Khóa luận tốt nghiệp
Đặng Thị Thúy K51 Thông tin – Thư viện
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU ............................................................................................... 4
1. Tính cấp thiết của đề tài .......................................................................... 4
2. Mục đích nghiên cứu .............................................................................. 5
3. Phƣơng pháp nghiên cứu ........................................................................ 5
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .......................................................... 6
5. Ý nghĩa của đề tài ................................................................................... 6
6. Bố cục của khóa luận .............................................................................. 6
CHƢƠNG 1 ................................................................................................... 7
KHÁI QUÁT VỀ THƢ VIỆN QUỐC GIA VIỆT NAM .......................... 7
1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Thƣ viện Quốc gia Việt Nam .... 7
1.2. Chức năng và nhiệm vụ ....................................................................... 7
1.3. Cơ cấu tổ chức ..................................................................................... 8
1.4. Cơ sở vật chất và trang thiết bị .......................................................... 11
1.6. Đặc điểm ngƣời dùng tin và nhu cầu tin tại Thƣ viện Quốc gia Việt
Nam ........................................................................................................... 14
1.6.1. Đặc điểm ngƣời dùng tin .............................................................. 14
1.6.2. Đặc điểm nhu cầu tin của ngƣời dùng tin tại Thƣ viện Quốc gia
Việt nam ................................................................................................... 16
1.7. Vai trò của các dịch vụ thông tin thƣ viện trong hoạt động của Thƣ viện
Quốc gia Việt Nam ................................................................................... 19
CHƢƠNG 2 ................................................................................................. 21
THỰC TRẠNG CÁC DỊCH VỤ THÔNG TIN THƢ VIỆN TẠI THƢ
VIỆN QUỐC GIA VIỆT NAM ................................................................. 21
2.1. Dịch vụ cung cấp tài liệu tại chỗ ....................................................... 21
2.2. Dịch vụ cung cấp bản sao tài liệu gốc ............................................... 26
2.3. Dịch vụ tra cứu .................................................................................. 27
2.4. Dịch vụ số hóa ................................................................................... 29
Khóa luận tốt nghiệp
Đặng Thị Thúy K51 Thông tin – Thư viện
2.5. Dịch vụ hƣớng dẫn ngƣời dùng tin .................................................... 30
2.6. Dịch vụ đa phƣơng tiện ..................................................................... 30
2.7. Dịch vụ trao đổi thông tin .................................................................. 31
2.8. Dịch vụ mƣợn liên thƣ viện ............................................................... 33
2.9. Dịch vụ cung cấp tài liệu theo yêu cầu đặt trƣớc ............................ 34
2.10. Những vấn đề liên quan đến chất lƣợng các dịch vụ thông tin thƣ viện 34
CHƢƠNG 3 ..................................................... Error! Bookmark not defined.
NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT
LƢỢNG DỊCH VỤ THÔNG TIN THƢ VIỆN TẠI THƢ VIỆN QUỐC
GIA VIỆT NAM ............................................. Error! Bookmark not defined.
3.1. Những thuận lợi và khó khăn trong việc thực hiện các dịch vụ của Thƣ
viện Quốc gia Việt Nam ............................... Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Thuận lợi ............................................. Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Khó khăn ............................................. Error! Bookmark not defined.
3.2. Những ƣu điểm và hạn chế .................... Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Ưu điểm ............................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Hạn chế ............................................... Error! Bookmark not defined.
3.3. Các giải pháp nâng cao chất lƣợng dịch vụ thông tin thƣ viện tại Thƣ
viện Quốc gia Việt Nam ............................... Error! Bookmark not defined.
3.3.1. Phát triển vốn tài liệu .......................... Error! Bookmark not defined.
3.3.2. Nâng cao chất lƣợng các cơ sở vật chất và trang thiết bị ......... Error!
Bookmark not defined.
3.3.3. Nâng cao chất lƣợng các dịch vụ hiện có, xây dựng các dịch vụ mới
Error! Bookmark not defined.
3.3.4. Tăng cƣờng mở rộng quan hệ giữa TVQGVN với ngƣời dùng tin và
với các cơ quan, tổ chức quốc tế ................... Error! Bookmark not defined.
3.3.5. Tăng cƣờng kinh phí cho các dịch vụ . Error! Bookmark not defined.
3.3.6. Nâng cao chất lƣợng cán bộ thƣ viện . Error! Bookmark not defined.
Khóa luận tốt nghiệp
Đặng Thị Thúy K51 Thông tin – Thư viện
3.3.7. Tăng cƣờng hoạt động hƣớng dẫn đào tạo ngƣời dùng tin ...... Error!
Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ..................................................... Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................. 36
PHỤ LỤC ........................................................ Error! Bookmark not defined.
