Ở Ầ

PH N M  Đ U

Ủ Ấ 1. TÍNH C P THIÉT C A ĐÈ TÀI

ề ủ ủ ề ệ ố ỹ Ngành ngh  th  công truy n th ng (TCTT), trong đó th  công m  ngh  (TCMN)

ồ ạ ộ ọ ể ố ế là b  phân quan tr ng đã hình thành và t n t i trong su t quá trình phát tri n kinh t xã

ộ ệ ề ủ ừ ế ỹ h i Vi t Nam nói chung và Th a Thiên Hu  nói riêng. Ngành ngh  th  công m  ngh ệ

ề ả ữ ủ ề ề ể ấ ả ẩ ắ ớ ố ụ   luôn g n li n v i nh ng làng ngh , ph  ngh  s n xu t các s n ph m th  công đ  ph c

ủ ờ ố ụ ụ ộ ử ụ v  cho các m c đích s  d ng c a đ i s ng xã h i.

ề ủ ồ ạ ệ ệ ấ ỹ ừ Các ngành ngh  th  công m  ngh  xu t hi n, t n t i và suy vong theo t ng giai

ể ủ ị ề ủ ỏ ủ ử ạ ợ ớ ầ   đo n phát tri n c a l ch s . Các ngành ngh  th  công phù h p v i đòi h i c a nhu c u

ộ ạ ữ ể ẽ ề ệ ể ề ộ ờ xã h i t i m t th i đi m nào đó thì s  có đi u ki n phát tri n, nh ng ngành ngh  nào

ẽ ự ợ ả ủ ự ư ộ không còn phù h p thì s  t đào thãi. Nh  vây, theo dòng ch y c a s  vân đ ng và phát

ề ủ ư ể ề ạ ỗ ị ấ   tri n m i ngành ngh  th  công đ u trãi qua các giai đo n h ng th nh và suy tàn nh t

ề ủ ệ ẫ ư ế ộ ỹ ị đ nh. Nh ng nhìn chung cho đ n nay ngành ngh  th  công m  ngh  v n có m t vai trò

ờ ố ọ ế ộ ệ quan tr ng trong đ i s ng kinh t và xã h i Vi t Nam.

ố ớ ừ ủ ế ể Đ i v i Th a Thiên Hu , quá trình hình thành và phát tri n c a ngành ngh  th ề ủ

ấ ướ ữ ư ệ ề ỹ công m  ngh  ngoài nh ng nét chung nh  bao vùng mi n khác trên đ t n c thì còn có

ủ ữ ữ ế ặ ấ ấ ỳ ả   nh ng nét đ c thù riêng có c a vùng đ t này. Do Hu  là vùng đ t kinh k , nh ng s n

ẩ ượ ầ ử ụ ủ ầ ụ ụ ể ớ ạ ủ ph m th  công đ c làm đ  ph c v  cho nhu c u s  d ng c a t ng l p quan l i, quý

ượ ư ặ ừ ầ ủ ế ố ị ề ộ t c th ng l u ho c hình thành t yêu c u c a tri u đình. Chính các y u t ử  l ch s  này

ề ủ ế ở ấ ậ ề ệ ỹ giúp cho Hu  tr  thành vùng đ t t p trung nhi u ngành ngh  th  công m  ngh  và các

ạ ế ể ượ ả ẩ ộ ủ ề ả s n ph m đ t đ n đ  tinh x o cao, mang tính bi u t ỹ ng c a n n m  thu t đ t n ậ ấ ướ   c

ạ ị ử ề ả ẩ ả ộ ở trong m t giai đo n l ch s , nhi u s n ph m tr  thành di s n văn hoá đ c s c t ặ ắ ượ   ng

ề ủ ệ ủ ư ể ộ ỹ ệ tr ng cho trình đ  phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  c a Vi t Nam. [12]

ưở ề ủ ữ ệ ả ỹ ị ừ Th a h ng nh ng thành qu  trên, ngành ngh  th  công m  ngh  trên đ a bàn

ả ế ụ ồ ạ ế ầ ố ộ ườ thành ph  Hu  c n ph i ti p t c t n t i và tìm ra cho mình m t con đ ớ ể ng m i đ  phát

ế ủ ỷ ề ể ợ ị ươ ự ệ ộ tri n phù h p. Ngh  quy t c a Thành u  v  ch ng trình hành đ ng th c hi n Ngh ị

ồ ự ầ ư ả ư ế ấ ộ ọ quy t TW 5 [58] : Huy đ ng m i ngu n l c trong dân, đ u t ệ    s n xu t hàng l u ni m,

ủ ệ ề ố ỹ ư ể ệ hàng th  công m  ngh  truy n th ng, t ổ ứ ố  ch c t t các đi m bán hàng l u ni m ph c v ụ ụ

1

ự ụ ụ ề ề ấ ẩ ị ố du khách, xây d ng làng ngh  truy n th ng ph c v  du l ch và xu t kh u, tăng c ườ   ng

ề ả ớ ệ ả ự ệ ẩ ắ ợ công tác tuyên truy n, qu ng bá, gi ằ i thi u s n ph m, nh m th c hi n th ng l i ch ươ   ng

ủ ị ể ị ươ trình phát tri n du l ch c a đ a ph ng.

ạ ộ ủ ệ ả ấ ỹ Tuy nhiên, ho t đ ng s n xu t­kinh doanh hàng th  công m  ngh  và làng ngh ề

ư ạ ế ẫ ị ượ ố ự ế ớ ữ ể ằ trên đ a bàn v n còn y u, ch a t o đ c nh ng chuy n bi n l n nh m tăng t c s  phát

ể ủ ấ ẫ ị ả ớ ố ỉ ư tri n c a ngành, giá tr  s n xu t v n ch a cao so v i các t nh, thành ph  khác. S  l ố ượ   ng

ầ ớ ệ ẫ ư ủ ư ệ ề ơ ỹ ơ ở c  s  làm hàng l u ni m, hàng th  công m  ngh  v n ch a nhi u, ph n l n các đ n v ị

ấ ở ả ỉ ư ư ứ ẫ ỏ ố ch  duy trì s n xu t quy mô nh , m u mã ch a phong phú, ch a đáp  ng t ị ế   t th  hi u

ủ ấ ấ ộ ị ộ khách tiêu dùng, năng su t th p, giá tr  lao đ ng th  công trong m t đ nơ vị s nả

ẩ ph m còn quá l nớ nên giá thành cao, bao bì th mẩ mỹ kém,

ề ế ả ị ượ ủ ả ọ công tác tuyên truy n, ti p th  qu ng cáo ít đ ộ c chú tr ng, trình đ  qu n lý c a ch  c ủ ơ

ế ạ ở s  còn h n ch .

ề ủ ề ủ ề ố ỹ ệ   Trong các ngành ngh  th  công truy n th ng, ngành ngh  th  công m  ngh  là

ế ạ ữ ế ấ ẩ ộ ố ị m t trong nh ng nhóm ngành có th  m nh xu t kh u. Hu  là thành ph  du l ch nên có

ẩ ạ ụ ư ể ể ấ ổ ế th  tân d ng  u th  này đ  xu t kh u t ư   ủ i ch  thông qua các c a hàng bán hàng l u

ổ ứ ệ ổ ứ ủ ề ỹ ị ệ ni m, t ch c các siêu th  hàng th  công m  ngh , t ể    ch c các làng ngh  mang tính bi u

ị ườ ừ ự ễ ể ế ị ừ di n v a thu hút khách du l ch v a có th  bán hàng tr c ti p. Th  tr ề   ụ ng tiêu th  có đi u

ậ ợ ệ ư ư ư ệ ả ẩ ạ ị ươ ạ ki n thu n l i nh  vây nh ng s n ph m hàng l u ni m t i đ a ph ng l i không phong

ộ ố ặ ứ ạ ậ ừ ề ớ phú, m t s  m t hàng s c c nh tranh thua kém nhi u so v i hàng nh p t ố    Trung Qu c,

ố ớ ị ườ ự ư ế ấ ẩ ẫ ượ Thái Lan... Đ i v i th  tr ng xu t kh u tr c ti p chúng ta v n ch a khai thác đ c do

ứ ẩ ượ ị ườ ế ớ ạ ư ả s n ph m ch a đáp  ng đ ầ ủ c nhu c u c a th  tr ng th  gi i, thua kém trong c nh tranh

ề ẫ ệ ả ẩ ươ ườ ư ươ v  m u mã s n ph m, giá thành, kinh nghi m th ng tr ng, ch a có các th ng nhân

ạ ộ ự ủ ệ ấ ẩ ỹ ướ ớ l n ho t đ ng trên lĩnh v c kinh doanh hàng th  công m  ngh  xu t kh u. Tr ữ   c nh ng

ề ầ ấ ượ ủ ế ể ề ặ v n đ  trên, yêu c u đ c đ t ra là làm th  nào đ  phát huy ti m năng c a ngành ngh ề

ừ ấ ủ ệ ế ầ ố ỹ ị ế ừ th  công m  ngh  trên đ a bàn thành ph  Hu . Đây là yêu c u v a c p thi t v a lâu dài

ượ ơ ở ứ ữ ự ễ ằ ậ ầ c n đ ệ   ứ c nghiên c u nh m tìm ra nh ng căn c  lý lu n và th c ti n làm c  s  cho vi c

ề ả ể ấ ợ ừ ề ả ấ đ  xu t các gi i pháp phát tri n phù h p. Xu t phát t ọ  đó, tôi đã ch n đ  tài “Gi i pháp

ề ủ ể ệ ế ậ ố ỹ ị ạ   phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  trên đ a bàn thành ph  Hu  “làm lu n văn th c

ỹ ủ s  c a mình.

Ứ Ụ 2. M C TIÊU NGHIÊN C U

2

ụ 2.1. M c tiêu chung

ơ ở ề ạ ị ả Đ  tài làm c  s  ho ch đ nh các chính sách và gi ể i pháp phát tri n cho ngành

ề ủ ệ ố ỹ ị ế ngh  th  công m  ngh  trên đ a bàn thành ph  Hu .

ụ ể ụ 2.2. M c tiêu c  th

ề ủ ệ ố ữ ự ễ ề ề ậ ấ H  th ng hoá nh ng v n đ  lý lu n và th c ti n v  ngành ngh  th  công m ỹ ­

ệ ế ố ệ ngh  Vi t Nam nói chung và thành ph  Hu  nói riêng;

ề ủ ộ ố ự ệ ạ ỹ ề     Phân tích, đánh giá th c tr ng m t s  ngành ngh  th  công m  ngh  có ti m ­

ể ủ ố ế năng phát tri n c a thành ph  Hu ;

ộ ố ả ề ấ ề ủ ủ ế ể ể ỹ Đ  xu t m t s  gi i pháp ch  y u đ  phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh ệ ­

ế ế ờ ố ị trên đ a bàn thành ph  Hu  trong th i gian đ n.

ƯƠ Ứ 3. PH NG PHÁP NGHIÊN C U

ươ 3.1. Ph ng pháp chung

ươ ứ ệ ượ ụ ậ ố Ph ậ ng  pháp  duy v t  bi n  ch ng   đ c  v n  d ng  xuyên  su t  trong  quá  trình

ệ ượ ứ ở ế ị ự ủ ề ộ ộ nghiên c u. B i các hi n t ng kinh t ề   , xã h i nói chung đ u ch u s  tác đ ng c a nhi u

ế ố ộ ớ ế ố ệ ỗ ố y u t , m i m t y u t ộ ế ố ạ ượ ặ  l c đ t trong m i liên h  ràng bu c v i các y u t i đ khác và

có tác đ ngộ qua l iạ l nẫ nhau. Nghiên c uứ ngành nghề TCMN đ cượ đ tặ

ố ả ủ ể ề ề ố ị trong b i c nh phát tri n chung c a ngành ngh  TTCN truy n th ng trên đ a bàn thành

ế ố ừ ứ ế ế ố ỉ ư ph  Hu  và T nh Th a Thiên Hu . Trong quá trình nghiên c u, các y u t ố    nh  dân s ,

ậ ủ ệ ự ư ề ề ệ ế ộ ượ thu nh p c a dân c , đi u ki n t nhiên, đi u ki n kinh t ị , chính tr ­xã h i... đ ặ   c đ t

ặ ố ậ ệ ố ữ ấ ấ ố ượ trong m i quan h  th ng nh t và đ u tranh gi a các m t đ i l p, đ c xem xét qua

ề ể ộ ờ ượ ệ nhi u năm, trong m t th i gian dài đ  cho phép chúng ta có đ c cách nhìn toàn di n và

ư ữ ằ ọ ả ụ ể ừ mang tính khoa h c nh m đ a ra nh ng gi ờ ỳ ợ i pháp c  th , phù h p trong t ng th i k .

ươ ậ ị ử ượ ử ụ ứ ể ậ ở Ph ng pháp duy v t l ch s  đ c s  d ng đ  nghiên c u trong lu n văn, b i các

ệ ượ ế ộ ờ ồ ạ ữ ề ệ ờ hi n t ng kinh t ­xã h i bao gi cũng t n t ị   i trong nh ng đi u ki n th i gian và đ a

ể ủ ụ ể ể ệ ế ậ di m c  th . Vi c ti p c n, đánh giá quá trình hình thành và phát tri n c a ngành ngh ề

ữ ự ề ề ầ ượ ứ ứ TCMN c n d a trên nh ng ti n đ  đã đ c hình thành trong quá kh , đ ng trên quan

ử ể ể ể ủ ứ ự ự ể ề ị ệ   đi m l ch s  đ  ki m ch ng và d  báo s  phát tri n c a ngành ngh  TCMN trong hi n

ạ ươ t i và t ng lai.

ươ ụ ể 3.2. Các ph ng pháp c  th

ươ ề ậ 3.2.1.Ph ệ ng pháp đi u tra, thu th p tài li u

3

ứ ấ ệ ượ ệ ồ ậ ừ ủ ỉ ố * Tài li u th  c p: ngu n tài li u đ c thu th p t ừ  niên giám th ng kê c a t nh Th a

ế ố ệ ừ ế ế ạ ố Thiên Hu , s  li u t Phòng Kinh t ể    thành ph  Hu , các báo cáo quy ho ch, phát tri n

ề ủ ệ ừ ệ ỉ ế ế ố ỹ ừ ngành ngh  th  công m  ngh  t nh Th a thiên Hu , thành ph  Hu , tài li u t ồ    các ngu n

ệ ử ọ ủ ứ ọ sách báo, báo đi n t ề   , các báo cáo khoa h c, công trình nghiên c u khoa h c c a nhi u

ả ự ế tác gi liên quan đ n lĩnh v c nghiên c u ứ .................................

ơ ấ ề ượ ệ ề ươ ọ ỗ * Tài li u s  c p : M i nhóm ngành ngh  đ c đi u tra theo ph ẫ   ng pháp ch n m u

ữ ạ ầ ừ ị ượ ề phân lo i. Nh ng thông tin c n thu thâp t ơ  các đ n v  đ ẫ c đi u tra (m u): các y u t ế ố

ấ ự ượ ả ả ế ệ ả ấ ả ầ ộ đ u vào, k t qu  và hi u qu  s n xu t, quy trình s n xu t, l c l ng lao đ ng,

ộ ườ ị ườ ả ượ ự ệ trình đ  ng i qu n lý, th  tr ụ ả ng tiêu th  s n ph m ẩ .......... đ ẫ c th c hi n theo m u

ự ế ạ ẵ ủ ơ ị ườ ứ ấ ỏ ị so n s n, ph ng v n tr c ti p các ch  đ n v . Công tác nghiên c u th  tr ng cũng đ ượ   c

ự ề ế ế ế ấ ơ ị ỏ ti n hành thông qua các phi u đi u tra, ph ng v n tr c ti p các đ n v  kinh doanh các

ấ ặ ơ ỏ ị ượ ự ẫ ọ ộ m t hàng TCMN, các đ n v  ph ng v n đ c l a ch n m t cách ng u nhiên và phân b ổ

ề ề ế ế ấ ắ ơ ố ỏ ị ơ   đ u kh p nhi u n i trên đ a bàn thành ph  Hu . Chúng tôi ti n hành ph ng v n các đ n

ị ữ ặ ụ ở ạ ế ể ắ ố ượ v  kinh doanh l hành đang đ t tr  s  t i thành ph  Hu  đ  n m đ ế   c tình hình liên k t

ạ ượ ữ ề ị ớ gi a ngành ngh  TCMN cùng v i ngành du l ch đã và đang đ t đ ữ c nh ng gì, ở ứ ộ   m c đ

ư ừ ố ượ nào cũng nh  các nhân xét khách quan t phía đ i t ề ng này và các đ  xu t đ  t o đ ấ ể ạ ượ   c

ả ữ ế ệ ế ờ ự s  liên k t hi u qu  gi a hai ngành trong th i gian đ n.

ươ ề * Ph ng pháp đi u tra

ử ụ ươ ẫ ẫ ầ ả ọ S  d ng ph ấ   ơ ng pháp ch n m u ng u nhiên đ n thu n theo kho ng cách nh t

ủ ứ ề ế ạ ộ ổ ớ ị đ nh c a nhóm đi u tra. Sau m t quá trình nghiên c u, trao đ i ý ki n v i lãnh đ o Phòng

ế ế ệ ố ơ ị Kinh t ề    thành ph  Hu , các chuyên gia có kinh nghi m trong ngành, các đ n v  đã nhi u

ư ự ệ ề ả ấ năm kinh nghi m s n xu t kinh doanh trong ngành ngh  TCMN cũng nh  s  quan sát

ế ị ủ ủ ứ ề ch  quan c a mình, chúng tôi quy t đ nh tâp trung đi u tra, nghiên c u ba nhóm ngành c ụ

ể th  sau :

ề ộ ệ ạ ắ ộ ổ ố ơ ỹ ­ ị  Ngh  m c m  ngh , m c ch m kh c ( 50 trong t ng s  78 đ n v )

ề ổ ố ơ ­ ị  Ngh  thêu tay, ren rua ( 36 trong t ng s  55 đ n v )

ề ệ ồ ổ ố ơ ỹ ­ ị  Ngh  đúc đ ng m  ngh  ( 50 trong t ng s  61 đ n v )

ố ượ ề ơ ị Đây là 3 nhóm ngành ngh  ề có s  l ng đ n v  nhi u nh t ấ trong các nhóm ngành

ề ủ ế ệ ạ ộ ệ ố ỹ ị ngh  th  công m  ngh  đang ho t đ ng trên đ a bàn thành ph  Hu  hi n nay, thu hút

ộ ố ượ ố ố ầ ư ộ ớ ổ ế ạ ấ m t s  l ng lao đ ng l n, có t ng s  v n đ u t ị ả  và t o ra giá tr  s n xu t chi m t ỷ

4

ố ố ầ ư ề ọ ị ả ấ ấ ạ tr ng cao. Ngh  kim hoàn có s  v n đ u t và t o ra giá tr  s n xu t cao nh t, tuy nhiên

ủ ệ ề ể ề ọ ị ứ chúng tôi không ch n ngh  này đ  nghiên c u sâu do giá tr  nguyên li u c a ngh  này

ạ ế ấ ườ ầ ớ ị ớ ư ả ẩ cao l ộ i bi n đ ng th t th ng, s n ph m bán ra có giá tr  l n nh ng ph n l n đ ượ ử  c s

ư ươ ụ ệ ấ ữ ườ ạ ị d ng nh  ph ng ti n c t tr  và tiêu dùng thông th ng, giá tr  gia tăng t o ra mang tính

ế ạ đ c thù, khó ti p cân.

ươ ợ 3.2.2. Ph ổ ệ ng pháp tong h p và phân tích s  li u

ươ ổ ố ượ ử ụ ể ệ ố ệ ề * Ph ng pháp phân t th ng kê: đ c s  d ng đ  h  th ng hoá tài li u đi u tra theo

ứ ứ ụ ề ộ ộ ỳ nhi u tiêu th c khác nhau tu  thu c vào n i dung và m c đích nghiên c u.

