ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------ ------
TRỊNH VĂN ĐỊNH
TRƯƠNG LƯƠNG
HÌNH MẪU CỦA TIỂU LOẠI NHÂN VẬT ĐẾ SƯ
TRONG TRƯỚC TÁC CÁC TÁC GIẢ NHÀ NHO
(Khảo sát nguồn tư liệu Trung Quốc và Việt Nam)
LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HỌC
Hà Nội - 2014
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------ ------
TRỊNH VĂN ĐỊNH
TRƯƠNG LƯƠNG
HÌNH MẪU CỦA TIỂU LOẠI NHÂN VẬT ĐẾ SƯ
TRONG TRƯỚC TÁC CÁC TÁC GIẢ NHÀ NHO
(Khảo sát nguồn tư liệu Trung Quốc và Việt Nam)
Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
Mã số: 62 22 34 01
LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HỌC
Người hướng dẫn khoa học: GS.TS. Trần Ngọc Vương
Hà Nội - 2014
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghn cu ca riêng tôi. c
s liu kết qu nghiên cu trong Lun án y trung thc và chưa
tng đưc công b trong bt kì công trình nào trước đó. Nếu vi phm
tôi xin hoàn toàn chu trách nhim.
Tác gi lun án
Trịnh Văn Định
1
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ...................................................................................................................... 3
1. Lý do chọn đề tài....................................................................................................... 3
2. Mục đích nghiên cứu ................................................................................................ 4
3. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................................. 5
4. Phương pháp nghiên cứu .......................................................................................... 6
5. Đóng góp của luận án ............................................................................................... 7
6. Cấu trúc của luận án .................................................................................................. 8
7. Tổng quan vấn đề nghiên cứu ................................................................................... 8
NỘI DUNG .................................................................................................................. 24
Chương 1. Mấy vấn đề lý thuyết; những cơ sở về chính trị, tư tưởng, xã hội và
cội nguồn, đặc điểm, cấu trúc tư tưởng nhân vật đế sư .......................................... 25
1.1. Mấy vấn đề lý thuyết.............................................................................................. 25
1.2. Những cơ sở về chính trị, tư tưởng, xã hội xuất hiện nhân vật đế sư .................... 32
1.3. Cội nguồn, đặc điểm, cấu trúc tư tưởng nhân vật đế sư ........................................ 41
Chương 2. Trương Lương Từ nhân vật lịch sử đến hình tượng văn học ............... 60
2.1. Sơ lược tiểu sử sự nghiệp Trương Lương ......................................................... 60
2.2. Diễn hóa Trương Lương nhìn từ hình tượng văn học ............................................ 61
2.3. Luận diễn hóa hình tượng Trương Lương ............................................................. 92
Chương 3. Nhìn sâu hơn cảm hứng hình tượng đế sư Trương Lương trong tâm
thức nhà nho và dấu ấn của hình tượng này trong hành xử chính trị của họ ...... 97
3.1. Nhìn sâu hơn cảm hng hình tưng đế sư Trương Lương trong tâm thức n nho ....... 97
3.2. Dấu ấn của hình tượng Tơng Lương trong hành xử chính trị của các nhà nho ... 106
3.3. Cội nguồn ám ảnh của hình tượng đế sư Trương Lương trong tâm thức nhà nho
(khía cạnh phẩm chất đế sư của Trương Lương) .......................................................... 134
2
KẾT LUẬN .................................................................................................................. 158
DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN
LUẬN ÁN .................................................................................................................... 163
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................... 164
PHỤ LỤC .....................................................................................................................