1
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU .............................................................................................. 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................ 1
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài .................................................................... 2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài ................................................ 2
4. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................... 2
5. Đóng góp về mặt lí luận và thực tiễn ........................................................... 3
6. Bố cục của khóa luận .................................................................................... 3
Chƣơng 1: Khái quát về tam nông và nguồn thông tin phục vụ phát triển
tam nông tại Việt Nam .......................................................................... 4
1.1 Khái quát về tình hình Tam nông ở Việt Nam............................................ 4
1.1.1 Khái niệm "Tam nông" ........................................................................... 4
1.1.2 Hiện trạng tam nông tại Việt Nam ........................................................... 4
1.1.3 Chính sách phát triển tam nông cho giai đoạn 2010 -2020 ..................... 8
1.1.3.1 Quan điểm ............................................................................................. 8
1.1.3.2. Mục tiêu phát triển ............................................................................... 9
1.1.3.3 Giải pháp phát triển tam nông ............................................................... 10
1.2. Nhu cầu thông tin phục vụ phát triển tam nông ........................................ 17
1.3. Sơ lược về nguồn tin phục vụ phát triển tam nông ở Việt ......................... 18
1.3.1 Nguồn thông tin nông nghiệp của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn
........................................................................................................................... 19
1.3.1.1 Kho tư liệu ............................................................................................. 19
1.3.1.2 Cơ sở dữ liệu trực tuyến ........................................................................ 19
1.3.1.3 Cơ sở dữ liệu trên CD-ROM (tại Thư viện).......................................... 20
2
1.3.2. Nguồn tin của một số viện nghiên cứu và trường đại học phục vụ tam
nông ................................................................................................................... 22
1.3.3 Hệ thống điểm bưu điện văn hoá xã ........................................................ 23
1.3.4 Hệ thống thư viện công cộng ...................................................................
1.3.5. Nguồn tin trên mạng Internet phục vụ tam nông ................................... 24
Chƣơng 2: Một số sản phẩm thông tin phục vụ phát triển tan nông của Cục
Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia ................................................ 27
2.1. Cục Thông tin KH&CN Quốc gia............................................................. 27
2.1.1 Quá trình thành lập ................................................................................... 27
2.1.2 Chức năng và nhiệm vụ ............................................................................ 30
2.1.2.1. Chức năng ............................................................................................ 31
2.1.2.2. Nhiệm vụ ............................................................................................. 31
2.1.3. Cơ cấu tổ chức ......................................................................................... 33
2.1.4. Đặc điểm nguồn lực thông tin ................................................................. 39
2.1.5. Định hướng hoạt động của Cục Thông tin KH&CN Quốc gia ............... 43
2.2. Một số sản phẩm thông tin phục vụ tam nông của Cục Thông tin KH&CN
Quốc gia ............................................................................................................ 47
2.2.1. Thư viện điện tử công nghệ nông thôn ................................................... 48
2.2.1.1 Về nội dung ........................................................................................... 48
2.2.1.2 Về hệ thống phân loại .......................................................................... 49
2.2.1.3. Về tra cứu, tìm tin ................................................................................ 53
2.2.1.4 Yêu cầu về hệ thống .............................................................................. 54
2.2.2 Sưu tập điện tử xây dựng bằng phần mềm Greenstone ........................... 55
2.2.3. Hệ chuyên gia nông nghiệp ..................................................................... 56
2.2.4. Website “Khoa học và Công nghệ địa phương ....................................... 58
Chƣơng 3: Một số nhận xét và đề xuất giải pháp tăng cƣờng chất lƣợng sản
phẩm thông tin phục vụ tam nông của Cục Thông tin KH&CN Quốc gia 60
3
3.1 Nhận xét về sản phẩm thông tin phục vụ phát triển tam nông của Cục Thông
tin KH&CN Quốc gia ........................................................................................ 60
3.1.1 Ý nghĩa ..................................................................................................... 60
3.1.2 Những ưu, nhược điểm ............................................................................ 61
3.1.2.1 Thư viện điện tử .................................................................................... 61
3.1.2.2 Sưu tập điện tử kỹ thuật nông nghiệp bằng phần mềm Greenstone ..... 61
3.1.2.3 Hệ chuyên gia nông nghiệp và Website “Khoa học và Công nghệ địa
phương ............................................................................................................... 62
3.2. Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm thông tin phục vụ tam nông
của Cục Thông tin KH&CN Quốc gia .............................................................. 63
KẾT LUẬN ....................................................................................... 65
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................... 66
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Việt Nam là một nước có tới 70% dân số là nông dân, do đó vấn đề nông
dân, nông nghiệp, nông thôn là một vấn đề quan trọng trong chiến lược phát triển
đất nước. Đảng và nhà nước ta đang rất quan tâm đến việc cải thiện và nâng cao
chất lượng đời sống của người dân ở các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa.
Trung ương Đảng đã ban hành nghị quyết riêng về nông nghiệp, nông dân, nông
thôn. Vì thế trong nghị quyết Đại hội X của Đảng đã nhấn mạnh: “Hiện nay và
trong nhiều năm tới, vấn đề nông dân, nông nghiệp, nông thôn có tầm chiến lược
đặc biệt quan trọng”,“Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và
nông thôn, giải quyết đồng bộ các vấn đề nông nghiệp, nông thôn và nông dân”.
Với quan điểm này, Đảng đã đặt nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở một tầm
4
quan trọng đặc biệt, coi đó là cơ sở là lực lượng để phát triển kinh tế - xã hội
bền vững, ổn định chính trị, bảo đảm an ninh quốc phòng; giữ gìn và phát huy
bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái.
Vì vậy một trong những biện pháp để tăng cường phát triển nông nghiệp,
nông thôn, nâng cao đời sống của nông dân là hỗ trợ người dân ở vùng nông
thôn, vùng sâu, vùng xa tiếp cận được thông tin khoa học và công nghệ
(KH&CN). Tuy nhiên có một thực tế là người dân những vùng nay rất khó để
tiếp cận các loại thông tin, đặc biệt là các thông tin KH&CN. Để góp phần cung
cấp thông tin cho nhân dân ở các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, Cục Thông
tin KH&CN Quốc gia (Trước đây là Trung tâm Thông tin Khoa học và Công
nghệ Quốc gia) đã xác định một trong những định hướng hoạt động của mình là
tăng cường công tác thông tin cho nông thôn, vùng sâu, vùng xa, và Cục Thông
tin KH&CN Quốc gia đã phát triển một số sản phẩm thông tin chuyên phục vụ
nông dân, nông thôn và đã mang lại những hiệu quả nhất định.
Với mong muốn tìm hiểu về thông tin phục vụ cho sự phát triển nông
nghiệp, nông dân, nông thôn tại Cục Thông tin, đưa ra những nhận xét và giải
pháp nhằm hoàn thiện nâng cao chất lượng phục vụ thông tin, tôi đã lựa chọn đề
tài “Tìm hiểu một số sản phẩm thông tin phục vụ tam nông của Cục Thông tin
Khoa học và Công nghệ Quốc gia” làm khóa luận của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở tìm hiểu nghiên cứu hệ thống sản phẩm chuyên phục vụ cho
việc phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn của Cục Thông tin KH&CN
Quốc gia, Tôi muốn tìm hiểu cách xây dựng và sử dụng sản phẩm này. Đồng
thời phân tích, đánh giá nhận xét những mặt đã đạt được và chưa đạt được của hệ
thống sản phẩm đã đến được với người dân, nông thôn giống như mục đích khi
tiến hành xây dựng hệ thống sản phẩm này hay chưa. Từ đó tôi mạnh dạn đưa ra
5
những kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đáp ứng thông tin
cho người dùng tin tại Cục Thông tin KH&CN Quốc gia.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu và giải quyết tốt những nhiệm vụ đã đề
ra. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được xác định như sau:
3.1 Đối tƣợng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu chính của đề tài là cách xây dựng và sử dụng một số
sản phẩm thông tin phục vụ nông nghiệp, nông dân, nông thôn của Cục Thông
tin KH&CN Quốc gia.
3.2 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của đề tài: một số loại hình sản phẩm thông tin phục
vụ nông nghiệp, nông dân, nông thôn tại Cục Thông tin KH&CN Quốc gia.
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này tôi đã sử dụng phương pháp luận của Chủ nghĩa
Duy vật biện chứng và quán triệt những quan điểm của Đảng, Nhà nước vào hoạt
động Thông tin KH&CN. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể là:
- Phương pháp phân tích tổng hợp tài liệu
- Phương pháp phỏng vấn, mạn đàm với các chuyên gia
5. Đóng góp về mặt thực tiễn và lí luận của khóa luận
Ý nghĩa về mặt lý luận: Nêu lên cách xây và sử dụng một số hệ thống sản
phẩm thông tin KH&CN phục vụ nông nghiệp, nông dân, nông thôn và nhằm
hoàn thiện hệ thống thông tin phục vụ cho người dùng tin.
Ý nghĩa về mặt thực tiễn: Khóa luận đưa ra giải pháp nhằm hoàn thiện và
nâng cao hiệu quả khả năng đảm bảo thông tin cho việc ứng dụng vào đời sống,
sản xuất nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở nước ta. Tăng cường hiệu quả kinh
tế xã hội của hệ thống sản phẩm dịch vụ thông tin KH&CN đã được Cục Thông
tin tạo lập.