Ch ng 1 : S ĐI N LIươ Ự Ệ
BÀI 6
Bài th c hành 1 ự
TÍNH AXIT - BAZ .Ơ
PH N NG TRAO Đ I IONẢ Ứ Ổ
TRONG DUNG D CH CÁC CH T ĐI N LIỊ Ấ Ệ
I. M C TIÊUỤ
1. Ki n th cế ứ
-HS n m v ng các quy t c an toàn trong PTN hóa h c.ắ ữ ắ ọ
-C ng c các ki n th c v axit – baz và đi u ki n x y ra trong ph n ng trao đ i ion trong dungủ ố ế ứ ề ơ ệ ệ ả ả ứ ổ
d ch các ch t đi n li.ị ấ ệ
2. Kĩ năng :
-Rèn luy n kĩ năng s s ng d ng c , hóa ch t, ti n hành thành công, an toàn các thí nghi m hóaệ ử ụ ụ ụ ấ ế ệ
h c.ọ
-Quan sát hi n t ng thí nghi m, gi i thích và rút ra nh n xét.ệ ượ ệ ả ậ
-Vi t ph ng trình thí nghi m.ế ươ ệ
II. CHU N BẨ Ị
1. D ng c thí nghi mụ ụ ệ
ng nghi m, kính th y tinh, ng nh gi t, đũa th y tinh, b giá thí nghi m, thìa xúc hóa ch t b ngỐ ệ ủ ố ỏ ọ ủ ộ ệ ấ ằ
thu tinh.ỷ
2. Hóa ch tấ
Các dung d ch : amoniac, HCl, CHị3COOH, NaOH, CaCl2 (đ c), Naặ2CO3 (đ c), phenolphtalein, gi y chặ ấ ỉ
th pH. Pha s n các dugn d ch trên và cho vào các l đ ng hóa ch t theo t ng nhóm th c hành.ị ẵ ị ọ ự ấ ừ ự
3. Ki n th cế ứ
Yêu c u HS ôn t p nh ng ki n th c có liên quan đ n các thí nghi m v ph n ng trao đ i ion trongầ ậ ữ ế ứ ế ệ ề ả ứ ổ
dung d ch các ch t đi n li.ị ấ ệ
III. CÁC HO T Đ NG TI N HÀNH THÍ NGHI MẠ Ộ Ế Ệ
Ho t đ ng 1 ạ ộ : Thí nghi m 1 – Tính axit-baz .ệ ơ
Ho t đ ng 2 ạ ộ : Thí nghi m 2 - Ph n ng trao đ i ion trong dung d ch ch t đi n li.ệ ả ứ ổ ị ấ ệ
Ho t đ ng 3ạ ộ : T ng k t v bu i th c hành.ổ ế ề ổ ự
Bài 6 – BÀI TH C HÀNH 1 ỰTrang 1
Ch ng 1 : S ĐI N LIươ Ự Ệ
HO T Đ NG C A GIÁO VIÊN - H C SINHẠ Ộ Ủ Ọ N I DUNGỘ
Ho t đ ng 1ạ ộ : Thí nghi m 1 ệ
HS : Th c hi n thí nh SGK. Quan sát s đ i màuự ệ ư ự ổ
c a gi y ch th pH. So sánh v i m u màu chu nủ ấ ỉ ị ớ ẫ ẩ
đ bi t pH c a dung d ch.ể ế ủ ị
HS : Làm thí nghi m t ng t nh trên v i các ddệ ươ ự ư ớ
CH3COOH 0,10M, NaOH 0,10M, NH3 0,10M. Quan
sát s đ i màu c a gi y ch th pH trog t ng tr ngự ổ ủ ấ ỉ ị ừ ườ
h p, gi i thích.ợ ả
GV : Quan sát HS làm thí nghi m và nh c nh HSệ ắ ở
làm thí nghi m v i l ng hóa ch t nh , không đệ ớ ượ ấ ỏ ể
cho hóa ch t b n vào ng i, qu n áo.ấ ắ ườ ầ
Ho t đ ng 2 ạ ộ : Thí nghi m 2 ệ
HS : Th c hi n các thí nghi m. Quan sát hi nự ệ ệ ệ
t ng x y ra và gi i thích.ượ ả ả
a) Hi n t ng : Xu t hi n k t t a màu tr ng.ệ ượ ấ ệ ế ủ ắ
Na2CO3 + CaCl2
→
CaCO3 + 2NaCl
(màu tr ng)ắ
b) Hi n t ng : S i b t khí, k t t a tr ng tan.ệ ượ ủ ọ ế ủ ắ
CaCO3 + 2HCl
→
CaCl2 + CO2 + H2O
c) Hi n t ng : Thu c th phenolphtalein trongệ ượ ố ử
dung d ch NaOH có màu h ng. Nh t ng gi t ddị ồ ỏ ừ ọ
HCl vào s có ph n ng trung hòa : ẽ ả ứ
NaOH + HCl
→
NaCl + H2O
Khi l ng NaOH b trung hòa h t, màu h ng c aượ ị ế ồ ủ
phenolphtalein tron gki m không còn n a, ddề ữ
chuy n thành không màu.ể
GV : Quan sát HS làm thí nghi m.ệ
Thí nghi m 1ệ : Tính axit – bazơ
a) Đ t m t m u gi y ch th pH lên m t kính. Nhặ ộ ẩ ấ ỉ ị ặ ỏ
lên m u gi y đó m t gi t dung d ch HCl 0,10M.ẫ ấ ộ ọ ị
So sánh màu c a m u giây v i m u chu n đủ ẫ ớ ẫ ẩ ể
bi t giá tr pH.ế ị
b) Làm thí nghi m t ng t nh trên v i các ddệ ươ ự ư ớ
CH3COOH 0,10M, NaOH 0,10M, NH3 0,10M.
