LUẬN VĂN:
Hoạt động kinh doanh nhập khẩu của
các doanh nghiệp thương mại trong
nền kinh tế quốc dân
Lời mở đầu
Kể từ năm 1996, Đảng và nhà Nước bắt đầu thực hiện việc chuyển đổi nền kinh tế
từ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường, dưới sự quản lý của Nhà
Nước và theo định hướng XHCN. Với cơ chế mới này, nền kinh tế của ta không còn là nền
kinh tế tập thể, hợp tác nữa mà là nền kinh tế nhiều thành phần. Các thành phần kinh tế
cùng tồn tại song song, cùng bổ xung hỗ trợ cho nhau để cùng tiến lên con đường CNXH.
Cùng với sự chuyển đổi nền kinh tế là một môi trường kinh doanh hoàn toàn mới mẻ đầy
những thuận lợi, những cơ hội và những thách thức đối với các doanh nghiệp hoạt động
kinh doanh nói chung và với công ty nói riêng và cả với các doanh nghiệp nước ngoài.
Những bất cập, những hạn chế còn tồn tại đan xen với những quy luật những quy định
mới, khiến các doanh nghiệp phải lao đao, vất vả trong qua trình tồn tại và phát triển của
mình trong môi trường kinh doanh khốc nghiệt đó. Bên cạnh đó cũng có nhiều doanh
nghiệp tự mình tìm ra những cơ hội để tự khẳng định mình trong nền kinh tế thị trường
như hiện nay.
Trước sự thay đổi đó, công ty cung ứng nhân lực quốc tế và thương
mại(SONA), một công ty được thành lập từ rất lâu, cũng đã phải chải qua nhiều sóng gió
để tồn tại và phát triển. Sự phát triển lớn mạnh với uy tín, lợi thế của mình trên thương
trường và đặc biệt là hoạt động kinh doanh thương mại được ra đời từ năm 1997 đã là một
minh chứng cụ thể về sự thành công trên con đường phát triển của công ty, mặc dù chỉ mới
ra đời chưa lâu nhưng hoạt động kinh doanh thương mại của công ty cũng đã gặt hái được
những thành công đáng kể trong hoạt động thương mại của mình. Để có được những thành
công bước đầu như vậy là cả một sự lỗ lực của ban quản trị, toàn thể nhân viên của công
ty. Công ty đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ mà Đảng và Nhà Nước, cục quản lý lao động với
nước ngoài, BLĐTBXH giao cho. Nghĩa vụ nộp ngân sách cho nhà nước luôn được thực
hiện đầy đủ, hơn nữa đời sống của CBCNV ổn định và ngày càng được nâng cao
Chương i. Cơ sử lý luận về hoạt động kinh doanh nhập khẩu của các doanh nghiệp
thương mại trong nền kinh tế quốc dân.
I. Khái niệm, vai trò, hình thức hoạt động nhập khẩu trong nền kinh tế quốc
dân.
1. Khái niệm.
Từ lâu nay nhập khẩu hàng hóa đã trở thành một việc làm quan trọng trong hoạt
động kinh doanh thương mại. Đó chính là việc trao đổi hàng hóa từ các tôt chức kinh tế,
các công ty có pháp nhân tại nước sở tại và việc tiến hành tiêu thụ hàng hóa nhập khẩu
trong thị trường nội địa hoặc tái – xuất khẩu với mục đích cuối cùng là thu lợi nhuận và
nối liền sản xuất vầ tiêu thụ giữa các quốc gia.
2. Vai trò của hoạt động nhập khẩu đối với nền kinh tế quốc dân.
Nhập khẩu là một hoạt động hữu cơ của hoạt động ngoại thương nó tác động trực
tiếp tới sản xuất và đời sống của mỗi quốc gia. Nhập khẩu thể hiện mức độ gắn bó phụ
thuộc lẫn nhau giữa nề kinh tế của mỗi quốc gia với tổng thể của nền kinh tế thế giới. Nó
tác động tích cực đến sự phát triển cân đối và khai thác tiềm năng thế mạnh của nền kinh tế
mỗi quốc gia về sức lao động, vốn, tài nguyên, và khoa học công nghệ. Trong xu thế vận
động của nền kinh tế thế giới như hiện nay, Việt Nam cũng như hầu hết các quốc gia khác
trên thế giới đã và đang không ngừng mở rộng quan hệ buôn bán quốc tế, sự phụ thuộc lẫn
nhau ngày càng lớn mạnh, cùng với sợ hình thành các trung tâm thương mại, khối mậu
dịch tự do đã chứng tỏ việc lưu chuyển hàng hóa giữa các quốc gia không ngừng được cải
thiện và nâng cao. lúc này vai trò của hoạt động nhập khẩu có ý nghĩa rất lớn đối với việc
ổn định và phát triển kinh tế quốc gia nói riêng và phát triển kinh tế thế giới nói chung.
Lý do là:
- Nhập khẩu là cơ sở nhằm bổ sung hàng hóa trong nước không sản xuất được hoặc
sản xuất không đủ đáp ứng nhu cầu, hơn nữa nó cũng cho phép đa dạng hóa các chủng loại
hàng hóa, chất lượng cho phép thảo mãn nhu cầu trong nước.
- Nhập khẩu còn khai thác được lợi thế so sánh tạo ra được sự phát triển vượt bậc
trong sản xuất xã hội, tiết kiệm chi phí, thời gian tạo ra sự phát triển đồng đều về trình độ
xã hội, phá bỏ tình trạng độc quyền trong sản xuất kinh doanh trong nước, tạo điều kiện
cho các tổ chức kinh tế có cơ hội tham gia trên thị trường quốc tế.
- Nhập khẩu tạo ra sự liên kết trong nước với nền kinh tế thế giới, tạo điều kiện cho
sự phát triển, phân công lao động và hợp tác quốc tế, khai thác được lợi thế so sánh trên cơ
sở chuyên môn hóa sản xuất.
- Nhập khẩu đem lại cho nền kinh tế trang thiết bị hiện đại, công nghệ sản xuất tiên
tiến, tăng cường chuyển giao công nghệ, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH –
HĐH đất nước.
- Nhập khẩu có vai trò tích cực đến việc thúc đẩy hoạt động xuất khẩu, thể hiện ở
chỗ nhập khẩu tạo điều kiện đầu vào cho sản xuất hàng hóa xuất khẩu, tạomt thuận lợi cho
việc xuất khẩu hàng hóa trong nước ra nước ngoài, đặc biệt là nước xuất khẩu.
Ngoài ra nhập khẩu còn góp phần tích cực vào việc thúc đẩy sản xuất nhằm góp
phần nâng cao chất lượng sản xuất hàng hóa xuất khẩu, tạo điều kiện cho hàng hóa của
một nước đạt được tiêu chuẩn của thế giới quy định.
Tuy nhiên, liệu có thể tận dụng hết được lợi thế của hoạt động nhập khẩu còn phải
xem chính sách, đường lối phát triển kinh tế của mỗi quốc gia. Đối với nước ta, trước đây
quan hệ kinh tế quốc tế chỉ thu hẹp trong một số nước XHCN, nền kinh tế kế hoạch hóa
tập trung, chỉ mang tính tự cung tự cấp, hàng hóa chủ yếu nhập khẩu thông qua các khoản
viện trợ và mua bán theo nghị định thư đã là mất đi tính đúng đắn của hoạt động nhập khẩu
của các doanh nghiệp Nhà nước đđộc quyền. Do vậy hoạt động nhập khẩu rất trì trệ và
không đáp ứng được nhu cầu về hàng hóa trong nước.
