Gii quyết tranh chp kinh tế nước ta hin nay - thc trng và gii pháp
- 57 -
Khi các bên đã la chn người hoà gii, người hoà gii s gp đại din ca các bên
để cùng tho lun các quy tc cơ bn sau đây:
- Hoà gii phi t nguyn, không mang tính cht bt buc;
- Các bên có th rút lui khi quá trình hoà gii bt c lúc nào min là trước khi đưa
ra gii pháp cui cùng bng văn bn.
- Người hoà gii phi là người điu khin quá trình hoà gii, các bên phi hết sc
giúp đỡ người hoà gii gm:
+ Người hoà gii được t do liên lc hoc gp riêng tng bên.
+ Người hoà gii được quyn quyết định khi nào gp riêng tng bên và khi nào
hp chung vi tt c các bên. Người hoà gii được quyn thay đổi thi gian,
địa đim hp mt gia các bên và có th yêu cu các bên không ghi li ni
dung cuc hp.
+ Người hoà gii có quyn yêu cu các bên hoc đại din ca h không được
trc tiếp liên lc vi nhau nếu không có s đồng ý ca người hoà gii.
- Đại din ca các bên có th là mt hoc nhiu người. Người hoà gii có quyn hn
chế s người đại din ca các bên nhưng mi bên phi có ít nht mt đại din tham
gia thương lượng nhm tháo g tranh chp.
- Qúa trình hoà gii phi nhanh chóng, đại din ca các bên phi có mt ti cuc
hp vi người hoà gii.
- Người hoà gii s không trao đổi thông tin ca bên n cho bên kia hoc cho bên
th ba tr khi các bên yêu cu.
- Toàn b quá trình hoà gii phi được gi bí mt. Các bên và người hoà gii không
được tiết l các thông tin có liên quan đến quá trình hoà gii cho người khác, tr khi
các bên đã đồng ý.
- Trong sut quá trình hoà gii, các bên nên tránh phi nh đến s can thip ca Toà
án vì có th làm tn hi đến quyn li pháp lý ca h.
- Nếu tranh chp không th gii quyết bng hoà gii mà phi đưa ra Toà, người hoà
gii s không đóng góp vai trò là trng tài viên tr khi các bên và người hoà gii
cùng tho thun bng văn bn.
Gii quyết tranh chp kinh tế nước ta hin nay - thc trng và gii pháp
- 58 -
- Người hoà gii có th nh các chuyên gia độc lp tr giúp vi s đồng ý ca các
bên. Các chuyên gia này cũng phi cam kết không tiết l thông tin có liên quan đến
quá trình hoà gii.
- Người hoà gii s không phi chu trách nhim pháp lý v nhng sai lm (nếu có)
trong quá trình hoà gii.
- Người hoà gii có th hu b vai trò hoà gii ca mình bt c lúc nào bng cách
thông báo cho các bên bng văn bn trong đó nêu rõ lý do s rút lui ca mình:
+ Vì lý do cá nhân;
+ Vì người hoà gii tin rng dù có tiếp tc quá trình hoà gii cũng s không
đem li kết qu.
d. Gp g người hoà gii:
Trước khi tiến hành hoà gii, các bên phi đệ trình mt bn tóm tt v v
tranh chp, có th trình bày bng ming hoc bng văn bn. Người hoà gii có th
yêu cu các bên cung cp thông tin và các văn bn có liên quan đến v tranh chp.
Người hoà gii thường khuyến khích các bên trao đổi cho nhau các văn bn và chi
tiết có liên quan đến v tranh chp mà h đã cung cp cho người hoà gii vì vic
trao đổi đó giúp các bên hiu rõ quan đim ca nhau hơn, t đó d đi đến mt tho
thun chung nhm gii quyết tranh chp. Nếu các bên không đồng ý trao đổi thông
tin thì người hoà gii phi gi kín tt c các văn bn và các chi tiết liên quan đến v
tranh chp. Đại din ca tng bên không có quyn cht vn người hoà gii v nhng
thông tin mà bên kia cung cp. Tu theo yêu cu ca các bên, người hoà gii s trao
tr li nhng tài liu mà các bên đã gi sau khi quá trình hoà gii kết thúc.
e. Trao đổi thông tin gia các bên:
Nếu các bên tho thun không trao đổi tài liu và thông tin, khi cn mi bên
có th yêu cu người hoà gii t chc mt cuc hp chung nhm tìm hiu thông tin
t phía bên kia để cùng tho thun gii quyết tranh chp.
g. Đàm phán v các điu kin để gii quyết tranh chp:
Người hoà gii được tu ý la chn cách gii quyết nào mà mình coi là hiu
qu nht để gii quyết tranh chp, khi người hoà gii đã nm vng thc tế ca v
Gii quyết tranh chp kinh tế nước ta hin nay - thc trng và gii pháp
- 59 -
vic tranh chp, thì người hoà gii s cùng tho lun cách gii quyết trong cuc hp
chung hoc riêng vi các bên.
Nếu các bên không tho thun trước rng s giành quyn ch động đưa ra các
phương hướng gii quyết tranh chp thì người hoà gii s đưa ra phương hướng gii
quyết và lý gii ti sao li chn phương hướng đó.
Các bên phi cùng nhau tho lun để có th đi ti mt tho thun chung nhm
gii quyết tranh chp cho đến khi:
+ Mt gii pháp được đưa ra bng văn bn;
+ Người hoà gii thông báo vi các bên rng tiếp tc hoà gii cũng s không
đem li kết qu.
+ Nếu có hai bên tham gia tranh chp mà mt bên rút khi quá trình hoà gii,
thì hoà gii s chm dt.
+ Nếu có ba bên tr lên tham gia tranh chp mà mt bên rút lui thì các bên còn
li s quyết định có tiếp tc hoà gii na hay không.
h. Gii pháp:
Khi các bên đã đạt được mt tho thun chung, người hoà gii hoc đại din
ca mt bên phi tho mt văn bn ghi rõ gii pháp gii quyết tranh chp gm các
điu khon có liên quan. Bn phác tho này s được sa đổi, b sung theo yêu cu
ca các bên, sau đó các bên ký nhn và phi được thc hin.
3. Các bước ca quá trình hoà gii:
Quá trình hoà gii ph thuc rt nhiu vào mc độ xung đột ca các bên. Nếu
các bên căng thng vi nhau thì s rt khó hoà gii, ngược li mi tranh chp s
được gii quyết nhanh chóng nếu các bên bình tĩnh đàm phán.
Bước đầu tiên và cũng là bước quan trng nht trong quá trình hoà gii, đó là
khi các bên cùng gp nhau để tho thun rng s dùng bin pháp hoà gii để gii
quyết tranh chp, khi đó các bên s bt căng thng và s cùng hướng ti v vic
tranh chp, xem xét và công tác vi nhau để cùng gii quyết vn đề. Đại din ca
các bên và người hoà gii s cùng làm vic, tìm ra nhng phương án đó để gii
quyết tranh chp. Khi các bên cùng đồng ý vi cách gii quyết đó thì vic hoà gii
coi như đã thành công.
Gii quyết tranh chp kinh tế nước ta hin nay - thc trng và gii pháp
- 60 -
Trong hoà gii, không có mt quá trình hoà gii nào được coi là hoàn ho c.
Tuy nhiên, da vào các v tranh chp đã được gii quyết thành công thì trình t
dưới đây được coi là khá lôgic và đạt hiu qu cao:
Bước 1: Gp g người hoà gii vi các bên:
Cuc gp g gia các bên vi người hoà gii là rt cn thiết vì mt s lý do sau:
- Các bên có th đánh giá được trình độ ca người hoà gii;
- Người hoà gii có th tho lun vi các bên v các vn đề có liên quan đến
quá trình hoà gii như: các quy tc cơ bn ca quá trình hoà gii (tho lun và
sa đổi cho hp lý), lch làm vic vi các bên...
- Các bên có th tho thun v vai trò ca người hoà gii mà h yêu cu;
- Các bên s giúp người hoà gii hiu sơ qua v v tranh chp;
- Cuc gp g này s giúp người hoà gii hiu rõ rng các bên có thin chí gii
quyết tranh chp bng hoà gii;
- Trong các cuc gp g này, các bên s c ra đại din ca mình và tho lun
v mc độ u quyn ca người đại din này. Nếu v tranh chp có s tin ln
thì các bên không nên u quyn hoàn toàn cho người đại din ký vào văn bn
cui cùng mà ch nên u quyn tương đối. Các bên cũng có th tho thun v
vic trao đổi tài liu nếu cn.
Bước 2: Giúp người hoà gii nm vng v tranh chp:
Để gii quyết tranh chp thì bước tiếp theo, người hoà gii phi nm vng v
vic, người Hoà gii s yêu cu các bên gi tài liu cn thiết v v tranh chp. Tài
liu quan trng nht: là mt bn tóm tt v v tranh chp, nếu các bên tho thun s
trao đổi tài liu thì vic trao đổi tài liu s được tiến hành giai đon này.
Sau khi đã np các tài liu thì tiến hành cuc hp th hai gia các bên và
người hoà gii. Trong cuc hp này, đại din ca các bên s trình bày quan đim
ca mình và bác b nhng ý kiến ca bên kia nếu như chúng được xem là sai trái,
các bên được t do trình bày theo cách ca mình nhưng người hoà gii có quyn
hn chế v thi gian. Người hoà gii được t do hi các bên chi tiết để hiu rõ v
vic và có th yêu cu không ghi li biên bn cuc hp này.
Gii quyết tranh chp kinh tế nước ta hin nay - thc trng và gii pháp
- 61 -
Ti cuc hp riêng, người hoà gii s gp g riêng vi tng bên. Ti cuc gp
g riêng này, các bên có th s trình bày trung thc hơn, vì thế người hoà gii có th
tìm hiu được các thông tin chính xác hơn mà các bên không tiết l trong cuc hp
chung, người hoà gii có th tìm hiu k hơn mt s khía cnh trong ln trình bày
trước hoc yêu cu các văn bn pháp lý có liên quan.
Để hoà gii có hiu qu thì người hoà gii nên gi kín mi chi tiết trong quá
trình hoà gii và phi kim soát được mi liên lc ca các bên. Người hoà gii có
th yêu cu đại din ca các bên không được t do liên lc vi nhau mà không được
s cho phép ca người hoà gii.
Bước 3: Xác định thc cht ca v tranh chp
Qua bn tường trình, tài liu mà các bên đã np cùng ý kiến trình bày vi
biên bn ti các cuc hp ca các bên, người hoà gii có th thy được các bên nhìn
nhn s vic s rt khác nhau, người hoà gii phi xác định được nhng s khác
nhau đó và tìm cách giúp các bên nhìn nhn s vic mt cách thng nht. Trong hoà
gii, không có mt bin pháp gii quyết chung nào mà ngưi hoà gii phi x
mt cách linh hot tu vào tng trường hp c th.
Bước 4: Thương lượng để tìm ra mt gii pháp
Vic thương lượng s đạt hiu qu cao nht khi các bên tp trung vào nhng
li ích thiết yếu ca mình để đàm phán, tránh tho lun nhng vn đề ph, không
cn thiết vì nhng vn đề y có th làm các bên mt quyn li ca bn thân h
li ích ca bên kia, tránh xung đột, thúc đẩy các bên cùng hp tác để tìm hướng gii
quyết có li cho tt c các bên.
Người hoà gii phi tóm tt bn tường trình, xác định rõ li ích ca các bên và tìm
ra mt gii pháp.
Da vào các cuc hp riêng vi tng bên, thông thường nhng người hoà gii
gii, giàu kinh nghim biết trong trường hp nào thì ngưòi hoà gii đề xut phương
hướng gii quyết và trường hp nào các bên nên t mình đề xut. Hướng gii quyết
được coi là hp l phi có s đồng ý ca tt c các bên. Nếu mt bên đề xut mt
phương hướng gii quyết vi người hoà gii thì người hoà gii không đựơc phép
bác b, tr khi người hoà gii biết chc rng phương án đó không hp lý, người hoà