Khóa luận tốt nghiệp Web 2.0 với hoạt động của TV ĐH FPT
Lê Thị Diệp K52 Thông tin – Thư viện
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Bước sang thế kỉ 21, cả thế giới đang chuyển mình cùng sự phát triển
của công nghệ. Trong tình hình đó, doanh nghiệp hay cá nhân muốn phát
triển thì phải đi theo những hướng đi của thời đại như ứng dụng công nghệ
thông tin và truyền thông; tích hợp, liên kết thông tin đa phương tiện; hợp
tác cùng phát triển; tiêu chuẩn hóa việc phổ biến tri thức…. Và Web 2.0
được xem là một cuộc cách mạng trên thế giới mạng, đây là thế hệ web
mới có những thay đổi quan trọng không chỉ ở nền tảng công nghệ mà còn
cả ở cách thức sử dụng - hình thành nên môi trường cộng đồng, ở đó mọi
người cùng tham gia đóng góp cho xã hội "ảo" chứ không chỉ "duyệt và
xem". Người dùng giờ đây được tiếp xúc với nhiều dịch vụ trực tuyến cho
phép họ tạo ra, thu thập, phân nhóm, thanh lọc, truyền bá, và xuất bản
nguồn lực thông tin trên Internet tại chỗ và toàn cầu. Việc ứng dụng Web
2.0 chính là giải pháp cho hướng phát triển của toàn cầu hiện nay. Thư
viện đang tự chuyển mình cùng với sự phát triển của công nghệ bằng cách
áp dùng những khía cạch tích cực của công nghệ vào trong các dịch vụ của
mình. Với sự lớn mạnh của Internet, các thư viện đang cố gắng để nâng
cao dịch vụ tra cứu của mình tới mức độ “mọi lúc mọi nơi”. Công
nghệ Web 2.0 cung cấp cho dịch vụ thư viện những giá trị gia tăng
và giúp thư viện chứng minh nguyên lý của Ranganathan1 rằng “thư viện là
một thực thể hữu cơ đang phát triển” vẫn luôn luôn đúng. Tác động tích
cực của công nghệ Web 2.0 đem lại lợi ích đồng thời cho cả thư viện và
bạn đọc.
1 Ranganathan: nhà thư viện học người Ấn Độ
Khóa luận tốt nghiệp Web 2.0 với hoạt động của TV ĐH FPT
Lê Thị Diệp K52 Thông tin – Thư viện
2
Đối với thư viện, công nghệ mới , nếu biết sử dụng khôn ngoan, sẽ
luôn nâng cao chất lượng dịch vụ và đạt được mục tiêu cung cấp những
dịch vụ tốt nhất cho cộng đồng. Ở môi trường Web 1.0, nơi thiếu điều kiện
để người dùng tham gia, sự gia tăng nội dung trí tuệ không nhiều. Điều này
đã khiến thư viện cung cấp những dịch vụ đáp ứng được nhu cầu của bạn
đọc không đạt hiệu quả cao. Với sự phát triển của công nghệ Web 2.0 các
dịch vụ thư viện hiện có giờ đây có thể được nâng cao tới mức độ bạn đọc
có thể cùng tham gia. Sự tham gia của người dùng đã gián tiếp cho phép
thư viện mở rộng thêm tri thức mới bằng cách bổ sung thông tin hữu ích từ
những bạn đọc khác nhau. Kết quả là nội dung được dần dần làm giàu
một cách tự nhiên và phần quan trọng nhất được những bạn đọc khác
trong cộng đồng coi trọng. Hơn nữa sự tham gia cũng sẽ tạo ra bầu không
khí khiến bạn đọc cảm thấy rằng họ đã đóng góp cho thư viện và cộng
đồng, từ đó tạo nên tinh thần làm chủ. Họ sẽ cảm thấy được tôn trọng và
vinh danh bởi đóng góp của họ được coi trọng. Điều này sẽ gián tiếp nâng
cao sự hài lòng của bạn đọc.Hòa theo những xu thế đương đại, thư viện
cũng có thể hòa nhập với lối sống của giới trẻ hôm nay, giúp thư viện linh
hoạt và dễ được cộng đồng chấp nhận. Điều này gián tiếp tạo dựng một
hình ảnh tích cực về dịch vụ thư viện tốt không chỉ đối với bạn đọc mà đối
với cả cơ quan chủ quản.
Các ứng dụng Web 2.0 có triển vọng làm thay đổi cách thức cung
cấp các dịch vụ thư viện và nguồn lực thông tin hiện tại và tương lai.
