i
LỜI CAM ĐOAN
Nội dung của đề tài: "Đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp giao
đất, giao rừng và khoán bảo vệ rừng cho đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Bình
Định" do chính tác giả nghiên cứu.
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết
quả nêu trong luận văn là kết quả của một quá trình học tập, lao động tích cực, trung
thực và chưa được ai công bố trong bất kỳ một công trình nào khác.
Thừa Thiên Huế, ngày … tháng … năm 2016
Tác giả
Nguyễn Thành Long
PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.PDFWatermarkRemover.com to remove the watermark
ii
LỜI CẢM ƠN
Luận văn này được hoàn thành tại Trường Đại học Nông Lâm Huế.
Luận văn thạc sĩ được hoàn thành nhờ sự hướng dẫn, chỉ dạy tận tình của
quý thầy, cô Trường Đại học Nông Lâm Huế. Tác giả xin chân thành biết ơn và gửi
lời cảm ơn trân trọng đến:
Xin cảm ơn Nhà trường, Phòng sau đại học, các thầy cô giáo khoa Lâm
nghiệp và các phòng ban có liên quan đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tác giả
trong quá trình học tập cũng như triển khai thu thập số liệu ngoại nghiệp phục vụ
cho luận văn.
Tác giả xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới TS. Trần Nam Thắng, người
hướng dẫn khoa học, đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình giúp đỡ, truyền đạt những
kiến thức quí báu và dành những tình cảm tốt đẹp cho tác giả trong suốt thời gian
học tập cũng như trong thời gian thực hiện đề tài.
Cuối cùng tác giả xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp, bạn bè và người
thân trong gia đình đã giúp đỡ, động viên tác giả trong suốt thời gian học tập và
hoàn thành luận văn.
Thừa Thiên Huế, tháng 01 năm 2016
Tác giả
Nguyễn Thành Long
PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.PDFWatermarkRemover.com to remove the watermark
iii
TÓM TẮT
Đề tài "Đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp giao đất, giao rừng và
khoán bảo vệ rừng cho đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Bình Định" với mong
muốn phân tích và đánh giá thực trạng công tác giao đất, giao rừng và khoán bảo vệ
rừng của người dân, phân tích sự phụ thuộc của người dân tộc thiểu số vào tài nguyên
rừng, để có một cái nhìn đúng đắn hơn về các giá trị mà tài nguyên rừng mang lại.
Những kết quả thu được góp thêm tư liệu giúp các nhà chuyên môn, các nhà chức
trách có những cơ sở cần thiết trong tiến trình nghiên cứu và thiết kế các hệ thống
quản lý nhằm hỗ trợ, khuyến khích và tạo điều kiện cho các cộng đồng dân tộc thiểu
số sử dụng tài nguyên rừng một cách bền vững.
Dùng phương pháp thu thập các số liệu thứ cấp theo định hướng, có sẵn; sử
dụng phương pháp tiếp cận có sự tham gia (PAR) và (PRA) để thu thập, tổng hợp và
phân tích thông tin là phương pháp luận xuyên suốt đề tài.
Những kết quả chính của đề tài:
Diện tích đất lâm nghiệp 383.580,43 ha; đã giao cho tổ chức, cá nhân
313.278,24 ha; tỷ lệ diện tích rừng giao cho tổ chức chiếm khoảng 82% trong khi đó
diện tích rừng tự nhiên giao cho hộ gia đình, cá nhân chưa thực hiện được.
Diện tích giao khoán bảo vệ rừng là 108.801,2 ha đạt 62%; diện tích rừng
giao khoán trung bình 14,7 ha/hộ. Không có sự khác biệt hoặc ưu tiên nào của việc
nhận khoán bảo vệ rừng giữa các nhóm dân tộc và giữa các nhóm kinh tế hộ.
