L ch s c n đ i c aị ử ậ ạ ủ Ukraine
Nguyên tác : World War II in Ukraine
Tác gi : ảAndrew Gregorovich
B n ti ng Vi t : ả ế ệ Vietcatholic
Th gi i chi n tranh l n th II ch m d t ngày 8/5/1945 sau 2,076 ngày m t mù khói l a.ế ớ ế ầ ứ ấ ứ ị ử
Trong khi Liên Sô t ch c nh ng bu i l m ng chi n th ng trong cu c chi n mà h g i làổ ứ ữ ổ ễ ừ ế ắ ộ ế ọ ọ
“Cu c Chi n Tranh V Qu c Vĩ Ð i” h t s c t ng b ng và náo nhi t vào ngày 9/5/1945,ộ ế ệ ố ạ ế ứ ư ừ ệ
thì ngay bên c nh h , nh ng ng i ạ ọ ữ ườ Ukraine l i không vui m ng chút nào v chi n th ngạ ừ ề ế ắ
này. Ukraine là n n nhân bi đát nh t trong th gi i chi n tranh l n th hai t i Âu Châu.ạ ấ ế ớ ế ầ ứ ạ
H ch u nhi u th ng kh vì s ng i ch t và thi t h i v t ch t l n lao sau hai cu c tri tọ ị ề ố ổ ố ườ ế ệ ạ ậ ấ ớ ộ ệ
thoái “đ ng không nhà tr ng” c a c ng s n và qu c xã. Nhà báo M Edgar Snow, đã kinhồ ố ủ ộ ả ố ỹ
ng c tr c n i th ng kh và s tàn phá kinh hoàng do chi n tranh mang l i. Ông đã vi tạ ướ ổ ố ổ ự ế ạ ế
trên t ờSaturday Evening Post bài báo “Ukraine Pays The Bill” – Ð ng Minh th ng tr nồ ắ ậ
nh ng ng i Ukraine ph i tr giá.ư ườ ả ả
Ukraine ngày nay là m t qu c gia có di n tích 603,700 km vuông (l n g n b ng ti u bangộ ố ệ ớ ầ ằ ể
Texas – Hoa Kỳ) v i dân s là 44,573,200 (theo th ng kê vào tháng 7 năm 2013). Phía Ðôngớ ố ố
và Ðông B c giáp Nga, phía B c giáp Belarus., phía Tây giáp Ba Lan, Slovakia và Hung Giaắ ắ
L i, phía Nam giáp Rumani.ợ
Tr c th chi n th nh tướ ế ế ứ ấ
Trên vùng đ t Ukraine ngày nay và m t ph n r ng l n c a n c Nga, vào th k th 9 sấ ộ ầ ộ ớ ủ ướ ế ỷ ứ ử
sách đã ghi l i s t n t i c a v ng qu c Kyivan-Rus v i th đô là Kiev. Năm 988, Ð iạ ự ồ ạ ủ ươ ố ớ ủ ạ
Ð Volodymyr đã ra s c l nh công nh n Kitô Giáo là qu c giáo c a v ng qu c Kyivan-ế ắ ệ ậ ố ủ ươ ố
Rus.
Kiev đ c coi là thành ph M c a t t c các thành ph c a Nga trong th k 11 và th kượ ố ẹ ủ ấ ả ố ủ ế ỷ ế ỷ
12. Vào th k 12, ng i Nga d n tách kh i Ukraine và hình thành m t qu c gia riêng. Ð nế ỷ ườ ầ ỏ ộ ố ế
th k th 13, ph n phía Ðông c a v ng qu c b xâm l c b i quân Mông C và b tànế ỷ ứ ầ ủ ươ ố ị ượ ở ổ ị
phá r t n ng n . Ph n phía Tây c a v ng qu c, mà quan tr ng nh t là khu v c ấ ặ ề ầ ủ ươ ố ọ ấ ự Galicia –
đ c hình thành vào th k th 12, may m n không b tàn phá. Tuy nhiên, trong th k 14,ượ ế ỷ ứ ắ ị ế ỷ
Ukraine suy y u đi r t nhi u. Do đó, ph n phía Tây Ukraine b Ba Lan xâm chi m và sápế ấ ề ầ ị ế
nh p vào Ba Lan.ậ
Th y Ba Lan xâm chi m Ukraine d dàng, các n c khác cũng nhào vào xâu xé Ukraine.ấ ế ễ ướ
Lithuanie xâm chi m mi n Volhynia và Nga xâm chi m nhi u vùng phía B c và phía Ðôngế ề ế ề ắ
c a Ukraine. Ng i Lithuanie, sau đó, l i b Ba Lan đánh b i và sáp nh p vào Ba Lan. Nămủ ườ ạ ị ạ ậ
1667, ph n phía Ðông c a sông Dnepr b c t nh ng cho Nga và đ n năm 1793 thì toàn bầ ủ ị ắ ườ ế ộ
Ukraine (tr ra mi n Galicia thu c v Ð Qu c Áo t năm 1772) b sáp nh p vào Ð Qu cừ ề ộ ề ế ố ừ ị ậ ế ố
Nga.
Trong th k th 19, m t s cu c chi n khác l i x y ra đ chia l i Ukraine. Ð n tr cế ỷ ứ ộ ố ộ ế ạ ả ể ạ ế ướ
cu c th chi n th nh t, Ukraine b chia làm 3 ph n: Mi n Galicia và Bukovyna thu c Ðộ ế ế ứ ấ ị ầ ề ộ ế
Qu c Áo, mi n Carpatho-Ukraine thu c v Hung và các mi n còn l i thu c Nga. Trong cácố ề ộ ề ề ạ ộ
mi n thu c Áo Hung, ng i Ukraine đ c gi b n s c, phong t c, t p quán c a riêngề ộ ườ ượ ữ ả ắ ụ ậ ủ
mình. Các phong trào qu c gia đòi đ c l p ho t đ ng r t sôi n i. Còn trong các ph n thu cố ộ ậ ạ ộ ấ ổ ầ ộ
Nga, ng i Nga luôn c g ng đ ng hóa ng i Ukraine đ duy trì s chi m đóng lâu dài.ườ ố ắ ồ ườ ể ự ế
Trong cu c th chi n th nh tộ ế ế ứ ấ
Khi cu c th chi n th nh t n ra, ng i Ukraine lãnh đ tr c h t. Trong các mi n thu cộ ế ế ứ ấ ổ ườ ủ ướ ế ề ộ
Nga, quân Nga b t r t nhi u ng i Ukraine đ di t tr m i lo ng i Ukraine n i d y dànhắ ấ ề ườ ể ệ ừ ố ườ ổ ậ
đ c l p. Nh ng ng i b b t l p b hành quy t, l p b đ y sang Siberia. Trong khi đó, quânộ ậ ữ ườ ị ắ ớ ị ế ớ ị ầ
Áo đang thua tr n cũng x t hàng lo t ng i Ukraine vì nghi h có c m tình và giúp đậ ử ử ạ ườ ọ ả ỡ
ng i Nga. Khi quân Nga chi m đ c mi n Tây Ukraine vào tháng 9/1914, h l p t c b tườ ế ượ ề ọ ậ ứ ắ
đ u ngay m t cu c lùng b t quy mô t t c nh ng nhân v t có nh h ng trong dân chúng:ầ ộ ộ ắ ấ ả ữ ậ ả ưở
chính tr gia, lu t s , nhà văn, giáo viên và t t c nh ng ai b nghi ng dính líu vào các tị ậ ư ấ ả ữ ị ờ ổ
ch c qu c gia Ukraine đ u b b t và b l u đày sang Siberia.ứ ố ề ị ắ ị ư
Tháng 1/1915, quân Áo ph n công và đánh b t quân Nga kh i mi n Tây Ukraine. Ð muaả ậ ỏ ề ể
chu c lòng dân, ng i Áo cho ng i Ukraine đ c h ng nhi u quy n l i h n tr c. Tuyộ ườ ườ ượ ưở ề ề ợ ơ ướ
nhiên, các phong trào du kích Ukraine v n ho t đ ng m nh vì h mu n hoàn toàn đ c l p.ẫ ạ ộ ạ ọ ố ộ ậ
T i Nga, tháng 3 năm 1917, chính ph lâm th i c a Alexander Kerensky đ c thành l p.ạ ủ ờ ủ ượ ậ
Chính ph này đ a ra nhi u c i cách dân ch và c i b m t s h n ch cho ng iủ ư ề ả ủ ở ỏ ộ ố ạ ế ườ
Ukraine. Các tù nhân Ukraine l u đ y t i Siberia đ c tr v nguyên quán. Tháng 4/1917,ư ầ ạ ượ ở ề
ng i Ukraine đ c h ng quy ch t tr thông qua y ban lãnh đ o trung ng Roda.ườ ượ ưở ế ự ị ủ ạ ươ
Ch ng may, ngày 7/11/1917, chính quy n lâm th i b l t đ b i nh ng ng i c ng s nẳ ề ờ ị ậ ổ ở ữ ườ ộ ả
Nga. Ngày 20/11/1917, y ban lãnh đ o trung ng Roda tuyên b không công nh n chínhủ ạ ươ ố ậ
quy n c ng s n Nga và tuyên b thành l p qu c gia Ukraine c ng hòa. Tuy nhiên, nh ngề ộ ả ố ậ ố ộ ữ
ng i c ng s n Ukraine đã h p tác v i c ng s n Nga ti n quân đánh Kiev. Ngàyườ ộ ả ợ ớ ộ ả ế
22/1/1918, chính ph Roda tuyên b Ukraine hoàn toàn đ c l p kh i Nga nh ng n n đ củ ố ộ ậ ỏ ư ề ộ
l p này ch kéo dài đ c vài ngày thì Kiev th t th tr c s c t n công c a h ng quân Ngaậ ỉ ượ ấ ủ ướ ứ ấ ủ ồ
và Ukraine.
Tháng 3/1918, chính ph Roda đ c s giúp đ c a quân Ð c Áo ph n công chi m l iủ ượ ự ỡ ủ ứ ả ế ạ
đ c Kiev. Ch h n m t thánh sau, ngày 29/4/1918, chính ph dân ch non tr Roda l i bượ ỉ ơ ộ ủ ủ ẻ ạ ị
t ng Pavlo Skoropadskyi l t đ trong m t cu c chính bi n đ c ng i Ð c ng h .ướ ậ ổ ộ ộ ế ượ ườ ứ ủ ộ
Tháng 11, t ng Pavlo Skoropadskyi l i b áp l c tuyên b t ch c và quy n hành r i vàoướ ạ ị ự ố ừ ứ ề ơ
tay Volodymyr Vynnychenko.
ph n phía Tây, tháng 10/1918, các nhà chính tr theo xu h ng qu c gia cũng tuyên bỞ ầ ị ướ ố ố
thành l p N c C ng Hòa Tây Ukraine g m mi n Ðông Galicia, phía Tây Wolhynia vàậ ướ ộ ồ ề
phía B c Bukovyna. Ngày 1/11/1918, quân Tây Ukraine t n công Lviv gây ra chi n tranhắ ấ ế
v i Ba Lan vì Ba Lan v n coi mi n Tây Galicia là thu c Ba Lan. Ngày 21/11/1918, quân Baớ ẫ ề ộ
Lan chi m l i đ c Lviv, trong khi đó Rumani cũng nhào vào chi m vùng Bukovyna phíaế ạ ượ ế
Nam. Tr c tình th đó, đ gây s c m nh đoàn k t toàn dân, ngày 22/1/1919, chính phướ ế ể ứ ạ ế ủ
Tây Ukraine do Evhen Petrushevych lãnh đ o t i Stanyslaviv và chính ph Ðông Ukraineạ ạ ủ
c a Volodymyr Vynnychenko tuyên b h p nh t hai ph n. Tuy nhiên, vi c h p nh t ch aủ ố ợ ấ ầ ệ ợ ấ ư
thành công thì Ba Lan đã t n công và chi m tr n mi n Galicia vào tháng 7/1919.ấ ế ọ ề
ph n phía Ðông, đ u tháng 2/1919, Symeon Petlura tr thành ch t ch y ban hành phápỞ ầ ầ ở ủ ị ủ
trung ng, kiêm tham m u tr ng quân đ i. Ông ph i b o v n c C ng Hoà Ukraineươ ư ưở ộ ả ả ệ ướ ộ
non tr kh i đ lo i k thù t c ng s n Ukraine, Hoàng Gia Nga đ n các s đoàn B chẻ ỏ ủ ạ ẻ ừ ộ ả ế ư ạ
Nga đ c Anh, Pháp và Hoa Kỳ y m tr . Cu i tháng 2/1919, Kiev l i r i vào tay h ngượ ể ợ ố ạ ơ ồ
quân Nga và c ng s n Ukraine. Ngày 31/8/1919, quân B ch Nga c a t ng Denkin l i táiộ ả ạ ủ ướ ạ
chi m Kiev và gi đ c cho đ n ngày 16/12 thì b h ng quân Nga đánh b t ra. Petlura ch yế ữ ượ ế ị ồ ậ ạ
sang Ba Lan c u c u và ký hi p đ nh th v i Ba Lan không đòi l i đ t mi n Galicia vàầ ứ ệ ị ư ớ ạ ấ ề
Wolhynia đ đ i l y tr giúp quân s c a Ba Lan.ể ổ ấ ợ ự ủ
Quân Ba Lan chi m Kiev ngày 6/5/1920. Tuy nhiên, Nga t ng đ ng viên và ph n công đánhế ổ ộ ả
b t quân Ba Lan ra kh i Kiev. Th a th ng, quân Nga t n công tràn vào Ba Lan đ n t nậ ỏ ừ ắ ấ ế ậ
ngo i ô th đô Warsaw. Ba Lan ph i ký hi p c v i Nga (hi p c Riga). H u qu ,ạ ủ ả ệ ướ ớ ệ ướ ậ ả
Ukraine b chia thành 4 mi n: Bukovyna dành cho Rumani, Transcarpatia dành cho Ti p,ị ề ệ
Ðông Galicia và Tây Volhynia dành cho Ba Lan, ph n còn l i dành t t c cho Nga. Trongầ ạ ấ ả
vùng chi m đóng c a Nga, c ng s n Nga d ng lên n c Ukraine Sô Vi t và trao cho đ ngế ủ ộ ả ự ướ ế ả
c ng s n Ukraine – g i t t là CPU – lãnh đ o đ th ng công cho h .ộ ả ọ ắ ạ ể ưở ọ
B t đ u sáng m t raắ ầ ắ
Ban đ u c ng s n Nga dành cho CPU nhi u quy n hành và có v nh h đang đi u hànhầ ộ ả ề ề ẻ ư ọ ề
chính quy n c a m t qu c gia đ c l p. Tuy nhiên, ch vài tháng sau, năm 1921, quy n hànhề ủ ộ ố ộ ậ ỉ ề
c a CPU thu h p trong ph m vi đ i n i mà thôi: T t c các v n đ đ i ngo i đ u do M củ ẹ ạ ố ộ ấ ả ấ ề ố ạ ề ạ
T Khoa quy t đ nh. Nham hi m h n, CPU b bi n d n thành m t x b trong đ ng c ngư ế ị ể ơ ị ế ầ ộ ứ ộ ả ộ
s n Nga. T t c đ ng viên đ ng c ng s n Ukraine cũng đ ng th i là đ ng viên đ ng c ngả ấ ả ả ả ộ ả ồ ờ ả ả ộ
s n Nga và ph i thi hành nh ng m nh l nh do M c T Khoa ban xu ng. Nhi u đ ng viênả ả ữ ệ ệ ạ ư ố ề ả
c ng s n nh ng có đ u óc qu c gia nh Mykola Skrypnyk b “đình ch công tác”, “ki mộ ả ư ầ ố ư ị ỉ ể
th o”, “h t ng công tác”,”cho đi mò tôm” ho c đ a đi đ y sang Siberia.ả ạ ầ ặ ư ầ
Trong con m t ng i Nga, ng i Ukraine là nh ng ng i ngây th d b l a. Lêninắ ườ ườ ữ ườ ơ ễ ị ừ
th ng phong t ng cho các cá nhân trong CPU nh ng danh hi u “anh hùng” và đ t vào tayườ ặ ữ ệ ặ
h nhi u chính sách mà c ng s n Nga mu n thăm dò th c nghi m trên đ t Ukraine tr cọ ề ộ ả ố ự ệ ấ ướ
khi áp d ng đ i trà Nga.ụ ạ ở
Thí nghi m th nh t x y ra cu i năm 1920: Trong m t s m, m t chi u t t c xí nghi p t iệ ứ ấ ả ố ộ ớ ộ ề ấ ả ệ ạ
Ukraine b qu c h u hóa và t t c s n ph m nông nghi p đ u b thu mua v i giá ăn c pị ố ữ ấ ả ả ẩ ệ ề ị ớ ướ
c a dân. Ch v i hai chính sách này thôi đã gây ra n n đói 1921-1922 c p đi h n m t ủ ỉ ớ ạ ướ ơ ộ tri uệ
sinh m ng dân Ukraine. Nga l i l t đ t s a sai b ng cách tr l i cho t nhân các xí nghi pạ ạ ậ ậ ử ằ ả ạ ư ệ
và cho nông dân buôn bán s n ph m do h làm ra.ả ẩ ọ
Ngày 30/12/1922, Liên Bang Sô Vi t ra đ i bao g m Nga, Ukraine, ế ờ ồ Belarus, Georgia,
Armenia, Azerbaidzhan. Các n c khác d n d n đ c sáp nh p vào sau đó. Trong th i kỳướ ầ ầ ượ ậ ờ
đ u c a Liên Bang Sô Vi t, đ ng i dân không b “s c” và đ đánh l a nh ng ng i theoầ ủ ế ể ườ ị ố ể ừ ữ ườ
ch nghĩa qu c gia, Nga đã đ cho các n c t ng đ i d th v v n đ văn hóa. Trongủ ố ể ướ ươ ố ễ ở ề ấ ề
giai đo n này, đâu đâu cũng nghe nói “Ukraine hóa” nh Ukraine hóa giáo d c, Ukraine hóaạ ư ụ
ki n trúc, văn hóa… và c Giáo H i Chính Th ng Giáo T Tr (kh i M c T Khoa) cũngế ả ộ ố ự ị ỏ ạ ư
đ c thành l p.ượ ậ
Tuy nhiên, “ngày vui ng n ch ng đ y gang”, năm 1925, Nga c Lazar Kaganovich làm bíắ ẳ ầ ử
th CPU đ u n dân Ukraine quay tr l i con đ ng đ ng hóa v i Nga. B tr ng giáoư ể ố ở ạ ườ ồ ớ ộ ưở
d c Oleksander Shumskyi, “tên theo ch nghĩa qu c gia h p hòi – m t l p tr ng qu c tụ ủ ố ẹ ấ ậ ườ ố ế
vô s n” b cho đi h c t p c i t o mút mùa Siberia. Khwylovyi, nhân v t s 2 trong gu ngả ị ọ ậ ả ạ ở ậ ố ồ
máy lãnh đ o đ ng, văn hào, tác gi cu n “Away from Moscow – Thoát kh i M c Tạ ả ả ố ỏ ạ ư
Khoa” b “nghiêm kh c c nh cáo”.ị ắ ả
Năm 1928, Stalin lên n m quy n. Kaganovich b g i v M c T Khoa và Stanislav Kosiorắ ề ị ọ ề ạ ư
đ c c làm t ng bí th CPU. Stalin l i thí nghi m chính sách kinh t ngũ niên t i Ukraineượ ử ổ ư ạ ệ ế ạ
v i vi c đ u t “kuklaks” (đ a ch ), trí th c và các nhà tu hành, đ c bi t nh ng giáo sĩớ ệ ấ ố ị ủ ứ ặ ệ ữ
tham gia Giáo H i Chính Th ng Giáo Ukraine t tr . Hàng tri u gia đình b gi t ho c đày điộ ố ự ị ệ ị ế ặ
Siberia. Văn hào c ng s n Khwylovyi t ng m t th i ộ ả ừ ộ ờ ca t ng ch đ , sáng m t ra, u ngụ ế ộ ắ ố
thu c đ c t t ch t. Nông thôn tr thành n i tang tóc v i hàng lo t nh ng v x t nh ngố ộ ự ử ế ở ơ ớ ạ ữ ụ ử ử ữ
kuklaks. Trong b i c nh đó, lòng dân không yên tâm s n xu t c ng v i hàng lo t nh ng chố ả ả ấ ộ ớ ạ ữ ỉ
th ngu xu n và vô lý đã d n đ n m t mùa m t s n i. Tuy nhiên n n đói 1932-1933ị ẩ ẫ ế ấ ở ộ ố ơ ạ
c p đi sinh m ng 7 tri u ng i Ukraine không ph i do thi u l ng th c nh ng chính vìướ ạ ệ ườ ả ế ươ ự ư
c ng s n đã thu gom t t c nông s n và ch a vào nh ng kho l n do quân đ i canh gác. Dânộ ả ấ ả ả ứ ữ ớ ộ
chúng b b cho ch t đói nh m t ph n c a cu c thanh tr ng và di t ch ng kinh hoàngị ỏ ế ư ộ ầ ủ ộ ừ ệ ủ
nh t trong l ch s nhân lo i. Sau n n đói, Stalin l p t c lùa dân Nga sang đ tái ph i trí l iấ ị ử ạ ạ ậ ứ ể ố ạ
dân s trên các ru ng v n hoang tàn c a Ukraine. Ðây cũng là m t ph n trong k sáchố ộ ườ ủ ộ ầ ế
th ng tr Ukraine v lâu v dài. Năm 1933, Mykola Skrypnyk, lãnh t ti n phong c a c ngố ị ề ề ụ ề ủ ộ
s n Ukraine, sáng m t ra, t t ch t.ả ắ ự ử ế
Sau cái ch t c a Mykola Skrypnyk, nhi u đ ng viên c ng s n Ukraine b t đ u b ng t nhế ủ ề ả ộ ả ắ ầ ừ ỉ
và t ý ch ng l i vi c thí nghi m các chính sách c ng s n trên đ t Ukraine. Tuy nhiên,ỏ ố ạ ệ ệ ộ ả ấ
Stalin không đ h có th i c . Theo Vasyl Hryshko, trong cu c thanh tr ng t 1936 đ nể ọ ờ ơ ộ ừ ừ ế
1938, 99 trong s 102 thành viên y ban trung ng đ ng c ng s n Ukraine l n l t bố ủ ươ ả ộ ả ầ ượ ị
hành quy t. Năm 1938, Nikita Krushchev v i đa s đ ng viên ng i Nga chính c ng lênế ớ ố ả ườ ố
n m quy n lãnh đ o CPU.ắ ề ạ
Th chi n th haiế ế ứ
Ngày 23/8/1939, Hitler và Stalin thông qua đ i di n là Ribbentrop và Molotov ký hi p đ nhạ ệ ệ ị
b t t ng xâm. Theo hi p đ nh này, Nga b o đ m cho Hitler t n công Ba Lan mà khôngấ ươ ệ ị ả ả ấ
gây ra chi n tranh v i Nga. Trong th c t , Stalin cũng n m l y c h i này đ ký th o hi pế ớ ự ế ắ ấ ơ ộ ể ả ệ
m t v i Ð c đ cho Nga t n công lãnh th Galicia và m t ph n phía Ðông Ba Lan. Ng cậ ớ ứ ể ấ ổ ộ ầ ượ
l i, Stalin ng m ti p vi n khí tài chi n tranh cho Ð c. Stalin đã th c hi n đúng nh ng camạ ầ ế ệ ế ứ ự ệ ữ
k t ti p vi n cho Ð c mãi cho đ n ngày b Ð c t n công.ế ế ệ ứ ế ị ứ ấ
Ngày 1/9/1939, Ð c xâm l c Ba Lan và kh i đ u chi n tranh th gi i th hai. T ngàyứ ượ ở ầ ế ế ớ ứ ừ
đ u tiên c a chi n tranh, ng i Ukraine đã lãnh đ vì nhi u ng i Ukraine b đ ng viên điầ ủ ế ườ ủ ề ườ ị ộ
lính Ba Lan và bom đ n thi nhau r i trên đ u ng i Ukraine và ng i Ba Lan. Stalin ch pạ ơ ầ ườ ườ ụ
l y c h i t n công và chi m mi n Bukovyna t tay ng i Rumani và nh ng ph n lãnhấ ơ ộ ấ ế ề ừ ườ ữ ầ
th d i quy n Ba Lan. Sau khi chi m đ c nh ng mi n này, Stalin l p t c c i t o mi nổ ướ ề ế ượ ữ ề ậ ứ ả ạ ề
này và “gi i phóng” cho 750,000 ng i Ukraine đi mò tôm hay đi hóng gió Siberia (Vasylả ườ ở
Hryshko – During the Bolshevik rule in Western Ukraine – p 117). T i Ba Lan, nay do Ð cạ ứ
chi m đóng, Toàn quy n Ba Lan đ c thành l p và theo chính sách chia đ tr , kho ng n aế ề ượ ậ ể ị ả ử
tri u ng i Ukraine đang s ng t i Ba Lan đ c d th h n ng i Ba Lan và đ c ho tệ ườ ố ạ ượ ễ ở ơ ườ ượ ạ
đ ng chính tr trong t ch c Nh ng Ng i Ukraine Qu c Gia (OUN). Ch ng may, vàoộ ị ổ ứ ữ ườ ố ẳ
tháng 2/1940, t ch c này b nh ng mâu thu n n i b nên chia thành 2 nhóm, m t nhómổ ứ ị ữ ẫ ộ ộ ộ
theo Adriy Melnyk và m t nhóm theo Stepan Bandera.ộ
Ngày 22/6/1941 Hitler phát đ ng chi n d ch Drang nach Osten (Ðông Ti n) b ng cu c oanhộ ế ị ế ằ ộ
kích d d i biên gi i Ukraine và Belarus. Trong ngày đ u tiên, t t c các thành ph l n c aữ ộ ớ ầ ấ ả ố ớ ủ
Ukraine nh Kiev, Lviv đ u b b bom. Quân Ð c trong t p đoàn quân Wehrmacht, lên đ nư ề ị ỏ ứ ậ ế
3,000, 000 binh lính và sĩ quan tràn vào lãnh th Ukraine nh thác lũ d i s ch ng đ y uổ ư ướ ự ố ỡ ế
t c a h ng quân Liên Sô. Các sĩ quan và binh lính Ð c r t ng c nhiên vì đi đ n đâu hớ ủ ồ ứ ấ ạ ế ọ
cũng đ c ng i dân Ukraine c m hoa hay bánh mì và mu i theo truy n th ng hoan hôượ ườ ầ ố ề ố
nhi t li t nh nh ng v anh hùng gi i phóng cho h . Có l h đã quá đau kh d i áchệ ệ ư ữ ị ả ọ ẽ ọ ổ ướ
th ng tr c a c ng s n nên s n sàng chào đón b t c ai không c n bi t t t x u. Ð i v i hố ị ủ ộ ả ẵ ấ ứ ầ ế ố ấ ố ớ ọ
c ng s n là t t đ nh c a đau kh r i. S chán ghét ch đ c ng s n còn đ c minh ch ngộ ả ộ ỉ ủ ổ ồ ự ế ộ ộ ả ượ ứ
qua hành đ ng đ u hàng t nguy n c a m t t p đoàn quân đông đ o. Trong chi n s thộ ầ ự ệ ủ ộ ậ ả ế ử ế
gi i có l ch a bao gi ch ng ki n vi c ra đ u hàng c a m t t p đoàn quân lên đ n g nớ ẽ ư ờ ứ ế ệ ầ ủ ộ ậ ế ầ
665,000 quân t i m t tr n Kiev. Trong s 667,085 quân nhân trú đóng t i Kiev, ch cóạ ặ ậ ố ạ ỉ
kho ng 2000 quân ch y theo h ng quân Liên Sô, s còn l i t nguy n l i đ u hàng quânả ạ ồ ố ạ ự ệ ở ạ ầ
Ð c. R i thay, theo chính sách kỳ th c a quân Ð c, nh ng binh sĩ Ukraine ra đ u hàng đãứ ủ ị ủ ứ ữ ầ
b b đói ho c c tình đ cho ch t vì s ng gió trong các tr i tù binh d i cái l nh c aị ỏ ặ ố ể ế ươ ạ ướ ạ ủ
mùa Ðông 1941-1942. Lúc này, quân Ð c không thi u quân nhu.ứ ế
Chính sách đ ng hoang nhà tr ng c a Stalinồ ố ủ
Theo s giaử Andrew Gregorovich P.6, Stalin quá h t ho ng tr c s c t n công c a quânố ả ướ ứ ấ ủ
Ð c đ n n i trong 11 ngày đ u tiên c a chi n tranh, y không nói m t l i nào. Ngàyứ ế ỗ ầ ủ ế ộ ờ
3/7/1941, trên đài truy n thanh Stalin m i lên án tình b n c a y v i Hitler và Ribbentrop,ề ớ ạ ủ ớ
đ ng th i ra l nh th c hi n chính sách đ ng hoang nhà tr ng trên đ ng rút ch y. S th tồ ờ ệ ự ệ ồ ố ườ ạ ự ậ
c a chính sách này là gì?ủ
6 tri u trâu bò đ c đ a lên tàu ch v Nga, 550 xí nghi p l n và hàng ngàn xí nghi p nhệ ượ ư ở ề ệ ớ ệ ỏ
và trung bình b r máy móc và thi t b đ a v Nga cùng v i 300,000 xe máy c y. 3.5 tri uị ỡ ế ị ư ề ớ ầ ệ
chuyên viên các ngành b di t n d i h ng súng c a NKVD (KGB). T t c nhân viên vàị ả ướ ọ ủ ấ ả
ban gi ng hu n c a các tr ng đ i h c t i Kiev và Khrakiv cũng b c ng bách di t n sangả ấ ủ ườ ạ ọ ạ ị ưỡ ả
Nga.
M t khác, 5,000 toa xe l a, 607 c u xe l a ch y qua đ c, 915 nhà kho b phá h y. Nghiêmặ ử ầ ử ạ ượ ị ủ
tr ng h n là đ p th y đi n l n nh t châu Âu b y gi là đ p Dniprohes, n i cung c pọ ơ ậ ủ ệ ớ ấ ấ ờ ậ ơ ấ
ngu n đi n cho hàng ngàn m , các xí nghi p và th đô Kiev b đánh x p không phát đi nồ ệ ỏ ệ ủ ị ậ ệ
đ c n a. V ng Cung Thánh Ð ng Ð c M An Ngh ( Dormition Cathedral) đ c xâyượ ữ ươ ườ ứ ẹ ỉ ượ
t năm 1073 t i Kiev đã b KGB đ t bom nh m gi t ng i Ð c. Trong nhi u năm, M cừ ạ ị ặ ằ ế ườ ứ ề ạ
T Khoa luôn ráo ri t đ t i ác này cho Ð c. Sau khi c ng s n s p đ , ng i ta tìm đ cư ế ổ ộ ứ ộ ả ụ ổ ườ ượ
các b ng ch ng cho th y chính m t v Liên Sô đã đ t bom n ch m đ tiêu di t ng iằ ứ ấ ậ ụ ặ ổ ậ ể ệ ườ
Ð c.ứ
Trên đ ng tháo ch y, h ng quân Liên Sô phá ho i t t c nh ng gì có th phá theo l nhườ ạ ồ ạ ấ ả ữ ể ệ
c a Stalin. T t c trâu, bò gia súc không mang đi đ c đ u b b n b , nhi u cánh r ng bủ ấ ả ượ ề ị ắ ỏ ề ừ ị
đ t tr i và r t nhi u nhà c a c a dân cũng b đ t cháy.ố ụ ấ ề ử ủ ị ố
o t ng v ng i Ð cẢ ưở ề ườ ứ
Quá đau kh v i ch đ c ng s n, ng i Ukraine d có c m tình v i ng i Ð c và coi hổ ớ ế ộ ộ ả ườ ễ ả ớ ườ ứ ọ
là nh ng ng i đ n đ gi i phóng mình. H o t ng đ n đ ngày 30/6/1941, Stepanữ ườ ế ể ả ọ ả ưở ế ộ
Bandera làm ng c nhiên ng i Ð c b ng cách tr nh tr ng tuyên b thành l p n c Ukraineạ ườ ứ ằ ị ọ ố ậ ướ
Ð c L p v i Yaroslav Stetsko làm th t ng. Ch m t tu n sau, ng i Ð c gi i tán chínhộ ậ ớ ủ ướ ỉ ộ ầ ườ ứ ả
ph này và b t t t c các thành viên, trong đó có Bandera và Stetsko đ a sang Ð c giamủ ắ ấ ả ư ứ
gi .ữ
Trong thâm tâm ng i Ð c, ng i Ukraine là dân h đ ng và chính sách c a Ð c là bi nườ ứ ườ ạ ẳ ủ ứ ế
“kho bánh mì c a châu Âu” này thành ra kho bánh mì c a Ð c. Ch tr ng c a Hitler làủ ủ ứ ủ ươ ủ
di t ch ng ng i Ukranine và đ a ng i Ð c sang l p nghi p. Trong nh ng tháng đ u,ệ ủ ườ ư ườ ứ ậ ệ ữ ầ
ng i Ð c th c hi n chính sách gi t ng i Ukraine. H ra thông báo h c 1 lính Ð cườ ứ ự ệ ế ườ ọ ễ ứ ứ
ch t thì l p t c đem ra x b n 100 ng i Ukraine vô t i. Tuy nhiên, càng g n v cu i,ế ậ ứ ử ắ ườ ộ ầ ề ố
Hitler đ i chính sách thay vì gi t, y đ a nh ng ng i Ukraine sang Ð c lao đ ng ph c vổ ế ư ữ ườ ứ ộ ụ ụ
cho chi n tranh. Kho ng 2.5 tri u ng i Ukraine đã b b t đ a sang Ð c lao đ ng cho đ nế ả ệ ườ ị ắ ư ứ ộ ế
ch t.ế