CÔNG TRÌNH DỰ THI
GIẢI THƢỞNG “SINH VIÊN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC”
NĂM 2009
Tên công trình:
KIẾN TRÖC CỔ HÀ NỘI VỚI PHÁT TRIỂN DU LỊCH
BỀN VỮNG
Thuộc nhóm ngành
: XH2b
Hà Nội, tháng 8 năm 2009
TÓM TẮT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Đề tài nghiên cứu gồm có ba phần chính:
Chƣơng I: Khái quát chung
Chƣơng II: Thực trạng hoạt động và bảo tồn của các công trình kiến trúc cổ
Hà Nội
Chƣơng III: Phát huy vai trò kiến trúc cổ Hà Nội trong phát triển du lịch bền
vững
Trong chương I, nhóm đi sâu vào nghiên c ứu các khái niệm cơ bản có liên
quan đến đề tài nghiên cứu như: kiến trúc, kiến trúc cổ, phát triển du lịch bền vững...
Trong khi nghiên cứu các khái niệm, phạm trù này, nhóm đã phân loại các công trình
kiến trúc cổ theo các thời kỳ lịch sử nối tiếp nhau và làm rõ ý nghĩa lịch sử- văn hóa
của các công trình kiến trúc cổ, cũng như vai trò của các công trình này đối với phát
triển du lịch bền vững.
Chương II là những phân tích, đánh giá sát thực về thực trạng hoạt động và
bảo tồn các công trình kiến trúc cổ ở Hà Nội hiện nay. Thực trạng hoạt động của các
công trình kiến trúc cổ Hà Nội được phân loại và nghiên cứu theo giá trị sử dụng
chính của công trình. Thực trạng công tác bảo tồn các công trình kiến trúc cổ Hà Nội
được nhìn nhận dưới góc độ những mặt tích cực đã làm được và những điểm còn hạn
chế. Qua chương II, người đọc sẽ hình dung được một cách rõ ràng rằng mặc dù các
công trình kiến trúc cổ Hà Nội có vai trò quan trọng không chỉ trong đời sống hằng
ngày của người dân mà còn trong việc phát triển du lịch, nhưng việc khai thác và sử
dụng cũng như quá trình bảo tồn, cải tạo, sửa chữa, nâng cấp các công trình này còn
nhiều bất cập.
Trong chương III, nhóm nghiên cứu đưa ra những giải pháp cho công tác bảo
tồn cũng như nâng cao hiệu quả hoạt động của các công trình kiến trúc cổ Hà Nội.
Các nhóm giải pháp bảo tồn được đề ra trên cơ sở khắc phục những tồn tại trong
công tác bảo tồn, tiếp tục đẩy mạnh những giải pháp hữu hiệu đã được thực hiện
cũng như đưa ra các giải pháp mang tính đột phá. Các nhóm giải pháp nhằm nâng
cao hiệu quả hoạt động của các công trình kiến trúc cổ trong phát triển du lịch bền
vững được đề ra trong ngắn hạn và dài hạn, với những giải pháp từ tổng quan đến chi
tiết, có tính khả thi cao.
Công trình nghiên cứu “Kiến trúc cổ Hà Nội với phát triển du lịch bền vững”,
với
kết cấu ba chương rõ ràng, đã làm rõ những khái niệm có liên quan, đưa ra
những
phân tích, nhận định xuất phát từ thực tế hoạt động và bảo tồn các công trình kiến trúc cổ
Hà Nội, trên cơ sở đó đề ra những giải pháp có tính khả thi cao cho công tác bảo tồn và
nâng cao hiệu quả hoạt động của các công trình này.
