Khóa luận tốt nghiệp Khoa: Thông tin – Thư viện
Trần Thị Hiền Lớp: K51 TT -TV
1
MỤC LỤC
Trang
LỜI NÓI ĐẦU .................................................................................................. 4
1. Tính cấp thiết của đề tài.............................................................................. 4
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ............................................................. 5
3. Tình hình nghiên cứu theo hƣớng đề tài ................................................... 6
4. Đối tƣợng nghiên cứu .................................................................................. 7
5. Phạm vi nghiên cứu ..................................................................................... 7
6. Phƣơng pháp nghiên cứu ........................................................................... 7
7. Đóng góp về lý luận và thực tiễn ................................................................. 8
8. Kết cấu niên luận ......................................................................................... 8
NỘI DUNG ........................................................................................................ 10
CHƢƠNG1: KHÁI QUÁT VỀ TRUNG TÂM THÔNG TIN KHOA HỌC
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH ... 10
1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Trung tâm ............................. 10
1.2 Chức năng và nhiệm vụ của Trung tâm .................................................. 13
1.3 Cơ cấu tổ chức của Trung tâm ................................................................ 15
1.4 Đội ngũ cán bộ của Trung tâm ................................................................. 16
1.5 Đặc điểm nguồn lực thông tin của Trung tâm ........................................ 18
1.5.1 Đặc điểm về nguồn tin truyền thống .................................................... 18
Khóa luận tốt nghiệp Khoa: Thông tin – Thư viện
Trần Thị Hiền Lớp: K51 TT -TV
2
1.5.2 Đặc điểm về nguồn tin điện tử ............................................................. 19
1.6 Cơ sở vật chất kỹ thuật của Trung tâm ................................................. 20
1.7 Vai trò của công tác phục vụ ngƣời dùng tin tại Trung tâm ................. 20
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHỤC VỤ NGƢỜI DÙNG
TIN TẠI TRUNG TÂM THÔNG TIN KHOA HỌC - HỌC VIỆN
CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH ....................... 22
2.1 Đặc điểm ngƣời dùng tin của Trung tâm ................................................ 22
2.2 Các loại hình dịch vụ đang đƣợc tiến hành tại Trung tâm ................... 24
2.2.1 Dịch vụ miễn phí .................................................................................. 24
2.2.1.1 Phục vụ bạn đọc tại phòng đọc, phòng mƣợn tài liệu ...................... 24
2.2.1.2. Dịch vụ “hỏi – đáp” thông tin ......................................................... 42
2.2.2 Dịch vụ thu phí .................................................................................... 43
2.2.2.1 Làm thẻ bạn đọc ............................................................................... 44
2.2.2.2 Phổ biến thông tin có chọn lọc (SDI) ............................................. 45
2.2.2.3 Tìm tin theo yêu cầu ........................................................................ 46
2.2.2.4 Photo tài liệu .................................................................................... 47
2.2.2.5 Cung cấp các sản phẩm thông tin- thƣ viện ..................................... 48
2.2.2.6 Đào tạo ngƣời dùng tin .................................................................... 49
2.2.2.7 Tƣ vấn, chuyển giao công nghệ, hƣớng dẫn nghiệp vụ thƣ viện ... 56
2.2.2.8 Phát hành sách ................................................................................. 56
Khóa luận tốt nghiệp Khoa: Thông tin – Thư viện
Trần Thị Hiền Lớp: K51 TT -TV
3
CHƢƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO
CHẤT LƢỢNG PHỤC VỤ NGƢỜI DÙNG TIN CỦA TRUNG TÂM
THÔNG TIN KHOA HỌC HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH
QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH ............................................................................. 57
3.1 Nhận xét ...................................................................................................... 57
3.1.1 Những mặt đã đạt đƣợc ......................................................................... 57
3.1.2 Những mặt còn hạn chế ......................................................................... 62
3.1.3 Nguyên nhân của những hạn chế ........................................................... 64
3.2 Một số giải pháp nâng cao chất lƣợng phục vụ ngƣời dùng tin của
Trung tâm ........................................................................................................ 65
3.2.1 Bổ sung tài liệu một cách hợp lý ........................................................... 65
3.2.2 Đa dạng hoá các loại hình dịch vụ ......................................................... 67
3.2.3 Xây dựng và phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật trang thiết bị hiện đại .. 68
3.2.4 Xây dựng chiến lƣợc Marketing các dịch vụ thông tin – thƣ viện ........ 69
3.2.5 Nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ ..................................................... 70
3.2.6 Tăng cƣờng công tác đào tạo ngƣời dùng tin ........................................ 72
3.2.7 Tổ chức câu lạc bộ bạn đọc ................................................................... 72
3.2.8 Thực hiện liên thƣ viện ......................................................................... 73
KẾT LUẬN ....................................................................................................... 77
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................. 79
Khóa luận tốt nghiệp Khoa: Thông tin – Thư viện
Trần Thị Hiền Lớp: K51 TT -TV
4
LỜI NÓI ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Nhân loại đã và đang tiếp tục bƣớc vào kỷ nguyên của công nghệ thông tin.
