ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG BÁCH KHOA NAM SÀI GÒN
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: VẼ KỸ THUẬT 2
NGÀNH: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT CƠ KHÍ
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số:548 /QĐ – NSG ngày11 tháng 08 năm 2025.
của hiệu trưởng trường cao đẳng bách khoa Nam Sài Gòn.
Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2025
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Đang bước vào thế kỷ 21 khoa học kỹ thuật ngày nay đã không ngừng phát triển vượt bậc
và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã và đang làm thay đổi trên mọi lãnh vực trong đó
chế tạo, sửa chữa bảo trì các chi tiết thièt bị cơ khí ôtô ngày càng đòi hỏi sự chính xác về
hình dáng, kích thước kết cấu đáp ứng những nhu cầu cần thiết cho thiết bị máy móc có
tính năng bền vững theo thời gian trong các dây chuyền sản xuất trong công nghiệp cũng
như các bản vẽ thiết kế chế tạo trong đó đa số có liên quan đến ngành kỹ thuật cơ khí hay
ôtô, ngoài việc sau khi ra trường sinh viên cần có đầy đủ những kiến thức cơ bản về chuyên
môn, sinh viên – học sinh cần trang bị cho họ một số kiến thức chung về phân loại, nhận
dạng loại bản vẽ cũng như bản chất các bản vẽ kỹ thuật cơ khí thường gặp.
Vẽ kỹ thuật cơ khí là một môn học ra đời để đáp ứng được một phần của yêu cầu đó. Trong
môn học này sẽ trang bị cho ngựời học một số kiến thức cơ bản của vẽ về cơ khi, giủp
người học hiểu được bản chất các hình chiếu,hình cắt cũng như biết phương pháp vẽ các
đường nét, ký hiệu, kích thước và cách sử dụng một số dụng cụ vẽ cơ khí thông dụng, một
trong những kiến thức rất quan trọng cùa người học vẽ cơ khí. Nội dung của giáo trinh
được biên soạn dựa trên nhiêu tài liệu của các trường đại học và cao đẳng, phù hợp với yêu
câu nâng cao chất lượng đào tạo cho sinh viên- học sinh các trưòng dạy nghê trong cả nưóc.
Giúp cho người học có thể theo kịp được các kiến thức cơ bản nhất của môn vẽ kỹ thuật,
giáo trình biên soạn sắp xếp theo phần Vẽ kỹ thuật 1 và 2. Đối với Vẽ kỹ thuật 2 biên soạn
từng chương thứ tự là
Chương 1: Vẽ quy ước ren và các mối ghép.
Chương 2: Vẽ quy ước răng và lò xo.
Chương 3: Dung sai lắp ghép và độ nhám bề mặt.
Chương 4: Bản vẽ chi tiết.
Chương 5: Bản vẽ lắp.
Giáo trinh được trình bày tối giản vả dể hiểu với mỗi bài học đều có các hình ảnh đi kèm
để người học có thể nắm bắt kiến thức của môn học. Do đó ngưòi đọc có thể hiểu một cách
dể dàng các nội dung trong chương trình.
Mặc dù đã cố gấng nhưng chắc chắn không tránh khỏi những sai sót, người biên soạn rất
mong muốn nhận được ý kiên đóng góp của người đọc giúp cho giáo trình được hoàn chỉnh
hơn.
Chân thành cảm ơn!
TpHCM, ngày11 tháng 08 năm 2025
Biên soạn
- Đặng Ngọc Đức
- Phạm Thị Mai Khanh
- Nguyễn Nhơn Hải
2
MỤC LỤC
ĐỀ MỤC TRANG
Lời giới thiệu
Mục lục
Chương 1: Vẽ quy ước ren và các mối ghép 4
Chương 2: Vẽ quy ước răng và lò xo 20
Chương 3: Dung sai lắp ghép và độ nhám bề mặt 28
Chương 4: Bản vẽ chi tiết 41
Chương 5: Bản vẽ lắp 50
Tài liệu tham khảo 58
3
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học: VẼ KỸ THUẬT 2
Mã số môn học: MH 10
Vị trí, tính chất và vai trò của môn học/mô đun:
− Vị trí:
+ Là môn học cơ sở trong nội dung đào tạo của bậc cao đẳng nghề Công nghệ kỹ
thuật cơ khí.
+ Môn học được bố trí học ở học kỳ 1 của năm đầu khóa học, học sau môn học MH
08, song song hoặc trước các môn cơ sở khác.
− Tính chất:
+ Là môn học cơ sở bắt buộc.
Mục tiêu của môn học/mô đun:
- Về kiến thức:
+ Vận dụng phép chiếu vuông góc
+ Nhận dạng được các chi tiết cơ khí qua các hình vẽ qui ước
+ Nêu cách trình bày bản vẽ kỹ thuật
- Về kỹ năng:
+ Đọc được bản vẽ chi tiết và bản vẽ lắp
+ Thiết lập được bản vẽ chi tiết từ chi tiết thực hoặc từ bản vẽ lắp;
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo
trong học tập.
Nội dung của môn học/mô đun:
4
CHƯƠNG 1: VẼ QUY ƯỚC REN VÀ CÁC MỐI GHÉP
Giới thiệu:
Chương này cung cấp cho người học một số kiến thức cơ bản về các mối ghép thường
sử dụng trên bản vẽ kỹ thuật, lựa chọn đúng các qui tắc – qui định vẽ quy ước mối ghép trong
thiết kế bản vẽ - chế tạo trong gia công cơ khí.
Mục tiêu:
+ Hiểu biết cơ bản về các mối ghép được sử dụng trong kỹ thuật như: ren, then, đinh tán,
hàn,..
+ Nắm vững các quy tắc và quy định về vẽ quy ước các mối ghép
+ Rèn luyện tính kiên trì, cẩn thận, chính xác;
+ Nghiêm túc, trách nhiệm, chủ động, tích cực, chăm chỉ.
Nội dung chính:
1. Ghép bằng ren:
1.1. Sự hình thành của ren
− Ren hình thành nhờ chuyển động xoắn ốc. Một điểm chuyển động đều trên một
đường sinh, khi đường sinh đó quay đều quanh một trục cố định sẽ tạo thành chuyển động
xoắn ốc. Quỹ đạo của điểm chuyển động là đường xoắn ốc.