GIÁO TRÌNH
Môn hc
Dung sai lắp ghép và đo lưng k thut
NGH: CÔNG NGH Ô TÔ
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CP
MC LC
ĐỀ MC
TRANG
Li gii thiu
Mc lc
Chương 1: c ki nim v h thng dung sai lp ghép 6
Chương 2: H thng dung sai lp ghép 47
Chương 3: Dng c đo thông dng trong cơ khí 77
Tài liu tham kho 111
CHƯƠNG TRÌNH MÔN HC
DUNG SAI LP GP ĐO LƯỜNG K THUT
Mã s ca môn hc: MH 11
Thi gian ca môn hc: 45 gi (Lý thuyết: 30 gi; Thc nh: 15 gi)
V trí, tính cht ca môn hc:
- V trí:
Môn hc đưc b t ging dy song song vi các môn hc/ mô đun sau:
MH 07, MH 08, MH 09, MH 10, MH 12, MH13, MH 14, MH 15, MH 16, MĐ
18, MĐ 19
- Tính cht:
Là môn hc k thut cơ s bt buc.
Mc tiêu ca môn hc:
+ Nêu và gii thích được h thng dung sai lp ghép ca TCVN.
+ Trình bày đy đ các khái nim, đc đim, hiu ca các mi lp.
+ Trình bày đầy đ công dng, cu to, nguyên lý, phương pháp s dng
bo qun các loi dng c đo thưng ng.
+ Đo, đc chính c kích thưc và kim tra đưc đ không song song,
không vuông góc, không đồng trc, không tròn, đ nhám đảm bo cht lưng sn
phm bng các dng c đo kim thưng ng trong nnh cơ kchế to.
+
Chuyn h đưc các ký hiu dung sai tnh các tr s gia công tương ng.
+ Thao tác s dng các loi dng c đo đúng u cu k thut.
+ S dng đúng c dng c, thiết b đo đm bo đúng chính c an tn
+ Tuân th đúng quy định, quy phm v dung sai k thut đo.
+ Rèn luyn c phong làm vic nghiêm túc, cn thn.
1
CHƯƠNG 1: CÁC KHÁI NIM V H THNG DUNG SAI LP GHÉP
Mã s ca chương 1: MH 11 01
Mc tu:
- Trình bày đầy đủ kích thước danh nghĩa, kích thước thc, kích thước
gii hn, dung sai chi tiết, dung sai lp ghép
- Trình bày rõ đặc đim ca các kiu lp ghép: Lp lng - Lp cht - lp
trung gian
- Trình y đầy đủ các quy định v lp ghép theo h thng l h
thng trc, hai dãy sai lch cơ bn ca l và trc các lp ghép tiêu chun
- V đúng sơ đồ phân b min dung sai theo h thng l h thng
trc và xác định được các đặc tính ca lp ghép khi cho mt lp ghép
- c định đựợc phm vi phân tán kích thước ca trc l để điu
chnh dng c ct và kim tra kích thước gia công
- Gii thích đúng các dng sai lch v nh dng, sai lch v tb mt
được ghi trên bn v gia công
- Biu din và gii thích đúng các ký hiu độ nhám trên bn v gia công
- Tuân th đúng quy định, quy phm v dung sai và k thut đo.
1.1 C KHÁI NIM CƠ BN V DUNG SAI LP GHÉP
1.1.1 nh đi ln chc năng trong ngành cơ khí chế to
1.1.1.1 Bn cht ca tính lp ln
Máy do nhiu b phn hp thành, mi b phn do nhiu khâu, khp,
chi tiết lp ghép li vi nhau, trong chế to cũng như sa cha máy, con
người mong mun c chi tiết máy cùng loi kh năng lp đổi ln được
cho nhau - nghĩa khi cn thay thế nhau, không cn la chn sa cha gì
thêm mà vn đảm bo được yêu cu k thut ca mi lp ghép. Tính cht đó
ca chi tiết gi là tính lp ln (đổi ln chc năng ).
Tính lp ln ca mt loi chi tiết máy kh năng thay thế cho nhau
trong lp ghép mà không cn la chn và sa cha thêm vn đảm bo cht
lượng sn phm đã quy định. Tính lp ln có 2 loi đó lp ln hoàn toàn và
lp ln không hoàn toàn.
Nếu trong mt lot chi tiết cùng loi, các chi tiết đều th lp ln
được cho nhau thì lot chi tiết đó đạt được tính lp ln hoàn toàn; nếu mt s
trong các chi tiết y không lp ln cho nhau được hoc khi lp ln cho nhau
cn phi gia công thêm mi lp ghép đưc thì lot chi tiết đó ch đạt được tính
lp ln không hoàn toàn.
c chi tiết có tính lp ln phi ging nhau v hình dng v kích thước,
hoc kích thước ch được khác nhau trong mt phm vi cho phép nào đó,