ n¬i thõa ®Õn n¬i thiÕu, gióp cho qu¸ tr×nh lu chuyÓn tiÒn
tÖ mét c¸ch hiÖu qu¶. C¸c chøc n¨ng cña ng©n hµng th¬ng m¹i cã thÓ ®îc nªu
ra díi nhiÒu khÝa c¹nh kh¸c nhau, nhng bao gåm ba chøc n¨ng chñ yÕu: chøc
n¨ng trung gian tÝn dông, trung gian thanh to¸n, chøc n¨ng t¹o tiÒn cña ng©n
hµng th¬ng m¹i.
1.1.2.1. Ng©n hµng Th¬ng m¹i - trung gian tÝn dông
§©y lµ chøc n¨ng ®Æc trng vµ c¬ b¶n nhÊt cña Ng©n hµng Th¬ng m¹i vµ
cã ý nghÜa ®Æc biÖt quan träng trong viÖc thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn. Thùc
hiÖn chøc n¨ng trung gian tÝn dông, ng©n hµng lµ “cÇu nèi ” gi÷a cung vµ cÇu vèn
trong nÒn kinh tÕ, kh¬i nguån vèn tõ nh÷ng ngêi cã vèn nhµn rçi sang nh÷ng
ngêi cã nhu cÇu vÒ vèn.
Trong nÒn kinh tÕ, do c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ cã nhu cÇu vÒ tiÒn, vèn vµo thêi
®iÓm kh¸c nhau lµ kh¸c nhau, g©y ra hiÖn tîng thõa, thiÕu t¹m thêi. Ng©n hµng
Th¬ng m¹i lµ ngêi trung gian cã vai trß chuyÓn ®æi kú h¹n nî, thay ®æi thêi kú
®¸o h¹n cña c¸c kho¶n, mãn nî.
Ng©n hµng Th¬ng m¹i huy ®éng vµ tËp trung c¸c nguån vèn tiÒn tÖ t¹m thêi
nhµn rçi cña c¸c chñ thÓ trong nÒn kinh tÕ ®Ó h×nh thµnh nguån vèn cho vay; mÆt
kh¸c, trªn c¬ së sè vèn ®· huy ®éng ®îc, ng©n hµng cho vay ®Ó ®¸p øng nhu cÇu
vèn s¶n xuÊt, kinh doanh, tiªu dïng, cña c¸c chñ thÓ kinh tÕ gãp phÇn ®¶m b¶o
sù vËn ®éng liªn tôc cña guång m¸y kinh tÕ x· héi, thóc ®Èy t¨ng trëng kinh tÕ.
Nh vËy, Ng©n hµng Th¬ng m¹i võa lµ ngêi ®i vay, võa lµ ngêi cho vay.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.