ươ ệ ố ử ụ ệ ươ * Ph ng pháp phân tích tài li u: S  d ng h  th ng các ph ng pháp phân tích

ị ị ượ ệ ượ ủ ể ể ả ố đ nh tính và đ nh l ng c a các hi n t ấ ng đ  tìm hi u b n ch t và tính quy luât v n có;

ế ợ ệ ượ ứ ữ ố ớ ệ ượ ứ ớ ệ k t h p gi a nghiên c u các hi n t ng s  l n v i nghiên c u hi n t ng cá bi t; s ử

ế ợ ụ ươ ố ươ ế d ng k t h p ph ng pháp phân tích th ng kê, ph ng pháp phân tích kinh t và ph ươ   ng

pháp mô hình toán kinh t .ế

ươ ế * Ph ng pháp toán kinh t :

ệ ữ ử ụ ể ấ ả ố Luân văn s  d ng hàm s n xu t Cobb­Douglas đ  đánh giá m i quan h  gi a các

ả ề y u t ế ố ầ  đ u vào đ iố v iớ k tế quả và hi uệ quả s nả xu tấ đ iố v iớ c  3 ngh

ề ộ ề ồ ỹ ượ ệ (ngh  đúc đ ng, ngh  m c m  ngh  và thêu ren). Hàm Cobb­Douglas đ ọ c ch n đ ể ướ   c

ượ ệ ố ồ ả ự ả ưở ế ố ầ ả ả ủ ế l ng h  s  h i quy mô t s   nh h ng c a các y u t ấ   ế  đ u vào đ n k t qu  s n xu t

ượ ể ẩ ị ế và k t qu ả ướ ượ c l ng đ c đánh giá theo tiêu chu n ki m đ nh T & F.

ấ ả ­ Hàm s n xu t

Yj = AXija1. X2ja2. X3ja3. X4ja4.eßD1\ eßD2

ươ ứ ­ Hàm Logarit t ng  ng

LnY = ao + a1 Ln (X1j) + a2 Ln (X2j) + 03 Ln(X3j) + 04 Ln (X4j) + ßD1 + ßD2

ệ ồ Trong đó : Yj : Giá tr  ị gia tăng (tri u đ ng)

ố ố ị ệ ồ : X1j V n c  đ nh (tri u đ ng)

ố ư ộ ệ ồ : X2j V n l u đ ng (tri u đ ng)

ộ ườ X3j : Lao đ ng thuê ngoài (ng i)

ộ ườ X4j : Lao đ ng gia đình (ng i)

ế ả ị D1, D2 là các bi n gi đ nh

ấ ừ ệ ả ế ệ ả ấ ­ Di : Kinh nghi m s n xu t t 20 đ n 30 năm; D2 là kinh nghi m s n xu t trên 30 năm.

5

ệ ố ồ ầ ướ ượ ­ a , p : Các h  s  h i quy c n c l ng.

ằ ố ­ A : là h ng s .

ố ệ ử ằ ươ * S  li u x  lý b ng ch ng trình SPSS 15.0.

ề ệ ả ủ ị ả ủ ề ệ ơ ấ   ứ Theo kinh nghi m c a nhi u nghiên c u v  hi u qu  c a các đ n v  s n xu t,

ỏ ể ả ả ụ ệ ế ấ ớ ộ ủ   kinh doanh v i quy mô nh , đ  đánh giá đúng hi u qu  s n xu t, bi n ph  thu c c a

ả ổ ứ ề ấ ả ả ị hàm s n xu t ph i là giá tr  gia tăng ch  không ph i t ng doanh thu. Đi u này cho phép

ạ ỏ ượ ữ ự ệ ề ị lo i b  đ c nh ng sai sót trong phân tích do s  khác bi ậ ệ ạ   t v  giá tr  nguyên v t li u t o

nên.

ươ 3.2.3. Ph ả ng pháp chuyên gia và chuyên kh o

ử ụ ươ ứ Trong quá trình nghiên c u, chúng tôi s  d ng ph ậ ng pháp thu th p thông tin t ừ

ứ ề ả các nhà nghiên c u văn hoá, các chuyên gia, chuyên viên, các nhà qu n lý nhi u kinh

ự ứ ữ ệ ế ệ ề ơ ị ả   nghi m liên quan đ n lĩnh v c nghiên c u, các ngh  nhân, nh ng đ n v  nhi u năm s n

ủ ủ ệ ề ấ ố ỹ xu t­kinh doanh hàng th  công m  ngh  nói riêng và hàng th  công truy n th ng nói

ằ ượ ụ ề ặ ậ ứ ữ ứ ự ế ọ chung...nh m có đ ễ   c nh ng lu n c  có s c thuy t ph c v  m t khoa h c và th c ti n

ể ừ ấ ượ ả ự ế ủ ớ ươ đ  t ề  đó đ  xu t đ ữ c nh ng gi ợ i pháp phù h p v i th c t ị  c a đ a ph ng và mang

ả tính kh  thi.

ệ ố ử ụ ỉ ứ 3.2.4. H  th ng các ch  tiêu s  d ng trong nghiên c u

ệ ố ơ ả ứ ỉ ử ụ Trong quá trình nghiên c u, chúng tôi s  d ng h  th ng các ch  tiêu c  b n sau :

ự ả ố ượ ấ ỉ ­ Các ch  tiêu đánh giá năng l c s n xu t kinh doanh : S  l ộ ng lao đ ng, giá tr ị

ả ố ị ệ ế ị ả ơ ố ư ộ tài s n c  đ nh, v n l u đ ng, công ngh , thi ị ấ ủ t b  s n xu t c a các đ n v .

ả ả ị ả ế ấ ấ ỉ ­ Các ch  tiêu đánh giá k t qu  s n xu t kinh doanh: Giá tr  s n xu t (GO), giá tr ị

ợ gia tăng (VA) và l ậ i nhu n (M).

ả ả ị ả ệ ấ ỉ ấ ố    Các ch  tiêu đánh giá hi u qu  s n su t kinh doanh: Giá tr  s n xu t/v n ­

ố ị ợ ậ ợ ậ (GO/K), giá tr  gia tăng/v n (VA/K), l ố i nhu n/v n (M/K), l i nhu n/chi phí (M/IC), Giá

ị ả ấ ộ ộ ị ợ ậ tr  s n  xu t/lao  đ ng (GO/L),  Giá tr  gia  tăng /lao  đ ng (VA/L),  l ộ   i nhu n/lao  đ ng

(M/L).

ụ ả ể ệ ẩ ợ ỉ ­ Các ch  tiêu phù h p đ  phân tích vi c tiêu th  s n ph m.

ƯỢ Ứ Ạ 4.ĐÓI T NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U

ượ * Đoi t ứ ng nghiên c u

6

ề ủ ự ủ ệ ả ạ ấ ỹ Th c tr ng s n xu t kinh doanh c a các ngành ngh  th  công m  ngh ; ch ủ

ế ệ ề ộ ồ ỹ ả ể y u là các ngành ngh  đúc đ ng, m c m  ngh , thêu ren và các gi i pháp đ  phát

ể ỹ ệ ề ủ tri n ngành ngh  th  công m  ngh .

ạ ứ * Ph m vi nghiên c u

ố ị ế ­ Không gian : Đ a bàn thành ph  Hu .

ự ề ạ ấ ạ ờ ả ­ Th i gian : Phân tích, đánh giá th c tr ng trong giai đo n 2004­2006 và đ  xu t gi i

ƯƠ

CH

NG 1 NH NG V N ĐÈ LÝ LU N VÀ TH C TI N VÈ

PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH

ế ể pháp phát tri n đ n năm 2015.

Ệ Ơ Ả Ộ Ị 1.1. M T SÓ KHÁI NI M C  B N VÀ TIÊU CHÍ XÁC Đ NH NGÀNH NGHÈ TH Ủ

Ủ Ệ Ỹ CÔNG TRUYÈN THÓNG, NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH , LÀNG NGHÈ

Ủ Ỹ Ệ TH  CÔNG M  NGH

ề ủ 1.1.1.Ngành nghe th  công truy n thong

ề ủ ệ ờ ắ ề ố ố Ngành ngh  th  công (NNTC) Vi ề   t nam v n có truy n th ng lâu đ i g n li n

ữ ề ề ố ớ ượ ủ ệ ể ằ ả ẩ v i tên nh ng làng ngh , ph  ngh  và đ ữ c bi u hi n b ng nh ng s n ph m th  công

ủ ề ề ể ề ố ọ ỉ ề   truy n th ng. Có nhi u tên g i khác nhau đ  ch  ngành ngh  (NN) th  công truy n

ố ề ủ ề ề ề ố th ng (TCTT) ở ướ  n ệ   ề ổ c ta: Ngh  truy n th ng, ngh  c  truy n, ngh  th  công... Hi n

ố ệ ư ứ ụ ẫ ộ ố ề ả   nay, các s  li u th ng kê chính th c hàng năm v n ch a có m t m c chuyên v  s n

ủ ề ể ề ệ ấ ố ộ xu t th  công truy n th ng mà g p các ngành ngh  này vào nhóm “ Ti u công nghi p­

ủ ệ ệ ả ấ ộ th  công nghi p”, “S n xu t h  gia đình phi nông nghi p”....

ề ặ ệ ề ấ ấ ả ố ị ề   V n đ  đ t ra hi n nay là ph i th ng nh t tiêu chí xác đ nh ngành ngh  truy n

ơ ở ự ả ồ ể ể ệ ố ị ướ th ng đ  làm c  s  th c hi n các chính sách b o t n, phát tri n và đ nh h ế   ng chi n

ượ ộ ố ế ố ấ ứ ề ấ ợ l c phù h p. Các nhà nghiên c u đ  xu t m t s  y u t ủ  c u thành c a ngành ngh ề

TCTT :

ồ ạ + Đã hình thành, t n t ể i và phát tri n lâu đ i ờ ở ướ  n c ta;

ấ ậ ề ạ ả ố ề + S n xu t t p trung, t o thành các làng ngh , ph  ngh ;

ế ệ ề ệ ộ ợ ề + Có nhi u th  h  ngh  nhân tài hoa và đ i ngũ th  lành ngh ;

7

ủ ệ ậ ộ ổ ỹ ị ệ + K  thu t và công ngh  khá  n đ nh c a dân t c Vi t nam;

ử ụ ệ ạ ổ ướ ủ ế ấ + S  d ng nguyên li u t i ch , trong n ặ c hoàn toàn ho c ch  y u nh t;

ư ủ ộ ộ ộ ề ệ ậ ố ồ + Là ngh  nghi p nuôi s ng m t b  ph n dân c  c a c ng đ ng; có đóng góp đáng k ể

ề ế ướ v  kinh t vào ngân sách nhà n c. [17]

ư ố ủ ệ ộ Theo thông t s  116/2006/TT­BNN ngày 18/12/2006 c a B  Nông nghi p và

ể ướ ộ ố ộ ự ệ ẫ Phát tri n nông thôn (NN&PTNT) h ủ ng d n th c hi n m t s  n i dung c a

ủ ề ủ ể ố ị ị Ngh  đ nh s  66/2006/NĐ­CP ngày 7/7/2006 c a Chính ph  v  phát tri n ngành ngh ề

ề ượ ề ề ố ừ ờ ạ ữ nông thôn: Ngh  truy n th ng là ngh  đ c hình thành t ả    lâu đ i, t o ra nh ng s n

ẩ ộ ệ ượ ư ế ề ặ ph m đ c đáo, có tính riêng bi t, đ ể c l u truy n và phát tri n đ n ngày nay ho c có

ơ ị ề ấ ộ nguy c  b  mai m t th t truy n.

ề ủ ề ệ ề ậ ấ ố Tiêu chí công nh n ngành ngh  th  công truy n th ng : a/ Ngh  đã xu t hi n

ạ ị ươ ừ ề ạ ế ể ậ ờ ị t i đ a ph ng t ề  trên 50 năm tính đ n th i đi m đ  ngh  công nh n; b/ Ngh  t o ra

ả ắ ổ ủ ề ắ ữ ả ẩ ộ ộ ớ nh ng s n ph m mang b n s c văn hoá dân t c; c/ Ngh  g n v i tên tu i c a m t

ổ ủ ệ ề ề ặ hay nhi u ngh  nhân ho c tên tu i c a làng ngh . [36]

ủ ỹ ệ 1.1.2. Ngành nghe th  công m  ngh

ề ủ ủ ệ ậ ọ ỹ ộ ộ Ngành ngh  th  công m  ngh  là m t b  ph n quan tr ng c a ngành ngh  th ề ủ

ấ ớ ề ề ố ể   công truy n th ng. Ngành ngh  TCMN có vai trò r t l n trong quá trình phát tri n

ủ ề ệ ề ủ ủ ẩ ả ỹ ngành ngh  TCTT c a Vi t Nam (VN), s n ph m c a ngành ngh  th  công m  ngh ệ

ạ ả ệ ế ẩ ậ ừ ự ữ ệ ậ ỹ là lo i s n ph m ngh  thu t, k t tinh t ề    nh ng thành t u k  thu t­công ngh  truy n

ố ươ ầ th ng, ph ng pháp thủ công tinh x oả v iớ đ u óc sáng t oạ nghệ thu t.ậ Mô

ư ể ễ hình bi u di n nh  sau :

ủ ự ệ ỹ Ph ươ ng pháp th công tinh x oả ạ S  sáng t o ngh thu tậ + =>■ ủ Hàng th  công m nghệ

ư ủ ặ ỹ ệ ủ Mô hình 1 : Đ c tr ng c a hàng th  công m  ngh

ề ủ ế ố ấ ệ ạ ỹ Ngành ngh  th  công m  ngh  bên c nh các y u t ủ  c u thành c a ngành ngh ề

ữ ủ ể ẩ ả ặ ộ TCTT còn có nh ng nét đ c thù c a NN này, đó là : S n ph m tiêu bi u và đ c đáo

8

ệ ấ ượ ị ừ ừ ả ấ ẩ ủ c a Vi t nam, có giá tr  và ch t l ng r t cao, v a là hàng hoá v a là s n ph m văn

ủ ệ ậ ả ậ ậ ở ộ ỹ hoá ngh  thu t, m  thu t, th m chí tr  thành các di s n văn hoá c a dân t c, mang

ả ắ ệ ế ố ệ ế ầ ậ b n s c văn hoá Vi t Nam. Chính y u t ngh  thu t, văn hoá tinh th n k t tinh trong

ộ ặ ế ứ ủ ủ ể ậ ọ ỹ văn hoá v t th  là m t đ c thù h t s c quan tr ng c a hàng th  công m  ngh . S ệ ự

ế ợ ữ ươ ậ ủ ủ ệ ả ạ k t h p gi a ph ớ ự ng pháp th  công tinh x o v i s  sáng t o ngh  thu t c a ngh ệ

ợ ủ ể ạ ủ ữ ệ ỹ nhân và th  th  công đ  t o ra hàng th  công m  ngh  đã kéo theo nh ng

ể ủ ự ề ặ ượ ữ ư đ c thù khác trong s  phát tri n c a ngành ngh  TCMN và đ c xem nh  là nh ng tiêu

ủ ề chí c a ngành ngh  này :

ế ạ ạ ơ ơ ồ ­ Tính riêng, đ n chi c m nh h n tính đ ng lo t;

ề ộ ề ề ơ ườ ộ ữ ế ­ Chi u sâu nhi u h n chi u r ng, mang tính tr ng phái, gia t c, gi bí quy t

ổ ế ộ ạ ơ ự ổ ậ trong sáng t o h n là s  ph  c p, ph  bi n r ng rãi;

ứ ệ ấ ầ ụ ờ ­ Đ y ch t trí tu , tri th c tích t lâu đ i;

ử ụ ờ ồ ưở ứ ữ ưở ứ ệ ủ ­ S  d ng hàng th  công đ ng th i th ng th c nó n a (th ng th c ngh

ậ thu t và t ư ưở  t ệ ng, trí tu ). [17]

ề ủ ề ề ề ỹ ệ 1.1.3. Làng ngh , làng ngh  truy n thOng, làng ngh  th  công m  ngh

ộ ế ế ồ ế ố ấ ề Làng ngh  là m t thi t ch  g m hai y u t c u thành là “làng” và “ngh ”ề

ơ ở ậ ự ữ ộ ợ ỏ đ cượ hình thành d a trên c  s  t p h p nh ng gia đình nh  trong m t không gian

ạ ộ ậ ề ắ ấ ị ể ả ề ấ ớ nh t đ nh đ  s n xu t và sinh ho t đ c l p. Làng ngh  g n bó v i các ngành ngh  phi

ề ủ ệ ở ạ nông nghi p, các ngành ngh  th  công ề    trong các thôn làng. Khi phân lo i làng ngh ,

ề ề ề ề ề ấ ộ ố ta th y có làng m t ngh  và có làng nhi u ngh , có làng ngh  truy n th ng và làng

ề ớ ngh  m i.

ữ ề ề ộ ộ ỉ Làng m t ngh  là nh ng làng ngoài ngh  nông ra ch  còn thêm m t ngh  th ề ủ

ế ư ệ ố ư ụ ế ệ ấ ạ ố ạ   công nghi p duy nh t chi m  u th  tuy t đ i nh  l a V n Phúc, g m Bát Tràng, ch m

ấ ạ ồ ộ b c Đ ng Xâm, thêu Qu t Đ ng...

ề ủ ộ ố ữ ề ề ề Làng nhi u ngh  là nh ng làng ngoài ngh  nông còn có m t s  ngh  th  công

ư ệ ệ ả ỵ nghi p nh  Ninh Hi p, Kiêu K , Trai Trang, Đình B ng..

ệ ừ ữ ề ề ề ấ ố Làng ngh  truy n th ng (LNTT) là nh ng làng ngh  xu t hi n t ờ  lâu đ i trong

9

ồ ạ ế ồ ạ ử ề ị l ch s  và còn t n t ữ i đ n ngày nay, là nh ng làng ngh  đã t n t ậ   i hàng trăm năm, th m

chí hàng nghìn năm.

ề ớ ả ủ ữ ự ề ệ ể ấ Làng ngh  m i là nh ng làng ngh  xu t hi n do s  phát tri n lan to  c a các

ữ ề ề ặ ầ ố ệ ớ làng ngh  truy n th ng trong nh ng năm g n đây, đ c bi ờ   ờ ỳ ổ t trong th i k  đ i m i, th i

ể ề ỳ ề ớ ộ ố ấ ồ ờ k  chuy n sang n n kinh t ế ị ườ  th  tr ệ   ng. Đ ng th i cũng có m t s  ngh  m i xu t hi n

ậ ừ ướ ặ ề ề ố ho c du nh p t n c ngoài vào các làng ngh  truy n th ng.

ư ậ ề ể ạ ỉ ươ ố Nh  v y, các tiêu chí đ  phân lo i làng ngh  ch  mang tính t ng đ i, đan xen,

ệ ặ ề ủ ệ ặ ẽ ớ ẫ ố ỹ bao hàm l n nhau, làng ngh  th  công m  ngh  đ t trong m i liên h  ch t ch  v i làng

ề ề ề ặ   ề ngh  TCTT, làng ngh  TCMN là làng ngh  TCTT trong đó TCMN là ngh  chính ho c

ế ư ề ủ ế ớ chi m  u th  so v i các ngh  th  công khác.

ầ ớ ủ ề ề ấ ố ả Làng ngh  truy n th ng là trung tâm s n xu t hàng th  công, có ph n l n b ộ

ề ậ ố ơ ụ ệ ề ộ ề ổ ph n dân s  làm ngh  c  truy n, là n i quy t các ngh  nhân và nhi u h  gia đình

ự ề ề ể ề ố ờ ố ế   chuyên làm ngh  mang tính truy n th ng lâu đ i ki u cha truy n con n i, có s  liên k t

ỗ ợ ể ả ấ ẩ ườ ệ ố ể ộ h  tr ả  trong s n xu t, bán s n ph m theo ki u ph ng h i, ki u h  th ng doanh

ừ ệ ỏ ổ ề ự ỗ ợ ế ề ề nghi p v a và nh , có cùng t ngh . S  liên k t, h  tr nhau v  ngh , kinh t ế ỹ  , k

ợ ẻ ữ ạ ậ ộ ườ ề thu t, đào t o th  tr gi a các gia đình cùng dòng t c, cùng ph ng ngh  trong quá

ể ề ệ ủ ọ   trình hình thành, phát tri n ngh  nghi p đã hình thành LNTT ngay trên làng xóm c a h .

