TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC VOÕ TRÖÔØNG TOAÛN
KHOA KHOA HỌC CƠ BẢN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
CHUYÊN NGÀNH VĂN HỌC
THÀNH NGỮ TRONG CA DAO NAM BỘ
NGUYỄN XUÂN NGÂN
Hậu Giang, tháng 05 năm 2013
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC VOÕ TRÖÔØNG TOAÛN
KHOA KHOA HỌC CƠ BẢN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
CHUYÊN NGÀNH VĂN HỌC
THÀNH NGỮ TRONG CA DAO NAM BỘ
Giảng viên hướng dẫn:
TH.S BÙI THỊ TÂM
Sinh viên thực hiện:
NGUYỄN XUÂN NGÂN
MSSV: 0956010103
Hậu Giang, tháng 05 năm 2013
i
LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên người viết xin gởi lời cảm ơn chân thành đến Ban giám hiệu Trường
Đại học Võ Trường Toản và quý thầy cô Khoa Cơ bản đã tận tình giúp đỡ, tạo điều
kiện cho người viết học tập trong suốt bốn năm vừa qua. Đồng thời các thầy cô đã
giúp người viết có điều kiện nghiên cứu để nâng cao kiến thức của mình.
Đặc biệt, người viết xin gởi lời cảm ơn chân thành đến cô Bùi Thị Tâm,
người đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ dạy và giúp đỡ người viết trong suốt quá
trình hoàn thành luận văn tốt nghiệp.
Mặc dù, bản thân người viết đã cố gắng nhiều nhưng với vốn kiến thức còn
hạn hẹp nên luận văn còn nhiều thiếu sót. Vì vậy, người viết rất mong nhận được
những đóng góp quý báu từ quý thầy cô để luận văn của người viết được hoàn thiện
hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên thực hiện
(Kí và ghi rõ họ tên)
Nguyễn Xuân Ngân
ii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng đề tài này là do chính tôi thực hiện, các số liệu thu
thập và kết quả phân tích trong đề tài là trung thực, đề tài không trùng với bất cứ đề
tài nghiên cứu khoa học nào.
Sinh viên thực hiện
(Kí và ghi rõ họ tên)
Nguyễn Xuân Ngân
iii
TÓM TẮT LUẬN VĂN
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài:
Từ xưa ca dao dân ca đã đi vào lòng người qua những lời ca, tiếng hát ru con
ngọt ngào, sâu lắng thấm đẫm tình người của những người bà, người mẹ. Những bài
ca dao dân ca với ngôn từ mộc mạc giản dị nhưng thắm đượm tình nghĩa đó đã gợi
lên cho chúng ta thêm yêu quê hương đất nước, cuộc sống lao động và con người
Việt Nam. Để có thể hiểu được nội dung của những câu ca dao đó, chúng ta phải kể
đến những thành ngữ đã có mặt trong những câu ca dao dân ca, thành ngữ thường
ngắn gọn, xúc tích đã làm cho những câu ca dao đạt hiệu quả diễn đạt cao hơn, lột
tả hết ý người nói muốn bày tỏ và mang lại sự thuyết phục. Đồng thời người nghe sẽ
dễ hiểu, dễ thuộc và dễ nắm bắt được nội dung một cách trọn vẹn, không cần phải
nói dài dòng đôi khi sẽ gây khó hiểu.
Sinh ra và lớn lên ở vùng đất Nam Bộ, ngay từ nhỏ tôi đã được nghe những
khúc hát ca dao dân ca ngọt ngào của mẹ. Chính vì vậy, tôi càng thêm yêu quý
những câu ca dao này, đặc biệt được trực tiếp tiếp xúc với những lời ăn tiếng nói
trong ca dao khiến tôi càng hiểu thêm về tâm hồn, cũng như cái đẹp về ngôn từ của
cha ông. Chính những điều này, giúp tôi chọn đề tài nghiên cứu Thành ngữ trong ca
dao Nam Bộ. Tôi hi vọng, khi nghiên cứu về đề tài này, phần nào sẽ giúp tôi mở
rộng thêm vốn hiểu biết về thành ngữ mà các tác giả dân gian đã sử dụng trong
những câu ca dao. Đồng thời, tôi cũng có điều kiện học hỏi khám phá cái hay, cái
đẹp từ những câu ca dao này, cũng như việc vận dụng những thành ngữ và giá trị
biểu đạt của chúng trong ca dao Nam Bộ.
2. Mục đích nghiên cứu:
Chúng tôi nghiên cứu thành ngữ trong ca dao Nam Bộ nhằm mục đích tìm
hiểu khám phá những giá trị hay, ý nghĩa của việc vận dụng thành ngữ trong ca dao.
Tôi mong muốn, qua việc nghiên cứu, tôi sẽ hiểu thêm nhiều điều kì diệu, lí thú từ
những bài ca dao của dân tộc. Với những kiến thức còn hạn hẹp, cũng như bước đầu
trong việc nghiên cứu, tôi mong muốn góp phần nhỏ bé công sức của mình trong
việc nhìn nhận, đánh giá và tìm hiểu những bài ca dao của dân tộc.
3. Lịch sử vấn đề:
Thành ngữ là một kho tàng kiến thức rất phong phú trong nền văn học dân
gian của dân tộc ta. Thành ngữ có hình thức ngắn gọn, dễ nhớ vì thế nên được nhân
dân vận dụng, truyền miệng qua nhiều thế hệ. Cho đến ngày nay thành ngữ vẫn còn
nguyên giá trị của nó và có rất nhiều công trình đã nghiên cứu về nó. Tuy nhiên,
chưa có công trình nghiên cứu nào đi sâu vào lĩnh vực thành ngữ trong ca dao Nam
Bộ. Vì thế, đề tài của người viết Thành ngữ trong ca dao Nam Bộ là một đề tài