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt Nội dung hoàn chỉnh
United Nations Educational Scientific and Cultural
UNESCO Organization
UBND Uỷ ban nhân dân
GDP Gross Domestic Product (Tổng sản phẩm quốc nội)
USD United States dollar (đô la Mỹ)
GS.TS Giáo sư. Tiến sĩ
ATM Automatic Teller Machine (máy rút tiền tự động)
Asia-Pacific Economic Cooperation (Diễn đàn Hợp tác Kinh tế
APEC Châu Á - Thái Bình Dương)
ASEM The Asia-Europe Meeting (Diễn đàn hợp tác Á - Âu)
VN Việt Nam
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 1
CHƢƠNG I. KHÁI QUÁT CHUNG 2
I. Kiến trúc cổ 2
1. Khái niệm Kiến trúc cổ và phân loại Kiến trúc cổ Hà Nội 2
2. Ý nghĩa lịch sử, văn hoá của các công trình kiến trúc cổ ở Hà Nội 7
II. Du lịch bền vững 11
1. Khái niệm du lịch bền vững và nhân tố để phát triển du lịch bền vững 11
2. Vai trò của kiến trúc cổ Hà Nội trong phát triển du lịch bền vững 13
CHƢƠNG II. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG VÀ BẢO TỒN CÁC CÔNG TRÌNH
KIẾN TRÖC CỔ HÀ NỘI 17
I. Thực trạng hoạt động của các công trình kiến trúc cổ Hà Nội 17
1. Thực trạng hoạt động của các công trình kiến trúc cổ phục vụ mục đích tâm linh 17
2. Thực trạng hoạt động của các công trình kiến trúc cổ được dùng làm nhà ở và nơi
làm việc 21
3. Thực trạng hoạt động du lịch tại các công trình kiến trúc cổ Hà Nội 26
II. Thực trạng việc bảo tồn các công trình kiến trúc cổ ở Hà Nội 31
1. Những mặt tích cực trong quá trình bảo tồn kiến trúc cổ 31
2. Những mặt hạn chế trong công tác bảo tồn kiến trúc cổ Hà Nội 35
CHƢƠNG III. PHÁT HUY VAI TRÕ KIẾN TRÖC CỔ HÀ NỘI TRONG PHÁT
TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG 43
I. Giải pháp để bảo tồn các công trình kiến trúc cổ ở Hà Nội 43
1. Nhóm giải pháp bắt nguồn từ thực trạng bất cập 43
2. Nhóm giải pháp phát huy những nhân tố tích cực đã được hình thành 53
II. Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các công trình kiến trúc cổ
trong phát triển du lịch bền vững 60
1. Những giải pháp trong ngắn hạn 60
2. Những giải pháp trong dài hạn 63
KẾT LUẬN CHUNG 76
-1-
LỜI NÓI ĐẦU
Hà Nội- thủ đô ngàn năm văn hiến, nơi hội tụ anh tài nhân kiệt, nơi chắt lọc
văn hóa Việt xưa cũng như nay. Vẻ đẹp tinh tế của Hà Nội được ghi nhận trong từng
góc khuất phố cổ, những biệt thự thời Pháp thuộc, trong nét cổ kính mà thâm nghiêm
của đình chùa miếu mạo thời Lý, Trần... Cùng với tốc độ đô thị hoá, hiện đại hoá, Hà
Nội đang ngày càng hiện đại hơn, ồn ào hơn nhưng vẻ đẹp kiến trúc cổ Hà Nội vốn
từ lâu hấp dẫn du khách nước ngoài đang ít nhiều bị xâm hại. Hiện nay, bảo tồn kiến
trúc cổ là một trong những vấn đề mà nhân loại quan tâm, điển hình là tổ chức
UNESCO của Liên hợp quốc với các hoạt động như Diễn đàn UNESCO về “Bảo tồn
các di tích lịch sử tại đô thị”, hay diễn đàn toàn cầu “Trường đại học và di sản”, v.v...
Nhiều nước trên thế giới cũng coi việc bảo tồn các kiến trúc cổ cũng là một nội dung
quan trọng trong chiến lược phát triển văn hoá dân tộc của mình.
Vậy nên, để hướng tới lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, việc gìn giữ vẻ đẹp
cho các công trình kiến trúc cổ Hà Nội là vô cùng cần thiết và là trách nhiệm của
mọi người dân để Hà Nội thực sự ghi dấu ấn trong những trái tim Việt Nam và bạn
bè quốc tế.
Trước những đòi hỏi cấp bách của thực tiễn, các cơ quan chức năng, các
chuyên gia trong và ngoài nước, người dân Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng,
đã và đang có những hành động tích cực nhằm bảo tồn, tôn tạo và phát huy vẻ đẹp
kiến trúc, giá trị lịch sử- văn hóa của những công trình kiến trúc cổ Hà Nội. Bên
cạnh đó, công tác bảo tồn di sản cũng còn tồn tại nhiều hạn chế do gặp phải những
khó khăn, thách thức cả khách quan lẫn chủ quan. Vì vậy, nhóm chọn đề tài “Kiến
trúc cổ Hà Nội với phát triển du lịch bền vững” cho công trình nghiên cứu khoa
học của mình với mong muốn đem lại một cái nhìn tổng quan hơn về thực trạng bảo
tồn và sử dụng các công trình kiến trúc cổ ở Hà Nội, trên cơ sở đó tìm ra những giải
pháp để bảo tồn và phát huy giá trị của những công trình đó.