Nhận được tầm quan trọng đó, Đại hội Đảng toàn quốc VI đã là bước ngoặc mới,
một động lực mới đưa đất nước ta đi vào con đường cải cách triệt để, nhằm thoát khỏi nền
kinh tế đó chính là một bước tiến vĩ đại giúp nền kinh tế nước ta hội nhập vào nền kinh tế
thế giới, tạo ra một thị trường nội địa đầy sôi động, hàng hóa phong phú, phát huy mạnh
tính cạnh tranh. Trên thực tế đã chứng minh được sự năng động của kinh tế thị trường
cũng như khẳng định rõ vai trò hoạt động nhập khẩu trong nền kinh tế mới.
Nhập khẩu đã góp phần quan trọng vào việc phát triển sản xuất chuyển dich cơ cấu
kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, với định hướng phát triển nền
kinh tế, nhập khẩu luôn là giải pháp có tầm cỡ chiến lược, nhằm phục vụ cho việc phát
triển nền kinh tế quốc dân. Chính sách nhập khẩu phải luôn tranh thủ nguồn vốn, khoa học
công nghệ tiên tiến một cách có hiệu quả nhất cũng như bồi dưỡng đọi ngũ cán bộ kỹ thuật
và quản lý nhằm thúc đẩy sản xuất hàng hóa của nước ta một cách phát triển với mục đích
vừa sản xuất vừa tiêu dùng trong nước, vừa xuất khẩu thu ngoại tệ, tăng tích luỹ cho đất
nước. Nhờ có hoạt động nhập khẩu mà các doanh nghiệp trong nước có cơ hội tham gia
cạnh tranh trên thị trường quốc tế, khi đó buộc các doanh nghiệp phải hình thành một
chiến lược kinh doanh riêng nhưng phải phù hượp với cơ chế thị trường, đồng thời phải
nâng cao năng lực quản lý sao cho phù hợp với xu thế chung nhằm tạo ra nhiều cơ hội mới
thồn qua quan hệ với ca đối tác nước ngoài trên cơ sở các bên cùng hưởng lợi.
Như vậy, để phát huy hết được vai trò của hoạt động nhập khẩu là một việc làm
không hề đơn giản, nó đòi hỏi mỗi quốc gia nó chung và các doanh nghiệp nói riêng phải
có sự lựa xhọn đúng đắn các hình thức nhập khẩu để xác định rõ các nhân tố ảnh hưởng
đến hoạt động này, như thế thì với có thể khai thác được tối đa lợi thế so sánh.
3. Các hình thức nhập khẩu.
Trong thực tế hoạt động ngoại thương có nhiều hình thức nhập khẩu, nhưng tuỳ
theo đặc trưng của mỗi quốc gia, mỗi doanh nghiệp mà cần phải lựa chọn hình thức nào
cho phù hợp nhất. Cũng do tác động của nhiều nhân tố trong nền kinh tế cùng với sự sáng
tạo và năng nổ của các nhà kinh doanh đã tạo ra sự đa dạng của các hình thức nhập khẩu
chứ không chỉ bó hẹp trong hình thức nhập khẩu trực tiếp.
- Nhập khẩu uỷ thác.
Trong hoạt động ngoại thương không phải doanh nghiệp nào cũng có thể tham gia
vào hoạt động nhập khẩu trực tiếp. Do đó khi một doanh nghiệp có vốn bằng ngoại tệ, lại
có nhu cầu nhập khẩu trực tiếp thì họ phải lảm như thế nào? Từ đó đã hình thành nên nhu
cầu nhập khẩu uỷ thác, đó là doanh nghiệp này uỷ thác cho doanh nghiệp có chức năng
trực tiếp giao dịch ngoại thương tiến hành nhập khẩu theo yêu cầu của mình. Bên nhân uỷ
thác sẽ tiến hành đàm phán với bên đối tác nước ngoài để làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa
theo yêu cầu của bên uỷ thác và lợi nhuận nhận được gọi là phí uỷ thác.
Hình thức này có đặc điểm sau:
