i
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------
DƢƠNG THỊ HUỆ
CẢI CÁCH THỂ CHẾ KHOA HỌC KỸ THUẬT
Ở TRUNG QUỐC VÀ GỢI MỞ CHO VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Ngành: Đông Phƣơng học
Chuyên ngành: Châu Á học
Mã số: 60 31 06 01
Hà Nội – 2015
ii
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------
DƢƠNG THỊ HUỆ
CẢI CÁCH THỂ CHẾ KHOA HỌC KỸ THUẬT
Ở TRUNG QUỐC VÀ GỢI MỞ CHO VIỆT NAM
Ngành: Đông Phƣơng học
Chuyên ngành: Châu Á học
Mã số: 60 31 06 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐÔNG PHƢƠNG HỌC
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. Nghiêm Thúy Hằng
Hà Nội – 2015
iii
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU .............................................................................................. I
1. Lý do lựa chọn đề tài ................................................................................... 1
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ............................................................. 5
3. Lịch sử nghiên cứu vấn đề .......................................................................... 6
4. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu ................................................................ 12
5. Cách tiếp cận và phƣơng pháp nghiên cứu ............................................ 13
6. Nguồn tài liệu sử dụng .............................................................................. 13
7. Bố cục luận văn .......................................................................................... 13
CHƢƠNG 1 .................................................................................................... 15
NGUYÊN NHÂN TRUNG QUỐC TIẾN HÀNH CẢI CÁCH THỂ CHẾ
KHOA HỌC KỸ THUẬT ............................................................................ 15
1.1. Khái niệm ................................................................................................ 15
1.1.1. Thể chế khoa học kỹ thuật .................................................................... 15
1.1.2. Khái niệm cải cách thể chế khoa học kỹ thuật ...................................... 16
1.2. Nguyên nhân Trung Quốc tiến hành cải cách thể chế khoa học kỹ
thuật ................................................................................................................ 18
1.2.1. Nguyên nhân bên trong ......................................................................... 18
1.2.2. Nguyên nhân bên ngoài ......................................................................... 21
TIỂU KẾT CHƢƠNG 1 ............................................................................... 28
CHƢƠNG 2 .................................................................................................... 29
QUÁ TRÌNH VÀ NỘI DUNG CẢI CÁCH THỂ CHẾ KHOA HỌC ...... 29
KỸ THUẬT TRUNG QUỐC ....................................................................... 29
2.1. Bối cảnh ra đời của cải cách .................................................................. 29
2.2. Khái quát quá trình cải cách ................................................................. 31
2.2.1. Giai đoạn 1978-1985 ............................................................................. 32
2.2.2. Giai đoạn 1985-1996 ............................................................................. 33
2.2.3. Giai đoạn 1996-2006 ............................................................................. 37
2.2.4.Giai đoạn từ năm 2006 đến nay ............................................................. 39
iv
2.3. Nội dung cải cách thể chế khoa học kỹ thuật ...................................... 42
2.4.Thành tựu, tồn tại và giải pháp cải cách thể chế khoa học kỹ thuật
Trung Quốc .................................................................................................... 46
2.4.1. Thành tựu .............................................................................................. 46
2.4.2. Những vấn đề còn tồn tại ...................................................................... 48
2.4.3. Giải pháp cải cách ................................................................................. 56
TIỂU KẾT CHƢƠNG 2 ............................................................................... 59
CHƢƠNG 3 .................................................................................................... 60
BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM .......................................... 60
3.1. Thực trạng cơ chế chính sách quản lý, phát triển khoa học công nghệ
của Việt Nam trong những năm gần đây .................................................... 60
3.1.1. Cơ chế, chính sách đầu tƣ tài chính cho khoa học công nghệ .............. 62
3.1.2. Cơ chế quản lý nhân lực khoa học công nghệ ...................................... 67
3.1.3. Cơ chế quản lý và hoạt động của các tổ chức khoa học và công nghệ . 70
3.2. Những ý kiến gợi mở góp phần đổi mới cơ chế, chính sách quản lý
phát triển khoa học công nghệ ở Việt Nam ................................................. 72
3.2.1.Cơ chế tài chính cho khoa học công nghệ ............................................. 72
3.2.2. Cơ chế quản lý nhân lực khoa học công nghệ ...................................... 75
3.2.3. Cơ chế quản lý và hoạt động của các tổ chức khoa học công nghệ................ 78
TIỂU KẾT CHƢƠNG 3 ............................................................................... 80
KẾT LUẬN .................................................................................................... 81
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 83
PHỤ LỤC ....................................................................................................... 89
v
DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
CSDLCơ sở dữ liệu
ĐTPT Đầu tƣ phát triển
KH&CN Khoa học và công nghệ
KH&PT Khoa học và phát triển
NC&PTNghiên cứu và phát triển
NSNN Ngân sách nhà nƣớc
USD Đô la Mỹ