Luận án Tiến sĩ: Nghệ thuật đạo diễn kịch nói Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2000 đến năm 2020

Nghệ thuật kịch nói Việt Nam đã trải qua một hành trình phát triển kéo dài gần một thế kỷ, luôn giữ vai trò xung kích trong việc phản ánh hiện thực xã hội. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, kịch nói luôn phát triển mạnh mẽ, sôi động, đóng góp quan trọng vào bức tranh sân khấu nước nhà. Trong đó, vai trò của nghệ thuật đạo diễn là yếu tố then chốt, quyết định chất lượng và định hướng phát triển của các vở diễn. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu nổi bật, hoạt động đạo diễn kịch nói tại TP.HCM giai đoạn 2000-2020 cũng bộc lộ không ít hạn chế và sự bảo thủ trong phương pháp học thuật. Nghiên cứu này ra đời nhằm phân tích sâu sắc thực trạng này, xác định các đặc điểm, thành công và thách thức để từ đó đề xuất những giải pháp thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của kịch nói trong bối cảnh đương đại.

Các nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên ngành sân khấu, đạo diễn, diễn viên, quản lý văn hóa và những ai quan tâm đến sự phát triển của nghệ thuật kịch nói Việt Nam, đặc biệt là tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Luận án tiến sĩ này khảo sát toàn diện nghệ thuật đạo diễn kịch nói tại Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2020, một giai đoạn chứng kiến sự tăng trưởng và hội nhập quốc tế mạnh mẽ của nền kinh tế và văn hóa Việt Nam. Nghiên cứu tập trung vào việc hệ thống hóa các khái niệm, lý thuyết liên quan đến đạo diễn sân khấu, đồng thời khái quát quá trình hình thành và phát triển của nghệ thuật đạo diễn kịch nói tại TP.HCM. Đặc biệt, luận án nhận diện những yếu tố đặc trưng, bao gồm ảnh hưởng văn hóa địa phương, yếu tố quốc tế (như sân khấu Nga – Xô Viết), và thị hiếu khán giả, đã định hình phong cách đạo diễn nơi đây. Thông qua việc phân tích các thành công nổi bật và chỉ ra những hạn chế, nguyên nhân (như sự bảo thủ trong học thuật, lối mòn trong dàn dựng), nghiên cứu cung cấp một cái nhìn sâu sắc về thực trạng và những thách thức mà các đạo diễn kịch nói TP.HCM phải đối mặt. Từ đó, luận án đề xuất các giải pháp mang tính chiến lược nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ đạo diễn, tiếp thu tinh hoa sân khấu thế giới trên nền tảng bản sắc dân tộc, và định hướng thị hiếu công chúng, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của sân khấu kịch nói trong cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế. Các phương pháp nghiên cứu bao gồm tiếp cận liên ngành, khảo tả các vở diễn điển hình, đối sánh giữa các xu hướng đạo diễn và phỏng vấn sâu các nghệ sĩ, chuyên gia.