BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH
KHOA HOÁ HỌC
------------------------------
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
Chuyên ngành: Lí luận và phương pháp dạy học Hoá học
THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG
THÍ NGHIỆM GẮN KẾT VỚI CUỘC SỐNG
TRONG DẠY HỌC HOÁ HỌC LỚP 10 THPT
GVHD: TS Phan Đồng Châu Thuỷ
SVTH: Nguyễn Hoàng Huy
Khoá: K39
Thành phố Hồ Chí Minh – 2017
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin gởi lời tri ân đến TS Phan Đồng Châu Thuỷ, giáo viên
hướng dẫn của tôi vì cô đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong thời
gian thực hiện đề tài.
Tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy cô khoa Hoá học, trường Đại
học Sư phạm TP.HCM đã tận tình giảng dạy, nâng cao kiến thức
chuyên môn, cung cấp nhiều kiến thức hiện đại của nhân loại về Giáo
dục học đến cho chúng tôi.
Tôi xin gởi lời cảm ơn đến Ban Giám hiệu và các thầy cô các
trường THPT Trưng Vương quận 1, trường THPT Bình Hưng Hoà
quận Tân Bình nơi tôi đã thực nghiệm đề tài. Cảm ơn cô Lại Tố Trân
và cô Phạm Thị Thanh Tân giáo viên Hoá trường THPT Trưng Vương
cùng các em học sinh lớp 10A2 và 10A14 đã nhiệt tình giúp đỡ, tiếp
thêm cho tôi sức mạnh để hoàn thành đề tài.
Cuối cùng, xin cảm ơn gia đình, bạn bè thân thuộc đã luôn là chỗ
dựa tinh thần vững chắc, giúp tác giả thực hiện tốt luận văn này.
Xin chân thành cảm ơn!
Thành phố Hồ Chí Minh – năm 2017
Nguyễn Hoàng Huy
MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các kí hiệu, các chữ viết tắt
Danh mục các bảng
Danh mục các hình vẽ, đồ thị, biểu đồ
MỞ ĐẦU ......................................................................................................................... 1
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI ................................ 5
1.1. Lịch sử vấn đề .......................................................................................... 5
1.2. Đổi mới phương pháp dạy học môn Hoá học ở trường THPT .................. 8
1.2.1. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học ......................................... 8
1.2.2. Xu hướng đổi mới phương pháp dạy học ............................................ 8
1.2.3. Phương pháp dạy học môn Hoá học ở trường THPT .......................... 9
1.2.4. Những yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học môn Hoá học ở trường
THPT ......................................................................................................... 10
1.3. Cơ sở lý luận về thí nghiệm hoá học ....................................................... 11
1.3.1. Khái niệm thí nghiệm hoá học .......................................................... 11
1.3.2. Vai trò của thí nghiệm trong dạy học môn Hoá học ở trường THPT . 11
1.3.3. Cách sử dụng thí nghiệm trong dạy học môn Hoá học ở trường THPT
................................................................................................................... 13
1.3.4. Thí nghiệm gắn kết cuộc sống .......................................................... 18
1.4. Thực trạng sử dụng thí nghiệm trong dạy học môn Hoá học ở một số
trường THPT tại TP.HCM ............................................................................ 19
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 ................................................................................................ 28
Chương 2. XÂY DỰNG THÍ NGHIỆM HOÁ HỌC GẮN KẾT VỚI CUỘC
SỐNG HẰNG NGÀY .................................................................................................. 29
2.1. Phân tích nội dung chương trình Hoá học lớp 10 .......................................................... 29
2.1.1. Cấu trúc và nội dụng chương trình Hoá học lớp 10 ................................................ 29
2.1.2. Mục tiêu dạy học ..................................................................................................... 31
2.1.3. Các lưu ý dạy học Hoá học lớp 10 .......................................................................... 33
2.2. Tiêu chí lựac họn và quy trình thiết kế các thí nghiệm hoá học theo hướng gắn kết cuộc
sống ....................................................................................................................................... 35
2.2.1. Tiêu chí lựa chọn thí nghiệm hoá học để thiết kế theo hướng gắn kết cuộc sống .. 35
2.2.2. Quy trình thiết kế các thí nghiệm hoá học theo hướng gắn kết cuộc sống ............. 36
2.3. Giới thiệu các thí nghiệm gắn kết cuộc sống đã thiết kế ............................................... 37
2.3.1. Thí nghiệm 1 “Thuốc rửa rau đổi màu kì lạ” .......................................................... 38
2.3.2. Thí nghiệm 2 “Nước oxi già và thuốc iot gặp nhau” .............................................. 40
2.3.3. Thí nghiệm 3 “Tìm ra Oxi trong không khí” .......................................................... 42
2.3.4. Thí nghiệm 4 “Điều chế Oxi từ nước oxi già” ........................................................ 44
2.3.5. Thí nghiệm 5 “Ngọn lửa axeton” ............................................................................ 45
2.3.6. Thí nghiệm 6 “Ngọn lửa màu xanh” ....................................................................... 47
2.3.7. Thí nghiệm 7 “Pháo hoa phát sáng” ........................................................................ 48
2.3.8. Thí nghiệm 8 “Bong bóng nào to nhanh hơn?” ..................................................... 50
2.3.9. Thí nghiệm 9 “Vỏ trứng hô hấp” ............................................................................ 52
2.3.10. Thí nghiệm 10 “Viên cam sủi nào biến mất trước?” ............................................. 53
2.3.11. Thí nghiệm 11 “Sợi dây sắt sủi bọt” ..................................................................... 55
2.3.12. Thí nghiệm 12 “Xúc tác phản ứng phân huỷ oxi già” ........................................... 56
2.4. Sử dụng các thí nghiệm gắn kết cuộc sống đã thiết kế .................................................. 58
2.4.1. Các hướng sử dụng thí nghiệm gắn kết cuộc sống trong dạy học Hoá học ............ 58
2.4.2. Giới thiệu giáo án có sử dụng các thí nghiệm hoá học gắn kết đã thiết kế ............. 60
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 .............................................................................................. 71
Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM .................................................................. 72
3.1. Mục đích TNSP ............................................................................................................. 72
3.2. Đối tượng TNSP ............................................................................................................ 72
3.3. Nội dung TNSP .............................................................................................................. 72
3.4. Tiến trình TNSP ............................................................................................................. 73
3.5. Kết quả và xử lý số liệu TNSP....................................................................................... 73
3.5.1. Kết quả bài kiểm tra của HS.................................................................................... 73
3.5.2. Kết quả khảo sát ý kiến đánh giá của HS. ............................................................... 77
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 .............................................................................................. 81
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ..................................................................................... 82
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................... 84
PHỤ LỤC
DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT
Chữ viết tắt
Chữ tương ứng
1
ĐC
đối chứng
2
ĐHSP TP.HCM
Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
3
GV
giáo viên
4
HS
học sinh
5
PPDH
phương pháp dạy học
6
THPT
Trung học phổ thông
7
TP.HCM
Thành phố Hồ Chí Minh
8
TN
thực nghiệm