Thu nhập từ rừng của các hộ dân gồm 3 thành phần: Thu nhập bằng tiền mặt
từ khoán bảo vệ rừng, thu nhập từ các sản phẩm lâm sản ngoài gỗ ở trong rừng và
thu nhập từ các sản phẩm cây trồng trên đất rừng. Phần đóng góp của thu nhập từ
rừng so với tổng thu là trên 45,8%. Do vậy có thể nhìn nhận, đời sống người dân có
sự phụ thuộc vào tài nguyên rừng.
Nhận thức của người dân trong bảo vệ rừng khá rõ ràng thông qua quy ước của
cộng đồng. Họ đề cao tính cá nhân và cộng đồng, đề cao tính hợp tác trong quá trình
bảo vệ và phân xử theo quy ước đề ra.
Các hình thức bảo vệ rừng dựa vào cộng đồng gồm có: Rừng do cộng đồng
quản lý, bảo vệ; rừng do người dân quản lý, bảo vệ và rừng do nhóm hộ quản lý,
bảo vệ. Mỗi hình thức bảo vệ rừng đều có ưu và nhược điểm riêng, tuy nhiên tại
khu vực nghiên cứu hình thức quản lý bảo vệ rừng do nhóm hộ quản lý, bảo vệ đạt
hiệu quả cao nhất.
PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.PDFWatermarkRemover.com to remove the watermark
iv
Người Bana có tính cộng đồng cao hơn so với người Chăm và người H’rê do
phong tục tập quán của mỗi dân tộc. Trong công tác bảo vệ rừng sau khi giao
khoán, người Bana thường tổ chức lại theo nhóm để bảo vệ và mang lại hiệu quả
cao hơn so với người Chăm và H’rê.
Từ những kết quả điều tra, phân tích và đánh giá, đề tài xây dựng các nhóm
giải pháp sau: (1) Các giải pháp phát triển kinh tế hộ gia đình, cải thiện đời sống
người dân tham gia nhận đất và nhận khoán bảo vệ rừng; (2) Giải pháp về mặt xã
hội, thực hiện chính sách và sự tham gia của người dân trong các hoạt động; (3)
Giải pháp về hình thức giao khoán bảo vệ rừng; (4) Giải pháp hỗ trợ các biện pháp
kỹ thuật nhằm phát triển các loại lâm sản ngoài gỗ dưới tán rừng; (5) Giải pháp thiết
lập cơ chế chi trả dịch vụ môi trường rừng cho người dân.
PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.PDFWatermarkRemover.com to remove the watermark
v
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ ii
TÓM TẮT ................................................................................................................. iii
MỤC LỤC ................................................................................................................... v
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ..................................................................... viii
DANH MỤC CÁC BẢNG ........................................................................................ ix
DANH MỤC CÁC HÌNH ........................................................................................... x
MỞ ĐẦU ..................................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài .......................................................................................... 1
2. Mục đích của đề tài ................................................................................................. 3
3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ................................................................ 3
3.1. Ý nghĩa khoa học ................................................................................................ 3
3.2. Ý nghĩa thực tiễn .................................................................................................. 3
4. Giới hạn của đề tài .................................................................................................. 4
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ................................... 5
1.1. Dân tộc thiểu số, cộng đồng và quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng .............. 5
1.1.1. Dân tộc thiểu số ................................................................................................. 5
1.1.2. Cộng đồng ......................................................................................................... 6
1.1.3. Quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng ............................................................. 6
1.2. Giao đất, giao rừng và khoán bảo vệ rừng ........................................................... 7
1.2.1. Những chính sách liên quan giao đất, giao rừng ............................................... 7
1.2.2. Tình hình giao đất, giao rừng và khoán bảo vệ rừng qua các giai đoạn ......... 10
1.2.3. Quyền lợi và hưởng lợi trong giao rừng, khoán bảo vệ rừng ......................... 11
1.3. Tình hình nghiên cứu về giao đất, giao rừng và khoán bảo vệ rừng.................. 13
1.4. Nhận định chung về các vấn đề liên quan .......................................................... 16
PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.PDFWatermarkRemover.com to remove the watermark