Khóa luận tốt nghiệp
Đặng Thị Thúy K51 Thông tin – Thư viện
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Thông tin đang trở thành lực lƣợng sản xuất trực tiếp và tiềm lực khoa học
công nghệ, góp phần đem lại hiệu quả và thúc đẩy sự phát triển kinh tế thế giới,
diện mạo xã hội. Sự phát triển công nghệ thông tin và viễn thông đã tác động mạnh
đến mọi hoạt động xã hội trong đó có hoạt động TTTV, làm cho hoạt động đó có
những thay đổi to lớn. Lƣợng tài liệu và thông tin tăng nhanh, phong phú, đáp ứng
nhu cầu thông tin rất đa dạng.
Trƣớc sự thay đổi lớn của thế giới và trƣớc yêu cầu thực tiễn của xã hội Việt
Nam, hoạt động TTTV của Việt Nam cũng có nhiều thay đổi đáng kể. Một trong
những sự thay đổi lớn đó là sự ra đời của hệ thống dịch vụ TTTV đa dạng, đặc
biệt là các dịch vụ hiện đại.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin và viễn thông đã giúp cho chất lƣợng của
các dịch vụ đƣợc nâng cao và phục vụ NDT ngày càng hiệu quả: “Thông qua dịch
vụ thông tin thư viện có thể xác định được mức độ đóng góp của các cơ quan thông
tin thư viện vào quá trình phát triển xã hội nói chung và cũng nhờ vậy mà các cơ
quan thư viện khẳng định được vai trò và vị trí xã hội của mình.”(1-1)
Hiện nay, hầu hết các cơ quan TTTV, đặc biệt là các thƣ viện lớn đều đã xây
dựng cho mình các dịch vụ TTTV. Tuy nhiên, do quy mô, loại hình và sự đầu tƣ
cho mỗi thƣ viện có khác nhau mà việc thực hiện các dịch vụ và chất lƣợng hoạt
động của các dịch vụ cũng có sự khác nhau.
TVQGVN là một thƣ viện đứng đầu hệ thống thƣ viện công cộng của cả nƣớc.
Ngoài những chức năng và nhiệm vụ của hệ thống thƣ viện nói chung, TVQGVN
còn đảm nhận những chức năng đặc biệt khác trong đó có chức năng lƣu chiểu các
xuất bản phẩm trong nƣớc, các luận án Tiến sĩ bảo vệ trong và ngoài nƣớc. Đó là
Khóa luận tốt nghiệp
Đặng Thị Thúy K51 Thông tin – Thư viện
một thuận lợi rất lớn cho công tác phục vụ bạn đọc của Thƣ viện và hoạt động của
các dịch vụ.
Với vai trò là thƣ viện trung tâm, TVQGVN luôn nhận đƣợc sự quan tâm đầu
tƣ từ nhà nƣớc và các cơ quan, tổ chức trong và ngoài nƣớc. Do đó hoạt động của
các dịch vụ có nhiều thuận lợi, chất lƣợng hoạt động ngày càng đƣợc nâng cao.
Hoạt động của các dịch vụ TTTV của TVQGVN không chỉ mang màu sắc quốc gia
mà còn mang màu sắc quốc tế. Điều đó thể hiện ở: Nguồn tài liệu ngoại văn đa
dạng. Ngày càng có nhiều dự án, hợp tác quốc tế trong đó có các dự án và đầu tƣ
cho hoạt động của các dịch vụ. Các dịch vụ không chỉ phục vụ NDT trong nƣớc
mà còn phục vụ NDT nƣớc ngoài. Xây dựng các dịch vụ mang tính chất quốc tế
nhƣ: Dịch vụ mƣợn liên thƣ viện, dịch vụ trao đổi thông tin, dịch vụ số hóa. Các
dịch vụ này không chỉ phục vụ NDT mà còn giúp Thƣ viện quảng bá nền văn hóa
và tri thức của Việt Nam với bạn bè quốc tế và tiếp thu văn hóa, tri thức của các
nƣớc trên thế giới. Hòa nhập với xu thế chung của thế giới và đóng góp ngày càng
hiệu quả cho sự phát triển xã hội.
Với mong muốn góp phần vào hoạt động có ý nghĩa rất quan trọng nêu trên,
tôi đã lựa chọn đề tài “Tìm hiểu các dịch vụ thông tin thư viện tại Thư viện Quốc
gia Việt Nam” làm đề tài khóa luận của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu một cách hệ thống các dịch vụ TTTV của TVQGVN,
khóa luận đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lƣợng
của các dịch vụ đó.
3. Phƣơng pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện, khóa luận sử dụng những phƣơng pháp nghiên cứu
sau: