MỘT SỐ KINH NGHIỆM
DẠY TRẺ KỸ NĂNG SỐNG
Saùng kieán kinh nghieäm
2
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Mục 1a: Đặt vấn đề
Như chúng ta biết về sự phát triển của não trẻ cho thấy rằng khả năng
giao tiếp với mọi người, khả năng biết tự kiểm soát, thể hiện các cảm giác
của mình, biết cách ứng xử phù hợp với các yêu cầu, biết giải quyết các vấn
đề cơ bản một cách tự lập có những ảnh hưởng rất quan trọng đối với kết
quả học tập của trẻ tại trường. Vì thế, ngày nay trên thế giới rất nhiều trường
mầm non áp dụng phương pháp học trung tính là phương pháp học tập thông
qua các giao tiếp tích cực với những người kh c. Trong vòng vài năm gần
đây, các nhà giáo dục trẻ tiền tiểu học và các nhà nghiên cứu tâm lý đã tìm
ra các trở ngại phát triển của trẻ mà làm chậm khả năng cũng như hạn chế
tình trạng tâm lý tích cực ở trẻ. Một trong những trở ngại chính đó là khả
năng về kỹ năng sống.
Năm thứ 3 ộ i o dục và o tạo đã ph t động phong tr o “ Xây
n tr n c thân t n- c sinh t c c c”, với yêu cầu tăng cường sự
tham gia một cách hứng thú của trẻ trong các hoạt động giáo dục trong nhà
trường và tại cộng đồng với thái độ tự giác, chủ động và ý thức sáng tạo.
Trong năm nội dung thực hiện có nội dung rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ
mầm non.
Về ph a c c bậc cha m trẻ em luôn quan tâm đến việc làm sao để
kích thích tính tích cực học tập của trẻ, ai cũng muốn con mình được học
đọc và học viết ngay trong những năm tháng học ở mẫu giáo, đ c biệt l các
bậc cha m có con chuẩn bị vào lớp một.
ối với gi o viên mầm non thường tập trung lo lắng cho những trẻ có
những vấn đề về h nh vi v khả năng tập trung trong những năm tháng đầu
tiên trẻ đến trường. ơn giản là vì những trẻ này thường không có khả năng
chờ đến lượt, không biết chú ý lắng nghe và làm việc theo nhóm, điều này
làm cho trẻ không thể tập trung lĩnh hội những điều cô giáo dạy! Vì vậy,
giáo viên phải mất rất nhiều thời gian vào đầu năm học để giúp trẻ có được
những kỹ năng sống cơ bản ở trường mầm non.
Nghi thức văn hóa trong ăn uống là một nét văn hóa mà trong thời đại
công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhưng ít được quan tâm chú ý tới và ít người
biết được rằng: Văn hóa trong ăn uống là một trong những tiêu chí đ nh giá
nhân cánh của con người. V thế, trẻ cần được r n luyện kỹ năng thực hiện
các nghi thức văn hóa ăn uống. Trong qu tr nh rèn kỹ năng sống cho trẻ
nhằm thực hiện nội dung phong tr o “Xây n tr n c thân t n- c
sinh t c c c
Mục 1b Mục đ c đề tài:
Saùng kieán kinh nghieäm
3
Xuất phát từ các văn bản chỉ thị 40/ 2008/CT- D T ngày 22/7/2008 của
Bộ i o dục- o tạo đã ph t động phong tr o “Xây n tr n c thân
t n- c sinh t c c c” gi o viên dạy đưa lồng ghép kỹ năng sống v o c c
hoạt động. Theo (UNECO) kỹ năng sống gắn với bốn trụ cột của gi o dục đó
là: Học để biết; học l m người; học để sống với người kh c;học để l m.
