ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HOÁ
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HOÁ
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: THỰC HÀNH CƠ BẢN
NGÀNH/NGHỀ: KHAI THÁC MÁY TÀU THUỶ
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐNN ngày…….tháng ….năm
2022 của Hiệu trưởng Trường CĐ Nông nghiệp Thanh Hoá
Thanh Hoá, 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình Thực hành cơ bản được biên soạn dựa trên Giáo trình thực
hành cơ bản: hàn, tiện, cắt kim loại trường Đại học Hàng Hải qua tổng kết kinh
nghiệm thực tiễn, cập nhật theo chương trình Trung cấp có điều chỉnh và bổ
xung.
Quá trình biên soạn giáo trình được thực hiện một cách kỹ lưỡng và
chuyên nghiệp bởi tập thể tác giả giảng dạy ngành Khai thác máy tàu thủy tại
trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa. Chúng tôi đã trải qua quá trình thu
thập, tổng hợp, lựa chọn nội dung, và tổ chức kiến thức theo một lộ trình khoa
học, đảm bảo tính cập nhật, chính xác và thực tiễn. Mỗi chương, mỗi mục đều
được cân nhắc kỹ lưỡng để mang đến cho người học cái nhìn toàn diện và sâu
sắc nhất.
Giáo trình Thực hành cơ bản được xây dựng bám sát Chương trình đào
tạo Khai thác máy Tàu thủy của Trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa theo
Trình độ đào tạo Trung cấp. Nội dung giáo trình không chỉ đáp ứng đầy đủ các
yêu cầu về kiến thức và kỹ năng được quy định trong chuẩn đầu ra của chương
trình, mà còn mở rộng và đi sâu vào những vấn đề cốt lõi, mang tính thời sự,
giúp người học phát triển năng lực tư duy, giải quyết vấn đề và thích ứng với
yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động. Đây là tài liệu học tập chính
thức, đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và hỗ trợ người học tiếp thu
kiến thức một cách hệ thống, hiệu quả.
Cấu trúc chung của giáo trình bao gồm 3 chương được sắp xếp một cách
logic từ Kiến thức cơ bản/tổng quan đến Kiến thức chuyên sâu/ứng dụng. Cụ
thể:
Mỗi bài đều được thiết kế với các mục tiêu học tập rõ ràng, nội dung lý
thuyết, ví dụ minh họa, bài tập ứng dụng và câu hỏi ôn tập, nhằm giúp người học
củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng thực hành. Chúng tôi hy vọng giáo trình
này sẽ là một tài liệu hữu ích, giúp người học đạt được kết quả cao nhất trong
quá trình học tập và nghiên cứu.
Để hoàn thành giáo trình Thực hành cơ bản này, chúng tôi xin bày tỏ lòng
biết ơn sâu sắc đến Trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa đã tạo điều kiện
thuận lợi, đã hỗ trợ về mọi mặt, từ nguồn lực đến cơ sở vật chất, giúp tập thể tác
giả có thể yên tâm thực hiện công việc đã định hướng và phê duyệt chủ trương
biên soạn giáo trình.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, giáo trình chắc chắn không tránh khỏi những
thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu từ quý
bạn đọc, các đồng nghiệp và người học để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn
trong những lần tái bản sau.
Thanh Hoá, ngày…..........tháng năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Hoàng Duy Đông; 2.Vũ Thị Thanh Bình;
3.Trương Tiến Lộc; 4.Lê Gia Phương
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học: THỰC HÀNH CƠ BẢN
Mã MH: MH 28
VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔN HỌC:
- Vị trí:
“Thực hành cơ bản” là môn học quan trọng trong đào tạo nghề khai thác máy
tàu biển được bố trí vào học kỳ IV năm thứ hai
- Tính chất:
Môn học bao gồm 3 phần: Hàn cơ bản, nguội cơ bản và tiện cơ bản. Môn học
trang bị cho sinh viên kiến thức và các kỹ năng cơ bản về hàn cắt kim loại, tiện một số
các chi tiết điển hình và chế tạo một số các chi tiết.
MỤC TIÊU MÔN HỌC:
- Về kiến thức:
+ Trình bày được quy trình vận hành máy hàn, cắt
+ Nhận biết các kiến thức cơ bản về gia công nguội cơ khí.
+ Trình bày được quy trình vận hành máy tiện
- Về kỹ năng:
+ Sử dụng thành thạo máy hàn, mỏ hàn
+ Hàn, cắt thành thạo.
+ Làm nguội đạt yêu cầu kỹ thuật các chi tiết như búa, bulông, đai ốc
+ Tiện được các chi tiết như trục, bulông, đai ốc, đạt yêu cầu kỹ thuật.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
Sinh viên có khả năng làm việc độc lập,có thái độ học tập nghiêm túc.
Tài liệu cần tham khảo:
- Giáo trình hàn, cắt kim loại
- Giáo trình nguội cơ bản
- Giáo trình tiện cơ bản
- Cẩm nang hàn
GIÁO TRÌNH THỰC HÀNH CƠ BẢN
Chương 1: Hàn cơ bản
I.Quy Trình Sử Dụng Máy Hàn và Mỏ Hàn
Giới Thiệu Chung
Trong ngành cơ khí, hàn là một kỹ thuật quan trọng để nối các chi tiết kim
loại lại với nhau. Việc nắm vững quy trình sử dụng máy hàn và mỏ hàn là vô
cùng cần thiết để đảm bảo chất lượng mối hàn và an toàn lao động.
Các Loại Máy Hàn Phổ Biến
Trong chương trình trung cấp, chúng ta sẽ tập trung vào các loại máy hàn hồ
quang điện (ARC/MMA) và máy hàn MIG/MAG vì đây là những loại phổ biến
và được ứng dụng rộng rãi.
- Máy hàn hồ quang điện (ARC/MMA): Sử dụng que hàn nóng chảy tạo ra hồ
quang điện để làm nóng chảy kim loại. Dễ sử dụng, chi phí thấp, phù hợp với
nhiều loại vật liệu.
- Máy hàn MIG/MAG: Sử dụng dây hàn cuộn tự động cấp, bảo vệ mối hàn bằng
khí trơ (MIG) hoặc khí hoạt tính (MAG). Tốc độ hàn nhanh, mối hàn đẹp, ít bắn
tóe.
An Toàn Lao Động Khi Hàn
An toàn là yếu tố quan trọng nhất trong mọi quy trình hàn. Tai nạn có thể xảy
ra bất cứ lúc nào nếu không tuân thủ các quy tắc an toàn.
1. Thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE):
- Mặt nạ hàn: Bảo vệ mắt và mặt khỏi tia UV, tia hồng ngoại và bắn tóe. Nên
chọn loại có kính tự động điều chỉnh độ sáng.
- Găng tay hàn: Bằng da hoặc vật liệu chịu nhiệt, bảo vệ tay khỏi nhiệt độ cao và
tia lửa.
- Quần áo bảo hộ: Bằng vật liệu dày, không bắt lửa, che kín toàn thân.
- Giày bảo hộ: Chống trượt, chống va đập, cách điện.
- Nút bịt tai/chụp tai: Bảo vệ thính giác nếu có tiếng ồn lớn.
2. Khu vực làm việc:
- Thông thoáng: Đảm bảo đủ thông gió để thoát khói hàn độc hại. Nếu không,
phải sử dụng hệ thống hút khói.
- Sạch sẽ: Loại bỏ vật liệu dễ cháy nổ khỏi khu vực hàn.
- Có bình chữa cháy: Luôn đặt bình chữa cháy gần khu vực làm việc.
3. Kiểm tra thiết bị:
