Đ TÀI: H TH NG TIÊN T QU C GIA GI A HAI CU C Đ I CHI N VÀ H TH NG
BRETTON WOOD
1. S HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI N C A H TH NG
Hi p c Bretton Woods năm 1944 đã m đ ng cho h th ng ti n t có kh năng chuy n ướ ườ
đ i và t giá c đ nh đ u tiên, đòi h i các n c thành viên ph i duy trì giá tr đ ng ti n c a ướ
n c mình dao đ ng trong 1 biên đ h p so v i đô la M và t ng đ ng v i 1 t l nh tướ ươ ươ
đ nh c a vàng là 35 đô la đ i đ c 1 ounce vàng. Nh ng đ ng đô la M b t đ u m t giá vào ượ ư
nh ng năm 50 và 60 do dòng v n c a M đ c đ vào các k ho ch tái thi t th i h u chi n ượ ế ế ế
châu Âu cũng nh vi c gia tăng ngu n cung đô la trên toàn c u khi n cho n c M g p khó ư ế ướ
khăn trong vi c chuy n đ i đ ng đô la sang vàng theo nhu c u t i m c t giá c đ nh nh ư
v y.
K t h p cùng v i chi phí leo thang c a cu c chi n tranh t i Vi t Nam, s phát tri n c a thế ế
tr ng đô la giao d ch t i châu Âu vào cu i th p niên 60 - n i mà các ngân hàng qu c t n mườ ơ ế
gi đ ng đô la bên ngoài ph m vi n c M - đã khi n cho Qu D tr Vàng c a Hoa Kỳ ướ ế
nhanh chóng tr nên tr ng r ng đ ng th i khi n cho đ ng đô la M tr nên m t giá so v i ế
vàng. Cùng lúc đó, Hoa Kỳ ti p t c in thêm ti n gi y mà không có s b o đ m c a vàng.ế
Hành đ ng này c di n ra dai d ng mi n là c th gi i s n sàng ch p nh n nh ng đ ng đô la ế
này mà ch ng c n th c m c. Nh ng vào cu i th p niên 60, khi Pháp yêu c u M th c hi n ư
cam k t chi tr 1 ounce vàng cho m i 35 đô la g i vào Ngân kh M , cùng v i s gia tăngế
trong ngu n cung đô la, s thi u h t vàng b t đ u x y ra. Vào ngày 15 tháng Tám năm 1971, ế
T ng th ng Nixon h n ch vi c t do chuy n đ i vàng, t ch i chi tr 280 tri u ounce vàng. ế
Hình 1.1 cho th y m i quan h ngh ch đ o gi a vàng v i đôla k t sau s s p đ c a h
th ng Bretton Woods.
So sánh ch s giá vàng và ch s đô-la M t tháng Giêng năm 1971 t i tháng Ba năm
2008
Năm 1944, các đ i bi u c a 44 qu c gia trên th gi i đã nhóm h p t i Breton Woods, New ế
Hampshire, đ xây d ng h th ng tài chính th gi i sau chi n tranh và th ng nh t thành l p ra ế ế
m t h th ng tài chính đ c g i là Bretton Woods - bao g m Quĩ Ti n t Qu c t (IMF), ượ ế
Ngân hàng Th gi i (WB) và ch đ t giá h i đoái c đ nh đ c xây d ng quanh đ ng đôlaế ế ượ
M (USD) g n v i vàng. Do t i th i đi m đó n c M chi m h n m t n a năng l c s n ướ ế ơ
xu t và l u tr g n nh toàn b l ng vàng trên th gi i, nên các nhà lãnh đ o quy t đ nh ư ư ượ ế ế
g n các đ ng ti n th gi i v i đ ng USD, đ ng ti n mà sau đó h đ ng ý đ i ra vàng m c ế
35 USD/ounce.
Đ TÀI: H TH NG TIÊN T QU C GIA GI A HAI CU C Đ I CHI N VÀ H TH NG
BRETTON WOOD
1. S HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI N C A H TH NG
Hi p c Bretton Woods năm 1944 đã m đ ng cho h th ng ti n t có kh năng chuy n ướ ườ
đ i và t giá c đ nh đ u tiên, đòi h i các n c thành viên ph i duy trì giá tr đ ng ti n c a ướ
n c mình dao đ ng trong 1 biên đ h p so v i đô la M và t ng đ ng v i 1 t l nh tướ ươ ươ
đ nh c a vàng là 35 đô la đ i đ c 1 ounce vàng. Nh ng đ ng đô la M b t đ u m t giá vào ượ ư
nh ng năm 50 và 60 do dòng v n c a M đ c đ vào các k ho ch tái thi t th i h u chi n ượ ế ế ế
châu Âu cũng nh vi c gia tăng ngu n cung đô la trên toàn c u khi n cho n c M g p khó ư ế ướ
khăn trong vi c chuy n đ i đ ng đô la sang vàng theo nhu c u t i m c t giá c đ nh nh ư
v y.
K t h p cùng v i chi phí leo thang c a cu c chi n tranh t i Vi t Nam, s phát tri n c a thế ế
tr ng đô la giao d ch t i châu Âu vào cu i th p niên 60 - n i mà các ngân hàng qu c t n mườ ơ ế
gi đ ng đô la bên ngoài ph m vi n c M - đã khi n cho Qu D tr Vàng c a Hoa Kỳ ướ ế
nhanh chóng tr nên tr ng r ng đ ng th i khi n cho đ ng đô la M tr nên m t giá so v i ế
vàng. Cùng lúc đó, Hoa Kỳ ti p t c in thêm ti n gi y mà không có s b o đ m c a vàng.ế
Hành đ ng này c di n ra dai d ng mi n là c th gi i s n sàng ch p nh n nh ng đ ng đô la ế
này mà ch ng c n th c m c. Nh ng vào cu i th p niên 60, khi Pháp yêu c u M th c hi n ư
cam k t chi tr 1 ounce vàng cho m i 35 đô la g i vào Ngân kh M , cùng v i s gia tăngế
trong ngu n cung đô la, s thi u h t vàng b t đ u x y ra. Vào ngày 15 tháng Tám năm 1971, ế
T ng th ng Nixon h n ch vi c t do chuy n đ i vàng, t ch i chi tr 280 tri u ounce vàng. ế
Hình 1.1 cho th y m i quan h ngh ch đ o gi a vàng v i đôla k t sau s s p đ c a h
th ng Bretton Woods.
So sánh ch s giá vàng và ch s đô-la M t tháng Giêng năm 1971 t i tháng Ba năm
2008
Theo h th ng Bretton Woods, các ngân hàng trung ng (tr C c D tr liên bang M ) ph i ươ
có nhi m v duy trì t giá h i đoái c đ nh gi a các đ ng ti n c a h v i đ ng USD, b ng
vi c can thi p vào các th tr ng ngo i h i. H th ng Bretton Woods đã kéo dài đ n năm ườ ế
1971, khi l m phát và thâm h t th ng m i c a M gia tăng đã làm gi m giá tr đ ng USD. ươ
Tháng 8/1971, T ng th ng M Richars Nixon đã tuyên b rút kh i h th ng Bretton Woods và
ti n hành th n i đ ng USD. ế
I. S hình thành h th ng Bretton Woods
Ngay tr c khi chi n tranh th gi i th hai k t thúc, các n c đ ng minh đã b t đ u vi cướ ế ế ế ướ
Đ TÀI: H TH NG TIÊN T QU C GIA GI A HAI CU C Đ I CHI N VÀ H TH NG
BRETTON WOOD
1. S HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI N C A H TH NG
Hi p c Bretton Woods năm 1944 đã m đ ng cho h th ng ti n t có kh năng chuy n ướ ườ
đ i và t giá c đ nh đ u tiên, đòi h i các n c thành viên ph i duy trì giá tr đ ng ti n c a ướ
n c mình dao đ ng trong 1 biên đ h p so v i đô la M và t ng đ ng v i 1 t l nh tướ ươ ươ
đ nh c a vàng là 35 đô la đ i đ c 1 ounce vàng. Nh ng đ ng đô la M b t đ u m t giá vào ượ ư
nh ng năm 50 và 60 do dòng v n c a M đ c đ vào các k ho ch tái thi t th i h u chi n ượ ế ế ế
châu Âu cũng nh vi c gia tăng ngu n cung đô la trên toàn c u khi n cho n c M g p khó ư ế ướ
khăn trong vi c chuy n đ i đ ng đô la sang vàng theo nhu c u t i m c t giá c đ nh nh ư
v y.
K t h p cùng v i chi phí leo thang c a cu c chi n tranh t i Vi t Nam, s phát tri n c a thế ế
tr ng đô la giao d ch t i châu Âu vào cu i th p niên 60 - n i mà các ngân hàng qu c t n mườ ơ ế
gi đ ng đô la bên ngoài ph m vi n c M - đã khi n cho Qu D tr Vàng c a Hoa Kỳ ướ ế
nhanh chóng tr nên tr ng r ng đ ng th i khi n cho đ ng đô la M tr nên m t giá so v i ế
vàng. Cùng lúc đó, Hoa Kỳ ti p t c in thêm ti n gi y mà không có s b o đ m c a vàng.ế
Hành đ ng này c di n ra dai d ng mi n là c th gi i s n sàng ch p nh n nh ng đ ng đô la ế
này mà ch ng c n th c m c. Nh ng vào cu i th p niên 60, khi Pháp yêu c u M th c hi n ư
cam k t chi tr 1 ounce vàng cho m i 35 đô la g i vào Ngân kh M , cùng v i s gia tăngế
trong ngu n cung đô la, s thi u h t vàng b t đ u x y ra. Vào ngày 15 tháng Tám năm 1971, ế
T ng th ng Nixon h n ch vi c t do chuy n đ i vàng, t ch i chi tr 280 tri u ounce vàng. ế
Hình 1.1 cho th y m i quan h ngh ch đ o gi a vàng v i đôla k t sau s s p đ c a h
th ng Bretton Woods.
So sánh ch s giá vàng và ch s đô-la M t tháng Giêng năm 1971 t i tháng Ba năm
2008
xây d ng m t h th ng ti n t qu c t m i nh m thúc đ y các quan h ti n t và th ng ế ươ
m i qu c t . Vào năm 1944, m t h i ngh qu c t đ c nhóm h p t i Bretton Woods (M ) ế ế ượ
v i s tham gia c a đ i di n 44 qu c gia đã đ a ra m t lo t các bi n pháp liên quan đ n ư ế
lĩnh v c tài chính ti n t , d n đ n s hình thành h th ng ti n t qu c t m i v i tên g i là ế ế
h th ng Bretton Woods.
H th ng ti n t qu c t m i đ c xây d ng ch y u trên c s k ho ch do đoàn đ i ế ượ ế ơ ế
bi u M đ a ra (m t k ho ch khác do Anh đ a ra đã không đ c ch p thu n) theo đó h ư ế ư ượ
th ng ph i đáp ng đ c m t s yêu c u c b n sau đây: ượ ơ
- Các t ch c qu c t - h p tác qu c t trong lĩnh v c tài chính ti n t đòi h i ph i thành ế ế
Đ TÀI: H TH NG TIÊN T QU C GIA GI A HAI CU C Đ I CHI N VÀ H TH NG
BRETTON WOOD
1. S HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI N C A H TH NG
Hi p c Bretton Woods năm 1944 đã m đ ng cho h th ng ti n t có kh năng chuy n ướ ườ
đ i và t giá c đ nh đ u tiên, đòi h i các n c thành viên ph i duy trì giá tr đ ng ti n c a ướ
n c mình dao đ ng trong 1 biên đ h p so v i đô la M và t ng đ ng v i 1 t l nh tướ ươ ươ
đ nh c a vàng là 35 đô la đ i đ c 1 ounce vàng. Nh ng đ ng đô la M b t đ u m t giá vào ượ ư
nh ng năm 50 và 60 do dòng v n c a M đ c đ vào các k ho ch tái thi t th i h u chi n ượ ế ế ế
châu Âu cũng nh vi c gia tăng ngu n cung đô la trên toàn c u khi n cho n c M g p khó ư ế ướ
khăn trong vi c chuy n đ i đ ng đô la sang vàng theo nhu c u t i m c t giá c đ nh nh ư
v y.
K t h p cùng v i chi phí leo thang c a cu c chi n tranh t i Vi t Nam, s phát tri n c a thế ế
tr ng đô la giao d ch t i châu Âu vào cu i th p niên 60 - n i mà các ngân hàng qu c t n mườ ơ ế
gi đ ng đô la bên ngoài ph m vi n c M - đã khi n cho Qu D tr Vàng c a Hoa Kỳ ướ ế
nhanh chóng tr nên tr ng r ng đ ng th i khi n cho đ ng đô la M tr nên m t giá so v i ế
vàng. Cùng lúc đó, Hoa Kỳ ti p t c in thêm ti n gi y mà không có s b o đ m c a vàng.ế
Hành đ ng này c di n ra dai d ng mi n là c th gi i s n sàng ch p nh n nh ng đ ng đô la ế
này mà ch ng c n th c m c. Nh ng vào cu i th p niên 60, khi Pháp yêu c u M th c hi n ư
cam k t chi tr 1 ounce vàng cho m i 35 đô la g i vào Ngân kh M , cùng v i s gia tăngế
trong ngu n cung đô la, s thi u h t vàng b t đ u x y ra. Vào ngày 15 tháng Tám năm 1971, ế
T ng th ng Nixon h n ch vi c t do chuy n đ i vàng, t ch i chi tr 280 tri u ounce vàng. ế
Hình 1.1 cho th y m i quan h ngh ch đ o gi a vàng v i đôla k t sau s s p đ c a h
th ng Bretton Woods.
