TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN, ĐHQGHN
KHOA TRIẾT HỌC
-----------------------
TRẦN THỊ THU HƢƠNG
TƢ TƢỞNG CỦA JOHN LOCKE VỀ PHÂN CHIA QUYỀN LỰC NHÀ
NƢỚC TRONG TÁC PHẨM “KHẢO LUẬN THỨ HAI VỀ CHÍNH
QUYỀN” VÀ Ý NGHĨA CỦA NÓ ĐỐI VỚI VIỆC XÂY DỰNG NHÀ
NƢỚC PHÁP QUYỀN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH TRIẾT HỌC
Hệ đào tạo: Chính quy
Khóa học: QH-2016-X
NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS. TS Nguyễn Thúy Vân
HÀ NỘI, 2020
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan khóa luận “Tư tưởng của John Locke về phân chia
quyền lực nhà nước trong tác phẩm “Khảo luận thứ hai về chính quyền”và ý
nghĩa của nó đối với việc xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện nay”
là công trình nghiên cứu của tôi và được hoàn thành dưới sự hướng dẫn của
Giảng viên – PGS. TS Nguyễn Thúy Vân
Hà Nội, ngày tháng năm 2020
Sinh viên
Trần Thị Thu Hương
LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến PGS. TS Nguyễn
Thúy Vân, người trực tiếp tận tình hướng dẫn và động viên tinh thần trong suốt
quá trình giúp em hoàn thành khóa luận. Em cũng xin cảm ơn các thầy, cô giáo
giảng dạy trong Khoa Triết học cũng như các thầy cô trong chuyên ban Logic
học và các thầy cô trong trường đã truyền đạt cho em nhiều kiến thức bổ ích để
thực hiện khóa luận và trang bị cho mình hành trang vững chắc cho sự nghiệp
sau này.
Mặc dù đã nỗ lực hết sức để hoàn thành khóa luận này, tuy nhiên với khả
năng có hạn nên khóa luận tốt nghiệp của em còn nhiều thiếu sót, em mong nhận
được sự góp ý từ phía thầy cô và các bạn để em tiến bộ hơn nữa trong học tập và
nghiên cứu.
Bên cạnh đó, dù đã cố gắng tìm hiểu, nghiên cứu tài liệu cũng như sự giúp
đỡ nhiệt tình từ các thầy cô và anh chị, nhưng do giới hạn kiến thức và khả năng
lý luận của bản thân còn nhiều hạn chế, kính mong nhận được sự góp ý và chỉ
dẫn của các thầy cô để khóa luận của em được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 23 tháng 06 năm 2020
Sinh viên
Trần Thị Thu Hương
1
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .............................................................................................................. 3
1.Lý do chọn đề tài ................................................................................................ 3
2.Tình hình nghiên cứu ......................................................................................... 4
3.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ..................................................................... 9
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu........................................................ 9
5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................................................... 10
6. Ý nghĩa của đề tài ............................................................................................ 10
7. Kết cấu của đề tài ............................................................................................ 10
CHƢƠNG 1: ĐIỀU KIỆN, TIỀN ĐỀ CHO SỰ HÌNH THÀNH TƢ
TƢỞNG CỦA JOHN LOCKE VỀ PHÂN CHIA QUYỀN LỰC NHÀ
NƢỚC TRONG TÁC PHẨM “KHẢO LUẬN THỨ HAI VỀ CHÍNH
QUYỀN” ............................................................................................................. 12
1.1.Những điều kiện kinh tế - xã hội cho sự hình thành tƣ tƣởng của John
Locke về phân chia quyền lực nhà nƣớc ......................................................... 12
1.2. Tiền đề lí luận cho sự hình thành tƣ tƣởng về phân chia quyền lực nhà
nƣớc của John Locke ........................................................................................ 18
1.2.1. Tiền đề tư tưởng .................................................................................. 18
1.1.2.Quan niệm của John Locke về bản tính con người và quyền con người25
1.3. Khát quát về cuộc đời, sự nghiệp của John Locke và tác phẩm “Khảo
luận thứ hai về chính quyền” ........................................................................... 31
1.3.1. Cuộc đời và sự nghiệp của John Locke .............................................. 31
1.3.2.Tác phẩm “Khảo luận thứ hai về chính quyền” ................................... 33
Kết luận chƣơng 1 ............................................................................................. 36
CHƢƠNG 2: NỘI DUNG CƠ BẢN TƢ TƢỞNG CỦA JOHN LOCKE VỀ
PHÂN CHIA QUYỀN LỰC NHÀ NƢỚC TRONG TÁC PHẨM “KHẢO
LUẬN THỨ HAI VỀ CHÍNH QUYỀN” .......................................................... 38
2
2.1. Quan niệm của John Locke về nguồn gốc và đặc điểm của quyền lực nhà
nƣớc ................................................................................................................................... 38
2.1.1. Về nguồn gốc hình thành quyền lực nhà nước ................................... 38
2.1.2. Về đặc điểm của quyền lực nhà nước ................................................. 42
2.2. Tƣ tƣởng về phân chia quyền lực nhà nƣớc của John Locke ................ 46
2.2.1. Nguyên tắc phân chia quyền lực nhà nước ......................................... 47
2.2.2. Quan niệm của John Locke về vai trò cụ thể của các bộ phận quyền
lực nhà nước .................................................................................................. 51
2.2.3. Mối quan hệ giữa các bộ phận quyền lực trong bộ máy nhà nước ..... 60
Kết luận chƣơng 2 ............................................................................................. 69
CHƢƠNG 3: GIÁ TRỊ, HẠN CHẾ VÀ Ý NGHĨA TƢ TƢỞNG CỦA JOHN
LOCKE VỀ PHÂN CHIA QUYỀN LỰC NHÀ NƢỚC TRONG TÁC PHẨM
“KHẢO LUẬN THỨ HAI VỀ CHÍNH QUYỀN” ĐỐI VỚI VIỆC XÂY DỰNG
NHÀ NƢỚC PHÁP QUYỀN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY ...................................... 72
3.1. Giá trị và hạn chế trong tƣ tƣởng của John Locke về phân chia quyền nhà
nƣớc ................................................................................................................................... 72
3.1.1. Những giá trị cơ bản trong tư tưởng của John Locke về phân chia
quyền lực nhà nước ....................................................................................... 72
3.1.2.Một số hạn chế chủ yếu trong tư tưởng của John Locke về phân chia
quyền lực nhà nước ....................................................................................... 76
3.2.Ý nghĩa tƣ tƣởng của John Locke về phân chia quyền lực nhà nƣớc đối
với việc xây dựng Nhà nƣớc pháp quyền ở Việt Nam hiện nay .................... 77
3.2.1. Quá trình nhận thức và xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam
hiện nay ......................................................................................................... 77
3.2.2. Ý nghĩa tư tưởng phân chia quyền lực nhà nước của John Locke đối
với việc xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện nay ................... 83
Kết luận chƣơng 3 ............................................................................................. 93
KẾT LUẬN ........................................................................................................ 95
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................... 97
