1
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN HÀ NỘI
GIÁO TRÌNH
MH 19: NGUYÊN LÝ CẮT
NGHỀ/NGÀNH: CẮT GỌT KIM LOẠI
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-…ngày……tháng……năm
c
ủ
a Tr
ư ờ
ng Cao
đ ẳ
ng C
ơ
đ
i
ệ
n Hà N
ộ
i)
2
Hà Nội, năm 2022
Lời nói đầu.
Ngày nay, với sự phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật đặc biệt là
khoa học máy tính đã làm thay đổi căn bản mọi mặt của đời sống xã hội. Từ
giữa thế kỷ 20, khi công cụ máy tính được đưa vào áp dụng trong sản xuất đã
góp phần tự động hoá sản xuất, giải phóng sức lao động cho con người, tăng
năng xuất cũng như chất lượng cho sản phẩm. Theo đó là sự ra đời của
phương thức sản xuất có sự trợ giúp của máy tính với các máy công cụ được
tích hợp bộ điều khiển số.
Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật thì đời sống của con
người ngày càng được nâng cao, kéo theo đó là nhu cầu của con người cũng
ngày càng nhiều và liên tục thay đổi từng ngày, từng giờ. Do vậy càng ngày
thì vòng đời của 1 sản phẩm (tức là thời gian từ khi nó xuất hiện trên thi
trường đến khi không còn được ưa chuộng bị thay thế bằng 1 sản phẩm khác)
càng giảm. Điều đó đòi hỏi các nhà sản xuất nếu muốn tồn tại và phát triển thì
phải liên tục cải tiến mẫu mã sản phẩm, phải nhanh chóng đưa ra được thị
trường sản phẩm mới. Do vậy mà thời gian thiết kế sản phẩm mới là rất ngắn.
Và để giải quết vấn đề trên các nhà thiết kế đã thiết kế sản phẩm bằng cách kế
thừa các mẫu sản phẩm có trước dựa trên 1 dạng sản xuất hoàn toàn mới-
công nghệ sản xuất ngược. Công nghệ này hiện còn rất mới mẻ đối với nước
ta.
Đồ án “ứng dụng công nghệ tái tạo và CAD/CAM/CAE thiết kế, chế
tạo theo mẫu và khảo sát quá trình hình thành sản phẩm nhựa” sẽ tập chung
vào nghiên cứu nắm bắt công nghệ sản xuất ngược để bắt kịp với sự phát triển
của công nghệ. Nội dung của đồ án được chia làm 4 phần:
Hà Nội, ngày tháng năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên: Ngô Văn Chuyển
3
2. Các Giáo viên khoa Cơ
khí
* Phần I: Công nghệ tái tạo và ứng dụng trong thiết kế lại một số
chi tiết trong tên lửa.
CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN
Tên mô đun: CÔNG NGHỆ TẠO MẪU NHANH
Mã số mô đun: MĐ 30
Thời gian thực hiện mô đun: 45 giờ; (Lý thuyết: 20 giờ; Thực hành, thí
nghiệm, thảo luận, bài tập: 21giờ; Kiểm tra: 04 giờ)
I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT MÔ-ĐUN:
- Vị trí: “Công nghệ tạo mẫu nhanh” là mô đun kỹ thuật chuyên môn
trong chương trình đào tạo. Môn đun được bố trí giảng dạy sau khi sinh viên
đã học xong các môn học Vẽ kỹ thuật, Cơ kỹ thuật, Vật liệu, Dung sai, Thiết
kế cơ khí.
- Tính chất: Mô đun chuyên ngành kỹ thuật mang tính thực hành, giúp
sinh viên hình thành những kỹ năng cơ bản liên quan đến công nghệ tạo mẫu,
gia công mẫu.
II. Mục tiêu mô đun:
- Về kiến thức:
+ Trình bày được nguyên lý tổng quan của công nghệ tạo mẫu nhanh
+Trình bày được đặc điểm chính của nguyên lý làm việc máy đo 3
chiều, phương pháp in 3D.
+Trình bày được độ chính xác hình học khi sử dụng phương pháp tạo
mẫu nhanh
- Về kỹ năng
4
+ Vận hành thành thạo máy đo 3 chiều, máy in 3D gia công ra sản
phẩm đạt yêu cầu kỹ thuật của bản vẽ, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người
và thiết bị.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+Tuân thủ đúng quy trình, quy phạm kỹ thuật khi đo và vận hành máy
in 3D.
