Giải quyết tranh chấp trong
kinh doanh
Bởi:
Lê Thị Bích Ngọc
Khái niệm tranh chấp trong kinh doanh và các hình thức giải quyết tranh
chấp trong kinh doanh
Khái niệm tranh chấp trong kinh doanh
Tranh chấp kinh tế là những bất đồng giữa các chủ thể phát sinh trong quá trình thực
hiện nghĩa vụ của mình. Nó là những tranh chấp nảy sinh trong quá trình sản xuất kinh
doanh.
Yêu cầu của việc giải quyết tranh chấp trong kinh doanh
• Nhanh chóng và dứt khoát hạn chế tối đa sự gián đoạn của quá trình sản xuất
kinh doanh.
• Đảm bảo dân chủ trong quá trình giải quyết tranh chấp
• Bảo vệ uy tín của các bên trên thương trường
• Đảm bảo các yếu tố bí mật trong kinh doanh
• Đạt hiệu quả thi hành cao nhằm bảo vệ một cách có hiệu quả lợi ích hợp pháp
của các bên.
Các hình thức giải quyết tranh chấp trong kinh doanh
Thương lượng
Là hình thức giải quyết tranh chấp thường không cần đến vai trò tác động của bên thứ 3.
Đặc điểm cơ bản của hình thức giải quyết tranh chấp này là các bên cùng nhau bàn bạc,
thoả thuận để tự giải quyết các bất đồng.
Giải quyết tranh chấp trong kinh doanh
1/15
Hoà giải
Là hình thức giải quyết tranh chấp với sự tham gia của bên thứ 3 đóng vai trò làm trung
gian để hỗ trợ hoặc thuyết phục các bên tranh chấp tìm kiếm các giải pháp nhằm chấm
dứt xung đột hoặc bất hoà. Cũng như thương lượng hoà giải là giải pháp tự nguyện tuỳ
thuộc vào sự lựa chọn của các bên tham gia tranh chấp.
Giải quyết tranh chấp kinh tế bằng trọng tài
Là hình thức giải quyết tranh chấp thông qua hoạt động của trọng tài với tư cách là bên
thứ 3 độc lập nhằm chấm dứt xumg đột bằng việc đưa ra một phán quyết buộc các bên
tham gia tranh chấp phải thực hiện
Giải quyết tranh chấp kinh tế bằng toà án
Là hình thức giải quyết tranh chấp do cơ quan toà án của nhà nước thực hiện.
Thông thường thì hình thức giải quyết tranh chấp thông qua toà án được tiến hành khi
mà việc áp dụng biện pháp thương lượng hoặc hoà giải không có hiệu quả và các bên
tranh chấp cũng không thoả thuận đưa vụ tranh chấp ra giải quyết tại trọng tài.
Giải quyết tranh chấp trong kinh doanh thông qua tòa án
Khái niệm vụ án kinh tế
Vụ án kinh tế là những tranh chấp kinh tế do 1 trong các bên khởi kiện ra toà án để yêu
cầu toà án bảo về quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Cơ cấu tổ chức và thẩm quyền của toà án trong việc giải quyết các vụ án kinh tế
Cơ cấu tổ chức của toà án
Giải quyết tranh chấp trong kinh doanh
2/15
Cơ cấu tổ chức của tòa án
•ở trung ương :Trong toà án nhân dân tối cao bên cạnh toà phúc thẩm , toà hình
sự, toà dân sự ... có toà kinh tế là một trong các toà chuyên trách có nhiệm vụ
giải quyết các vụ án kinh tế. Trong Toà phúc thẩm của toà án NDTC có các
thẩm phán kinh tế chuyên trách để giải quyết theo thủ tục phúc thẩm những vụ
án kinh tế và giải quyết khiếu nại đối với quyết định của toà án cấp dưới về
tuyên bố phá sản doanh nghiệp theo quy định của pháp luật
•ở địa phương: Chỉ có toà án nhân dân cấp tỉnh mới có toà kinh tế chuyên trách
còn ở toà án nhân dân cấp huyện không có toà kinh tế chuyên trách mà chỉ có
thẩm phán kinh tế chuyên trách giải quyết các vụ án kinh tế.
Thẩm quyền của toà án trong việc giải quyết các vụ án kinh tế
Thẩm quyền của toà án trong việc giải quyết các vụ án kinh tế có thể phân thành:
• Thẩm quyền theo cấp
• Thẩm quyền theo lãnh thổ
• Thẩm quyền theo sự lựa chọn của nguyên đơn
Giải quyết tranh chấp trong kinh doanh
3/15
Thẩm quyền của toà án theo cấp được quy định như sau
•Thẩm quyền của toà án nhân dân cấp huyện : Toà án nhân dân cấp huyện,
quận, thị xã, thành phố thuộc Tỉnh có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ
thẩm các vụ án về tranh chấp hợp đồng kinh tế mà giá trị tranh chấp dưới 50
triệu đồng và không có nhân tố nước ngoài.