ượ ể ể ề ừ ố ộ ở ề ặ ị V  m t đ nh l ng, có th  hi u làng ngh  có t 35 ­ 40% s  h  tr lên chuyên làm

ị ả ượ ề ị ả ượ ủ ề ế ổ ngh ,   giá   tr   s n   l ng   c a   ngh   chi m  trên   50%   t ng   giá   tr   s n   l ị   ủ ng   c a   đ a

ươ ộ ị ỉ ướ ươ ố ở ph ng. Tuy nhiên, đ nh nghĩa trên ch  là m t th c đo t ố ớ ừ   ng đ i. B i vì, đ i v i t ng

ề ạ ề ố ộ ố lo i ngh  khác nhau thì t ỷ ệ  l ộ    nói trên cũng khác nhau. Quy mô v  s  h  và s  lao đ ng

ớ ự ệ ể ặ ủ c a các làng và các vùng cũng chênh l ch nhau đáng k . M t khác, cùng v i s  thăng

ể ủ ừ ế ố ượ ề ẫ ề ầ tr m trong quá trình phát tri n c a t ng ngh  và làng ngh , d n đ n s  l ộ ng h  và lao

ự ế ề ạ ộ ộ ẽ đ ng chuyên làm ngh  TCMN có s  bi n đ ng m nh m .

ẹ ở ệ ề ỉ ữ ề ỉ Ngày nay, khái ni m làng ngh  không ch  bó h p nh ng làng ngh  ch  có

ữ ườ ề ủ ư ệ ầ ơ nh ng ng i chuyên làm ngh  th  công nghi p đ n thu n theo nh  cách phân chia

ướ ể ề tr ệ c đây. Trong quá trình công nghi p hoá và chuy n sang n n kinh t ế ị ườ  th  tr ệ   ng hi n

10

ấ ủ ệ ả ề ề ề nay, trong các làng ngh , các công ngh  s n xu t c a nhi u ngh  không còn hoàn toàn

ệ ỹ ậ ơ ủ ề ề ậ ỹ ệ   ử ụ là k  thu t th  công, mà nhi u ngh  đã s  d ng các công ngh , k  thu t c  khí hi n

ề ả ấ ấ ạ ờ ơ ệ ồ đ i và bán c  khí vào quá trình s n xu t. Đ ng th i, trong các làng ngh  đã xu t hi n

nhi uề cơ ở s  chuyên làm d chị vụ đ uầ vào

và đ uầ ra cho các hộ

ề ủ ề ề ề ố ỹ chuyên làm ngh . Làng ngh  truy n th ng nói chung và làng ngh  th  công m  ngh ệ

ể ượ ị ề ụ ư ấ ề ặ ộ “Làng ngh  là m t ho c nhi u c m dân c  c p thôn, nói riêng có th  đ c đ nh nghĩa:

ấ ư ươ ế ặ ả ự ộ ị p, b n, làng, buôn, phum, sóc ho c các đi m dân c  t ng t trên đ a bàn m t xã, th ị

ạ ộ ề ề ấ ả ặ ấ ộ ạ ả   tr n, có các ho t đ ng ngành ngh  nông thôn, s n xu t ra m t ho c nhi u lo i s n

ề ề ề ề ề ố ượ ố pham khác nhau. Làng ngh  truy n th ng là làng ngh  có ngh  truy n th ng đ c hình

ừ thành t ờ  lâu đ i. ”. [9,14­16; 17,14; 36]

Ủ Ủ Ủ 1.2. VAI TRÒ C A NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG TRUYÈN THÓNG, TH  CÔNG M Ỹ

Ể Ệ Ộ NGH  TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRI N KINH TÉ ­ XàH I

ề ủ ầ ạ ệ ể ệ ỹ ườ 1.2.1. Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n t o vi c làm cho ng i lao

đ ngộ

ệ ậ ề ệ ố ố ế ấ Dân s  và vi c làm là hai v n đ  có m i quan h  m t thi ộ   t và cùng tác đ ng

ộ ủ ấ ướ ế ị ể ế ế ả ế quy t đ nh lên ti n trình phát tri n kinh t ­xã h i c a đ t n c, gi ệ i quy t vi c làm là

ề ế ứ ơ ả ữ ể ấ ộ ọ ộ ấ   m t trong nh ng v n đ  h t s c c  b n và quan tr ng trong công cu c phát tri n đ t

ướ ề ủ ề ủ ệ ỹ n c. Trong các ngành ngh  th  công nói chung và ngành ngh  th  công m  ngh  nói

ộ ườ ế ỷ ệ ớ ệ ả ẩ riêng, lao đ ng th ng chi m t t l ể   i 60­65% giá thành s n ph m, nên vi c phát tri n

ẽ ầ ớ ả ế ệ ườ ộ ợ NN này s  phù h p v i yêu c u gi i quy t vi c làm cho ng i lao đ ng đang tăng lên

ấ ở ự ấ ẩ ố ỗ nhanh chóng, nh t là ệ    nông thôn. Theo th ng kê trong lĩnh v c xu t kh u, m i 1 tri u

ả ộ USD   doanh   thu   hàng   TCMN   thì   thu   hút   kho ng 3.5004.000  lao   đ ng   chuyên

ờ ụ ứ ệ ế ẽ ầ ộ nghi p/năm, còn n u là lao đ ng th i v  thì s  tăng 3­5 l n m c đó. [41; 54; 13,125]

ố ả ướ ướ ệ ườ Quy mô dân s  c  n c năm 2006 c tính 84,11 tri u ng i, trong đó dân s ố

ệ ị ườ ế ệ ố ườ thành th  22,82 tri u ng i chi m 27,1%, dân s  nông thôn 61,29 tri u ng ố i. S  lao

ộ ừ ổ ở ệ ề ệ đ ng t 15 tu i tr  lên đang làm vi c trong n n kinh t ế ướ c tính 43,44 tri u ng ườ ỷ  i, t

11

ệ ấ ủ ữ ệ ủ ự ế ộ ị l th t nghi p c a lao đ ng khu v c thành th , nam chi m 4,8% c a n  là 3,9% [42].

ấ ở ủ ứ ữ ữ ể ầ ề ệ V n đ  vi c làm nông thôn nh ng năm g n là tâm đi m c a nh ng b c xúc. Nông

ơ ậ ề ố ạ   thôn là n i t p trung 72,9% dân s  (2006), trong đó 70% làm ngh  nông. Tình tr ng

ế ệ ạ ộ ồ ự ự nghèo và thi u vi c làm trong khu v c này đang t o ra m t lu ng di dân t ấ ớ  do r t l n ra

ề ề ộ ố ộ ị ị ế   thành th , làm cho dân s  đô th  tăng đ t bi n gây nhi u khó khăn v  an ninh xã h i và

ườ môi tr ng.

12

ự Dân sô

Sô làng

Ả B ng 1: S N XU T TH  CÔNG NGHI P THEO KHU V C, LÀNG VÀ DÂN SÓ

% % Khu v cự s ố T ngố số ố T ng (ng i)ườ Làng nghề (1)

ồ trong T/số 5,9 1. Đ ng băng sông 15.451 914 13.501.335 ố S  làm  ngh  ề i)ườ (ng 848.805 Trong T/số 6,3

H ngồ

35.044 0,5 21.514 116 0,5 7.308.218 2. Đông B cắ

104.210 5,1 6.526 247 3,8 2.039.685 3.Tây B cắ

ắ ộ 137.568 1,6 16.059 341 2,1 8.760.322 4. B c Trung b

44.730 0,9 4.008 87 2,2 4.774.156 5. Nam Trung bộ

­ 5.357 0 ­ 3.159.246 ­ 6. Tây nguyên

1,5 3.485 101 2,9 6.071.412 93.716 7. Đông Nam bộ

0,6 8.144 211 2,6 13.329.335 84.286 8. ĐB sông C uử

long

T ngổ 80.544 2.017 2,5 58.943.709 1.348.359 2,3

ố ế ủ ề ợ ợ ố ơ ồ ả ậ Ỉ Ngu n : T ng h p và đi u tra c a C  quan h p tác qu c t Nh t B n (J CA) & B ộ

ệ ệ Nông nghi p và phát triên nông thôn Vi t Nam năm 2004. (1,3­10)

ố ượ ố ườ ề ơ ở ề ề (1) S  l ng làng ngh  và s  ng ậ   i tham gia làm ngh  trên c  s  tiêu chí đi u tra l p

ả ồ b n đ .

ả ướ ề ớ ơ ệ ệ ệ ộ C  n c hi n có 2.017 làng ngh , v i h n 1,3 tri u lao đ ng chuyên nghi p và

ừ ờ ụ ệ ệ ấ ả ộ ộ t 3­5 tri u lao đ ng th i v  trong 1,423 tri u h  gia đình tham gia s n xu t có thu

ậ ừ ề ủ ề ấ ề ả ố nh p chính t ề    ngh  th  công. Kho ng 45% s  làng ngh   y là ngh  TCMN truy n

ề ớ ề ồ ớ ố th ng v i trên 40 nhóm ngh  l n, bao g m hàng trăm ngh  khác nhau [30]. Trung bình

ố ỗ ề ườ ộ ữ ố ề ả ướ c  n c, dân s  m i làng ngh  là 2.079 ng i, trong đó trên m t n a s  làng ngh  có

ừ ế ườ ộ ổ ủ ườ ộ t 1.000 đ n 5.000 ng i. Đ  tu i trung bình c a ng i lao đ ng trong các NNTC là

ừ ề ủ ệ ẻ ạ ạ ộ t 20­30 và ngh  th  công đang t o công ăn vi c làm cho lao đ ng tr . Bên c nh đó

ộ ự ượ ả ừ ố ề ặ ế ổ ệ m t l c l ng dân s  đông đ o t 15 đ n 80 tu i tham gia làm ngh , đ c bi t ngành

ộ ố ượ ử ụ ề ớ ộ ậ ệ ở ngh  TCMN còn s  d ng m t s  l ng l n lao đ ng tàn t ể t không th  làm vi c các

ộ ấ ề ề ắ ngành ngh  khác và đi u này mang ý nghĩa xã h i r t sâu s c.

ủ ế ừ ả ấ ậ ả ổ ố ộ Theo b ng 2, trên 10% t ng s  h  gia đình có thu nh p ch  y u t s n xu t th ủ

ặ ệ ổ ế ở ồ ấ ằ ộ ồ công, đ c bi t các h  gia đình nhóm này r t ph  bi n ắ    đ ng b ng sông H ng, B c

13

ử ề ằ ộ ồ ặ Trung b  và đ ng b ng sông C u Long. M c dù các NNTC là các ngành ngh  thu hút

ề ộ ở ề ườ ư ủ ề nhi u lao đ ng các vùng nông thôn nh ng quy mô c a nhi u làng ngh  th ng nh ỏ

ư ệ ượ ề ề ấ ợ ự và ch a th c hi n đ ộ c mô hình thu hút nhi u lao đ ng. Ngoài ra, r t nhi u th  tay

ơ ở ớ ở ợ ẻ ỏ ề ệ ệ ngh  cao và th  tr  b  quê đi làm vi c cho các doanh nghi p hay c  s  l n ị ớ    đô th  v i

ứ ươ ề ơ ơ ị m c l ẹ   ng cao h n. Do đó, quy mô làng ngh  đang có nguy c  ngày càng b  thu h p.

[1,3­9; 13,47; 1,4­9]

ề ủ ở ộ ị ườ ể ệ ầ ỹ 1.2.2. Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n m  r ng th  tr ng, tăng giá

ề ả ẩ ị tr  tong s n ph m hàng hoá cho n n kinh te

ệ ề ề ượ ụ ồ Hi n nay, nhi u làng ngh  TCMN đã và đang đ ờ ớ   c khôi ph c đ ng th i v i

ộ ố ượ ề ớ ụ ệ ể ớ ớ vi c phát tri n các làng, c m làng m i, ngh  m i. M t s  l ng l n các làng ngh ề

ượ ườ ạ ộ ướ ả ấ TCMN đã đ c tăng c ng ho t đ ng, kinh doanh theo h ụ   ng s n xu t hàng hoá, ph c

ậ ủ ụ ư ư ấ ẩ v  xu t kh u. Ngoài ra, thu nh p c a dân c  nói chung và dân c  nông thôn nói riêng

ẽ ở ớ ủ ị ườ ộ ớ ứ ộ ị ề ơ ộ tăng lên s  m  ra c  h i m i c a m t th  tr ng n i đ a ti m năng, v i s c mua ngày

ố ớ ủ ề ệ ả ẩ ố ộ càng gia tăng đ i v i các s n ph m truy n th ng đ c đáo c a công nghi p nông thôn.

ế ể ế ộ ố ế ự ữ ứ ư Xu th  phát tri n kinh t ậ , h i nh p qu c t và khu v c là nh ng thách th c nh ng cũng

ơ ộ ể ả ả ơ ị ườ ệ ẩ ậ ồ ờ đ ng th i là c  h i đ  s n ph m TCMN thâm nh p hi u qu  h n vào th  tr ng khu

ế ớ ự v c và th  gi i.

ủ ệ ả ẩ ỹ ố ọ ề ủ S  n ph m c a ngành ngh  th  công m  ngh  là nhân t ẩ    quan tr ng thúc đ y

ể ả ấ ở ề ủ ệ ỹ phát tri n s n xu t hàng hoá nông thôn. Ngành ngh  th  công m  ngh  hàng năm

ố ượ ấ ả ộ ể ả ẩ ớ luôn s n xu t ra m t kh i l ng s n ph m hàng hoá l n đóng góp đáng k  vào giá tr ị

ủ ừ ị ươ ề ế ố ả ượ s n l ng c a t ng đ a ph ng nói riêng và n n kinh t ỷ ọ    qu c dân nói chung. T  tr ng

ở ề ườ ơ ấ ề ầ ớ hàng hoá các làng ngh  th ữ   ng cao h n r t nhi u so v i các làng thu n nông. Nh ng

ị ươ ề ề ề ế ườ ể ơ đ a ph ng có nhi u làng ngh  thì n n kinh t hàng hoá th ớ   ng phát tri n h n so v i

ươ ề ệ ẳ ạ ấ ị các đ a ph ị ả ng có ít làng ngh . Ch ng h n, giá tr  s n xu t công nghi p nông thôn Thái

ế ệ ả ị ị ươ ỉ ở ắ ổ Bình chi m kho ng 75% t ng giá tr  công nghi p đ a ph ng toàn t nh, B c Ninh là

ậ ừ ố ộ ề ệ 73,7%.. Làng g m Bát Tràng (Hà N i) thu nh p t ế    ngành ngh  phi nông nghi p chi m

ậ ủ ề ố ứ ế ổ ớ 99% t ng thu nh p c a toàn xã (riêng ngh  g m s  chi m t i 86%). [9,40]

14

ộ Ả Ả ƯỚ Ủ Ấ ả B ng 2 : TÌNH HÌNH CÁC H  S N XU T TH  CÔNG NGHI P TRÊN C  N C ộ ả Ệ ấ H  s n xu t Khu v cự (%) ỷ ệ ộ T  l h  SX th ủ

Thu nầ Hộ Phi NN T ngố Thu nầ H  kiêmộ Phi NN T ngố công   nghi pệ (1) nông kiêm nông (%)

15,6 22.115 429.893 80.187 532.195 4,2 80,8 15,1 100,0

1. ĐB S.H ngồ 2. Đông B cắ 5,3 10.853 40.222 32.011 83.086 13,1 48,4 38,5 100,0

3. Tây B cắ 7,2 3.223 8.787 14.830 26.840 12,0 32,7 55,3 100,0

ắ ộ 4. B c trung b 8,7 17.506 74.991 76.509 169.006 10,4 44,4 45,3 100,0

5. Nam Trung bộ 7,7 14.253 38.987 29.292 82.532 17,3 47,2 35,5 100,0

6. Tây Nguyên 1,1 0 2.941 4.127 7.068 0,0 41,6 58,4 100,0

7. Đông Nam bộ 14,5 6.879 52.572 129.938 189.389 3,6 27,8 68,6 100,0

ử 8. ĐB S.C u Long 11,8 32.762 72.572 227.747 332.742 9,8 21,7 68,4 100,0

10,8 7,6 50,6 41,8 100,0 C  n ả ướ c 107.591 720.626 594.641 1.422.858

ồ ộ ề ậ ả ồ ố ộ ả ờ ả ấ ả Ngu n : Đi u tra kh o sát L p b n đ  B  NN&PTNT ­ JICA , 2002 1) S  h  gia đình tr  l ề   ồ i s n xu t TCN là ngu n thu chính trong Đi u

15

ả ả ậ ồ tra kh o sát l p b n đ

ị ườ ộ ị ở ộ ủ ả ạ Bên c nh th  tr ề   ng n i đ a có kh  năng m  r ng, hàng TCMN c a VN còn nhi u

ị ườ ề ầ ấ ở ế ớ ầ ư ư ị ớ ạ ẩ ti m năng xu t kh u b i nhu c u th  tr ng th  gi i h u nh  ch a b  gi i h n do “vòng

ờ đ i” c a ủ s nả ph mẩ ng n,ắ xu h ngướ tiêu dùng ngày càng ướ h ng đ n ế các

ệ ẩ ồ ố ớ ườ ả s n ph m có ngu n g c thiên nhiên, thân thi n v i môi tr ng. Giai đo n ạ 19912000, kim

ế ấ ẩ ẩ ấ ạ ộ ị ủ   ng ch xu t kh u xu t kh u hàng TCMN c a VN có nh p đ  tăng khá nhanh. N u năm

ớ ạ ệ ệ ệ ạ 1991 m i đ t 6,8 tri u USD, năm 1996 đã đ t 124 tri u USD, năm 1999 là 168 tri u USD,

ạ ơ ế ệ ế ạ ộ ị thì đ n năm 2000 đ t h n 235 tri u USD. Giai đo n 2001 đ n 2006 nh p đ  tăng tr ưở   ng

ẩ ươ ấ ư ặ ở ố xu t kh u t ộ   ng đ i cao (bình quân là 17,87%) đã đ a m t hàng TCMN tr  thành m t

ẩ ớ ữ ứ ứ ấ ặ ặ ấ   ấ ủ trong nh ng m t hàng xu t kh u l n nh t c a VN (đ ng th  8 trong 10 m t hàng xu t

ẩ ủ ủ ự ặ ạ ệ ấ ẩ ị ườ kh u ch  l c). Hi n nay, hàng TCMN xu t kh u c a VN đã có m t t i th  tr ủ   ng c a

ị ườ ậ ố ỹ ổ trên 100 qu c gia, vùng lãnh th , trong đó t p trung là các th  tr ậ   ng Nga, M , Nh t,

ẩ ủ ắ ẩ ấ ả ố ỹ Đông Âu, EU, B c M , Hàn Qu c, Đài Loan... s n ph m hàng TCMN xu t kh u c a VN

ồ ỗ ủ ứ ề ề ạ ạ ấ ố cũng r t đa d ng, nhi u ch ng lo i (đ  g , mây, tre đan, g m s ...). Trong “Đ  án phát

ủ ể ấ ộ ươ ạ ị ướ ẩ tri n   xu t   kh u   giai   đo n ạ 20061010”  c a   B   Th ng   m i,   đ nh   h ng   nhóm   hàng

ộ ị ế ấ ọ ộ ố ượ TCMN chi m m t v  trí r t quan tr ng. Đây là m t trong s  ngành đ c đánh giá là có

ẩ ớ ữ ề ể ề ấ ỷ ấ ợ ậ ề nhi u ti m năng phát tri n b n v ng, xu t kh u l n và có t su t l ụ   i nhu n cao. M c

ế ạ ấ ấ ấ ỷ ẩ ủ tiêu ph n đ u kim ng ch xu t kh u c a ngành TCMN đ n 2010 là 1,5 t USD. [47]

ề ủ ủ ệ ể ậ ỹ ườ 1.2.3. Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  nâng cao thu nh p c a ng i dân, góp

ầ ươ ủ ả ố ph n vào ch ng trình xoá đói gi m nghèo c a qu c gia

ế ớ ủ ậ ơ ộ ỷ ệ Theo đánh giá c a Ngân hàng th  gi i, trong h n m t th p k  qua, Vi t Nam đã

ạ ượ ề ả ỷ ệ ộ ữ ủ ế ậ ộ đ t đ c nh ng ti n b  đáng ghi nh n v  gi m nghèo. T  l ả    h  nghèo c a VN đã gi m

ừ ầ ố ườ ừ ướ t 58% (năm 1993) xu ng còn 20% (năm 2004); GDP bình quân đ u ng i t d i 200

ỹ ườ ả ỹ ườ đôla M / ng i năm 1993 tăng lên kho ng 835 đô la M /ng i năm 2007.[21,6]

ượ ụ ể ề ề Trong các làng ngh  TCTT, TCMN đã đ c khôi ph c và phát tri n đ u giàu có

ầ ơ Ở ườ h n các làng thu n nông khác trong vùng. các làng ngh  t ề ỷ ệ ộ  l h  giàu th ấ ng r t cao,

ườ ộ ỷ ệ ộ ậ ừ ấ ấ ề ủ th ng không có h  đói, t h  nghèo r t th p, thu nh p t l ngành ngh  th  công

ậ ủ ệ ố ạ ộ ậ ổ ế ộ ư chi m đ i b  ph n t ng thu nh p c a dân c  trong làng, h  th ng công trình công c ng,

ế ấ ạ ầ ủ ử ề ể ầ ộ ộ k t c u h  t ng phát tri n, nhà c a cao t ng c a các h  dân ngày m t nhi u, t ỷ ệ ố ộ   s  h l

ắ ề ạ ồ ế ỷ ọ ệ có các lo i đ  dùng ti n nghi đ t ti n chi m t tr ng khá. [9,44]

16

B ng 3 : THU NH P BÌNH QUÂN THÁNG THEO KHU V C VÀ GI

I TÍNH

ậ So v iớ Thu nh p trung bình

Ớ So sánh

Trung

ừ ủ Khu v cự C  n ả ướ c t nghe th  công N /Namữ bình

( nghìn ồ (nghìn đ ng/tháng) (l n)ầ (%)

đ ng)ồ Nam Nữ

280,3 1. ĐB sông H ngồ 347,6 322,4 95 0,93

ộ 210,0 2. Đông B c Bắ 360,1 260,0 71 0,72

210,0 3.Tây B c bắ ộ 246,0 115,9 71 0,47

ắ ộ 212,4 4. B c Trung b 376,7 297,3 72 0,79

252,8 5. Nam Trung bộ 396,0 320,4 86 0,81

344,7 6. Tây Nguyên ­ ­ 117 ­

527,8 7. Đông Nam bộ 652,9 642,7 179 0,98

ử 342,1 8. ĐB sông C u Long 452,4 415,0 116 0,92

295,0 Tông 312,0 312,0 100 0,79

ệ ồ ệ ờ ỳ ố ơ ố Ngu n : “Nông nghi p và nông thôn Vi ụ   t Nam th i k  đ i m i, 1996­2002 ”, T ng c c

ồ ộ ố ệ ề ả ậ ả ố th ng kê. Đi u tra kh o sát l p b n đ , B  NNPTNT­JICA,2002 (S  li u v  th  th ề ợ ủ

công) [1,3­11]

ờ ố ủ ệ ầ ả ả ậ ấ ầ ậ Vi c làm đ y đ , thu nh p b o đ m, đ i s ng v t ch t tinh th n ngày càng

ườ ộ ườ ở nâng cao làm cho ng i lao đ ng nói riêng và ng i dân ề  các làng ngh  nói chung s ẽ

ệ ủ ậ ườ ả ờ ỏ ẽ ộ yên tâm t p trung cho công vi c c a mình. Ng i lao đ ng s  không ph i r i b  quê

ươ ự ệ ượ ứ ậ ị h ế ng vì sinh k , th c hi n đ ậ   c quá trình đô th  hoá phi t p trung. M c thu nh p

ủ ủ ả ấ ộ ườ ầ ơ trung bình c a các h  gia đình tham gia s n xu t th  công th ng cao h n 3 ­ 4 l n so

ớ ườ ể ấ ằ ề ủ ầ ộ v i ng ấ   i lao đ ng thu n nông, có th  th y r ng ngành ngh  th  công đóng góp r t

ể ế ủ ả ứ ớ l n vào quá trình phát tri n kinh t ậ  nông thôn do m c thu nh p trung bình c a c  nam

ớ ụ ữ ề ườ ủ ả ướ ơ ớ gi i và ph  n  làm ngh  th ứ ng cao h n so v i m c trung bình c a c  n c, t ỷ ệ   l

ả ớ ỉ ả ướ nghèo ch  kho ng 3,7% so v i 10,45% t ỷ ệ  l nghèo c  n c .

ứ ươ ườ ủ ộ ệ Tuy nhiên, m c l ủ ng c a ng i lao đ ng trong ngành TCMN c a Vi t Nam

ệ ấ ơ ớ ướ ố ệ ự ề hi n nay đang còn th p h n so v i các n c trong khu v c. Theo s  li u đi u tra,

ậ ừ ờ ừ công nhân VN có thu nh p t 0,2­0,6 USD/gi , trong khi Indonesia t 0,3­0,4 USD/gi ờ   ,

ố ừ ờ ừ ờ ừ Trung   Qu c   t 0,5­0,75   USD/gi ,   Malaysia   t 1,25­1   ,l4   USD/gi ,   Thái   Lan   t 1,5

17

ờ ở ở ờ USD/gi tr  lên và ả  Đài Loan kho ng 5 USD/gi . [44]

ộ Ả Ả ƯỚ Ủ Ặ Ấ Ệ ả B ng 4 : Đ C ĐIÈM CÁC H  S N XU T TH  CÔNG NGHI P TRÊN C  N C

ậ Hộ Thu nh p bình quân T  lỷ ệ

ộ ủ ộ (3) H  gia đình tháng c a h hộ

% USD nghèo

(1)

Sô hộ (nghìn h )ộ Nghìn đ ngồ (%)

ộ ả ấ H  s n xu t TCN 1.423 9,9 905 3,7 69,5

ố ộ (2) ổ T ng s  h 14.390 100,0 713 10,4 46,9

ồ ộ ề ậ ả ồ Ỉ ả Ngu n : Đi u tra kh o sát l p b n đ . B  NNPTNT­J CA, 2002

ồ ừ H  trộ ả l ủ iờ s nả xu tấ th  công nghi p ệ là ngu n thu nh pậ chính từ t Kh o ả sát l pậ

ồ b n đả

ộ ả ụ ệ ấ ồ ộ ộ ị ư  Các h  gia đình bao g m h  nông, lâm, ng  nghi p, h  s n xu t, d ch v  & kinh doanh

ộ và các h  khác.

1 USD = 15.200 đ ng.ồ

ề ủ ủ ả ắ ả ồ ệ ể ầ ỹ 1.2.4. Phát tri n ngành ngh  th  th  công m  ngh  góp ph n b o t n b n s c văn hoá

ờ ạ ầ ộ ủ c a dân t c trong th i đ i toàn c u hoá

ầ ủ ề ả ự ụ ừ ừ ộ ộ Văn hoá là n n t ng tinh th n c a xã h i, v a là m c tiêu, v a là đ ng l c thúc

ẩ ự ể ế ộ ự ệ ể ế ắ ả ộ đ y s  phát tri n kinh t ­ xã h i. M t s  phát tri n đúng đ n ph i là đ n hi n đ i t ạ ừ

ư ậ ề ệ ạ ấ ớ ố ỉ truy n th ng, ch  có nh  v y m i không đánh m t mình trong quá trình hi n đ i hoá

ữ ề ầ ả ấ ố ị ể   (HĐH). Ph n quý báu nh t trong di s n văn hoá là nh ng giá tr  truy n th ng, tiêu bi u

ả ắ ứ ố ẩ ấ ộ ượ ư ữ ạ cho s c s ng, ph m ch t, tính cách, b n s c dân t c đ c l u gi ạ    t o thành bàn đ p,

ự ủ ể ạ ồ ộ ề ữ ứ s c m nh bên trong cho s  phát tri n b n v ng c a cá nhân và c ng đ ng. [55,333]

ủ ướ ề ề ề ổ ậ ử ị Nhi u ngh  và làng ngh  TCMN c a n c ta đã n i b t lên trong l ch s  văn hoá

ệ ề ả ủ ệ ấ ậ ẩ Vi ớ   ề ả t nam. Nhi u s n ph m c a các làng ngh  s n xu t ra mang tính ngh  thu t cao v i

ủ ữ ề ả ẩ ặ ượ các đ c tính riêng có c a làng ngh  và nh ng s n ph m đó đã v ị t qua giá tr  hàng hoá

ả ầ ẩ ở ơ ượ ể ượ ủ ề ữ đ n thu n, tr  thành nh ng s n ph m văn hoá đ c coi là bi u t ố   ng c a truy n th ng

ệ ề ề ặ ố ệ ề ủ ỹ ộ dân t c Vi t nam. Ngành ngh  truy n th ng, đ c bi ệ   t là các ngh  th  công m  ngh ,

ạ ậ ể ạ ả chính là di s n quý giá mà cha ông chúng ta đã t o l p và đ  l ở   ế ệ i cho các th  h  sau. B i

18

ề ủ ắ ự ể ệ ệ ầ ậ ỹ ữ v y, phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n đ c l c vào vi c gi gìn các giá

ộ ị ệ ệ ủ tr  văn hoá c a dân t c Vi ấ   t Nam trong quá trình công nghi p hoá (CNH)­HĐH đ t

ướ n c. [9,46]

ả ướ ệ ề ả ố ổ C  n ề c ta hi n có kho ng 300 làng ngh  TCMN truy n th ng trong t ng s ố

ề ổ ế ữ ư ụ ề ạ ả ỗ ồ   kho ng 2.017 làng ngh ; có nh ng làng ngh  n i ti ng nh  làng l a V n Phúc, g  Đ ng

ỵ ố ổ ẩ ổ ẩ ứ ồ ế   K , g m s  Bát Tràng, đúc đ ng Ý Yên, th  c m Hoà Bình, th  c m Chăm, thêu Hu ,

ộ ạ ươ ứ ạ ầ ạ ồ ớ ở ch m b c Đ ng Xâm, s  Bình D ng... Khi cu c c nh tranh v i quy mô toàn c u m  ra,

ữ ả ẩ ướ ị ườ ề ả nh ng s n ph m TCMN mà doanh nhân n c ta mang ra th  tr ứ ạ   ng đ u ph i có s c c nh

ơ ướ ị ườ ế ớ tranh cao h n tr ữ c, không nh ng trên th  tr ng th  gi i mà còn ngay trên th  tr ị ườ   ng

ướ ạ ộ ữ ề ạ ầ ấ ơ ỉ trong n ầ   c. Song, đi u c n nh n m nh là đó không ch  là nh ng ho t đ ng đ n thu n

ế ứ ẩ ả ấ ượ kinh t ẩ  mà  n ch a bên trong các s n ph m TCMN  y luôn luôn có hàm l ng văn hoá,

ướ ỗ ơ ở ả ả ắ ủ ế ấ ộ ơ tr ủ ừ   c h t là văn hoá c a m i c  s  s n xu t và r ng h n, là b n s c văn hoá c a t ng

ủ ả ề ế ắ ớ làng ngh  và c a c  VN ta. Nói cách khác, kinh t ệ    và văn hoá g n bó v i nhau, hoà quy n

ỗ ả ẩ vào nhau trong m i s n ph m TCMN. [32]

ủ ể ệ ỹ ướ ả ấ 1.2.5. Phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  theo h ộ   ng s n xu t hàng hoá giúp đ i

ứ ệ ả ầ ộ ớ ộ ệ   ngũ lao đ ng có kh  năng thích  ng v i lao đ ng công nghi p, góp ph n công nghi p

ệ ạ hoá, hi n đ i hoá nông thôn

ể ế ở ầ ướ ớ ự ề ề ể ắ ị Quá trình phát tri n kinh t ế  h u h t các n c đ u g n li n v i s  chuy n d ch

ừ ụ ự ệ ệ ệ ỏ ị ộ lao đ ng t ồ    nông nghi p sang công nghi p d ch v . S  nghi p CNH­HĐH đòi h i ngu n

ừ ộ ượ ổ ừ ự ừ ự ồ lao đ ng không ng ng đ c b  sung t ệ  khu v c nông nghi p. Ngu n nhân l c t nông

ặ ổ ụ ệ ể ệ ộ ị ự   nghi p cho quá trình phát tri n công nghi p và d ch v , m t m t b  sung cho khu v c

ặ ị ượ ụ ệ ệ thành th , m t khác đ ị c thu hút vào công nghi p và d ch v  phi nông nghi p ngay trên

ị ượ ướ ậ ưở ấ ậ đ a bàn nông thôn đã đ ị c thành th  hoá theo h ng “nh p x ng b t nh p thành”. Phát

ẽ ự ệ ố ể ề ệ ộ ạ ỗ tri n ngành ngh  TCMN s  th c hi n t t vi c phân công lao đ ng t ơ ế ợ   i ch , là n i k t h p

ả ự ệ ệ ệ ể ề nông nghi p­công nghi p có hi u qu . S  phát tri n ngành ngh  TCTT nói chung và các

ữ ề ộ ướ ể ự ệ ấ ọ làng ngh  TCMN nói riêng là m t trong nh ng h ệ   ng r t quan tr ng đ  th c hi n vi c

ơ ấ ể ị ế ướ chuy n d ch c  c u kinh t nông thôn theo h ng CNH­HĐH.

ạ ộ ạ ộ ơ ở ủ ọ ồ Trên c  s  ho t đ ng chung trong m i sinh ho t c ng đ ng c a làng xã VN, giao

ị ạ ư ế ế ượ ủ ệ ả ấ ở ti p b  h n ch , giao l u văn hoá không đ ư   c m  mang, tính b o th  đã xu t hi n nh  là

19

ủ ể ộ ườ ườ ỏ ườ ấ m t nét đi n hình c a ng i nông dân. Ng ả i nông dân s n xu t nh  th ỳ ệ   ng tu  ti n

ạ ộ ỹ ậ ế ế ọ ố ỉ trong ho t đ ng và giao ti p nên thi u tính k  lu t. H  mu n làm thì làm, thích ngh  thì

ị ỷ ậ ủ ủ ổ ứ ứ ệ ỳ ỉ ngh , tu  theo h ng thú, không b  k  lu t c a công vi c, c a t ị  ch c quy đ nh. Tình hình

ỳ ệ ế ệ ạ ầ ế   đó đã t o nên tác phong tu  ti n, thi u tinh th n trách nhi m cá nhân, không tính đ n

ệ ế ủ ứ ự ư ậ ở ọ ỷ ậ ế ộ ả hi u qu  kinh t ờ  c a s c l c và th i gian. Nh  v y, h  thi u tính k  lu t lao đ ng và

ố ớ ự ự ả ủ ả ủ ề ể ở ộ đi u này đã tr  thành l c c n đ i v i s  phát tri n c a xã h i và c a c  cá nhân trong

ấ ướ ộ ể ề ướ ả ấ công cu c CNH­HĐH đ t n c. Phát tri n ngành ngh  TCMN theo h ng s n xu t hàng

ừ ừ ề ệ ạ ạ ỏ ơ ị ị   ắ hoá t o đi u ki n xoá b  tình tr ng chia c t, khép kín trong t ng đ a bàn, t ng đ n v ,

ệ ợ ể ố ộ hình thành và phát tri n các m i quan h  h p tác, phân công lao đ ng trong quá trình phát

ở ộ ư ể ệ ẩ ế ữ tri n, thúc đ y vi c m  r ng giao l u kinh t ữ    và văn hoá gi a các vùng nông thôn, gi a

ữ ị ướ ướ ề ế ạ thành th  và nông thôn, gi a trong n c và n ệ c ngoài, t o đi u ki n cho kinh t ­xã h i ộ ở

ể ướ ờ ả ế ấ ộ ồ nông thôn phát tri n theo h ng văn minh, ti n b . Đ ng th i s n xu t hàng hoá làm cho

ứ ủ ệ ậ ộ ộ ượ ộ trình đ  nh n th c c a lao đ ng nông nghi p đ c nâng cao, thói quen năng đ ng, ý chí

ươ ề ệ ượ ệ ườ ế v n lên và phong cách ngh  nghi p đ c tôi luy n trong môi tr ng kinh t hàng hoá,

ề ệ ứ ẽ s  càng có đi u ki n đáp ng nhu c uầ ch tấ l ngượ s cứ lao đ ngộ ngày càng tăng c aủ

ệ ị ụ công nghi p và d ch v . [6,95­105; 2,39­41]

ề ủ ể ệ ỹ ướ ị 1.2.6. Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  theo h ng liên ket cùng ngành du l ch

ệ ố ữ ề ộ ồ ọ ị ủ   H  th ng làng ngh  là m t trong nh ng ngu n tài nguyên du l ch quan tr ng c a

ướ ể ề ị ỉ ậ ế n c ta. Phát tri n du l ch làng ngh  không ch  mang l ạ ợ i l i nhu n kinh t mà còn là c ơ

ộ ể ấ ướ ả ả ườ ệ ữ ợ h i đ  qu ng bá hình  nh đ t n c và con ng i Vi t Nam. Ngoài nh ng l ế i th  nh ư

ặ ắ ề ị ị ứ   ả c nh quan thiên nhiên, v  trí đ a lý, nét văn hoá đ c s c, các làng ngh  TCMN còn có s c

ệ ở ườ ộ ệ ố ắ ớ ộ ặ hút đ c bi ỗ t b i m i làng th ng g n v i m t vùng văn hoá hay m t h  th ng di tích.

ứ ủ ề ề ạ ấ ẫ ạ Chính đi u này đã t o nên s c h p d n riêng c a các làng ngh . PGS.TS Ph m Trung

ươ ứ ệ ể ề ậ ị ị ề ề   “Làng ngh  truy n L ng, Vi n nghiên c u phát tri n du l ch làng ngh  nh n đ nh :

ố ượ ư ộ ạ ặ ị ệ th ng đ c xem nh  m t d ng tài nguyên du l ch nhân văn có ý nghiã đ c bi t quan

ữ ề ả ả ọ ờ ị ị ậ   tr ng. B i các s n pham du l ch làng ngh  luôn bao hàm trong nó c  nh ng giá tr  v t

ế ậ th  và phi v t th ” ế . [25]

ế Trong chi nế l cượ phát tri nể du l chị Vi tệ nam đ n năm 2010 v iớ m cụ tiêu

ể ở ộ ị ế ơ ở ệ ọ phát tri n du l ch tr  thành m t ngành kinh t mũi nh n trên c  s  khai thác có hi u qu ả

20

ợ ế ề ề ệ ự ử ừ ề ị ướ l i th  v  đi u ki n t ố  nhiên, sinh thái, truy n th ng văn hoá l ch s , t ng b ư   c đ a

ướ ở ủ ự ấ ầ ấ ở ộ ị n c ta tr  thành m t trung tâm du l ch có t m c  c a khu v c, ph n đ u sau năm 2010

ệ ượ ể ế ố ị ị du l ch Vi t nam đ ự   c x p vào nhóm qu c gia có ngành du l ch phát tri n trong khu v c.

ố ế ế ệ ị ượ ự ạ ừ ế Năm 2010 khách qu c t đ n Vi t nam du l ch đ c d  đoán đ t t 5,5 đ n 6 tri u l ệ ượ   t

ườ ộ ị ừ ệ ượ ế ườ ế ậ ạ ị ng i, khách n i đ a t 25 đ n 26 tri u l t ng i, thu nh p du l ch đ t 4 đ n 4,5 t ỷ

USD. [53]

ụ ụ ố ả ệ ể ề ị ượ Trong b i c nh đó, vi c phát tri n các làng ngh  ph c v  du l ch đã đ ề   c nhi u

ị ươ ả ướ ự ế ả ả ẩ đ a ph ng trên c  n ể c xúc ti n và đang tích c c tri n khai qu ng bá s n ph m th ủ

ề ỉ ư ừ ế ắ ằ công. Nhi u t nh thành nh  Hà Tây, Hoà Bình, B c Ninh, Th a Thiên Hu , Đà N ng...

