ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
!&#
LÊ HÀ NHƯ THẢO
NGHIÊN CỨU VỀ TÁC ĐỘNG CỦA TRÁCH
NHIỆM XÃ HỘI ĐẾN THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG
CỦA CÁC DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM
LUẬN ÁN TIẾN SỸ
Đà Nẵng, năm 2022
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
!&#
LÊ HÀ NHƯ THẢO
NGHIÊN CỨU VỀ TÁC ĐỘNG CỦA TRÁCH
NHIỆM XÃ HỘI ĐẾN THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG
CỦA DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số: 62 34 03 01
LUẬN ÁN TIẾN SỸ
Người hướng dẫn: PGS.TS. Đoàn Ngọc Phi Anh
Đà Nẵng, năm 2022
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
1. Sự cần thiết phải nghiên cứu sự tác động của TNXH đến TQHĐ ................... 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ......................................................................................... 4
3. Câu hỏi nghiên cứu ........................................................................................... 4
4. Đối tượng nghiên cứu ....................................................................................... 5
5. Phạm vi nghiên cứu .......................................................................................... 5
6. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................. 6
7. Đóng góp của luận án ....................................................................................... 7
8. Bố cục luận án .................................................................................................. 8
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ
TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI VÀ THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA DOANH
NGHIỆP .................................................................................................................... 9
1.1. Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp ................................................................. 9
1.1.1. Khái niệm ................................................................................................... 9
1.1.2. Nội dung của trách nhiệm xã hội ............................................................. 12
1.1.3. Đo lường trách nhiệm xã hội (Corporate social performance) ............... 13
1.2. Thành quả hoạt động doanh nghiệp ............................................................ 17
1.2.1. Khái niệm ................................................................................................. 17
1.2.2. Sự phát triển của hệ thống đo lường thành quả ...................................... 19
1.2.3. Đo lường thành quả hoạt động của doanh nghiệp .................................. 19
1.3. Tác động của trách nhiệm xã hội đến thành quả hoạt động doanh nghiệp . 29
1.3.1. Cơ sở lý thuyết liên quan đến mối quan hệ giữa trách nhiệm xã hội và
thành quả hoạt động doanh nghiệp ................................................................... 29
1.3.2. Tác động của trách nhiệm xã hội đến thành quả hoạt động của doanh
nghiệp nghiên cứu ở các nước ........................................................................... 36
1.3.3. Tác động của trách nhiệm xã hội đến thành quả hoạt động của doanh
nghiệp nghiên cứu ở Việt Nam ........................................................................... 53
1.3.4. Đánh giá khoảng trống nghiên cứu ......................................................... 60
Kết luận Chương 1 ................................................................................................ 64
CHƯƠNG 2 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU ............................................................. 65
2.1. Khung nghiên cứu ....................................................................................... 65
2.2. Giả thuyết nghiên cứu ................................................................................. 67
2.2.1. Sự tác động của TNXH đến TQHĐ ở khía cạnh tài chính ....................... 67
2.2.2. Sự tác động của TNXH đến TQHĐ ở khía cạnh học hỏi và phát triển .... 68
2.2.3. Sự tác động của TNXH đến TQHĐ ở khía cạnh quy trình nội bộ ........... 70
2.2.4. Sự tác động của TNXH đến TQHĐ ở khía cạnh khách hàng .................. 72
2.2.5. Mối quan hệ nhân quả giữa các khía cạnh đánh giá TQHĐ theo phương
pháp thẻ điểm cân bằng ..................................................................................... 73
2.2.6. Vai trò trung gian của thành quả phi tài chính cho sự tác động của
TNXH đến thành quả ở khía cạnh tài chính ...................................................... 74
2.3. Mô hình nghiên cứu .................................................................................... 75
2.4. Đo lường biến nghiên cứu và xây dựng phiếu khảo sát .............................. 77
2.4.1. Phát triển thang đo .................................................................................. 78
2.4.2. Xây dựng Phiếu khảo sát ......................................................................... 83
2.5. Thu thập dữ liệu .......................................................................................... 86
2.5.1. Thu thập dữ liệu sơ cấp bằng bảng câu hỏi ............................................. 86
2.5.2. Thu thập dữ liệu sơ cấp bằng phỏng vấn chuyên sâu bán cấu trúc ......... 89
2.5.3. Thu thập dữ liệu thứ cấp bằng nghiên cứu tài liệu của các trường hợp
điển hình ............................................................................................................ 90
2.6. Xử lý dữ liệu ............................................................................................... 91
2.6.1. Xử lý dữ liệu sơ cấp để phân tích PLS-SEM ............................................ 91
2.6.2. Xử lý dữ liệu sơ cấp trong phương pháp phỏng vấn chuyên sâu ........... 101
2.6.3. Xử lý dữ liệu thứ cấp để nghiên cứu trường hợp điển hình ................... 101
Kết luận Chương 2 .............................................................................................. 102
CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ............................................................ 103
3.1. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp ở Việt Nam .................................. 103
3.1.1. Trách nhiệm xã hội ở khía cạnh xã hội của doanh nghiệp ở Việt Nam ...
............................................................................................................ 103
3.1.2. Trách nhiệm xã hội ở khía cạnh môi trường của doanh nghiệp Việt
Nam ............................................................................................................ 106
3.1.3. Trách nhiệm xã hội ở khía cạnh kinh tế của doanh nghiệp Việt Nam 109
3.2. Thành quả hoạt động của các doanh nghiệp ở Việt Nam ......................... 112
3.2.1. Thành quả hoạt động ở khía cạnh tài chính ....................................... 112
3.2.2. Thành quả hoạt động ở khía cạnh khách hàng .................................. 114
3.2.3. Thành quả hoạt động ở khía cạnh quy trình nội bộ ........................... 119
3.2.4. Thành quả hoạt động ở khía cạnh học hỏi và phát triển ................... 123
3.3. Sự tác động của TNXH đến thành quả hoạt động của doanh nghiệp ....... 129
3.3.1. Kết quả nghiên cứu bằng phân tích PLS_SEM về sự tác động của
TNXH đến thành quả hoạt động của doanh nghiệp ......................................... 129
3.3.2. Kết quả nghiên cứu bằng phỏng vấn chuyên sâu về sự tác động của
TNXH đến thành quả hoạt động của doanh nghiệp ......................................... 148
Kết luận Chương 3 .............................................................................................. 154
CHƯƠNG 4 BÀN LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH ..................................... 155
4.1. Bàn luận kết quả nghiên cứu ..................................................................... 155
4.2. Một số khuyến nghị và hàm ý chính sách ................................................. 158
4.2.1. Đối với các doanh nghiệp .................................................................. 159
4.2.2. Đối với các nhà hoạch định chính sách ............................................. 164
4.3. Hạn chế và định hướng nghiên cứu trong tương lai .................................. 167
4.3.1. Hạn chế của nghiên cứu ..................................................................... 167
4.3.2. Định hướng nghiên cứu trong tương lai ............................................ 168
KẾT LUẬN ........................................................................................................... 169
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................... 170
PHỤ LỤC .............................................................................................................. 193