Theo tổ chức y tế thế giới (WHO) kỹ năng sống l khả năng có h nh vi th ch
ứng (Adaptive) v t ch cực (Positve) giúp c nhân có thể ứng xử hiệu quả
trước v c c nhu cầu th ch thức của cuộc sống hang ng y, năm học 2010 –
2011 l năm đầu tiên ng nh học mầm non chú trọng kỹ năng sống gi o dục
dạy trẻ dưới nhiều h nh thức đưa lồng ghép c c hoạt động l cơ sở giúp trẻ
ph t triển to n diện về thể chất, t nh cảm tr tuệ, thẩm mỹ, h nh th nh những
kỹ năng sống t ch cực trong trẻ
Mục 1c Lịc sử đề tài:
Với đề tài này tôi tìm tòi một số kinh nghiệm tham khảo thêm tài liệu,
sách báo truy cập các thông tin trên mạng, trao đổi giao lưu học tập ở đơn vị
bạn trong và ngoài Tỉnh. ến năm học 2010 – 2011 nhà trường tiếp tục phát
động phong trào thi đua “xây n tr n c thân t n hoc sinh tích
c c” đưa lồng ghép kỹ năng sống vào các hoạt động. Qua quá trình cho trẻ
trải nghiệm tôi thấy chương trình này rất thu hút khi tham gia mọi hoạt động.
Nên tôi mạnh dạn viết đề tài tìm ra “Một số kinh n m ạy trẻ mầm non
kỹ năn sốn ”
Mục 1d - P ạm vi đề tài:
i o dục r n kỹ năng sống phải thực hiện đồng bộ 3 môi trường gi o
dục: ia đ nh – nh trường v xã hội. Việc dạy làm quen kỹ năng sống cho
trẻ mầm non là dạy trẻ để làm người, rèn luyện kỹ năng tự hoc, kỹ năng tư
duy, kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, thói quen
kỹ năng làm việc sinh hoạt theo nhóm ….. đã tạo ra một môi trường giáo
dục lành mạnh, thân thiện mang tính tương tác cao giữa giáo viên và học
sinh, nhằm xây dựng vẻ đ p tâm hồn, phẩm cách con người, tăng sức đề
kháng và năng lực hội nhập cho con trẻ ngay hôm nay và tự tin vững bước
trong tương lai, vì vậy sáng kiến của tôi đã làm từ đầu năm học tôi đưa về
cho giáo viên các lớp thực hiện.
NỘI DUNG CÔNG VIEÄC
Mục 2a - T c trạn đề tài:
*T u :
ộ i o dục và o tạo đã ph t động phong tr o thi đua “Xây n
tr n c thân t n- c sinh t c c c” với những kế hoạch nhất qu n từ
Trung ương đến địa phương, Ph ng i o dục- o tạo cũng đã có kế hoạch
Saùng kieán kinh nghieäm
4
từng năm học với những biện ph p cụ thể để rèn kỹ năng sống cho trẻ mầm
non một c ch chung nhất cho c c bậc học, đây ch nh l những định hướng
giúp gi o viên thực hiện như: Rèn luyện kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình
huống trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm;
rèn luyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức khỏe, kỹ năng phòng, chống tai nạn
giao thông, đuối nước và các tai nạn thương tích khác; rèn luyện kỹ năng
ứng xử văn hóa, chung sống hòa bình, phòng ngừa bạo lực và các tệ nạn xã
hội.
Trường học nơi tôi công t c l ngôi trường được từng bước sữa chữa ,
nên thuận lợi trong việc thực hiện nội dung xây dựng môi trường gi o dục
sạch đ p, an to n cho trẻ.
Năm học 2010 -2011, với yêu cầu sử dụng công nghệ thông tin thực
hiện chương trình GDMN mới, giáo viên thường lãng quên các trò chơi dân
gian, ngại đưa vào kế hoạch, thậm chí không có thời gian cho trẻ vui chơi.
Tôi đã có biện pháp đề ra kế hoạch, cung cấp tài liệu để giáo viên tăng
cường cho trẻ chơi các trò chơi dân gian. ồng thời, tôi đã phát động phong
trào làm đồ chơi dân gian, kết quả của trường có năm bộ đồ chơi dân gian
đạt giải. Cụ thể: một giáo viên đạt giải I, một giáo viên đạt giải II, một giáo
viên đạt giải III và hai giáo viên đạt giải khuyến khích Vì thế, năm học 2010
đến nay, khi có chỉ đạo thực hiện nội dung tăng cường tổ chức các trò chơi
dân gian cho trẻ, tôi đã có sự chuẩn bị về m t nhận thức của giáo viên, có
sẳn rất nhiều đồ chơi, các bộ cờ dân gian cho trẻ chơi.