ẽ ạ ộ ố ể ạ ậ ị ị ự ế   đang tri n khai m nh m  lo i hình này. M t s  chuyên gia du l ch nh n đ nh: “S  k t

ẽ ữ ề ủ ề ặ ợ ố ị ạ ầ h p ch c ch  gi a du l ch và ngh  th  công truy n th ng t ư i VN h u nh  không có t ạ   i

ướ ế ạ ể ướ ừ ề ế các n c ASEAN, tr  Chi ng Mai (Thái Lan). Chính vì th , đây là th  m nh đ  n c ta

ấ ả ướ ề ề ậ ỉ khai thác”. Hà Tây là t nh t p trung nhi u làng ngh  nh t c  n c đã thu hút khách tham

ổ ứ ễ ộ ề ề ố ị ườ ằ quan b ng cách t ch c l h i du l ch làng ngh  truy n th ng th ả   ằ ng niên nh m qu ng

ủ ữ ề ả ạ ẩ ỉ bá nh ng s n ph m c a làng ngh  trong t nh. T i các k  h i ỳ ộ ch ,ợ nhi uề làng nghềđãcó   cơ

h iộ ký h pợ đ ngồ xu tấ kh u t ẩ ạ ch ,ỗ i

ạ ỷ ồ ố ự ự ả mang l ị i giá tr  hàng t đ ng/năm. Làng g m Bát Tràng, dân làng đã t xây d ng b o tàng

ử ố ờ ổ ừ ử ừ ị ị l ch s  g m Bát Tràng ngay trong đình th  t , v a mang ý nghĩa l ch s , v a mang ý nghĩa

ậ ả ữ ể ế ề ấ ố ọ ỹ ỗ   tâm linh; ch n nh ng gia đình có k  thu t s n xu t truy n th ng là đi m đ n trong m i

ươ ờ ổ ứ ằ ộ ồ ị ị Ở ộ ch ng trình du l ch, đ ng th i t ch c mô hình du l ch đ c đáo b ng xe trâu. H i An,

ườ ậ ưở ề ủ ổ ẩ ư ệ ạ ắ ng i ta l p các x ệ ụ   ng ngh  th  công nh  thêu thùa, ch m kh c, d t th  c m, d t l a,

ầ ủ ữ ệ ế ế ồ ợ d t chi u, may đo theo yêu c u c a khách... Khách đ n xem th  làm, r i mua nh ng th ứ

ọ h  thích.

Du l chị làng ngh ,ề t cứ v aừ làm dul chị v aừ s nả xu tấ s nả ph mẩ làng

ngh ,ề

ẩ ạ ấ ệ ề ẩ ả ả ỗ ế ơ xu t kh u t i ch  các s n ph m làng ngh , nên hi u qu  kinh t cao h n. Do đó, có th ể

ấ ằ ị ườ ể ụ ụ ủ ệ ỹ ị th y r ng phát tri n th  tr ng hàng th  công m  ngh  ph c v  khách du l ch có ý nghĩa

ặ ệ ươ ộ ạ ộ ị ượ đ c   bi ọ t   quan   tr ng.   “Ch ộ ng   trình   hành   đ ng   Hà   N i”   t i   H i   ngh   Th ỉ ng   đ nh

ư ế ể ề ọ   ASEAN đã đ a ra sáng ki n “Hành lang Đông Tây”, đó là phát tri n các làng ngh  d c

ằ ườ ợ ế ữ ướ hành lang Đông­Tây nh m tăng c ng h p tác kinh t gi a các n c: Campuchia, Lào,

21

ệ ượ ộ ươ ả ầ Myama, Vi t Nam và Thái Lan. Đây đ c xem là m t ph ệ   ng pháp góp ph n c i thi n

ứ ố ệ ạ ườ ị ươ ệ ề ầ ộ m c s ng và t o vi c làm cho ng i dân đ a ph ợ   ng. Hi p h i làng ngh  VN c n h p

ớ ị ừ ươ ế ị ươ ể ể tác v i ngành du l ch t Trung ng đ n đ a ph ạ ng đ  phát tri n lo i hình này, qua đó

ả ướ ự ề ồ ơ ị ệ ẽ ạ s  t o ra s  ph n th nh h n cho các làng ngh . Tuy nhiên, trên c  n ả   ỉ c hi n ch  kho ng

ộ ề ệ ố ạ ầ ố ạ ư ượ 100 làng ngh  đ ề ượ ầ ư ồ c đ u t đ ng b  v  h  th ng h  t ng, s  còn l i ch a đ c các làng

ề ề ị ươ ầ ư ư ạ ặ ạ ngh  và chính quy n đ a ph ng chú ý đ u t ự   , quy ho ch ho c có quy ho ch nh ng th c

ự ầ ư ỉ ặ ấ ề ạ ầ ư ả ị ch t ch  đ t tên mà không có s  đ u t ầ    tho  đáng v  h  t ng du l ch cũng nh  nâng t m

ố ợ ệ ữ ế ơ ớ ể văn hoá và c  ch  ph i h p v i các doanh nghi p l hành đ  thu hút khách. Thành ra

ư ề ể ề ị ạ ứ ỉ nhi u làng có tên là đi m du l ch làng ngh  nh ng l i ch  mang tính hình th c, phong trào

ạ ệ ả ế ự nên không đem l i hi u qu  thi t th c.[53; 25; 44; 1,6­62; 31]

ề ủ ể ệ ể ầ ố ỹ ệ   1.2.7. Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n phát tri n kh i doanh nghi p,

ộ ộ ị ươ đ nh hình nên m t đ i ngũ th ớ ng nhân m i

ệ ộ ố ế ứ ế ậ ọ ộ Doanh nghi p là m t nhân t h t s c quan tr ng trong ti n trình h i nh p kinh t ế

ố ế ứ ấ ở ủ ứ ổ ươ qu c t , nh t là khi VN chính th c tr thành thành viên c a T  ch c th ạ ng m i th ế

ớ ủ ộ ế ượ ự ệ ệ ậ ầ gi i. Vì v y, các doanh nghi p c n ch  đ ng trong vi c xây d ng chi n l ở ộ   c m  r ng

ể ợ ế ệ ợ ớ liên k t, h p tác v i nhau đ  h p lý hoá, chuyên môn hoá, hi p tác hoá trên c  s  th ơ ở ế

ứ ả ở ộ ủ ệ ằ ấ ả ạ ỗ m nh c a m i doanh nghi p nh m m  r ng s c s n xu t, gi m chi phí, nâng cao năng

ứ ề ố ố ệ ư ệ ệ ộ   ố ự ạ l c c nh tranh. Hi n nay, ch a có s  li u th ng kê chính th c v  s  doanh nghi p thu c

ề ủ ạ ộ ề ế ớ ngành ngh  th  công tham gia ho t đ ng trong n n kinh t . Tuy nhiên, v i trên 1.000

ự ữ ệ ấ ẩ ộ ự   doanh nghi p tham gia trong lĩnh v c xu t kh u hàng TCMN là m t trong nh ng l c

ượ ở ộ ị ườ ể ấ ọ l ng đóng vai trò r t quan tr ng trong quá trình phát tri n và m  r ng th  tr ng qu c t ố ế

cho ngành hàng này.

ứ ổ ứ ả ổ ế ề ề ấ Hình th c t ố    ch c s n xu t­kinh doanh ph  bi n trong các làng ngh  truy n th ng

ế ấ ề ế ể ạ ả ộ ỗ là h  gia đình. Mô hình này h n ch  r t nhi u đ n kh  năng phát tri n, m i gia đình

ạ ả ế ả ủ ứ ậ ạ ẩ ợ ồ ớ không đ  s c nh n h p đ ng l n, không m nh d n c i ti n s n ph m, không đ ủ t mầ

để đ nhị h ngướ phát tri nể và v chạ ra chi nế l cượ kinh doanh. Các

ệ ư ầ ổ ượ doanh nghi p t nhân, công ty TNHH, công ty c  ph n đ c phát tri n t ể ừ ộ ố ổ ả    m t s  t  s n

ộ ố ộ ắ ầ ặ ấ ả ở ấ xu t ho c m t s  h  gia đình s n xu t­kinh doanh khá đã b t đ u hình thành ề    nhi u

ứ ổ ứ ư ề ế ỷ ọ ớ ở ộ ố làng ngh . Hình th c t ch c này tuy ch a chi m t tr ng l n ề ệ    m t s  làng ngh  hi n

22

ư ạ ự ế ệ ộ nay nh ng l ệ   i đóng vai trò trung tâm liên k t mà các h  gia đình là các v  tinh, th c hi n

ặ ộ ớ ồ ợ ả ế ầ ủ ầ các h p đ ng đ t hàng v i các h  gia đình, gi i quy t đ u vào, đ u ra c a các làng ngh ề

ị ườ ớ ề ễ ụ ệ ố v i các th  tr ng tiêu th  khác nhau. Kh i doanh nghi p trong các làng ngh  d  dàng

ề ơ ộ ậ ợ ể ế ệ ạ ậ ớ ớ ệ ti p c n v i kinh doanh l n, công nghi p hi n đ i và có nhi u c  h i thu n l i đ  phát

ệ ớ ể ệ ế ậ ượ ế ề ố tri n thành các doanh nghi p l n thông qua vi c thi t l p đ c nhi u m i liên k t kinh

ế ớ ệ ớ ở ơ ị t v i các doanh nghi p l n ề ị  thành th  và các đ n v  trong các làng ngh .

ẩ ự ư ậ ự ệ ộ ộ Nh  v y, đ i ngũ doanh nghi p đóng vai trò đ ng l c thúc đ y s  phát tri n t ể ừ

ạ ự ậ ộ ề bên  trong  các  làng  ngh . Bên c nh  quá trình t ủ  thân  v n   đ ng  c a  chính  các  doanh

ự ỗ ợ ừ ệ ầ ướ ề ị ươ ệ ể nghi p, c n có s  h  tr  t phía nhà n c, chính quy n đ a ph ng đ  các ngh  nhân,

ệ ỹ ạ ạ ộ ợ ả ề ề ệ th  c , ngh  s  t o hình đang ho t đ ng trong ngành ngh  TCMN có đi u ki n phát huy

ự ươ ỏ ủ ệ ề ả năng l c v n lên thành các nhà kinh doanh gi i. Chính kh  năng ngh  nghi p c a h ọ

ự ổ ớ ứ ủ ả ấ ả ộ c ng v i năng l c t ch c, qu n lý s n xu t và tài năng kinh doanh c a các nhà doanh

ứ ố ớ ủ ệ ề ề ề ạ ố   nghi p trong ngành TCMN đã t o nên s c s ng m i c a nhi u làng ngh  truy n th ng

ệ ệ ệ ố ở ỷ hi n nay trên toàn qu c, không ít ngh  nhân, doanh nghi p TCMN đã tr  thành t phú,

ệ ề ổ ị ườ ộ ở ự ạ ơ ộ t o c  h i có công ăn vi c làm  n đ nh cho nhi u ng i lao đ ng khu v c nông thôn và

ự ệ ể ầ ả ộ ị ế ổ ị thành th , góp ph n tích c c, có hi u qu  vào công cu c phát tri n kinh t và  n đ nh xã

ộ h i. [22,2; 9; 43; 19]

ệ ướ ủ ể ỹ ự ấ ẩ 1.2.8. Phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  h ầ   ng vào xu t kh u tr c tiep góp ph n

ạ ệ ồ ấ ướ tăng ngu n thu ngo i t cho đ t n c

ế ớ ủ ự ế ế ớ ạ ố ộ ưở Theo d  báo c a ngân hàng th  gi i, kinh t i đ t t c đ  tăng tr th  gi ng bình

ế ớ ủ ậ ạ ẩ quân 4,3%/năm giai đo n 2007­2010, nh p kh u hàng hoá c a toàn th  gi i là 6,7%/năm.

ị ườ ủ ấ ẩ ệ ậ ả ố ỳ Các th  tr ng xu t kh u chính c a Vi t Nam là EU, Hoa K , Nh t B n, Trung Qu c và

ướ ế ố ể ậ ợ ể ệ ẩ ạ các n c đang phát tri n châu Á. Đây là y u t thu n l i đ  Vi t Nam đ y m nh công

ủ ự ấ ẩ ầ ưở ủ ể tác xu t kh u c a mình đ  góp ph n vào s  tăng tr ng chung c a kinh t ế ấ ướ   c. đ t n

ế ượ ầ ủ ự ể ế T m nhìn chi n l c phát tri n ngành TCMN đ n năm 2020 c a VN là xây d ng, t ổ

ệ ả ả ữ ứ ẽ ệ ặ ấ ấ ẩ ợ ch c ch t ch  và h p tác hi u qu  gi a các doanh nghi p s n xu t và xu t kh u hàng

ế ượ ụ ọ ẩ ủ ấ ệ ạ TCMN. M c tiêu quan tr ng trong chi n l c xu t kh u c a Vi t Nam giai đo n 2007­

ơ ấ ể ấ ẩ ị ướ ữ ẩ ạ ấ ẩ ặ 2010 là chuy n d ch c  c u xu t kh u theo h ng đ y m nh xu t kh u nh ng m t hàng

ệ ượ ủ ỹ ị có giá tr  gia tăng cao. Trong đó nhóm hàng th  công m  ngh  đ c xem là nhóm có

23

ề ề ợ ế ấ ẩ nhi u ti m năng và l i th  xu t kh u [43; 54].

ố ệ ở ạ ề ợ ệ ấ Các s  li u cho th y, nhi u năm tr  l i đây, hàng TCMN đu c li t vào danh sách

ứ ặ ưở ư ế ấ ệ 10 m t hàng có m c tăng tr ng cao nh t. N u nh  năm 1998, hàng TCMN Vi t Nam

ở ướ ặ ướ ạ ổ ỉ ch  bán 50 n c thì nay đã có m t trên 100 n ấ   c và vùng lãnh th  [41]. Kim ng ch xu t

ệ ạ ủ ứ ẩ ỹ ừ ệ kh u hàng th  công m  ngh  đ t m c tăng khá, t 235 tri u USD năm 2001 lên trên 560

ụ ệ ệ ạ ệ   tri u USD năm 2005 và 630,4 tri u USD năm 2006, m c tiêu năm 2007 đ t 820 tri u

ủ ế ệ ẵ ấ ả ằ ồ ướ USD. Hàng TCMN s n xu t ch  y u b ng ngu n nguyên li u có s n trong n c, nguyên

ụ ệ ế ậ ẩ ỷ ệ ấ ả ấ ả ẩ ỏ ị ph  li u nh p kh u chi m t ẩ    r t nh  trong s n ph m, kho ng 3­5% giá tr  xu t kh u. l

ị ự ự ế ẩ ấ ậ ấ ừ Vì v y giá tr  th c thu xu t kh u hàng TCMN trên th c t là r t cao, t 95­97%. [56]

ủ ệ ả ẩ ỹ ị ườ ụ ớ ủ S n ph m th  công m  ngh  VN đã v ươ ớ n t i các th  tr ng tiêu th  l n c a th ế

ớ ư ặ ầ ỳ gi ậ ả i nh  Hoa K , Liên minh Châu Âu, Nh t B n. Đây là m t hàng mà nhu c u th  tr ị ườ   ng

ế ớ ầ ư ư ị ớ ạ ở ệ ủ ả ẩ th  gi i h u nh  ch a b  gi ấ ộ i h n b i tính ch t đ c đáo và khác bi t c a s n ph m. Bên

ấ ặ ẩ ạ ể ớ ị ạ c nh đó, xu t kh u m t hàng này mang l i giá tr  gia tăng l n nên có th  coi là ngành

ể ậ ủ ể ẩ ấ ờ ọ ớ hàng m i nh n đ  t p trung phát tri n xu t kh u trong th i gian t i. M t s  th  tr ộ ố ị ườ   ng

ụ ượ ự ể ẩ ẩ ấ ạ ọ m c tiêu nên đ c l a ch n đ  đ y m nh xu t kh u :

ườ ẩ ủ ấ ỹ ướ + Thi tr ng Hoa K  : ỳ  Xu t kh u c a VN sang M  có xu h ự ế   ng ngày càng tăng, d  ki n

ỷ ẩ ủ ậ ỹ ẽ ượ s  v ố t con s  10 t ỳ ề ặ   ầ  đô la M  trong năm 2007. Nhu c u nh p kh u c a Hoa k  v  m t

ả ỷ ấ ẩ ệ ướ hàng TCMN kho ng 13 t USD/năm, xu t kh u Vi t Nam năm 2005 vào n c này ch ỉ

ế ạ ẩ ậ ệ ị ườ ẩ ấ chi m 1,5% kim ng ch nh p kh u. Năm 2006, Vi t Nam xu t kh u vào th  tr ng Hoa

ứ ệ ả ố ỳ ớ   k  kho ng 77 tri u USD hàng TCMN, trong đó 36,8% là hàng g m s , tăng 27,6% so v i

ế ấ ấ ấ ầ ớ năm 2005 và g p 7 l n so v i năm 2002. Ph n đ u đ n 2010 nâng t ỷ ệ  l ạ    này lên 3% đ t

ạ ỷ kim ng ch trên 0,4 t USD. [30; 21,16]

ị ườ ộ ổ ứ ủ ủ + Th  tr ng Liên minh Châu  u Ầ ( E U )  : EU là m t t ch c liên chính ph  c a các n ướ   c

ộ ụ ộ ế ế ớ ủ ọ ố ộ Châu Âu, là m t trong 3 tr c t kinh t quan tr ng c a th  gi i, có t c đ  tăng tr ưở   ng

ươ ố ổ ị ườ ị ầ ấ ớ ề ạ cao, t ng đ i  n đ nh. Th  tr ng EU có nhu c u r t l n, đa d ng, phong phú v  hàng

ủ ự ữ ủ ấ ẩ ộ ạ hoá và hàng TCMN là m t trong nh ng m t hàng xu t kh u ch  l c c a ta sang th ị

ườ ề ạ ủ ầ ậ ẩ ả ầ ố tr ng này. Nhu c u nh p kh u c a kh i này v  m t hàng TCMN kho ng g n 7 t ỷ

ủ ẩ ệ ế ạ ỉ ấ USD/năm, xu t kh u c a Vi t nam năm 2005 vào ạ   EU ch  chi m 5,4% kim ng ch nh p

ẩ ươ ạ ươ ị ườ ẽ ộ kh u. B  Công Th ị ng nh n đ nh, trong t ng lai EU s  là th  tr ứ ẹ ủ ng h a h n c a hàng

24

ệ ụ ế ấ ấ ạ ạ TCMN Vi t Nam. Vì v y, m c tiêu ph n đ u đ n 2010 nâng t ỷ ệ  l lên trên 6,4% đ t kim

ạ ỷ ng ch trên 0,6 t USD [30; 57; 14,40].

ị ườ ố ủ ạ ẩ ả ấ + Nh t B n : ậ ả  Trong s  các th  tr ng xu t kh u hàng TCMN c a VN, Nh t B n là th ị

ườ ẩ ớ ế ạ ừ ấ ạ ẩ ạ ổ tr ng nh p kh u l n, luôn chi m t 10­29% t ng kim ng ch xu t kh u m t hàng này.

ứ ồ ỗ ộ ủ ế ẩ ấ ạ ố ấ   Các m t hàng TCMN VN xu t kh u vào NB ch  y u là hàng g m s , đ  g  n i th t,

ớ ố ụ ộ ưở mây tre đan. Riêng hàng mây tre đan liên t c tăng v i t c đ  tăng tr ng trung bình

ừ ở ạ ạ ạ ấ ẩ ả kho ng t 30­35% năm trong 10 năm tr  l i đây. Kim ng ch xu t kh u các m t hàng này

ừ ầ ẩ ấ ạ ổ ế chi m t ạ    50­85% t ng kim ng ch xu t kh u hàng TCMN VN vào NB. Nhu c u nh p

ạ ả ủ ả ẩ ỷ ẩ ủ ệ kh u hàng TCMN c a Nh t B n kho ng 2,9 t ấ  USD/năm, xu t kh u c a Vi t Nam năm

ế ế ạ ạ ấ ẩ ấ ả ỉ ạ 2005 vào Nh t B n ch  chi m 1,7% kim ng ch nh p kh u, ph n đ u đ n 2010 nâng t ỷ

ệ ệ ạ ạ ả l lên trên 4% đ t kim ng ch kho ng 150 tri u USD. [30; 26]

Ủ Ặ Ệ Ề Ẻ 1.3. Đ C ĐI M NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG TRUY N THÓNG VI T NAM

ặ ị ử Đ c điem l ch s

ệ ữ ộ ướ ề ủ ề ờ Vi t Nam là m t trong nh ng n ề   c có ngh  th  công lâu đ i, nhi u làng ngh ,

ủ ề ệ ề ấ ả ố ơ ỹ ị ph  ngh  và trung tâm s n xu t kinh doanh hàng th  công m  ngh . Nhi u n i có l ch s ử

ề ừ ế ỷ ế ẫ ượ ủ ể ẩ ỹ ngh  t bao th  k , đ n nay v n đ ả c duy trì và phát tri n. S n ph m th  công m  ngh ệ

ướ ấ ế ợ ủ ệ ệ ớ n c ta r t phong phú, tinh t . Các ngh  nhân và th  th  công Vi t Nam tài hoa v i đôi

ẩ ỹ ế ề ả ẩ ạ bàn tay khéo léo, trí thông minh, óc th m m  tinh t đã t o ra nhi u s n ph m có giá tr ị

ệ ẩ ạ ả ượ ư ữ ư ộ ạ ngh  thu t cao, trong đó có không ít các s n ph m đ c l u gi nh  m t báu v t vô giá.