Sự bùng nổ thông tin đang là một vấn đề thách thức lớn đặt ra với các nhà khoa học
và quản lý. Nhu cầu thông tin ngày càng gia tăng, nguồn thông tin đƣợc sản sinh
với số lƣợng ngày càng lớn gia tăng theo cấp số mũ, phong phú về loại hình và khó
kiểm soát về chất lƣợng nội dung. Chính điều này làm cho các cơ quan thông tin,
thƣ viện cần phải tích cực hơn nữa trong việc hoàn thiện và đổi mới hoạt động của
mình để đáp ứng tốt nhất cho ngƣời dùng tin. Việc đổi mới và hoàn thiện ở đây
chính là đổi mới cách đƣa tài liệu của mình ra để phục vụ đƣợc nhiều hơn, đƣợc
nhiều bạn đọc chú ý hơn. Và nhƣ vậy thƣ viện phải thực hiện công tác phục vụ
ngƣời dùng tin tốt hơn, hoàn thiện hơn.
Công tác phục vụ ngƣời dùng tin là chặng đƣờng cuối cùng của chu trình
đƣờng đi của tài liệu trong thƣ viện. Đây chính là tấm gƣơng phản ánh một cách rõ
nét và đầy đủ trình độ tổ chức của thƣ viện cũng nhƣ năng lực làm việc của cán bộ
ở tất cả các khâu từ bổ sung, trao đổi, xử lý tài liệu đến phục vụ bạn đọc. Công tác
phục vụ ngƣời dùng tin thƣ viện bao gồm tất cả các hoạt động nhằm thoả mãn nhu
cầu thông tin và trao đổi thông tin của ngƣời sử dụng các cơ quan thông tin, thƣ
viện nói chung. Trong đó dịch vụ thông tin, thƣ viện là tất cả những gì cơ quan
thông tin, thƣ viện tạo ra và cung cấp cho ngƣời dùng tin nhằm đáp ứng nhu cầu
khai thác, sử dụng các nguồn, hệ thống thông tin. Xét về bản chất, dịch vụ thông tin
thƣ viện là công cụ, phƣơng tiện, hoạt động, phƣơng thức mà cán bộ thông tin,
thƣ viện sáng tạo, hoàn thiện nhằm đáp ứng nhu cầu tìm và sử dụng tin của ngƣời
dùng tin. Nó là yếu tố phản ánh trình độ phát triển của hoạt động thông tin thƣ viện,
phản ánh vai trò của thông tin đối với quá trình phát triển.
Ngày nay, sức mạnh và hiệu quả hoạt đông của một trung tâm thông tin -
thƣ viện không chỉ đƣợc đo bằng khối lƣợng các nguồn tƣ liệu hiện có
mà nó phải đƣợc đo bằng năng lực đáp ứng nguồn thông tin đó một cách nhanh
nhất, chính xác và phù hợp nhất trên cơ sở huy động nguồn thông tin đó một cách
Khóa luận tốt nghiệp Khoa: Thông tin – Thư viện
Trần Thị Hiền Lớp: K51 TT -TV
5
nhanh nhất và chính xác nhất để tạo ra các sản phẩm và dịch vụ thông tin có chất
lƣợng cao nhất phù hợp với nhu cầu của ngƣời dùng tin.
Học viện Chính trị - Hành Chính Quốc gia Hồ Chí Minh là trung tâm quốc
gia đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt trung, cao cấp, cán bộ
khoa học chính trị của Đảng, Nhà nƣớc và các đoàn thể chính trị - xã hội. Trong
những năm gần đây, Học viện đang tích cực triển khai thực hiện Nghị quyết số 52,
Quyết định 149 của Bộ Chính trị về chức năng, nhiệm vụ của Học viện và các
Nghị định số 80, 435 và 685 của Giám đốc Học viện về đổi mới đào tạo và nghiên
cứu khoa học của Học viện. Cùng với sự đổi mới đó, Trung tâm thông tin khoa học
- giảng đường thứ hai - đóng vai trò không nhỏ trong việc giúp đỡ, hỗ trợ học viên
cũng nhƣ cán bộ nghiên cứu giảng dạy của Học viện tìm kiếm thông tin, tham khảo
tài liệu “tự học”, “tự nghiên cứu”... bằng các dịch vụ đang đƣợc tiến hành tại đây.
Tuy trong thực tế dịch vụ của Trung tâm vẫn chƣa thực sự phát triển và
chƣa tƣơng xứng với tiềm năng hiện có của mình, vẫn còn tồn tại những bất cập
nhất định trong công tác phục vụ ngƣời dung tin. Do vậy để mọi ngƣời có thể hiểu
rõ và nắm bắt khái quát hơn về dịch vụ thông tin của Trung tâm và đề xuất một số
giải pháp để nâng cao hơn nữa hiệu quả phục vụ ngƣời dùng tin của Trung tâm tôi
đã chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả công tác phục vụ người dùng tin tại Trung tâm
Thông tin khoa học - Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh” làm
đề tài cho Khóa luận tốt nghiệp của mình.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu công tác phục vụ ngƣời dùng tin của Trung tâm Thông tin khoa học
Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, về quy trình tạo lập
và triển khai các dịch vụ thông tin. Trên cơ sở đó đƣa ra những đánh giá, nhận xét
về những ƣu nhƣợc điểm và đƣa ra những kiến nghị đề xuất mang tính khả thi
nhằm đa dạng, nâng cao chất lƣợng dịch vụ, nâng cao hiệu quả phục vụ ngƣời
dùng tin.