* k ăn
Về ph a c c bậc cha m trẻ em luôn nóng vội trong việc dạy con; do
đó, khi trẻ về nhà mà chưa biết đọc, viết chữ, ho c chưa biết làm toán thì lo
lắng một cách thái quá! ồng thời lại chiều chuộng, cung phụng con c i
khiến trẻ không có kỹ năng tự phục vụ, chỉ chú ý đến khâu dạy, không chú ý
đến con mình ăn, uống như thế n o, trẻ có biết sử dụng những đồ dùng, vật
dụng trong ăn uống hay không? Và vì sao chúng ta cần những đồ dùng, vật
dụng đó? Những đồ dùng đó để làm gì?
Đố v o viên mầm non
Phong tr o thi đua “Xây n tr n c thân t n, c sinh t c
c c” tập trung nhiều nội dung chung cho c c bậc học, gi o viên chưa hiểu
nhiều về nội dung phải dạy trẻ lứa tuổi mầm non những kỹ năng sống cơ bản
n o, chưa biết vận dụng từ những kế hoạch định hướng chung để rèn luyện
kỹ năng sống cho trẻ mầm non.
a số gi o viên lớn tuổi có nhiều kinh nghiệm nhưng việc thực hiện chương
trình GDMN mới quá mới, đối với giáo viên dạy nhằm khuyến khích sự
chuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo và ý thức vươn lên, rèn luyện khả
năng tự học của trẻ c n g p nhiều khó khăn; gi o viên trẻ tuổi t hơn, năng
Saùng kieán kinh nghieäm
5
động, s ng tạo nhưng lại khó trong công t c bồi dư ng do nhiều năm thực
hiện chương trình đổi mới quá lâu khi chuyển qua chương trình GDMN mới
trong công tác soạn giảng nhận thức từng giáo viên chưa có tính năng động
sáng tạo. Từ cơ sở l luận v thực tiển, từ những thuận lợi v khó khăn trong
qu tr nh thực hiện phong tr o thi đua “Xây n tr n c thân t n-
c sinh t c c c”, tôi đã suy nghĩ, nghiên cứu t i liệu để tạo điều kiện
thuận lợi giúp gi o viên, c c bậc cha m dạy và rèn c c kỹ năng sống cho
trẻ mầm non qua đề tài: “Một số kinh n m ạy trẻ mầm non kỹ năn
sốn ”
BẢNG THỐNG KÊ KHẢO SÁT TRÊN TRẺ.
Năm học
Nội dung
Tỉ lệ đạt %
Ghi
chú
Tốt
Khá
TB
2008- 2009
Mạnh dạn tự tin
57%
23%
20%
Kỹ năng hợp t c
52%
28%
20%
Kỹ năng th ch kh m ph học hỏi
47%
32%
21%
Kỹ năng trong giao tiếp
54%
24%
22%
Kỹ năng nhận thức
61%
29%
10%
2009- 2010
Mạnh dạn tự tin
65%
20%
15%
Kỹ năng hợp t c
72%
18%
10%
Kỹ năng th ch kh m ph học hỏi
67%
22%
11%
Kỹ năng trong giao tiếp
64%
24%
12%
Kỹ năng nhận thức
73%
19%
8%
2010-4/2011
Mạnh dạn tự tin
67%
20%
13%
Kỹ năng hợp t c
75%
18%
7%
Kỹ năng th ch kh m ph học hỏi
79%
12%
9%
Kỹ năng trong giao tiếp
78%
12%
10%
Kỹ năng nhận thức
77%
18%
5%
Mục 2b - Nộ dung cần ả quyết:
Trong quá trình nghiên cứu đề tài và qua thực tế quản lý nhà trừơng,
tôi đã thực hiện các biện pháp chung để giải quyết vấn đề như sau:
iúp gi o viên nhận thức sâu sắc về việc dạy trẻ k năng sống
X c định những kỹ năng sống cơ bản cần dạy trẻ ở lứa tuổi mầm non