Trên thế giới việc áp dụng Web 2.0 nhằm nâng cao, cải tiến và bổ sung cho
dịch vụ tra cứu ở các thư viện đại học lớn trên thế giới không còn là vấn đề
mới. Kể từ khi xuất hiện, Web 2.0 đã làm thay đổi phương thức hoạt động
và đặt ra nhiều thách thức cho các thư viện và hiệp hội thư viện các trường
Đại học. Với sự hòa nhập cùng sự phát triển của thế giới, Thư viện các
trường Đại học ở Việt Nam không nằm trong ngoại lệ. Sự gia nhập Tổ
Khóa luận tốt nghiệp Web 2.0 với hoạt động của TV ĐH FPT
Lê Thị Diệp K52 Thông tin – Thư viện
3
chức thương mại thế giới (WTO) đã tạo nên cho Việt Nam nhiều cơ hội
nhưng cũng nhiều thách thức trong tất cả các ngành. Trong thực tế, nhiều
năm qua ngành Thông tin – Thư viện của Việt Nam nói chung, hệ thống
Thư viện các trường Đại học nói riêng đang từng bước tìm hiểu và áp dụng
những công nghệ mới để nâng cao hiệu quả hoạt động. Việc ứng dụng
Web 2.0 vào hoạt động thư viện các trường Đại học tạo nên những hoạt
động phối hợp giữa cán bộ thư viện và nhà trường giúp khai thác trí tuệ tập
thể, tạo ra tri thức mới và cung cấp những dịch vụ và nguồn lực thư viện
hỗn hợp và phù hợp cho cộng đồng bạn đọc trong trường đại học. Những
dịch vụ này giúp nâng cao hình ảnh và cách nhìn tích cực về các dịch vụ
thư viện cũng như những người làm thông tin thư viện. Những giải pháp và
ứng dụng của các thư viện đã và đang biến thư viện đại học trở thành một
kho tàng chọn lọc của thế giới tri thức nhằm phục vụ giảng dạy, nghiên
cứu và phát triển của chính ngôi trường mình. Trường Đại học FPT là ngôi
trường đi đầu trong lĩnh vực công nghệ thông tin, luôn nắm bắt những
công nghệ mới và vận dụng sáng tạo công nghệ đó vào trong hoạt động
của mình. Nhận thức được vai trò to lớn của Web 2.0 cũng như triển vọng
của việc ứng dụng Web 2.0 vào hoạt động của thư viện các trường Đại học
ở Việt Nam, đặc biệt là trường Đại học FPT tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “
Web 2.0 với hoạt động của thƣ viện trƣờng Đại học FPT” làm đề tài
khóa luận của mình. Hi vọng đề tài này sẽ mở ra hướng nghiên cứu mới -
thư viện 2.0 năng động và phát triển - mà thư viện các trường Đại học sẽ đi
tiên phong cho xu hướng này.
2. Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu những vấn đề chung về Web 2.0, tác giả muốn khái quát cho
người đọc hiểu về Web 2.0 cũng như các ứng dụng hữu ích của Web 2.0
trong hoạt động của Thư viện trường Đại học FPT. Trên cơ sở tìm hiểu sự
Khóa luận tốt nghiệp Web 2.0 với hoạt động của TV ĐH FPT
Lê Thị Diệp K52 Thông tin – Thư viện
4
áp dụng Web 2.0 trong hoạt động của thư viện này, tác giả muốn phân tích
đánh giá triển vọng cao cũng như một vài hạn chế khi ứng dụng điều này.
Từ đó đưa ra những đề xuất, kiến nghị nhằm nâng cao khả năng ứng dụng
công nghệ Web 2.0 cho hoạt đông của thư viện trường Đại học FPT. Hi
vọng bước đi tiên phong của Thư viện trường Đại học FPT sẽ mở ra sự
phát triển mới cho thư viện các trường Đại học ở Việt Nam khi ứng dụng
Web 2.0 vào hoạt động của các thư viện.
3. Tình hình nghiên cứu theo hƣớng đề tài
Cho đến nay đã có một số công trình nghiên cứu về Web 2.0 với
hoạt động của thư viện các trường Đại học, ứng dụng Web 2.0 – hướng đi
đúng cho các thư viện hiện nay, thực trạng ứng dụng Web 2.0 vào hoạt
động của thư viện trường Đại học RMIT,… Tuy nhiên, chưa có công trình
nghiên cứu nào nghiên cứu về thực trạng ứng dụng Web 2.0 vào hoạt động
của thư viện trường Đại học FPT – một trong những cơ sở ứng dụng công
nghệ thông tin mạnh mẽ vào hoạt động của thư viện. Do đó, cần có những
nghiên cứu tìm hiểu về khả năng ứng dụng Web 2.0 vào hoạt động của các
thư viện trường Đại học ở Việt Nam, trong đó có thư viện trường Đại học
FPT. Việc nghiên cứu để tìm hiểu và đánh giá thực trạng ứng dụng Web
2.0 vào hoạt động của thư viện trường Đại học FPT từ đó đưa ra các kiến
nghị, giải pháp để hoàn thiện công tác này là việc làm cần thiết hiện nay,
điều này có ý nghĩa mở ra những nghiên cứu về hướng đi mới cho hệ thống
thư viện các trường Đại học cũng như hệ thống các thư viện khác của nước
nhà . Chính vì vậy, việc tôi quyết định lựa chọn đề tài “Web 2.0 vơ
i hoạt
động của Thƣ viện trƣờng Đại học FPT” là hoàn toàn phù hợp với điều
kiện và tình hình thực tế hiện nay.
Khóa luận tốt nghiệp Web 2.0 với hoạt động của TV ĐH FPT
Lê Thị Diệp K52 Thông tin – Thư viện
5
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu và những nhiệm vụ đã để ra, đối
tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài khóa luận được xác định như sau:
a. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là Web 2.0 và những ứng dụng hữu
ích của Web 2.0 trong hoạt động thư viện các trường Đại học. Khóa luận
tập trung đi sâu nghiên cứu thực trạng ứng dụng Web 2.0 vào hoạt động
của thư viện trường Đại học FPT.
b. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về không gian: Thư viện trường Đại học FPT cơ sở Hà Nội
- Phạm vi về thời gian: Từ khi thư viện được thành lập (năm 2006) đến
nay.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
Để thực hiện được đề tài khoá luận này, tác giả đã sử dụng các
phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu
- Phương pháp quan sát khoa học
- Phương pháp phỏng vấn, mạn đàm với các chuyên gia
6. Đóng góp về mặt lý luận và thực tiễn của đề tài
- Về mặt lý luận: Nêu lên những khái quát chung nhất về Web 2.0 và các
ứng dụng cơ bản của Web 2.0 trong hoạt động của thư viện.