ạ ả ủ ề ẩ ố ồ ộ ơ ồ   ữ Tr ng đ ng Đông S n là m t trong nh ng lo i s n ph m c a ngh   đúc đ ng

ươ ạ ế ề ỹ ệ ỉ ệ ạ ờ đ ề   ng th i đã đ t đ n tuy t đ nh v  k  thuât và ngh  thuât. Giai đo n này khá nhi u

ề ủ ệ ả ồ ắ ế ạ ư ệ ờ ỷ ngh  th  công đã ra đ i nh  luy n kim đen, rèn đ  s t, ch  t o thu  tinh, d t v i, đóng

ệ ấ ộ ố ề ơ ề ề ấ ạ ướ ư ề thuy n, ngh  s n... bên c nh m t s  ngh  xu t hi n r t lâu tr c đó nh  ngh  đan lát,

ề ề ế ướ ử ề ầ ề ộ ngh  ch  tác đá, ngh  m c... Trãi qua nhi u b ị c thăng tr m trong l ch s  nhi u ngành

ề ủ ủ ệ ướ ẽ ư ề ố ề ả ế ạ ngh  th  công c a Vi t Nam đã có b c ti n m nh m  nh  ngh  g m, ngh  s n xu t t ấ ơ

ắ ỗ ạ ớ ề ạ ộ ồ ụ l a, ch m kh c g , đúc đ ng, kim hoàn... đ u đã đ t t ệ ỷ i trình đ  tuy t k , tinh x o c  v ả ả ề

ệ ỹ ượ ả ồ ề k  thuât và ngh  thuât đ ế c b o t n, truy n đ n ngày nay. [16,7]

ể ặ Đ c đi m văn hoá

ủ ấ ứ ả ắ ề ả ề ộ B n s c văn hoá c a b t c  dân t c nào cũng đ u là n n t ng cho s  t n t ự ồ ạ ủ   i c a

ố ộ ượ ể ở ả ắ ề dân t c đó. Truy n th ng văn hóa đ ệ c bi u hi n tâp trung b n s c văn hoá dân t c, ộ đó

25

ụ ự v a làừ đ ngộ l cự cũng là m c tiêu c a ủ s  phát tri n. ể Nghềthủ công v iớ

ả ắ ầ ạ ự ủ ữ ủ ả ẩ ộ nh ng s n ph m c a nó thât s  đã góp ph n t o nên b n s c văn hoá c a dân t c và t ự

ủ ữ ủ ả ả ạ ẩ ộ ị ề   nó đã là nh ng di s n văn hoá c a dân t c. S n ph m th  công có hai lo i giá tr  truy n

ị ỹ ứ ư ệ ấ ả ộ ố ỹ th ng: m t là căn c  vào giá tr  k  thuât nh  nguyên vât li u, quy trình s n xu t, k  thuât,

ẫ ồ ị ố ố ả ủ ề ố m u mã... và hai là giá tr  văn hoá, bao g m l i s ng truy n th ng và di s n c a ng ườ   i

ữ ề ề ệ ộ ễ ễ ộ ả ứ dân, nh ng câu chuy n huy n bí, đ c tin v  văn hoá xã h i, các nghi l và l h i. C  hai

ế ố ượ ể ườ ở y u t này đ c phát tri n hàng trăm năm trong môi tr ng văn hoá VN và đã tr  thành

ả ộ ượ ế ừ ủ ả ủ ẩ ắ ả m t di s n văn hoá đ c k  th a c a c  vùng. Các s n ph m th  công g n bó mât thi tế

ộ ố ớ ườ ượ ễ ộ v i cu c s ng con ng i, đ c dùng trong các l h i và trang trí mang tính tôn giáo hay

ượ ượ ẻ ẹ ủ đ c dùng làm hàng hoá và đ ụ c đánh giá cao vì công d ng và v  đ p c a chúng.

ự ế ạ ộ ể ề ạ ộ Phát tri n ngành ngh  TCMN có tác đ ng tích c c đ n ho t đ ng văn hoá t i các

ị ươ ề ể ệ ạ ạ ề ề ố ị đ a ph ng. Do đ c đi m ngh  nghi p, t i các đ a bàn có ngành ngh  truy n th ng phát

ườ ẹ ủ ờ ố ữ ấ ở ườ ợ ể tri n th ng có nh ng nét đ p c a đ i s ng văn hoá r t riêng, b i ng i th  hành ngh ề

ợ ụ ạ bên c nh m c ớ đích kinh tế còn k tế h p v i các y uế tố khác thiêng

ế ấ ế ề ề ở liêng, mât thi ữ   ữ t, nó tr  thành ch t k t dính b n v ng trong các làng ngh . Đó là nh ng

ướ ế ể ề ộ ể ở ầ ế ồ ạ ộ ho t đ ng h ng v  c i ngu n, đoàn k t đ  phát tri n. h u h t các làng ngh  đ u t ề ề ổ

ạ ộ ứ ớ ế ủ ữ ổ ch c các ho t đ ng mang tính l ễ ộ ể ưở  h i đ  t ng nh  đ n công lao c a nh ng ông t đã

ữ ề ạ ườ ề ộ ề d y và truy n ngh  cho dân. Nh ng ng i cùng làm ngh  hình thành nên các h i ngh ề

ỗ ợ ỡ ẫ ệ ệ ằ ữ ể ề ệ nghi p nh m h  tr , giúp đ  l n nhau trong vi c gi ổ    gìn, phát tri n ngh  nghi p và đ i

ụ ể ớ ừ ữ ề ệ ợ ớ ả m i cho phù h p v i t ng đi u ki n, hoàn c nh c  th . Đó cũng là nh ng nét văn hoá th ể

ệ ấ ả hi n trong quá trình s n xu t­kinh doanh.

ỉ ượ ề ể ệ ậ ế ả Văn hoá làng ngh  không ch  đ c th  hi n rõ, nh n bi ẩ   t ngay trong s n ph m

ể ệ ủ ề ươ ứ ủ TCMN c a các làng ngh , mà còn th  hi n ngay trong ph ỗ   ng th c kinh doanh c a m i

ử ủ ộ ứ ư ệ ấ ỗ ẩ   doanh nghi p cũng nh  trong thái đ   ng x  c a m i doanh nhân. Chúng ta xu t kh u

ị ườ ế ớ ố ấ ả ầ ả hàng TCMN ra th  tr ng th  gi ề i càng nhi u càng t ư t, nh ng t t c  c n ph i toát lên

ả ắ ẩ ả ươ ư ệ ẫ b n s c văn hoá VN, làm cho s n ph m, hàng hoá mang th ng hi u VN nh ng v n có

ủ ừ ữ ề ẫ ượ ớ ả ủ ẩ nh ng nét riêng c a t ng làng ngh , không l n đ ữ   c v i s n ph m, hàng hoá c a nh ng

ướ ế ớ ứ ủ ầ n c khác, cũng t c là mang văn hoá kinh doanh c a VN ra th  gi i, góp ph n làm phong

ầ phú thêm văn hoá kinh doanh toàn c u. [32; 10,12; 1,6­73]

26

Tính phong phú, đa d ngạ

ộ ặ ủ ể ề ề ố ở ượ ằ ả M t đ c đi m c a các làng ngh  TCMN truy n th ng VN là đ c n m r i rác

ả ướ ư ị ầ ươ ề ớ ữ ữ ả trên c  n c, h u nh  đ a ph ẩ   ng nào cũng có nh ng làng ngh  v i nh ng s n ph m

ụ ậ ử ề ắ ớ ố ị TCMN   truy n   th ng,   g n   v i   di   tích   l ch   s ,   phong   t c   t p   quán   và   văn   hoá ở ị     đ a

ươ ạ ướ ế ướ ằ ph ng. Tính đa d ng trên tr c h t là do n ự c ta n m trong khu v c châu Á ­ Thái Bình

ở ử ậ ợ ươ ư ả ướ ệ D ng, có kh  năng l u thông và m  c a thu n l i ra các n ề c nên có đi u ki n giao

ươ ấ ừ ề ư l u, t ụ ữ ng tác, h p th  nh ng nét văn hoá t ộ  nhi u dân t c khác; m t ặ khác,   tài   nguyên

đ t,ấ r ng,ừ bi nể ...c aủ VN t ngươ đ iố phong phú, ti mề

ặ ớ ệ ờ ế ề ề ậ năng khai thác l n. Đ c bi ệ t đi u ki n th i ti ẻ ủ ấ   ạ t, khí h u, tính đa d ng nhi u v  c a đ t

ồ ướ ấ ậ ợ ừ ề ể ậ ạ ồ đai, ngu n n c r t thu n l ả   i cho phát tri n nhi u lo i cây tr ng, thú r ng, v t nuôi, h i

ậ ệ ạ ầ ế ể ề ủ ệ ỹ ả s n...là các lo i nguyên v t li u c n thi ể   t đ  ngành ngh  th  công m  ngh  phát tri n

phong phú.

ề ủ ừ ề ạ ạ ẳ   ề Ngh  th  công VN đa d ng và t ng ngh  cũng có các làng ngh  đa d ng, ch ng

ứ ắ ươ ư ạ ố ố ố h n có g m Bát Tràng, nh ng cũng có g m H ng Canh, Phù Lãng (x  B c), g m Móng

ứ ể ả ố ố ướ ủ ả ị ế Cái (Qu ng Ninh), g m Qu  Quy n x  Nam, g m Ph ừ   c Tích c a Qu ng Tr  Th a

ủ ứ ả ố ố ộ Thiên, g m Thanh Hà c a H i An x  Qu ng, g m Biên Hoà, sông

ộ ố ủ ề ở ở Bé c a mi n Đông Nam B , g m Mnông ồ ố  Buôn H , g m Tà Ôi Vel (làng T muôi)...

ồ ở ạ ề ồ ở ạ ưở ề Có làng ngh  đúc đ ng Hè Nôm, l i cũng có làng ngh  gò đ ng ồ    Đ i Bái (B i N i),

ở ố ở ệ ở ườ ứ ế ề ắ ả  Vó (Qu ng B ), Thi u Lý Thanh Hoá, Ph ng Đúc x  Hu , có ngh  rèn s t thép

ộ ạ ễ ố ủ ề ườ Đa Sĩ (Hà Tây), rèn Canh di n, ph  lò rèn Hà N i, l i có ngh  rèn c a ng i H Mông

ủ ườ ề ế ạ (Mèo), c a ng ệ ề ấ   i B Ru, Tà Ôi, K Tu... đa d ng v  bí quy t, quy trình công ngh , v  ch t

ệ ề ể ề ề ề ặ ộ li u, v  các m t hàng,... Cho nên nhi u khi cùng m t ngh  mà có th  có nhi u v  t ị ổ

ỳ ị ề ỳ ươ ngh , tu  làng, tu  đ a ph ng. [7,8; 2,61]

ề ủ ề ề ế ệ ấ ố ố   Nhi u ý ki n hi n nay đã th ng nh t phân chia ngành ngh  th  công truy n th ng

thành các nhóm chính là :

ứ ỹ ệ ơ ề ả ủ ư ệ ấ ố ỹ 1/ Các ngành ngh  s n xu t hàng th  công m  ngh  nh  : g m s  m  ngh , s n mài,

ạ ạ ả ả ạ ắ ắ ạ ạ ỗ thêu, ren, th m, kh m, ch m kh c g , ch m kh c đá, ch m, m  vàng b c, d t t ệ ơ ằ    t m,

ổ ẩ ạ th  c m, mây tre đan các lo i...

ụ ả ề ả ư ừ ụ ắ ấ ấ 2/ Các ngành ngh  s n xu t công c  s n xu t nh  : rèn s t, làm cày b a, nông c , đóng

27

thuy n...ề

ề ả ụ ụ ấ ườ ặ 3/ Các ngành ngh  s n xu t các m t hàng ph c v  tiêu dùng thông th ệ   ư ng nh  : d t

ệ ả ồ ệ ừ ế ặ ọ ổ chi u, làm nón, đan mành, r , rá, s t, b , b n th ng, d t v i, may m c...

ề ụ ụ ờ ố ư ề ấ ả ồ ộ 4/ Các ngành ngh  ph c v  cho s n xu t và đ i s ng nh  : n , m c, hàn, đúc đ ng, gang,

ấ ậ ệ ự ả s n xu t v t li u xây d ng...

ề ế ế ươ ự ự ẩ 5/ Các ngành ngh  ch  bi n l ư ng th c, th c ph m nh  : xay xát, làm bún, bánh,

ườ ươ ụ ấ ượ ậ ế ế ả ả đ ậ ng m t, làm t ng, đ u ph , n u r u, ch  bi n h i s n các lo i ạ ...[9,12]

ủ ả ự ế ế ụ ủ ệ ậ ẩ ộ ỹ ỹ Tính m  thu t, đ c đáo c a s n ph m th  công m  ngh  là s  k t tinh và tính k  t c qua

ế ệ ủ ủ ề ộ nhi u th  h  c a lao đ ng th  công

ủ ế ủ ề ề ộ ờ ộ ố Lao đ ng trong các làng ngh  truy n th ng ch  y u là lao đ ng th  công nh  vào

ủ ầ ẩ ậ ạ ả ỹ ỹ ủ   k  thu t khéo léo, tinh x o c a đôi bàn tay, vào đ u óc th m m  và tính sáng t o c a

ườ ợ ủ ệ ươ ủ ế ề ạ ượ ự ệ ng i th , c a các ngh  nhân. Ph ng pháp d y ngh  ch  y u đ c th c hi n theo

ươ ế ề ề ề ề ầ ằ ố ph ng pháp truy n ngh . H u h t các làng ngh  truy n th ng dù hình thành b ng con

ườ ữ ệ ả ồ ố ườ đ ng nào đi n a thì chúng ph i có các ngh  nhân làm n ng c t và là ng ầ i th y h ướ   ng

ộ ổ ể ề ề ể ẫ ỗ ề ườ ầ d n đ  phát tri n các làng ngh . M i làng đ u có m t t ngh  chính là ng i đ u tiên

ệ ở ơ ề ề ề ế ề ề ạ d y ngh , truy n ngh , đem bí quy t ngh  nghi p ề  n i khác v  truy n cho làng mình.

ợ ả ệ ữ ề ồ ạ ữ ạ ườ Chính ngh  nhân, th  c  đã gi cho làng ngh  t n t i, đã đào t o ra nh ng ng i th  k ợ ế

ươ ỉ ệ ừ ừ ầ ọ ụ t c theo ph ng pháp “c m tay ch  vi c”, “v a làm v a h c” ngày này qua ngày khác,

ế ệ ợ ủ ư ế ế ế ứ ữ năm này sang năm khác. C  nh  th , nh ng th  h  th  th  công k  ti p nhau, đan xen

ế ớ ế ớ ờ ờ ố ướ ự ồ ạ ể nhau, l p này đ n l p khác, đ i sau n i ti p đ i tr c. S  t n t ủ   i và phát tri n c a

ừ ế ệ ế ệ ứ ế ỏ ằ ề ủ NNTC t th  h  này sang th  h  khác cho đ n hôm nay, ch ng t r ng, ngh  th  công

ệ ế ể ả ạ ấ ờ ỹ ỉ ồ   m  ngh  không ph i ch  có tính giai đo n, chuy n ti p hay nh t th i mà còn có lý do t n

ạ ấ ủ ữ ỉ ườ ợ ả ấ t ợ ủ i vì chính tính ch t c a nó. Th  th  công không ch  là nh ng ng i th  s n xu t, mà

ỉ ả ữ ữ ệ ả ẩ ả   ấ còn là nh ng ngh  nhân, không ch  s n xu t ra nh ng s n ph m tiêu dùng mà còn s n

ữ ứ ệ ệ ậ ấ ả ẩ ấ ỹ ậ   ậ xu t ra nh ng s n ph m mang tính ngh  thu t. Ch c năng ngh  thu t, tính ch t m  thu t

ề ủ ề ủ ệ ệ ề ỹ ượ ủ c a ngh  th  công m  ngh  chính là đi u ki n làm cho ngh  th  công v t lên tính giai

ể ồ ạ ạ ệ ớ ư đo n đ  t n t ạ i song song v i ngành đ i công nghi p. Các nhà t ư ưở  t ng cũng nh  các

ề ủ ơ ặ ỡ ủ ể ề ẳ ở ị ị đ nh nghĩa đã tr  thành quy đi n đ u kh ng đ nh ngh  th  công là n i g p g  c a ngh ệ

ộ ữ ủ ệ ệ ậ ả ậ ộ ỹ ộ   ậ “Lao đ ng th  công nghi p... b n thân nó, m t n a là ngh  thu t, m t thu t và k  thu t.

28

ữ ư ự ể ấ ả ụ n a là m c đích t ự thân”.(K.Marx). Hay nh  t ủ    đi n Bách Khoa, xu t b n năm 1971 c a

ệ ừ ứ ả ủ ấ ộ ấ ả nhà xu t b n Mac Milan Company : “Th  công nghi p v a là m t cách th c s n xu t có

ộ ạ ạ ộ ừ ệ ậ tính chat công nghi p, v a là m t d ng ho t đ ng có tính ỹ chat m  thu t ”

ế ớ ẫ ế ụ ồ ạ ề ủ Ngh  th  công ở ướ  n ư c ta cũng nh  trên th  gi i v n ti p t c t n t i và có ch ỗ

ứ ủ ườ ở ọ ơ ờ ạ ệ ợ ọ ẫ đ ng c a mình, vì con ng m i n i, vào m i th i đ i, ngoài cái ti n l i ầ   i, v n còn c n

ậ ụ ữ ế ế ẹ ậ ẫ ầ ỹ ữ   đ n cái đ p, ngoài nh ng v t d ng mang tính k  thu t, máy móc, v n c n đ n nh ng

ể ộ ữ ẩ ở ư ủ ữ ệ ả s n ph m mang tính “nhân văn”, bi u l nh ng trăn tr , suy t c a ngh  nhân, nh ng cái

ủ ừ ủ ủ ả ẩ ả ẩ ấ ộ ẫ   làm nên nét đ c đáo c a t ng s n ph m th  công. S n ph m th  công ngày càng h p d n

ườ ủ ế ữ ữ ế ầ ộ ổ ng ự ồ   i tiêu dùng, ch  y u là do nh ng bi n đ i trong xã h i nh ng năm g n đây. S  đ ng

ề ề ấ ườ ẫ ớ ạ ầ ố ố ả c m v  các v n đ  môi tr ng đã d n t i nhu c u tái t o thiên nhiên và l i s ng “hoà

ạ ớ ườ ế ế mình v i thiên nhiên”, đa d ng văn hoá . Ng i dân yêu m n thiên nhiên và tìm ki m s ự

ự ầ ủ ừ ẹ ế ố ữ ể ạ ộ nh  nhàng, s  g n g i t ử ụ  thiên nhiên, và s  d ng nh ng y u t đó đ  t o ra m t không

ệ ư ự ấ ữ ể ặ ố ị ặ khí đ c bi ủ   t trong không gian s ng đô th . Chính nh ng đ c đi m nh  s   m cúng c a

ể ở ủ ữ ệ ẩ ậ ả ỹ ỹ ườ ươ các s n ph m th  công m  ngh , nh ng k  thu t phát tri n môi tr ị ng đ a ph ng và

ẻ ẹ ủ ữ ủ ệ ườ ợ ủ ệ v  đ p c a nguyên li u qua bàn tay c a nh ng ng i th  th  công, các ngh  nhân đã

ế ệ ậ ượ ạ ư ệ ộ ộ ẩ bi n thành các tác ph m ngh  thu t đang đ c xã h i hi n đ i  a chu ng. [37,2­49;

17,17; 15,222].

Ữ Ả ƯỞ Ủ ự 1.4. NH NG NHÂN TÓ  NH H Ẻ NG ĐÉN S  PHÁT TRI N C A NGÀNH NGHÈ

Ủ Ỹ Ệ TH  CÔNG M  NGH

ề ủ ệ ừ ệ ấ ỹ ộ ố ầ Ngành ngh  th  công m  ngh  xu t hi n t ỏ ủ  nhu c u đòi h i c a cu c s ng con

ườ ự ư ị ự ả ủ ừ ề ề ị ưở ủ ố ng i, s  h ng th nh c a t ng ngành ngh  đ u ch u s   nh h ng c a các nhân t tác

ờ ỳ ế ộ ố ả ưở ề ở ỉ ừ đ ng đ n nó qua t ng th i k . Nhân t nh h ng thì có nhi u, đây chúng tôi ch  xem

ộ ố ủ ế ộ xét m t s  tác đ ng có tính ch  y u.

