1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Nghiêm cấm mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục
đích kinh doanh thiếu lành mạnh .
2
LỜI GIỚI THIỆU
Cùng sự phát triển không ngừng của lĩnh vực tự động hóa, các thiết bị
truyền dẫn, điều khiển khí nén - thủy lực cũng tham gia trong rất nhiều khâu của
sản xuất, trong các máy công cụ CNC, phương tiện vận chuyển, máy dập/ép,
máy xây dựng, máy ép phun, các dây chuyền sản xuất tự động, các công nghệ
sản xuất sạch,…
Theo đó, nhằm trang bị cho sinh viên có kiến thức tốt nhất để tiếp cận
nhanh chóng với các thiết bị của hệ thống điều khiển khí nén, thủy lực trong
thực tế, giáo trình Điều khiển khí nén - thủy lực được biên soạn; với mục
đích cung cấp kiến thức cần thiết cho người học như: tính toán, thiết kế, lắp
đặt, bảo trì và điều khiển được một hệ thống truyền dẫn khí nén – thủy lực,… và
là tài liệu hữu ích cho hoạt động nghiên cứu, giảng dạy của cán bộ, giảng
viên, giáo viên thuộc chuyên môn điều khiển tự động, bộ môn trang bị máy
công cụ.
Nội dung giáo trình được biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, thực tiễn, tích hợp
kiến thức và kỹ năng chặt chẽ với nhau nhằm nâng cao kiến thức, tay nghề cho
người học, nâng cao chất lượng đào tạo và khẳng định thương hiệu nhà trường.
Nội dung thiết kế cho thời gian đào tạo 75 giờ, gồm có 8 bài:
Bài 1: Tổng quan về hệ thống điều khiển khí nén
Bài 2: Sử dụng phần mềm thiết kế và mô phỏng khí nén, thủy lực
Bài 3: Lắp đặt và vận hành mạch cơ cấu cấp phôi
Bài 4: Lắp đặt và vận hành mạch máy ép
Bài 5: Lắp đặt và vận hành mạch trạm MAS
Bài 6: Thiết kế, lắp đặt hệ thống điều khiển khí nén
Bài 7: Kết nối, lập trình điều khiển hệ thống PLC - khí nén
Bài 8: Lắp đặt, điều khiển hệ thống thủy lực.
3
Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo,
nghiên cứu nhưng khó tránh được những khiếm khuyết. Rất mong nhận được ý
kiến đóng góp của người sử dụng, người đọc để nhóm biên soạn chỉnh hoàn
thiện hơn.
Thanh Hóa, tháng 5 năm 2025
Tham gia biên soạn
1.
Nguyễn Viết Truyền
2.
Lê Kim Kiên
3.
Lê Đình Bình
4
MỤC LỤC
Đề mục Trang
Tuyên bố bản quyền
1
Lời giới thiệu
Mục lục
2
4
Bài 1. Tổng quan về hệ thống điều khiển khí nén
8
1. Sơ lược về sự ra đời, phát triển và ứng dụng của hệ thống khí nén
9
1.1. Sơ lược về lịch sử ra đời, phát triển
9
1.2. Ưu, nhược điểm của hệ thống điều khiển khí nén
9
1.3. Phạm vi ứng dụng của hệ thống khí nén
10
2. Sản xuất, truyền tải năng lượng và thiết bị đo lường trong hệ thống
11
2.1. Sản xuất khí nén
11
2.2. Phân phối khí nén
16
2.3. Xử lý khí nén
17
2.4. Các thiết bị đo lường trong hệ thống
19
1 3. Các phần tử trong hệ thống điều khiển khí nén
19
Bài 2. Sử dụng phần mềm thiết kế và mô phỏng hệ thống khí nén,
thủy lực
21
1. Cài đặt phần mềm Fluid Sim
21
1.1. Giới thiệu về phần mềm Fluid Sim
21
1.2. Hướng dẫn cách cài đặt phần mềm
21
2. Thiết kế và mô phỏng mạch trên FluidSim
25
Bài 3. Lắp đặt và vận hành mạch cơ cấu cấp phôi
29
1. Cơ cấu cấp phôi sử dụng 1 xi lanh
29
1.1. Công nghệ
29
1.2. Trình tự thực hiện
34
5
2. Cơ cấp cấp phôi sử dụng nhiều XL, điều khiển khí nén
35
2.1. Công nghệ
35
2.2. Trình tự thực hiện
36
3. Cơ cấp cấp phôi sử dụng nhiều XL, điều khiển điện - khí nén
36
3.1. Công nghệ
37
3.2. Trình tự thực hiện
38
Bài 4. Lắp đặt và vận hành mạch máy ép
43
1. Phân tích công nghệ
43
2. Sơ đồ mạch
44
2.1. Mạch điều khiển bằng khí nén
44
2.2. Mạch điều khiển điện khí nén
46
Bài 5. Lắp đặt và vận hành mạch trạm MAS
1. Phân tích công nghệ
49
49
2. Trình tự thực hiện
51
Bài 6. Thiết kế, lắp đặt và vận hành hệ thống điều khiển khí nén
53
1. Mạch sử dụng 1 xi lanh
53
1.1. Mạch điều khiển xi lanh đơn
54
1.2. Mạch điều khiển xi lanh kép
55
2. Mạch sử dụng nhiều xi lanh, điều khiển khí nén
56
2.1. Thiết kế theo phương pháp tùy chọn
56
2.2. Thiết kế theo phương pháp chia tầng
58
3. Mạch sử dụng nhiều xi lanh, điều khiển điện khí nén
61
Bài 7. Kết nối, lập trình điều khiển hệ thống PLC – Khí nén
69
1. Mạch PLC – KN điều khiển trạm MAS
69
1.1. Hoạt động công nghệ
69
1.2. Sơ đồ mạch
69
2. Trình tự thực hiện
71
Bài 8. Lắp đặt, điều khiển hệ thống thủy lực
74