Quan sát s đ i màu c a gi y ch th pH trogự ổ ủ ấ ỉ ị
t ng tr ng h p. Gi i thích.ừ ườ ợ ả
Thí nghi m 2ệ : Ph n ng trao đ i ion trongả ứ ổ
dung d ch các ch t đi n liị ấ ệ
a) Cho kho ng 2 ml dd CaClả2 đ c vào ng nghi m,ặ ố ệ
dùng k p g đ k p ng nghi m, cho ti p 2 mlẹ ỗ ể ẹ ố ệ ế
dd Na2CO3 đ c vào ng nghi m, v a cho, v aặ ố ệ ừ ừ
l c ng nghi m và quan sát.ắ ố ệ
Hi n t ngệ ượ : Xu t hi n k t t a màu tr ng. ấ ệ ế ủ ắ
Na2CO3 + CaCl2
→
CaCO3
+ 2NaCl
(màu tr ng)ắ
b) Th c hi n xong thí nghi m a, đ ng gnh imự ệ ệ ể ố ệ
trên giá ng nghi m m t vài phút cho k t t aố ệ ộ ế ủ
tr ng l ng xu ng, g n ph n ch t l ng trên, giắ ắ ố ạ ầ ấ ỏ ở ữ
l i ph n k t t a. Dùng ng nh gi t nh t ngạ ầ ế ủ ố ỏ ọ ỏ ừ
gi t dd HCl loãng vào ng gnhi m. Quan sátọ ố ệ
hi n t ng, gi i thích.ệ ượ ả
Hi n t ngệ ượ : Ta th y có các b t khí bay lên, k tấ ọ ế
t a tan h t vì đã x y ra ph n ng : ủ ế ả ả ứ
CaCO3 + 2HCl
→
CaCl2 + CO2
+ H2O
c) Cho vào ng nghi m kho ng 2 ml dd NaOHố ệ ả
loãng, nh vài gi t phenolphtalein vào ngỏ ọ ố
nghi m. Dùng ng nh gi t nh t ng gi t ddệ ố ỏ ọ ỏ ừ ọ
HCl loãng vào ng nghi m, v a nh , v a l c vàố ệ ừ ỏ ừ ắ
quan sát s chuy n màu c a dung d ch. ự ể ủ ị
Bài 6 – BÀI TH C HÀNH 1 ỰTrang 2
Ch ng 1 : S ĐI N LIươ Ự Ệ
Ho t đ ng 3ạ ộ : T ng k t bu i th c hànhổ ế ổ ự
GV : L u ý v i HS nh ng ki n th c c n nh , rútư ớ ữ ế ứ ầ ớ
kinh nghi m bu i th c hành.ệ ổ ự
HS : Thu d n d ng c hóa ch t, v sinh phòng thíọ ụ ụ ấ ệ
nghi m, l p h c.ệ ớ ọ
GV : Yêu c u HS vi t t ng trình.ầ ế ườ
-Tên t ng thí nghi m.ừ ệ
-Hi n t ng quan sát đ c.ệ ượ ượ
-Gi i thích, vi t ph ng trình hóa h c c a ph nả ế ươ ọ ủ ả
ng.ứ
Hi n t ngệ ượ : Thu c th phenolphtalein trongố ử
dung d ch NaOH có màu h ng. Nh t ng gi tị ồ ỏ ừ ọ
dd HCl vào s có ph n ng trung hòa : ẽ ả ứ
NaOH + HCl
→
NaCl + H2O
Khi l ng NaOH b trung hòa h t, màu h ngượ ị ế ồ
c a phenolphtalein tron gki m không còn n a,ủ ề ữ
dd chuy n thành không màu.ể
D n dòặ : Ôn t p, chu n b ki m tra vi t.ậ ẩ ị ể ế
Bài 6 – BÀI TH C HÀNH 1 ỰTrang 3