
i
VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
TRẦN MINH HÙNG
TỪ NGỮ TIẾNG ANH TRÊN
CÁC PHƢƠNG TIỆN TRUYỀN THÔNG TIẾNG VIỆT
(TỪ TƢ LIỆU CỦA MỘT SỐ BÁO MẠNG TIẾNG VIỆT)
Ngành : Ngôn ngữ học
Mã số : 9229020
LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ HỌC
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
GS. TS. NGUYỄN VĂN KHANG
HÀ NỘI - 2018

ii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số
liệu và kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa từng được công
bố trong bất kỳ công trình nào khác. Nội dung luận án có tham khảo và sử
dụng ngữ liệu được trích dẫn từ các tác phẩm và nguồn tư liệu đăng tải trên
các trang thông tin điện tử theo danh mục tài liệu tham khảo của luận án.
TÁC GIẢ LUẬN ÁN
Trần Minh Hùng

iii
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .............................................................................................................. 1
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ
LÍ THUYẾT CỦA LUẬN ÁN ............................................................................ 8
1.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu ............................................................... 8
1.1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu hiện tượng từ ngữ vay mượn trên thế
giới ......................................................................................................................... 8
1.1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu hiện tượng từ ngữ vay mượn ở Việt
Nam và các từ ngữ Anh trên các phương tiện truyền thông ............................... 14
1.1.3. Nhận xét và hướng triển khai của luận án................................................. 24
1.2. Cơ sở lí thuyết của luận án ........................................................................... 26
1.2.1. Cơ sở lí thuyết về vay mượn từ vựng ........................................................ 26
1.2.2. Tổng hợp về từ mượn và từ ngữ tiếng Anh trong tiếng Việt .................... 42
1.2.3. Một số vấn đề về chuẩn hóa ngôn ngữ...................................................... 45
1.2.4. Một số vấn đề về báo mạng tiếng Việt...................................................... 51
1.3. Tiểu kết ......................................................................................................... 54
CHƢƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM CỦA TỪ NGỮ TIẾNG ANH TRÊN MỘT SỐ
BÁO MẠNG TIẾNG VIỆT .............................................................................. 56
2.1. Đặt vấn đề..................................................................................................... 56
2.2. Đặc điểm về hình thức xuất hiện từ ngữ tiếng Anh trên một số báo mạng
tiếng Việt ............................................................................................................. 57
2.2.1. Sử dụng nguyên dạng từ ngữ tiếng Anh ................................................... 58
2.2.2. Phiên (Phiên chuyển) ................................................................................ 64
2.2.3. Rút gọn âm tiết .......................................................................................... 69
2.2.4. Viết tắt ....................................................................................................... 70
2.2.5. Nhận xét .................................................................................................... 72
2.3. Đặc điểm nghĩa của các từ ngữ tiếng Anh trên báo mạng tiếng Việt .... 74
2.3.1. Đặc điểm chung ......................................................................................... 74
2.3.2. Giữ nguyên nghĩa ...................................................................................... 78
2.3.3. Biến động nghĩa ........................................................................................ 79
2.4. Đặc điểm từ loại của các từ ngữ tiếng Anh trên báo mạng .......................... 85
2.5. Đặc điểm của các cụm từ tiếng Anh trên báo mạng .................................... 87

iv
2.6. Tiểu kết ......................................................................................................... 91
CHƢƠNG 3: TỪ NGỮ TIẾNG ANH TRÊN BÁO MẠNG TIẾNG VIỆT
VỚI VIỆC GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG CỦA TIẾNG VIỆT .................... 93
3.1. Những vấn đề chung về “giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt” ................. 93
3.1.1. Đặt vấn đề.................................................................................................. 93
3.1.2. Khái niệm và nội dung của khái niệm “giữ gìn sự trong sáng của tiếng
Việt” .................................................................................................................... 94
3.1.3. Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt với chuẩn hóa tiếng Việt ................ 97
3.1.4. Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt đối với từ ngữ vay mượn ............... 97
3.1.5. Vấn đề đặt ra về giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt đối với từ ngữ vay
mượn .................................................................................................................... 99
3.2. Các văn bản quy định liên quan đến việc sử dụng từ ngữ tiếng Anh trong
tiếng Việt ........................................................................................................... 100
3.2.1. Các văn bản quy định .............................................................................. 100
3.2.2. Nhận xét .................................................................................................. 107
3.3. Khảo sát ý kiến xung quanh việc sử dụng từ ngữ tiếng Anh trong tiếng
Việt và trên báo mạng tiếng Việt ...................................................................... 111
3.3.1. Giới hạn khảo sát ..................................................................................... 111
3.3.2. Các khảo sát cụ thể .................................................................................. 112
3.3.3. Khảo sát các ý kiến của những người liên quan ..................................... 120
3.4. Nhận xét và kiến nghị đề xuất .................................................................... 136
3.4.1. Nhận xét .................................................................................................. 136
3.4.2. Kiến nghị đề xuất .................................................................................... 138
3.5. Tiểu kết ....................................................................................................... 143
KẾT LUẬN ...................................................................................................... 146
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................. 149
DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ...................... 163
LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN ........................................................................ 163
PHỤ LỤC

v
CÁC BẢNG BIỂU, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
1. CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1. Từ ngữ tiếng Anh nguyên dạng không dịch nghĩa
60
Bảng 2.2. Từ ngữ tiếng Anh nguyên dạng có dịch nghĩa
63
Bảng 2.3. Tổng hợp hình thức của từ tiếng Anh trên báo mạng
tiếng Việt
73
Bảng 2.4. Các cụm từ tiếng Anh trên báo mạng tiếng Việt
87
Bảng 3.1. Lựa chọn cách viết của các từ tiếng Anh trên báo mạng
tiếng Việt
113
Bảng 3.2. Lựa chọn cách viết của các từ tiếng Anh trên báo mạng
tiếng Việt
114
2. CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Biểu đồ 2.1. Từ ngữ tiếng Anh nguyên dạng không dịch nghĩa
60
Biểu đồ 2.2. Từ ngữ tiếng Anh nguyên dạng có dịch nghĩa
64
Biểu đồ 2.3. Tỉ lệ sử dụng cụm từ tiếng Anh trên báo mạng
tiếng Việt
88
Biểu đồ 2.4. Tỉ lệ sử dụng cụm từ tiếng Anh trong các chuyên mục
trên báo mạng tiếng Việt
90
Biểu đồ 3.1. Tỉ lệ lựa chọn cách viết của từ tiếng Anh trên báo mạng
tiếng Việt
113
Biểu đồ 3.2. Tỉ lệ lựa chọn cách viết của từ tiếng Anh trên báo mạng
tiếng Việt
115