So sánh ch s giá vàng và ch s đô-la M t tháng Giêng năm 1971 t i tháng Ba năm
2008
l p m t t ch c qu c t v i nh ng ch c năng và quy n h n nh t đ nh. ế
- Ch đ t giá h i đoái - t giá h i đoái ph i đ c xác đ nh c đ nh v m t ng n h n,ế ượ
nh ng có th đ c đi u ch nh khi xu t hi n tình tr ng “m t cân đ i c b n”.ư ượ ơ
- D tr qu c t - đ giúp ch đ t giá c đ nh đi u ch nh ho t đ ng m t cách có hi u ế ế
qu , các qu c gia c n t i m t l ng d tr qu c t l n, vì v y ph i có s gia tăng vàng và ượ ế
các ngu n d tr b ng ti n.
- Kh năng chuy n đ i c a đ ng ti n – vì l i ích kinh t chung mà t t c các qu c gia ph i ế
tham gia vào m i h th ng th ng m i đa ph ng t do, trong đó các đ ng ti n chuy n đ i ươ ươ
t do đ c s d ng. ượ
Đ TÀI: H TH NG TIÊN T QU C GIA GI A HAI CU C Đ I CHI N VÀ H TH NG
BRETTON WOOD
1. S HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI N C A H TH NG
Hi p c Bretton Woods năm 1944 đã m đ ng cho h th ng ti n t có kh năng chuy n ướ ườ
đ i và t giá c đ nh đ u tiên, đòi h i các n c thành viên ph i duy trì giá tr đ ng ti n c a ướ
n c mình dao đ ng trong 1 biên đ h p so v i đô la M và t ng đ ng v i 1 t l nh tướ ươ ươ
đ nh c a vàng là 35 đô la đ i đ c 1 ounce vàng. Nh ng đ ng đô la M b t đ u m t giá vào ượ ư
nh ng năm 50 và 60 do dòng v n c a M đ c đ vào các k ho ch tái thi t th i h u chi n ượ ế ế ế
châu Âu cũng nh vi c gia tăng ngu n cung đô la trên toàn c u khi n cho n c M g p khó ư ế ướ
khăn trong vi c chuy n đ i đ ng đô la sang vàng theo nhu c u t i m c t giá c đ nh nh ư
v y.
K t h p cùng v i chi phí leo thang c a cu c chi n tranh t i Vi t Nam, s phát tri n c a thế ế
tr ng đô la giao d ch t i châu Âu vào cu i th p niên 60 - n i mà các ngân hàng qu c t n mườ ơ ế
gi đ ng đô la bên ngoài ph m vi n c M - đã khi n cho Qu D tr Vàng c a Hoa Kỳ ướ ế
nhanh chóng tr nên tr ng r ng đ ng th i khi n cho đ ng đô la M tr nên m t giá so v i ế
vàng. Cùng lúc đó, Hoa Kỳ ti p t c in thêm ti n gi y mà không có s b o đ m c a vàng.ế
Hành đ ng này c di n ra dai d ng mi n là c th gi i s n sàng ch p nh n nh ng đ ng đô la ế
này mà ch ng c n th c m c. Nh ng vào cu i th p niên 60, khi Pháp yêu c u M th c hi n ư
cam k t chi tr 1 ounce vàng cho m i 35 đô la g i vào Ngân kh M , cùng v i s gia tăngế
trong ngu n cung đô la, s thi u h t vàng b t đ u x y ra. Vào ngày 15 tháng Tám năm 1971, ế
T ng th ng Nixon h n ch vi c t do chuy n đ i vàng, t ch i chi tr 280 tri u ounce vàng. ế
Hình 1.1 cho th y m i quan h ngh ch đ o gi a vàng v i đôla k t sau s s p đ c a h
th ng Bretton Woods.
So sánh ch s giá vàng và ch s đô-la M t tháng Giêng năm 1971 t i tháng Ba năm
2008
1. Đ c đi m c a h th ng Bretton Woods
Th nh t là ch đ t giá. T giá h i đoái c đ nh trong ng n h n, có th đi u ch nh trong ế
nh ng tr ng h p c th . Theo quy đ nh c a Qu ti n t qu c t (IMF), m i đ ng ti n ườ ế
qu c gia đ c n đ nh m t t giá c đ nh v i USD và đ c phép dao đ ng trong biên đ ượ ượ
±1%. Giá USD đ c c đ nh v i vàng là 35USD/ounce. Vi c c đ nh t giá đôla v i vàng đãượ
t o lòng tin cho c th gi i vì M vào th i đi m đó chi m 70% d tr vàng c a th gi i. ế ế ế
Chính ph M cam k t đ i đôla ra vàng không h n ch . M t cách gián ti p, các qu c gia có ế ế ế
th hoàn toàn tin t ng khi neo giá đ ng ti n n c mình v i đ ng đôla. Trong nh ng tr ng ưở ướ ườ
h p m t cân b ng nghiêm tr ng trong cán cân thanh toán, các qu c gia có th ti n hành phá ế