+ Bố trí nơi làm việc gọn gàng, ngăn nắp và áp dụng đúng các biện
pháp an toàn.
+ Tích cực, tự giác trong học tập; cẩn thận, chính xác, biết bảo quản các
loại dụng cụ và đảm bảm an toàn, vệ sinh công nghiệp trong thực tập.
III. Nội dung mô đun:
1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:
Ch-¬ng I: tæng quan vÒ c«ng nghÖ QUÉT 3d
1.1. Kh¸i niÖm vÒ c«ng nghÖ t¸i t¹o.
Trong lÜnh vùc s¶n xuÊt, th«ng th-êng ®Ó chÕ t¹o ra 1
s¶n phÈm, ng-êi thiÕt kÕ ®-a ra ý t-ëng vÒ s¶n phÈm ®ã,
ph¸c th¶o ra s¶n phÈm, tiÕp theo lµ qu¸ tr×nh tÝnh to¸n thiÕt
kÕ, chÕ thö, råi kiÓm nghiÖm, hoµn thiÖn ph¸c th¶o ®Ó ®-a
ra ph-¬ng ¸n tèi -u, cuèi cïng míi lµ c«ng ®o¹n s¶n xuÊt ra s¶n
phÈm. §©y chÝnh lµ chu tr×nh s¶n xuÊt truyÒn thèng, lµ
ph-¬ng ph¸p s¶n xuÊt ®· ®-îc ¸p dông tõ bao thÕ kû nay.
Ph-¬ng ph¸p nµy cßn ®-îc gäi lµ c«ng nghÖ s¶n xuÊt thuËn
(Forward Engineering). Trong vµi chôc n¨m trë l¹i ®©y víi sù
5
ph¸t triÓn cña cña c«ng nghÖ, xuÊt hiÖn 1 d¹ng s¶n xuÊt theo 1
chu tr×nh míi, ®i ng-îc víi s¶n xuÊt truyÒn thèng, ®ã lµ chÕ
t¹o ra s¶n phÈm theo hoÆc dùa trªn 1 s¶n phÈm cã s½n. Quy
tr×nh nµy ®-îc gäi lµ c«ng nghÖ thiÕt kÕ ng-îc (Reverse
Engineering) hay còng ®-îc hiÓu lµ c«ng nghÖ t¸i t¹o hay c«ng
nghÖ chÕ t¹o ng-îc.
C«ng nghÖ nµy ra ®êi dùa trªn nhu cÇu s¶n xuÊt thùc tÕ,
®«i khi ng-êi ta cÇn chÕ t¹o s¶n phÈm theo nh÷ng mÉu cã s½n
mµ ch-a (hoÆc kh«ng) cã m« h×nh CAD t-¬ng øng nh- c¸c chi
tiÕt lµ ®å cæ vËt, nh÷ng chi tiÕt ®· ngõng s¶n xuÊt tõ l©u,
nh÷ng chi tiÕt kh«ng râ xuÊt xø, nh÷ng phï ®iªu, bé phËn c¬
thÓ con ngêi, ®éng vËt…Hay ®¬n gi¶n chØ lµ sao chÐp lai kÕt
cÊu cña nh÷ng s¶n phÈm ®· kh¼ng ®Þnh tªn tuæi trªn thÞ
tr-êng (®Ó gi¶m chi phÝ chÕ t¹o mÉu) hoÆc ®Ó c¶i tiÕn s¶n
phÈm ®ã theo 1 h-íng míi. §Ó t¹o ®-îc mÉu cña nh÷ng s¶n
phÈm nµy, tr-íc ®©y ng-êi ta ph¶i ®o ®¹c råi vÏ ph¸c l¹i hoÆc
dùng s¸p, th¹ch cao ®Ó in mÉu. C¸c ph-¬ng ph¸p nµy cho ®é
chÝnh x¸c kh«ng cao, tèn nhiÒu thêi gian vµ c«ng søc, ®Æc biÖt
lµ ®èi víi nh÷ng chi tiÕt phøc t¹p. Ngµy nay ng-êi ta ®· sö
dông m¸y quÐt h×nh ®Ó sè ho¸ h×nh d¸ng cña chi tiÕt sau ®ã