NGUYỄN THỊ MỸ LỘC – NGUYỄN HỒNG KIÊN
------------
CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG LĨNH
VC SC KHE TÂM THN
Hà Nội, 5/2013
CH TRÌ BIÊN SON:
NGUYN TH M LC NGUYN HNG KIÊN
TRƯỜNG ĐH GIÁO DỤC ĐH QUỐC GIA HN
NHÓM TÁC GI:
1. GS.TS. Nguyn Th M Lc
2. PGS.TS. Đinh Thị Kim Thoa
3. PGS.TS. Đặng Hoàng Minh
4. ThS. Nguyn Hng Kiên
1
MC LC
LI GII THIỆU…………………………………………………………………….…...1
Chương 1……………………………………………………………………………………2
KHÁI QUÁT V SC KHE TÂM THẦN………………………………………….…2
I. Khái nim và thut ngữ………………………………………………………….……...3
II. Lch s phát trin nghành sc khe tâm thần……………..…………………...…...16
III. Mô hình sc khe tâm thần…………………………………………………………18
IV. Các ngh nghiệp chuyên môn tong lĩnh vực sc khe tâm thần……………….…25
V. Đạo đức ngh trong thực hành chăm sóc sức khe tâm thần………………...…….27
Chương II……………………………………………………………………………….…31
VAI TRÒ CÔNG TÁC HI TRONG C DCH V SC KHE TÂM
THN….31
I. Khái nim công tác xã hi……………………………………………….…………….31
II. Vai trò công tác xã hội……………………………………………………..………....31
III. Các lý thuyết đặc trưng vận dng trong công tác xã hi.........................................32
IV. Nhu cu công tác xã hi trong lĩnh vực sc khe tâm thn.....................................36
V. Thc hành ca và vai trò ca công tác xã hội trong lĩnh vực sc khe tâm thn.....42
VI. Các k năng cơ bản khi h tr người ri nhiu tâm trí...........................................49
Chương III............................................................................................................................58
THC HÀNH HÒA NHP CỘNG ĐỒNG.....................................................................58
I. S loi tr xã hi.............................................................................................................58
II. Những nguyên nhân cơ bản dẫn đến s xa ri xã hi...............................................60
III. Gia đình là thành t quan trng trong thc hành hòa nhp cho tr em và v thành
niên.......................................................................................................................................69
Chương IV............................................................................................................................82
THC HÀNH VI TR EM VÀ V THÀNH NIÊN.....................................................82
I. Các vấn đề pháp lut bo h quyn tr em..................................................................82
II. Những lưu ý về s phát trin tâm lý xã hi tui v thành niên...........................83
III. Nhu cầu đặc trưng của tui v thành niên.................................................................86
IV. Các vấn đề ng ni..................................................................................................88
V. Các vấn đề ng ngoi................................................................................................94
VI. Các ri lon phát trin tr nh..............................................................................104
2
Chương V...........................................................................................................................107
THỰC NH VỚI NGƯỜI LN.................................................................................................107
I. Trường hợp điển cứu....................................................................................................107
II. Trầm cảm ở người lớn................................................................................................117
III. Các hình thức can thiệp công tác xã hội khác.........................................................124
IV. Tâm thần phân liệt ở người lớn................................................................................134
Chương VI..........................................................................................................................145
THỰC HÀNH VỚI NGƯỜI GIÀ...................................................................................145
I. Trường hợp điển cứu....................................................................................................145
II. Người già và các loại hình sức khỏe tâm thần..........................................................153
III. Các vấn đề sc khe tâm thn lâu dài người già.................................................167
3
LI GII THIU
Cuốn giáo trình “Công tác hội trong lĩnh vc sc kho m thần” dành cho
Cao đẳng ngh CTXH (công tác hi) được các tác gi biên son nhm giúp các nhà
qun CTXH t trung ương đến địa phương; cán b các trung tâm CTXH, làng tr SOS;
nhân viên CTXH ti bnh vin tâm thn ti cộng đồng trong vic qun tr giúp
người ri nhiu tâm trí. Tài liệu hướng ti mục tiêu làm tăng thêm vốn hiu biết v cách h
tr cho những người vấn đề v sc kho tâm thần, đặc bit th làm cm nang trong
thc hành CTXH với người ri nhiu tâm trí.
Cun giáo trình đưc viết theo hưng thc hành mang tính thc tin cao. CTXH
là ngành khoa hc thc hành vì thế nhóm tác gi đã rất n lc trong vic thc hành tr liu
các ca thc tế chn những trưng hợp điển cứu để đưa vào tài liệu. T chính thc tế
các ca nhóm tác gi can thip, chúng tôi la chn nhng kiến thc thuyết phù hp
để đưa vào giáo trình nhm thiết thc phc v công tác tr giúp người ri nhiu tâm trí
cho các nhân viên CTXH. Kiến thc k năng để thực hành CTXH trong lĩnh vực sc
kho tâm thn rt mi m đối vi Vit Nam. Chính vy, nhóm tác gi đã dày công trong
vic tiếp thu các kiến thc k năng trong lĩnh vực này ca các quc gia phát triển như
Mỹ, Ôtrâylia, Đức…
Trong cun sách này, sinh viên h đại hc hc viên cao hc ngành CTXH
cũng có thể tham khảo đ b sung thêm kiến thc, nâng cao k năng thc hành và làm vic
trong thc tế - một điều vô cùng quan trọng trong lĩnh vực CTXH.
Để hoàn thành cun sách này, nhóm tác gi xin chân thành cảm ơn Bộ Lao
động TB & XH đặc bit là s tạo điu kin hết sc nhit tình ca Cc bo tr xã hi, các
Trung tâm BTXH ti Ba Vì, Trung m tham vn Share - Ni, Bnh vin tâm thần Đà
Nng, Khoa Tâm thn Bnh viện quân đội 103. Nhóm biên soạn cũng xin cùng biết ơn
các cá nhân như GS.TS. Paul Quang Trn (M), GS.TS. Lê Ngc Hùng - Vin Xã hi hc
HVHCQGHCM,TS. Trần Văn Kham - Trường ĐHKHXH & NV - ĐHQGHN đã nhit tình
giúp đỡ để cuốn sách đưc hoàn thin. Cuốn giáo trình này chưa thể đáp ứng đầy đủ
những mong đi của người s dng, nhóm tác gi trân trng những đóng góp của độc gi
để cuốn sách được hoàn thiện hơn.
Thay mt nhóm tác gi
ThS. Nguyn Hng Kiên