
I.
II.
III. TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN:
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TRÀ VINH
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: TRANG BỊ ĐIỆN
NGÀNH, NGHỀ: TỰ ĐỘNG HÓA CÔNG NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo quyết định số: ……QĐ/CĐN, ngày … tháng …. năm 20…
của Hiệu trưởng Trường cao đẳng nghề Trà Vinh
Trà Vinh, năm 2020
(Lưu hành nội bộ)

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN:
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.

LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình thực hành trang bị điện dựa trên chương trình do trường cao đẳng nghề
Trà Vinh biên soạn, nhằm đáp ứng nhu cầu học tập thực tế từ các thiết bị, khí cụ điện tại
trường có sẳn. Giúp người học tiếp thu và ứng dụng cơ sở vật chất thực tế dễ dàng, đáp
ứng nhu cầu làm việc tại cơ quan, doanh nghiệp công nghiệp, dân dụng.
Giáo trình này dùng làm tài liệu giảng dạy và học tập cho học viên ngành Điện, có
thể làm tài liệu tham khảo cho cán bộ kỹ thuật ngành điện cũng như các chuyên ngành
liên quan.
Nội dung của giáo trình đề cập đến các vấn đề thực hành của các quy trình lắp đặt
các mạch điện điều khiển động cơ điện một pha, ba pha, một chiều trong hệ thống công
nghiệp đang được sử hiện nay.
Giáo trình này được chia làm ba bài:
+ Bài 1. Điều chỉnh tốc độ động cơ điện
+ Bài 2: Tự động khống chế Truyền động điện.
+ Bài 5: Trang bị điện máy công nghiệp
Trong quá trình biên soạn, chúng tôi đã nhận được sự đóng góp ý kiến và sự giúp
đỡ tận tình của Ban giám hiệu, Phòng, Khoa chuyên môn, quý Thầy, Cô giáo trong bộ
môn Điện công nghiệp thuộc Khoa KT Điện, Điện lạnh & Điện tử trường cao đẳng nghề
Trà Vinh, các chuyên gia tại các cơ sở sản xuất, xí nghiệp, công ty chuyên ngành điện.
Mặc dù, Chúng tôi đã có nhiều cố gắng trong việc biên soạn giáo trình, nhất là đề
cập đến những kiến thức mới nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo, phục
vụ nhu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa hiện nay nhưng với khả năng và kinh nghiệm
có hạn, chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót. Sau khi được phát hành, chúng tôi cũng
mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của quý Thầy Cô giáo trong Nhà trường, các
trung tâm dạy nghề, cũng như các kỹ sư, cán bộ kỹ thuật đang công tác tại các công ty, xí
nghiệp của ngành điện.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự đóng góp ý
kiến của đông đảo bạn đọc để giáo trình được hoàn thiện hơn nữa trong các lần tái bản
sau.
Mọi góp ý xin gửi về Tác giả thuộc bộ môn Điện công nghiệp, Khoa KT Điện,
Điện lạnh & Điện tử Trường Cao đẳng nghề Trà Vinh.
Địa chỉ: Ấp Vĩnh Yên, xã Long Đức, Thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh. Chúng
tôi xin chân thành cảm ơn.
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên: Lê Trung Hiếu
2. Thành viên: Nguyễn Quốc Thới
3. Thành viên: Kim Thị Nguyệt Nhung

MỤC LỤC
Trang
Bài 1: ĐIỀU CHỈNH TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ ĐIỆN.............................................................1
1. Khái niệm chung............................................................................................................1
1.1. Khái niệm về điều chỉnh tốc độ...................................................................................1
1.2. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng điều chỉnh tốc độ.....................................................2
2. Phương pháp điều chỉnh tốc độ động cơ điện DC......................................................3
2.1. Xây dựng đặc tính cơ tự nhiên....................................................................................3
2.2. Các phương pháp điều chình tốc độ............................................................................7
3. Phương pháp điều chỉnh tốc độ động cơ điện không đồng bộ ba pha.......................9
3.1. Xây dựng đặc tính cơ tự nhiên....................................................................................9
3.2. Ảnh hưởng các thông số điện đối với đặc tính cơ.....................................................13
3.3. Điều chỉnh tốc độ động cơ điện xoay chiều 3 pha không đồng bộ............................13
Bài 2: TỰ ĐỘNG KHỐNG CHẾ TRUYENF ĐỘNG ĐIỆN...........................................18
1. Khái niệm về tự động khống chế (TĐKC)...................................................................18
1.1. Các yêu cầu của TĐKC.............................................................................................18
1.2. Phương pháp thể hiện sơ đồ điện..............................................................................18
2. Các nguyên tắc điều khiển...........................................................................................19
3.Tự động khống chế động cơ không đồng bộ roto lồng sóc.......................................19
4.Tự động khống chế động cơ không đồng bộ roto dây quấn‚:........................................31
5.Tự động khống chế động cơ điện một chiều.................................................................33
BÀI 3: TRANG BỊ ĐIỆN MÁY CÔNG NGHIỆP...........................................................41
1. Trang bị điện máy cắt gọt kim loại...............................................................................41
2. Trang bị điện – điện tử cho cơ cấu sản xuất.................................................................58

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
Tên Mô đun: Trang bị điện
Mã số mô đun: MĐ20
Vị trí, ý nghĩa, vai trò mô đun
Thực hành trang bị điện là một trong những mô đun chuyên môn mang tính đặc
trưng cao thuộc nghề điện công nghiệp. Trong đó công việc lắp đặt, vận hành hay sửa
chữa mạch điện, khí cụ điện trong máy công nghiệp là một trong những yêu cầu bắt buộc
đối với công nhân nghề Điện công nghiệp. Đối với những người công tác trong lĩnh vực
điện công nghiệp thì mảng kiến thức và kỹ năng về điều khiển, khống chế các loại động
cơ là đề tài luôn được giới chuyên môn quan tâm, tìm hiểu; tìm ra biện pháp giải quyết
tối ưu, ngày càng đa năng, phổ dụng là một yêu cầu bắt buộc. Nó là tiền đề cho việc tiếp
thu, thực hiện các mạch điều khiển bằng linh kiện điện tử hoặc điều khiển lập trình.
Mô đun này phải học sau khi học xong các mô đun An toàn điện, Đo lường điện,
khí cụ điện.
Mục tiêu của mô đun
Sau khi hoàn tất mô đun này, học viên có năng lực:
- Về kiến thức:
+ Phân tích được nguyên lý, cách thực hiện phương pháp điều chỉnh tốc độ
động cơ 3 pha, động cơ một chiều.
+ Đọc, vẽ và phân tích được các sơ đồ mạch điều khiển dùng rơle, công tắc tơ dùng
trong khống chế động cơ xoay chiều, động cơ một chiều.
+ Trình bày được nguyên lý hoạt động sơ đồ các mạch điện
- Về kỹ năng:
+ Lắp đặt, xử lý, sửa chữa được các sơ đồ mạch điện trong chương trình
+ Vận hành, điều khiển được các sơ đồ mạch điện
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo,
xử lý sự cố trong điều khiển tự động các động cơ, các máy cộng cụ chuyên dùng,...
Nôi dung chính