ị ườ ủ ự ộ S  bien đ ng c a th  tr ng

ầ ủ ị ườ ự ổ ạ ị ướ ể ủ ự S  thay đ i nhu c u c a th  tr ng t o đ nh h ng cho s  phát tri n c a các làng

ị ườ ề ầ ấ ớ ạ ườ ừ ổ ngh . Nhu c u th  tr ế ứ ng thì r t l n, h t s c đa d ng và th ế ng xuyên bi n đ i. T  khi

ướ ế ậ ớ ề ắ ầ ươ ệ ơ ề n c ta b t đ u ti p c n v i n n văn minh ph ắ ầ   ng Tây, n n công nghi p c  khí b t đ u

ể ở ữ ề ầ ả ầ ộ ổ phát tri n ứ    VN, nhu c u xã h i đã d n thay đ i. Nh ng làng ngh  có kh  năng thích  ng

ớ ự ị ườ ủ ầ ổ ự v i s  thay đ i nhu c u c a th  tr ể ng đã có s  phát tri n nhanh chóng. Ng ượ ạ c l i có

29

ắ ị ự ề ị ả ữ ề ộ ổ ầ   nh ng ngành ngh , làng ngh  b  gi m sút, mai m t do không b t k p s  thay đ i nhu c u,

ị ế ị ườ ủ ệ ệ ạ ả ẩ ị th  hi u tiêu dùng c a th  tr ế   ng, chúng b  các s n ph m công nghi p hi n đ i thay th .

ể ượ ữ ề ề ả ộ Ngay c  trong m t ngành ngh  cũng có nh ng làng ngh  phát tri n đ c trong khi m t s ộ ố

ạ ể ượ ơ ử ề ố ứ ố làng khác l i không phát tri n đ c. Đ n c  trong ngh  g m s , làng g m Bát tràng (Hà

ữ ộ ề ạ ả ộ N i) không nh ng gi ữ ượ  đ c ngh  mà còn lan to  sang các làng khác t o thành m t vùng

ề ố ề ố ề ố ứ ả ồ ứ ậ   ngh  g m s , trong khi làng ngh  g m Anh H ng (Qu ng Ninh), làng ngh  g m s  c y

ở ả ươ ữ ề ẩ ẩ ẫ ả ả ố ỉ (H i D ng) thì sa sút b i s n ph m làm ra v n ch  là nh ng s n ph m truy n th ng, ít

ế ự ấ ượ ẫ ổ ứ ả ằ ể chú ý đ n s  thay đ i ki u dáng, m u mã, ch t l ng và giá c  nh m đáp  ng đ ượ ự  c s

ị ế ủ ổ ườ ị ườ thay đ i th  hi u c a ng i tiêu dùng trên th  tr ng. [9,48; 17,16]

ị ườ ị ườ ầ ế ố ầ ả ưở ạ Bên c nh th  tr ng đ u ra, th  tr ng y u t đ u vào có  nh h ế   ấ ớ ng r t l n đ n

ủ ể ề ể ệ ầ ự s  phát tri n c a ngành này. Sau nhi u năm phát tri n, nhu c u nguyên li u ngày càng

ị ươ ầ ư ẫ ừ ế ạ tăng, các đ a ph ng thay nhau khai thác b a bãi, thi u quy ho ch và đ u t ế  d n đ n tình

ạ ạ ệ ứ ệ ệ ả ồ ỗ tr ng c n ki t ngu n nguyên li u g , tre, trúc sào, giang, n a, mây.. .Nguyên li u v i có

ấ ượ ư ả ụ ụ ế ả ấ ẩ ầ ch t l ng ph c v  cho s n xu t hàng thêu h u nh  ph i nhâp kh u hoàn toàn khi n cho

ế ệ ừ ệ ấ ả ấ ồ chi phí nguyên li u chi m t 60­80% chi phí s n xu t. Hay ngu n nguyên li u đ t sét phù

ế ả ấ ượ ữ ẩ ả ẵ ạ ấ ố ợ h p không có s n đã h n ch  s n xu t ra nh ng s n ph m g m ch t l ng cao ph c v ụ ụ

ị ườ ủ ầ ế ớ ạ ớ ệ ồ nhu c u c a th  tr ng th  gi i. Ngu n nguyên li u nhâp ngo i v i giá thành cao làm

ủ ả ị ườ ả ạ ẩ ả ế ớ ề ộ ư gi m kh  năng c nh tranh c a s n ph m trên th  tr ng th  gi i. Hay nh  ngh  m c m ỹ

ơ ở ộ ế ệ ấ ỗ ỹ ngh , t ệ ừ ướ  tr ệ ẫ c đ n nay các c  s  m c m  ngh  v n dùng nguyên li u g  cao c p, nay

ử ừ ề ầ ế ấ ỗ ồ ả ử đóng c a r ng làm cho ngu n g  khan hi m nên giá tăng lên g p nhi u l n, gi s  có

ỗ ượ ề ạ ả ỏ ỗ nhâp g  thì cũng không nhâp đ ỏ ố   ả c g  quý. Ngh  ch m kh m ph i dùng v  trai, v   c

ướ ề ố ượ ỉ ả ư ề ấ ượ trong n c nh ng khai thác nhi u nên không ch  gi m v  s  l ng mà ch t l ng cũng

ỏ ố ủ ệ ắ ả ố ỏ gi m. Vi c nhâp v   c, v  trai c a Trung Qu c, Singapore thì quá đ t nên hàng bán ra

ượ ề ủ ụ ể ể ấ ấ khó đ c ch p nhân. Đ  khôi ph c và phát tri n các ngành ngh  th  công, nh t là ngành

ề ủ ế ượ ầ ỹ ể ể ạ ồ ệ ngh  th  công m  ngh , chúng ta c n có chi n l c dài h n đ  phát tri n ngu n nguyên

ề ữ ề ủ ệ vât li u cho ngành ngh  th  công mang tính b n v ng. [54; 4,193­194]

ộ ỹ ậ ệ Trình đ  k  thu t và công ngh

ề ủ ệ ướ ỹ ừ ề ệ ạ ố Ngành ngh  th  công m  ngh  n c ta đang t ế    truy n th ng ti n lên hi n đ i và

ộ ế ố ế ừ ấ ỏ h i nhâp kinh t qu c t ầ . T  đó, nhu c u đòi h i ph i t ả ổ ứ ạ ả  ch c l i s n xu t trong m i c ỗ ơ

30

ị ườ ừ ệ ề ạ ấ ỗ ở ả s  s n xu t, m i doanh nghi p và trong ph m vi t ng làng ngh . Th  tr ộ ị ng n i đ a và

ớ ố ớ ề ủ ể ẩ ầ ạ ấ xu t kh u phát tri n nhanh chóng đã đ t ra yêu c u hoàn toàn m i đ i v i ngh  th  công

ệ ỹ ướ ỏ ố ượ ế ờ ạ ấ m  ngh . Tr c h t, là đòi h i s  l ộ ng hàng hoá tăng g p b i, th i h n giao hàng b ị

ẽ ằ ế ấ ầ ạ ộ ố ồ ợ kh ng ch  ch t ch  b ng h p đ ng; do đó, yêu c u tăng nhanh năng su t lao đ ng luôn

ấ ứ ổ ế ử ụ ề ề ạ ạ ỏ ả   đ t ra r t b c bách. Nhi u ngh  đã s  d ng khá ph  bi n các lo i máy nh  trong s n

ạ ấ ệ ề ộ ử ụ ầ ấ ả xu t hàng ngày, đ c bi ư t là ngh  m c, h u nh  đã s  d ng máy trong t t c  các công

ạ ủ ả ề ấ ườ ể ự ự ệ đo n c a s n xu t. Nhi u ng ủ i còn d a theo máy c a công nghi p đ  t ế ạ  ch  t o các

ơ ệ ử ụ ư ệ ấ ả ả ả ấ ơ ộ ấ   máy đ n gi n dùng đ ng c  đi n, s  d ng r t hi u qu  trong s n xu t nh  máy khu y

ơ ệ ụ ề ủ ế ấ ọ ả ơ s n ta, máy se t , d t l a... Các ngh  th  công ngày nay r t chú tr ng đ n các gi i pháp

ể ử ư ỹ ủ ệ ệ ấ ỹ ế ế k  thuât c a công nghi p đ  x  lý và ch  bi n nguyên li u nh  k  thuât th m các­bon

ủ ệ ế ề ẩ ấ ỗ ượ trong ngh  mây, tre, lò s y g ... Các ch  ph m c a công nghi p cũng đ c dùng khá ph ổ

ề ạ ơ ư ự ủ ế ấ ạ ạ ạ bi n, nh  các lo i keo dán, ch t ph  bóng b  m t, s n màu, các lo i nh a... T i các c ơ

ấ ớ ế ổ ứ ả ấ ủ ệ ể ở ả s  s n xu t l n, còn ti p thu cách t ch c s n xu t c a công nghi p đ  phân chia quá

ế ớ ề ấ ạ ả ộ ố trình s n xu t thành nhi u công đo n liên k t v i nhau, b  trí lao đ ng chuyên môn hoá

ừ ệ ề ệ ầ ậ ổ ớ   ạ ủ cao theo t ng ph n vi c. Do v y, di n m o c a làng ngh  TCMN ngày nay đã đ i m i

ể ấ ứ ệ ắ ơ ượ ề ộ mang s c thái công nghi p h n, ch  không th  th y đ c m t  làng ngh   đúng nh ư

ệ ử ụ ớ ự ề ả ậ ấ ố ớ ợ ớ ỹ ạ   truy n th ng. V i vi c s  d ng h p lý các k  thu t m i vào s n xu t, v i s  sáng t o

ớ ủ ẫ ượ ả ồ ề ệ ể ế ố m i c a các ngh  nhân, tính truy n th ng v n đ c b o t n và phát tri n; n u không, t ự

ộ ầ ẽ ị ướ ự ẽ ủ ể ệ ạ nó s  b  mai m t d n tr c s  phát tri n m nh m  c a công nghi p.

ế ứ ệ ệ ệ ạ ố ề Quá trình hi n đ i hoá công ngh  truy n th ng là công vi c h t s c khó khăn,

ự ỉ ạ ộ ế ả ế ẽ ề ặ ố   ph i ti n hành theo m t ti n trình dài trong nhi u năm, có s  ch  đ o ch t ch  và th ng

ồ ự ủ ạ ể ỗ ợ ề ả ấ ồ ờ ơ ở ả   nh t, đ ng th i ph i có ngu n l c đ  m nh đ  h  tr  cho các làng ngh , các c  s  s n

ự ả ấ ươ ế ố ộ xu t. Trong d  th o ch ệ   ng trình khuy n công qu c gia 2006­2010 do B  Công nghi p

ủ ướ ự ủ ệ ể ươ xây d ng, trình Th  t ng Chính ph  phê duy t cũng đã có ti u ch ng trình này. Đây s ẽ

ả ế ể ả ự ự ệ ề ệ ấ ố là gi i pháp thi ả   t th c th c hi n HĐH công ngh  truy n th ng đ  s n xu t các s n

ẩ ủ ph m th  công. [33]

*J

/

C7

C7

C7

C7

ề ủ ộ ạ ộ ộ ộ ề Trình đ  đào t o, trình đ  tay ngh  c a đ i ngũ lao đ ng làm ngh

ự ề ệ ơ ầ   Ngày nay, trong quá trình th c hi n CNH, ngành ngh  nông thôn không đ n thu n

ỉ ử ụ ủ ụ ữ ệ ộ ộ ề   ớ ch  s  d ng lao  đ ng có kinh nghi m, v i nh ng công c  lao đ ng th  công truy n

31

ự ữ ủ ề ớ ộ ố ộ ố th ng, mà còn có s  đan xen gi a lao đ ng th  công truy n th ng v i lao đ ng có trình

ệ ệ ế ợ ệ ổ ữ ề ộ ạ ể ả   đ  chuyên môn cao, k t h p gi a công ngh  c  truy n và công ngh  hi n đ i đ  s n

ữ ẩ ả ấ ộ ạ ệ ẫ ạ ừ xu t ra nh ng s n ph m v a mang tính dân t c cao, l ẹ i có m u mã đ p, hi n đ i đáp

ứ ượ ị ườ ủ ầ ạ ề ướ ệ ng đ c nhu c u tiêu dùng đa d ng c a th  tr ạ ng. Vi c d y ngh  tr ủ ế   c đây ch  y u

ươ ứ ề ừ ờ theo ph ề ng th c truy n ngh  trong các gia đình t ờ  đ i này sang đ i khác và ch ỉ khuônlaị

ệ trongt ngừ làng. Hi n nay, vi cệ phát tri nể m nhạ kinh t ế ư  t nhân hình

ề ậ ệ ế ề ạ ớ ượ thành các l p d y ngh  t p trung đã làm các bí quy t ngh  nghi p không còn đ c gi ữ    bí

ư ướ ậ ệ ạ ầ ữ ạ ạ ạ ọ m t nh  tr c kia n a. Trong giai đo n hi n t i c n đa d ng hoá các l ai hình đào t o tri

ạ ế ợ ệ ệ ề ạ ứ ự ề ậ ớ ỹ th c m  thu t, công ngh  hi n đ i k t h p v i th c hành truy n ngh  t i các làng ngh ề

ả ơ ả ể ạ ượ ự ổ ồ là gi i pháp c  b n đ  chúng ta đào t o đ ị c ngu n nhân l c  n d nh và lâu dài cho các

ể ự ệ ề ượ ụ ề ầ làng ngh . Tuy nhiên, đ  th c hi n đ ộ ơ c đi u này c n có m t c  quan ph  trách toàn b ộ

ể ế ụ ứ ụ ề ề ấ ạ các v n đ  ch  không th  ti p t c tình tr ng nhi u ngành cùng ph  trách làng ngh ề

ư ệ ợ ươ ề ề ấ ộ ố ệ ệ ộ truy n th ng nh  hi n nay. Đã có r t nhi u h i ch  th ng hi u, cu c thi ngh  nhân bàn

ượ ổ ứ ư ệ ở ữ ề ề ẫ ố tay vàng đ ch c nh ng các ngh  nhân c t nh ng làng ngh  truy n th ng v n đang

ế ấ ầ ườ ế ụ ầ ỏ ọ d n bi n m t mà không có ng ệ   i k  t c. Chúng ta c n tham quan, h c h i kinh nghi m

ướ ế ợ ứ ệ ề ể ớ ớ ủ c a các n ữ   c có ngành ngh  TCMN phát tri n, k t h p v i vi c nghiên c u v i nh ng

ể ề ủ ặ ượ ả ư ộ ự ợ đ c thù c a VN đ  đ  ra đ c các gi i pháp cũng nh  l ệ  trình th c hi n phù h p cho

ế ố ơ ả ự ề ể ể ấ ở ồ v n đ  này b i ngu n nhân l c là y u t c  b n đ  phát tri n thành công ngành ngh ề

TCMN. [9; 11,18; 28]

ậ ướ Chính sách và pháp lu t nhà n c

ư ề ề ề ờ Các làng ngh  TCTT, TCMN, cũng nh  nhi u ngành ngh  khác, bao gi ạ    cũng ho t

ộ ộ ườ ể ế ậ ủ đ ng trong m t môi tr ng th  ch . Nói cách khác, chính sách và pháp lu t c a nhà n ướ   c

ạ ộ ự ự ế ế ể ấ ả ộ ề   luôn luôn tác đ ng tr c ti p đ n ho t đ ng s n xu t, kinh doanh và s  phát tri n b n

ở ự ứ ề ễ ỏ ố ư ườ ủ ố ữ v ng các làng ngh . Th c ti n ch ng t các nhân t ch  quan nh  đ ng l i, chính

ế ế ủ ướ ờ ỳ ề ừ ế sách, thi ả t ch  c a Đ ng và Nhà n ể   c trong t ng th i k  đ u có liên quan đ n phát tri n

ề ủ ấ ủ ự ề ố ố ngành ngh  th  công truy n th ng. Th c ch t c a nhân t ố ể ế ườ  th  ch , đ ng l i, chính sách

ạ ằ ộ ườ ậ ợ ậ ụ ữ ự ặ là nh m t o ra m t môi tr ng kinh doanh thu n l ả   i, t n d ng nh ng m t tích c c, gi m

ế ậ ủ ơ ế ị ườ ữ ể ặ ệ ằ ộ thi u nh ng m t khuy t t t c a c  ch  th  tr ng, nh m nâng cao trình đ  và hi u qu ả

ộ ủ ả ế ấ kinh t ­xã h i c a s n xu t hàng hoá.

32

ề ể ể ả ệ ượ ẩ Đ  có th  giúp các s n ph m ngành ngh  TCMN Vi t Nam duy trì đ ị c v  trí

ả ắ ộ ọ ươ ầ ộ ả ồ tr ng tâm trong quá trình b o t n b n s c dân t c trong t ể   ng lai, c n có m t quan đi m

ấ ề ị ố ướ ố ợ ữ ể th ng nh t v  đ nh h ề ng phát tri n, ph i h p gi a nhi u bên liên quan. Đây chính là vai

ơ ả ủ ủ ề ẩ ả ổ trò c  b n c a chính ph . Các s n ph m ngành ngh  TCMN đang thay đ i nhanh chóng

ủ ề ể ớ ữ ạ ổ cùng v i quá trình phát tri n c a n n kinh t ế ị ườ  th  tr ng. Nh ng thay đ i đó đã t o ra

ế ố ề ậ ợ ụ ư ư ạ ấ ẩ nhi u y u t thu n l ộ   i cũng nh  khó khăn, ví d  nh  tăng kim ng ch xu t kh u, mai m t

ế ự ượ ề ị ề ề ế ụ ữ ấ ườ ố giá tr  truy n th ng, thi u l c l ng k  t c, nh ng v n đ  v  môi tr ủ   ng... Vai trò c a

ỗ ợ ả ủ ự ệ ạ ỡ chính ph  là h  tr  c i thi n tính c nh tranh giúp đ  các bên có liên quan tr c ti p t ế ớ   i

ủ ệ ề ệ ấ ả ộ ề ả s n xu t th  công, c i thi n đi u ki n v  xã h i, văn hoá, môi tr ngườ cũng như

ể ề ề ể nh ngữ v nấ đ  khác đ  ngành ngh thủcông cóth  phát

ể ộ ề ữ tri n m t cách b n v ng. [1,8­17; 2,72]

ệ ề ậ ố ỹ ờ K  thu t truy n th ng và kinh nghi m lâu đ i

ủ ẩ ả ượ ặ ư ạ ọ ở Các s n ph m TCMN c a VN đ c đ c tr ng b i hai khía c nh quan tr ng là giá

ệ ề ả ố ị ả ị tr  nguyên b n và giá tr  truy n th ng. Vi c gi ữ ượ  đ ế ứ   c tính nguyên b n có vai trò h t s c

ể ở ộ ị ườ ọ ủ ẩ ạ ướ quan tr ng đ  m  r ng th  tr ớ ả ng, c nh tranh v i s n ph m c a các n c châu Á khác.

