1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-------------- o0o -------------
NGUYỄN NGỌC DIỆP
NGUYÊN LÝ VỀ MỐI LIÊN HỆ PHỔ BIẾN VÀ PHÁT
TRIỂN CỦA PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT VÀ SỰ VẬN
DỤNG HAI NGUYÊN LÝ ĐÓ Ở HỒ CHÍ MINH TRONG
CÁCH MẠNG VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SỸ TRIẾT HỌC
HÀ NỘI – 2007
2
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-------------- o0o -------------
NGUYỄN NGỌC DIỆP
NGUYÊN LÝ VỀ MỐI LIÊN HỆ PHỔ BIẾN VÀ PHÁT
TRIỂN CỦA PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT VÀ SỰ VẬN
DỤNG HAI NGUYÊN LÝ ĐÓ Ở HỒ CHÍ MINH TRONG
CÁCH MẠNG VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SỸ TRIẾT HỌC
CHUYÊN NGÀNH: TRIẾT HỌC
MÃ SỐ: 60.22.80
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS.DƢƠNG VĂN DUYÊN
HÀ NỘI – 2007
4
MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU
1
Chương 1:NGUYÊN LÝ VỀ MỐI LIÊN HỆ PHỔ BIẾN VÀ SỰ PHÁT TRIỂN
CỦA PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
8
1.1. Phép biện chứng duy vật
8
1.2. Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến và nguyên lý về sự phát triển
12
1.2.1. Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến
13
1.2.2. Nguyên lý về sự phát triển
19
1.3. Nguyên tắc phương pháp luận rút ra từ nguyên lý về mối liên hệ
phổ biến và nguyên lý về sự phát triển
25
1.3.1 Quan điểm toàn diện
25
1.3.2. Quan điểm lịch sử - cụ thể
27
1.3.3. Quan điểm phát triển
27
Chương 2: SỰ VẬN DỤNG CÁC NGUYÊN LÝ VỀ MỐI LIÊN HỆ PHỔ BIẾN
VÀ VỀ SỰ PHÁT TRIỂN Ở HỒ CHÍ MINH TRONG CÁCH MẠNG VIỆT
NAM
31
2.1. Quan điểm toàn diện
32
2.2. Quan điểm lịch sử cụ - thể
41
2.3. Quan điểm phát triển
50
Chương 3: BÀI HỌC VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM BIỆN CHỨNG DUY VẬT CỦA
HỒ CHÍ MINH ĐỐI VỚI SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
63
3.1. Khái quát một số nét cơ bản về tình hình thế giới và Việt Nam
trong những năm gần đây
63
3.1.1. Tình hình thế giới hiện nay
63
3.1.2. Thực trạng đất nƣớc sau 5 năm thực hiện nghị quyết Đại hội đại
biểu toàn quốc lần thứ IX và sau 20 năm đổi mới
65
3.2. Quán triệt quan điểm biện chứng duy vật của Hồ Chí Minh trong
giai đoạn hiện nay ở Việt Nam
68
5
3.2.1. Quan điểm toàn diện
3.2.2. Quan điểm lịch sử - cụ thể
69
75
3.2.3. Quan điểm phát triển
79
KẾT LUẬN
85
TÀI LIỆU THAM KHẢO
88
6
Më ®Çu
1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi
Nói về chủ tịch Hồ Chí Minh, tiến sĩ M. Ahmed, giám đốc Unesco khu
vực Châu Á – Thái Bình Dương, đại diện đặc biệt của tổng giám đốc Unesco
đã viết:
“Chỉ có ít nhân vật trong lịch sử trở thành một bộ phận của huyền thoại
ngay khi còn sống, và rõ ràng Hồ Chí Minh là một trong số đó. Người sẽ được
ghi nhớ không phải chỉ là người giải phóng cho Tổ quốc và nhân dân bị đô hộ,
mà còn là một nhà hiền triết hiện đại đã mang lại một viễn cảnh mới và hy
vọng mới cho những người đang đấu tranh không khoan nhượng để loại bỏ bất
công, bất bình đẳng trên trái đất này” [37, 37].
Chủ tịch Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ vĩ đại kính yêu của dân tộc Việt
Nam. Trong lịch sử nhân loại ở thế kỉ XX, Người được coi là một biểu tượng
kiệt xuất, đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc của nhân dân
Việt Nam, góp phần vào cuộc đấu tranh chung của nhân loại vì
hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. Với những đóng góp to
lớn ấy, năm 1990 Người đã được tôn vinh là Anh hùng giải phóng dân tộc,
Danh nhân văn hoá thế giới.
Trong v¨n kiÖn §¹i héi §¶ng toµn quèc lÇn thø VII, §¶ng céng s¶n ViÖt
Nam ®· kh¼ng ®Þnh: “LÊy chñ nghÜa M¸c - Lªnin, t- t- ëng Hå ChÝ Minh lµm
nÒn t¶ng t- t- ëng vµ kim chØ nam cho h¯nh ®éng” [17; 127 - 128].
T- t- ëng Hå ChÝ Minh lµ mét hÖ thèng lÝ luËn bao gåm nhiÒu lÜnh vùc
réng lín vµ v« cïng phong phó. Trong ®ã, sù vËn dông vµ ph¸t triÓn s¸ng t¹o
nh÷ng nguyªn lý cña phÐp biÖn chøng duy vËt trong l·nh đạo c¸ch m¹ng ViÖt
Nam ë Hå ChÝ Minh ®- îc xem lµ mét bé phËn quan träng trong toµn bé di s¶n
v« gi¸ mµ Ng- êi ®· ®Ó l¹i cho d©n téc vµ nh©n lo¹i.
Thùc tÕ ®æi míi cña ®Êt n- íc ta 20 n¨m qua - tuy đã đạt được nh÷ng
thµnh tùu to lín song vÉn cßn nhiÒu h¹n chế - đã chỉ ra cho chúng ta thấy: khi
nào chúng ta nắm vững lí luận phép biện chứng duy vật, biết vận dụng một