BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG DU LỊCH VÀ CÔNG THƯƠNG
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: PLC CƠ BẢN
NGHỀ: ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
(Ban hành kèm theo Quyết định số 832/QĐ-DLCT ngày 18/8/2022 của Hiệu trưởng
Trường Cao đẳng Du lịch và Công Thương)
Hải Dương, năm 2022
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục
đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị
nghiêm cấm.
2
LỜI GIỚI THIỆU
Sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật và sự phát triển mạnh mẽ của kỹ thuật máy tính,
đã cho ra đời các thiết bị điều khiển hiện đại như: CNC, PLC... Các thiết bị này cho phép
khắc phục được rất nhiều các nhược điểm của hệ thống điều khiển trước đó đồng thời đáp
ứng được yêu cầu kinh tế và kỹ thuật trong sản xuất. Việc ứng dụng thiết bị logic khả trình
PLC để tự động hóa quá trình sản xuất nhằm mục tiêu tăng năng suất lao động, giảm sức
người, nâng cao chất lượng sản phẩm đang là một vấn đề cấp thiết. Để trang bị cho học
sinh sinh viên kiến thức và kỹ năng sử dụng, lập trình bộ điều khiển lập trình PLC nói
chung, bộ PLC S7-1200 nói riêng, trường Cao Đẳng Du lịch và Công Thương đã đưa mô
đun PLC cơ bản vào chương trình đào tạo nghề Điện tử công nghiệp. Về cơ sở vật chất,
nhà trường đã trang bị cho khoa Công nghệ Điện tử phòng học thực hành PLC S7-1200
hiện đại, sát với thực tế. Các tài liệu cũng như giáo trình giảng dạy mô đun PLC cơ bản
trong nhà trường tuy đã được các giảng viên cập nhật nhưng chưa được thống nhất về nội
dung cũng như phù hợp nhất với chương trình đào tạo và trang thiết bị của nhà trường. Vì
vậy tác giả chọn đề tài biên soạn Giáo trình mô đun PLC cơ bản để phục vụ cho việc giảng
dạy của giảng viên khoa Công nghệ điện tử, học tập và thực tập của học sinh, sinh viên
ngành Điện tử công nghiệp. Trong thời kỳ công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất nước hiện
nay, Giáo trình mô đun PLC cơ bản đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo và hình
thành các kỹ năng nghề cho các sinh viên theo học ngành Điện tử công nghiệp.
Khi biên soạn, tác giả đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có liên quan đến
nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung lý thuyết và thực
hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong sản xuất đồng thời có tính thực tiễn
cao.
Trong quá trình biên soạn, tác giả đã tham khảo nhiều tài liệu liên quan để chắt lọc
và lựa chọn kiến thức phù hợp với nội dung đào tạo của nhà trường. Tuy vậy giáo trình
không tránh khỏi những khiếm khuyết. Rất mong nhận được các ý kiến từ phía bạn đọc để
giáo trình được hoàn chỉnh hơn.
Hải Dương, ngày tháng năm 2022
Tham gia biên soạn
Chủ biên
Vũ Thị Hạnh
3
MỤC LỤC
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
.................................................................................................2 LỜI GIỚI
THIỆU.................................................................................................................3 MỤC
LỤC............................................................................................................................4
GIÁO TRÌNH MÔN
HỌC...................................................................................................7
BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ ĐIỀU KHIỂN LẬP TRÌNH PLC....................................14 1.
Tổng quan về điều khiển lập trình PLC...............................................................14 1.1.
Tổng quan về PLC..............................................................................................14 1.2.
Các ứng dụng của PLC ......................................................................................16 1.3.
Cấu trúc của một PLC..........................................................................................16 1.4.
Thiết bị điều khiển lập trình PLC .....................................................................17 1.5.
Cấu trúc bộ nhớ và phương thức truy cập bộ nhớ của PLC ...........................23 1.6.
Xử lý chương trình .............................................................................................27 2.
Kết nối dây giữa PLC và thiết bị ngoại vi...........................................................29 2.1.
Kết nối dây giữa PLC và thiết bị ngoại vi .......................................................29 2.2.
Cài đặt và sử dụng phần mềm lập trình cho PLC............................................32
Bài 2: CÁC PHÉP TOÁN NHỊ PHÂN CỦA PLC .....................................................42
1. Các liên kết logic.....................................................................................................42
1.1. Lệnh Gán
..............................................................................................................42 1.2. Lệnh
AND............................................................................................................44 1.3. Lệnh
OR...............................................................................................................45 1.4. Lệnh
NOT ............................................................................................................45 1.5. Bài
tập ứng dụng ..................................................................................................46 2. Các
lệnh ghi xóa cho tiếp điểm ............................................................................48 2.1.
Lệnh S/R .............................................................................................................48 2.2.
Lệnh SR/RS..........................................................................................................53 2.3.
Lệnh tác động theo sườn tín hiệu dương và âm...................................................58 2.4.
Bài tập ứng dụng ................................................................................................60 3.
Bộ thời gian: Timer ...............................................................................................63
3.1. Bộ thời gian TON...............................................................................................65
3.2. Bộ thời gian TOF ...............................................................................................68
3.3. Bộ thời gian TONR ............................................................................................72
4
3.4. Bài tập ứng dụng ................................................................................................74
4. Bộ đếm: Counter....................................................................................................77
4.1. Bộ đếm tiến CTU ...............................................................................................79
4.2. Bộ đếm lùi CTD .................................................................................................82
4.3. Bộ đếm tiến lùi CTUD.......................................................................................82
4.4. Bài tập ứng dụng ................................................................................................83
Bài 3: CÁC PHÉP TOÁN SỐ CỦA PLC....................................................................90
1. Lệnh toán học.........................................................................................................90
1.1. Các lệnh cộng, trừ, nhân và chia
..........................................................................90 1.2. Lệnh MOD
...........................................................................................................91 1.3. Các lệnh
tăng và giảm ..........................................................................................92 1.4. Lệnh
giá trị tuyệt đối ............................................................................................93 1.5.
Lệnh MIN và MAX..............................................................................................93 1.6.
Lệnh giới hạn........................................................................................................94 1.7.
Các lệnh toán học dấu phẩy động.........................................................................95 2.
Lệnh so sánh ..........................................................................................................98
2.1. Lệnh so sánh.........................................................................................................98
2.2. Các lệnh “IN_RANGE” và “OUT_RANGE”
......................................................99 2.3. Các lệnh “OK” và “NOT_OK”
............................................................................99 2.4. Bài tập ứng dụng
..............................................................................................100 3. Lệnh dịch chuyển