•Thẩm quyền của toà án nhân dân cấp Tỉnh:
◦ Toà kinh tế thuộc toà án nhân dân cấp Tỉnh, thành phố trực thuộc trung
ương xét xử theo thủ tục
▪ sơ Thẩm những vụ án kinh tế trừ những vụ án thuộc thẩm quyền
của toà án nhân dân cấp huyện ( trong trường hợp cần thiết thì
toà kinh tế toà án nhân dân cấp tỉnh có thể lấy lên để giải quyết
vụ án kinh tế thuộc thẩm quyền của toà án nhân dân cấp huyện.
▪ Phúc thẩm những vụ án kinh tế mà bản án, quyết định sơ thẩm
chưa có hiệu lực pháp luật của toà án cấp huyện bị kháng cáo,
kháng nghị thep quy định của pháp luật tố tụng.
◦ Uỷ ban thẩm phán của toà án cấp tỉnh xem xét giải quyết theo trình tự
giám đốc thẩm hoặc tái thẩm đối với những bản án hoặc quyết định của
toà án nhân dân cấp huyện bị kháng nghị .
•Thẩm quyền của toà án nhân dân tối cao
Toà án nhân dân tối cao không xét xử sơ thẩm bất kỳ một vụ án kinh tế nào mà
chỉ xét xử phúc thẩm, giám đốc thẩm hoặc tái thẩm.
◦ Phúc thẩm là việc tòa án nhân dân cấp trên xem xét lại bản án và quyết
định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật của toà án nhân dân cấp dưới
khi có kháng cáo hoặc kháng nghị theo quy định của pháp luật.
◦ Giám đốc thẩm: Là giai đoạn đặc biệt của tố tụng kinh tế trong đó toà
án cấp trên kiểm tra tính hợp pháp, tính có căn cứ của những bản án và
quyết định đã có hiệu lực pháp luật của toà án cấp dưới trên cơ sở
kháng nghị của người có thẩm quyền.
◦ Tái thẩm kinh tế là một giai đoạn tố tụng đặc biệt trong đó toà án cấp
trên kiểm tra tính hợp pháp và tính có căn cứ đối với những bản án,
quyết định đã có hiệu lực pháp luật của toà án cấp dưới nếu phát hiện
những tình tiết mới quan trọng làm thay đổi nội dung của vụ án trên cơ
sở kháng nghị của người có thẩm quyền.
Thẩm quyền của toà án theo lãnh thổ
Toà có thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án kinh tế là toà án nơi bị đơn có trụ sở hoặc
cư trú.
Giải quyết tranh chấp trong kinh doanh
4/15
Trong trường hợp vụ án chỉ liên quan đến bất động sản thì toà án nơi có bất động sản
giải quyết.
Thẩm quyền theo sự lựa chọn của nguyên đơn
Nguyên đơn có quyền lựa chọn toà án để yêu cầu giải quyết vụ án trong một số trường
hợp.
• Không biết rõ trụ sở hoặc nơi cư trú của bị đơn thì nguyên đơn có thể yêu cầu
toà án nơi có tài sản, trụ sở hoặc nơi cư trú cuối cùng của bị đơn để giải quyết
vụ án.
• Nếu vụ án phát sinh do vi phạm hợp đồng kinh tế thì nguyên đơn có thể yêu
cầu toà án nơi thực hiện hợp đồng giải quyết vụ án.
• Nếu vụ án phát sinh từ hoạt động của chi nhánh doanh nghiệp thì nguyên đơn
có thể yêu cầu toà án nơi doanh nghiệp có trụ sở hoặc nơi có chi nhánh đó giải
quyết vụ án.
• Nếu các bị đơn có trụ sở hoặc nơi cư trú khác nhau thì nguyên đơn có thể yêu
cầu toà án nơi có trụ sở hoặc nơi cư trú của một trong các bị đơn giải quyết vụ
án.
• Nếu vụ án không chỉ liên quan đến bất động sản thì nguyên đơn có thể yêu cầu
toà án nơi có bất động sản nơi có trụ sở hoặc cư trú của bị đơn giải quyết vụ án.
• Nếu vụ án liên quan đến bất động sản ở nhiều nội dung khác nhau thì nguyên
đơn có thể yêu cầu toà án ở một trong các nơi đó giải quyết vụ án.
Trong các trường hợp trên nguyên đơn chọn toà án nào thì toà án đó có thẩm quyền giải
quyết vụ án.
Các nguyên tắc cơ bản trong việc giải quyết các vụ án kinh tế
Nguyên tắc tôn trọng quyền tự định đoạt của các đương sự
Thể hiện:
• Các bên tranh chấp có quyền tự định đoạt lựa chọn hình thức giải quyết tranh
chấp thích ứng. Toà án chỉ tham gia giải quyết nếu các đương sự yêu cầu
• Các bên có thể uỷ quyền cho luật sư hoặc nơi người khác thay mặt mình mà
không cần trực tiếp phải tham gia tố tụng.
• Các bên có quyền tự hoà giải trước toà, rút đơn kiện, thay đổi nội dung khởi
kiện, quyền đề xuất bổ sung chứng cứ...
Nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật
Giải quyết tranh chấp trong kinh doanh
5/15