ả ắ ả ồ ẽ ề ầ ố ị ử ụ   Công tác b o t n giá tr  truy n th ng s  góp ph n nâng cao b n s c văn hoá VN, s  d ng

ả ồ ủ ệ ạ ẩ ả ồ ớ ề   các s n ph m th  công trong sinh ho t hàng ngày đ ng nghĩa v i vi c ‘’b o t n truy n

ố ườ ế ố ố ề ả ố ưở th ng trong môi tr ng s ng”. Y u t truy n th ng có vai trò  nh h ố   ấ ị ng nh t đ nh đ i

ể ủ ớ ự ề ố ọ ỉ v i s  phát tri n c a các làng ngh  TCMN. Đây là nhân t ố    quan tr ng không ch  chi ph i

ủ ư ạ ộ ố ả ờ ố ự ổ ấ ả ị ủ   các ho t đ ng s n xu t mà chi ph i c  tiêu dùng và đ i s ng c a c  dân. S   n đ nh c a

ệ ạ ề ề ề ề ố ố ạ các làng ngh  là đi u ki n t o ra tính truy n th ng và truy n th ng l ầ i góp ph n giúp cho

ế ố ề ể ố ơ ụ ề ệ ố ề làng ngh  phát tri n truy n th ng cao h n. Y u t truy n th ng hi n nay có tác d ng hai

ự ố ớ ự ự ừ ể ủ ề ặ ừ ề ấ ặ m t, v a tích c c v a tiêu c c đ i v i s  phát tri n c a các làng ngh . V n đ  đ t ra là

ụ ượ ự ế ệ ệ ộ ủ ư ạ ẫ ọ ứ làm sao  ng d ng đ c s  ti n b  c a khoa h c­ công ngh  hi n đ i nh ng v n gi ữ

ượ ế ố ữ ữ ề ẩ ả ậ ả ắ ộ ố đ c nh ng y u t ủ    truy n th ng mang đ m b n s c dân t c và nh ng s n ph m c a

ả ượ ề ố ị ườ ế ậ ủ ệ ộ ề làng ngh  truy n th ng ph i đ c ti p nh n trong th  tr ng c a xã h i hi n nay. [9,54;

7,26]

33

ộ ố ố M t s  các nhân t khác

ườ ễ * Ô nhi m môi tr ng

ế ượ ả ườ ế ố ị ướ Chi n l ệ c b o v  môi tr ng qu c gia đ n năm 2010 và đ nh h ế ng đ n năm

ế ượ ả ườ ể ậ ấ ộ 2020 xem Chi n l ệ c b o v  môi tr ờ ủ   ng là b  ph n c u thành không th  tách r i c a

ế ượ ơ ở ề ể ế ể ả ả ọ ộ Chi n l ữ   c phát tri n kinh t ­xã h i, là c  s  quan tr ng b o đ m phát tri n b n v ng

ấ ướ ụ ề ể ệ ờ đ t n c. Trong th i gian qua, vi c khôi ph c và phát tri n ngành ngh  TCMN đã mang

ạ ầ ạ ờ ố ệ ệ ả ậ ườ l i hi u qu  cao, góp ph n t o vi c làm, nâng cao thu nh p và đ i s ng cho ng i lao

ả ộ ạ ề ị ươ ạ đ ng, xoá đói gi m nghèo t i nhi u đ a ph ng. Tuy nhiên, do công tác quy ho ch và t ổ

ự ứ ề ể ệ ạ ươ ượ ch c th c hi n phát tri n ngành ngh  này t ộ ố ị i m t s  đ a ph ư ng ch a đ c quan tâm

ề ế ụ ứ ự ủ ề ả ấ ệ ạ   ể đúng m c; nhi u làng ngh  ti p t c phát tri n d a vào s n xu t th  công, công ngh  l c

ễ ậ ườ ấ ướ ả ưở ế ớ ứ ự h u, gây ô nhi m môi tr ng không khí, đ t, n c,  nh h ng tr c ti p t i s c kho ẻ

ồ ộ c ng đ ng. [50; 23]

ề ễ ấ ườ ả ố ề ạ V n đ  ô nhi m môi tr ng mà các làng ngh  TCMN đang ph i đ i m t không

ỉ ớ ạ ề ả ạ ưở ườ ở ch  gi i h n trong ph m vi các làng ngh  mà còn  nh h ế ng đ n ng i dân các vùng

ề ả ườ ườ ề ế ộ ỉ lân cân. Đi u này là do c  ng ộ i lao đ ng và ng ệ   i thuê lao đ ng đ u ch  nghĩ đ n vi c

ợ ế ứ ư ữ ế ợ ủ ệ ả tăng thu nhâp và l i ích kinh t ch  ch a nghĩ đ n nh ng ích l i c a công tác b o v  môi

ườ ư ự ủ ề ơ ộ ị tr ữ   ng cũng nh  th c thi các quy đ nh v  an toàn lao đ ng. Chính ph  và các c  quan h u

ủ ừ ị ươ ầ ớ ề ề ứ ẻ ấ ườ quan c a t ng đ a ph ng c n quan tâm t i các v n đ  v  s c kho  và môi tr ủ   ng c a

ủ ể ủ ệ ề ả ấ các ch  th  tham gia vào s n xu t th  công (doanh nghi p, làng ngh ) và nâng cao nhân

ứ ủ ọ ế ễ ạ ườ ề ệ ứ ẽ ẻ th c c a h . N u châm tr , tai ho  môi tr ng, v  b nh tât, s c kho  nhân dân s  ngày

ứ ề ắ ắ ọ ướ ơ ờ càng nghiêm tr ng và các làng ngh  ch c ch n đ ng tr ơ   ả c nguy c  ph i di d i đi n i

khác. [1,6­37; 24]

ơ ữ ệ * S  h u trí tu

ế ớ ự ễ ằ ỉ ộ ề ể M t n n kinh t phát ệ Ngày nay, kinh nghi m và th c ti n th  gi i ch  ra r ng :

ị ộ ươ ượ ự ữ ộ trien on đ nh vái toc đ  tăng tr ng cao đ ề   c hình thành d a trên m t trong nh ng n n

ậ ề ở ữ ệ ữ ở ữ ệ ả t ng là h  thong pháp lu t v  s  h u trí tu  v ng ch c. ộ   ắ  S  h u trí tu  (SHTT) là m t ệ

ế ố ư ủ ủ ệ ạ ố ị y u t then ch t trong công vi c ho ch đ nh chính sách c a chính ph  cũng nh  trong

ế ượ ự ệ ạ ủ ề ệ ế vi c xây d ng k  ho ch chi n l ố ớ c c a doanh nghi p.  Đ i v i ngành ngh  TCMN,

ủ ầ ể ệ ẫ ế ế ế ệ Chính ph  c n có các bi n pháp đ  phát huy m u mã thi t k , bí quy t công ngh  và xây

34

ự ề ệ ế ế ẫ ề ệ ấ d ng khái ni m v  thi ẫ   ề t k  m u mã, xem xét các v n đ  pháp lý v  vi c sao chép m u

ệ ả ở ữ ệ ả ề ợ ề ệ ả ể mã và b o v  b n quy n theo luât s  h u trí tu , b o v  quy n l i chính đáng đ  các

ầ ư ọ ế ế ằ ạ ợ ế ủ doanh nghiêp chú tr ng đ u t vào quy trình thi t k  nh m t o ra các l i th  c a mình

ị ườ ữ ệ ể ế ồ ờ ượ trên th  tr ng, đ ng th i có nh ng khuy n cáo đ  các doanh nghi p tránh đ ắ   c các r c

ủ ề ể ả ẫ ấ ố ề ấ r i v  v n đ  pháp lý khi sao chép m u mã, ki u dáng c a các nhà s n xu t kinh doanh

ị ườ ấ ệ ẩ ấ ệ khác, nh t là trên th  tr ng xu t kh u. Tuy nhiên, hi n nay các DN Vi ư   ẫ t Nam v n ch a

ọ ẫ ề ề ế ấ ả ọ ố ạ chú tr ng đ n v n đ  đăng ký b n quy n là do h  v n kinh doanh theo l i ch y theo l ợ   i

ướ ắ ị ướ ữ ự ề ạ nhuân tr ư c m t, ch a có đ nh h ể ng lâu dài cho s  phát tri n b n v ng. M t khác, dù

ệ ự ủ ư Luât SHTT c a VN đã có hi u l c nh ng thủ t cụ đăng ký b nả

ườ ồ quy nề còn r m rà, r cắ ề r i,ố có nhi u ch ng

ẻ ấ ả ỏ ớ ướ chéo, mang tính ch t hành chính. Qu n lý thì quá l ng l o so v i các n ự   c trong khu v c

ế ớ ứ ư ế ề ế ả ờ ch  ch a nói đ n th  gi i. Th i gian hoàn thành quá lâu khi n nhi u DN n n mà b ỏ

ộ cu c. [8,244; 27]

Ủ Ẻ Ệ 1.5. TÌNH HÌNH VÀ KINH NGHI M PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M Ỹ

Ệ Ủ ƯỚ Ớ Ở Ệ NGH  C A CÁC N C TRÊN THE GI I VÀ VI T NAM.

ướ ớ Các n c trên the gi i

* Indonesia

ướ ươ ố ớ ấ Indonesia là n ệ c có di n tích t ấ   ng đ i l n, đông dân nh t Đông Nam Á. V n

ư ề ượ ư ẽ ặ ạ ố ộ đ  CNH nông thôn ch a đ c Indonesia đ t ra m t cách m nh m  nh  Trung Qu c và

ướ ạ ộ ư ủ ế ắ ọ các n c Đông­B c Á, nh ng chính ph  cũng có chú tr ng đ n các ho t đ ng kinh t ế

ệ ở ề ươ ngoài nông nghi p ủ  nông thôn. Chính ph  Indonesia đã đ  ra ch ể   ng trình phát tri n

ề ể ệ ở ủ ế ạ ổ ứ ngành ngh  ti u th  công nghi p nông thôn trong các k  ho ch 5 năm, t ch c ra trung

ợ ệ ớ ỏ ặ ệ ớ ệ ố ươ tâm tr giúp công nghi p nh , đ t m i quan h  v i công nghi p l n, có ch ng trình

ị ườ ứ ề ấ ầ ơ ở ể ệ ả nghiên c u ti m năng s n xu t, nhu c u th  tr ng, làm c  s  cho vi c phát tri n công

ủ ệ ề ế ỏ nghi p nh . Chính ph  đã đ  ra các chính sách khác nhau trong đó chú ý đ n chính sách

ế ế ư ế ế ề ả ẩ ấ ỏ ệ khuy n khích v  thu  và  u tiên công nghi p nh  ch  bi n nông s n xu t kh u. Cùng

ủ ệ ề ớ ổ ộ ồ ủ ệ H i đ ng th  công nghi p quoc gia v i vi c đ  ra chính sách, chính ph  đã t ứ  ch c ra

ư ổ ứ ủ ể ể ệ ằ ẩ Indonesia nh m thúc đ y các ngành ti u th  công nghi p phát tri n nh  t ch c thi thi ế   t

ế ẫ ổ ứ ộ ợ ể ủ ể ệ ả ẩ Trung tâm k  m u mã, t ch c h i ch  tri n lãm các s n ph m ti u th  công nghi p và

35

ỗ ợ ể ữ ể ệ ả ủ ể ể phát tri n ti u th  công nghi p ổ ự   ệ  đ  qu n lý, h  tr  ti u th  công nghi p. Nh ng n  l c ủ

ự ệ ạ ộ ố ệ ả ủ c a Indonesia trong lĩnh v c công nghi p hoá nông thôn đã đem l ấ   i m t s  hi u qu  nh t

ố ệ ề ở ấ ị Ở ả Java, s  li u đi u tra  đ nh. đ o ề ủ  10 làng có ngành ngh  th  công cho th y 44% lao

ạ ộ ề ộ ế ặ đ ng nông thôn có tham gia ít ho c nhi u vào các ho t đ ng kinh t ệ    ngoài nông nghi p

ở ơ ở ả ấ ể ệ ở (19% làm ủ  các c  s  s n xu t ti u th  công nghi p và 16% làm ơ ở ị  các c  s  d ch v ụ

ậ ủ ở ừ ệ ấ ồ nông thôn). Thu nh p c a nông dân đây t các ngu n ngoài nông nghi p trong m y năm

ầ ừ ấ ậ ổ g n đây tăng t ả    12% lên 23% t ng thu nh p. [11,88­94] Indonesia là nhà cung c p s n

ế ớ ấ ẩ ể ượ ả ằ ẩ ế ạ ớ ph m mây l n nh t th  gi i. Các s n ph m làm b ng mây không th  đ ằ   c ch  t o b ng

ứ ạ ư ằ ả ạ ẩ ả máy móc nên ph i làm b ng tay, khá ph c t p, nh ng l ấ   ờ i là s n ph m th i trang cao c p

ố ớ ườ ế ố ệ ề ệ ồ ồ đ i v i ng i tiêu dùng. Ngoài vi c có ngu n nguyên li u d i dào, nhi u y u t khác đã

ị ườ ự ủ ị ườ ụ ồ ạ t o nên s  thành công c a th  tr ằ ng đ  gia d ng b ng mây trên th  tr ề   ng. Chính quy n

ế ế ế ộ ể   Indonesia và  JETRO  khuy n khích các nhà ch  bi n Indonesia tham gia các cu c tri n

ươ ạ ở ề ố ượ ậ ả ậ ậ ộ ủ lãm th ng m i Nh t. Nh t B n nh p đ  10% v  s  l ng hàng năm c a Indonesia.

[5]

ậ ả * Nh t B n

ề ủ ủ ề ề ả ậ ố ố ờ Ngh  th  công truy n th ng c a Nh t B n có truy n th ng lâu đ i. T  th i c ừ ờ ổ

ề ố ắ ở ạ ử ế ạ ị ể ờ đ i, ngh  g m, điêu kh c NB đã ra đ i và phát tri n. Các giai đo n l ch s  ti p theo

ữ ề ệ ề ấ ướ ư ể ể ề nhi u ngành ngh  TCTT xu t hi n và có nh ng b c phát tri n đáng k  nh  : ngh  rèn

ế ỷ ứ ậ ệ ề ệ ồ ố ồ ơ ế ề ệ ạ đúc kim lo i, đ  g m, đ  s n mài... V  ngh  d t, đ n th  k  th  VIII, ngh  thu t d t đã

ạ ớ ỉ ờ ạ ề ệ ẩ ạ ả ớ ỹ đ t t i đ nh cao v i nhi u s n ph m đa d ng và tuy t m . Th i đ i Edo (1615­1866)

ượ ề ủ ủ ề ạ ọ ố ớ ỷ đ ả   c g i là k  nguyên vàng c a ngh  th  công truy n th ng v i các lo i hàng hoá s n

ấ ướ ắ ấ ể ự ỡ ề ủ ề ố ấ xu t trên kh p đ t n ứ   c NB. Ba ngh  th  công phát tri n r c r  nh t là ngh  g m s ,

ề ệ ề ơ ạ ướ ả ưở ủ ộ ngh  s n và ngh  d t. Giai đo n 1868­1926, d i  nh h ng c a công cu c Minh Tr ị

ấ ướ ễ ổ ệ ớ ề ế duy tân, trên đ t n ộ ự c NB đã di n ra m t s  thay đ i mãnh li t do ti p xúc v i n n văn

ươ ủ ề ấ ố ị ị minh ph ờ   ầ ng Tây. V  trí các ngành ngh  TCTT d n m t đi v  trí v n có c a nó trong đ i

ủ ườ ướ ậ ườ ứ ự ậ ậ ố s ng c a ng i dân NB tr c đây. Vì v y, ng i Nh t đang có s  nh n th c và đánh giá

ạ ố ớ ấ ượ ủ ề ệ ộ ố ả l i vai trò c a ngành ngh  TCTT đ i v i vi c nâng cao ch t l ng cu c s ng, b o v ệ

ườ môi tr ng.

ề ể ề ở ữ ủ ệ ổ Trong quá trình CNH, nh ng ngành ngh  ti u th  công nghi p c  truy n ậ    Nh t

36

ữ ả ộ ị ạ ẫ ượ ể ở B n không nh ng không b  mai m t mà trái l i nó v n đ c duy trì và phát tri n nông

ị ấ ề ề ề ế ộ ố thôn, trong các h  nông dân, các làng ngh  và th  tr n có ngh  truy n th ng. Qua k t qu ả

ề ố ở ậ ả ề ể ủ ệ đi u tra th ng kê, ư ế ế    Nh t B n có 876 ngh  ti u th  công nghi p khác nhau nh  ch  bi n

ươ ư ộ ạ ỷ ả ụ ươ ự ự ế ẩ ằ ả ậ l ng th c, th c ph m b ng nông s n, thu  s n (nh  b t g o, mi n, đ u ph , t ng,

ấ ượ ề ệ ứ ề ế ắ ả ằ d m, r ằ u sakê, m m...), ngh  đan lát b ng tre n a, ngh  d t chi u, bao t ơ   i b ng r m,

ề ệ ụ ắ ỗ ệ ố ề ủ ứ ơ ạ ỹ ngh  th  công m  ngh  (g m s , s n mài, ch m kh c g ), ngh  d t l a may áo kimônô,

ậ ổ ế ụ ớ ề ổ ệ ổ ề ề ế ề   ngh  rèn nông c  v i công ngh  c  truy n rèn ki m Nh t n i ti ng... Ngh  c  truy n

ữ ướ ế ị ườ ầ ơ ủ ơ s n mài đã trãi qua nh ng b c thăng tr m trong c  ch  th  tr ờ ỳ ng c a th i k  CNH, có

ờ ỳ ị ượ ề ủ ề ủ ề ổ th i k  th nh v ề   ng và có lúc suy thoái. Ngh  rèn là ngh  th  công c  truy n c a nhi u

ị ấ ở ề ữ ả ậ ộ làng ngh  và th  tr n ị ấ  Nh t B n, th  tr n TAKEO, t nh ị   ỉ GIFU  là m t trong nh ng đ a

ươ ề ừ ề ổ ế ụ ạ ộ ế ẫ ph ng có ngh  rèn c  truy n t 700­800 năm nay, đ n nay v n ti p t c ho t đ ng sôi

ổ ở ỉ ề ậ ả ữ n i. Vào nh ng năm 1970, t nh OITA (mi n Tây Nam Nh t B n) đã có phong trào

ộ ả ẩ ỗ ế ề ể ả ằ “M i thôn làng m t s n ph m ” ề ổ  nh m phát tri n ngành ngh  c  truy n . K t qu  là ngay

ừ ấ ượ ả ầ ạ ả ẩ ượ ệ t ọ  năm đ u tiên h  đã s n xu t đ c 143 lo i s n ph m, thu đ ế   c 358 tri u USD, đ n

ấ ượ ỷ ệ ượ ả năm 1992 s n xu t thu đ c 1,2 t USD, trong đó có 378 tri u USD bán r ặ ả   u đ c s n

ị ươ ủ ệ ệ ặ ỹ ủ Sakê c a đ a ph ng, 114 tri u USD các m t hàng th  công m  ngh . Phong trào phát

ề ổ ộ ả ể ẩ ỗ ề “M i thôn làng m t s n ph m ” tri n các ngành ngh  c  truy n đó nhanh chóng lan r ngộ

ướ ậ ở ề ủ ị ả ề ề ắ ra kh p n c Nh t. Nhìn chung NB nhi u ngành ngh  th  công b  gi m sút nhi u khi

ở ướ ệ ể tr  thành n c công nghi p phát tri n. [52; 3,39­42]

* Thái Lan

ướ ệ ầ ườ ệ Thái Lan là n c có di n tích canh tác bình quân đ u ng i và di n tích bình quân

ộ ộ ấ ướ ữ ế ủ c a m t h  nông dân cao nh t trong các n c Đông Nam Á. Đ n nh ng năm 1960 Thái

ộ ướ ạ ớ ơ ả ề ế ệ ậ ẫ Lan v n là m t n c l c h u, v i h n 90% là nông dân, y u kém c  v  nông nghi p và

ị ự ệ ể ệ ầ ậ ờ công nghi p. Th i gian đ u Thái Lan t p trung vào phát tri n công nghi p đô th , d a vào

ệ ướ ố ế ữ v n và công ngh  n ư c ngoài, nh ng kinh t không nh ng không thành công mà còn lâm

ệ ể ạ ờ ị ướ ề vào tình tr ng trì tr . Sau đó Thái Lan k p th i chuy n h ạ ng CNH, đa d ng n n kinh t ế

ướ ấ ẩ ợ ế ấ ệ ấ ồ ộ h ng vào xu t kh u, phát huy l ể   i th  đ t và ngu n lao đ ng, l y nông nghi p làm đi m

ế ế ề ẩ ạ ả ấ ấ ẩ ặ ố ự t a, đ y m nh s n xu t, ch  bi n và xu t kh u các m t hàng truy n th ng, nông, lâm,

ỷ ả ự ủ ể ệ ồ ờ ọ ọ   thu  s n đ ng th i xây d ng và phát tri n các ngành công nghi p m i nh n, có tr ng

ể ả ể ấ ấ ẩ ả ả ạ ẩ đi m đ  s n xu t và xu t kh u các s n ph m có kh  năng c nh tranh cao. Các ngành

37

ư ứ ề ế ề ạ ố ồ ượ ngh  truy n th ng nh  ch  tác vàng b c, đá quý và đ  trang s c, đ c duy trì và phát

ề ả ể ạ ế ớ ứ ứ ẩ ẩ ạ ấ tri n t o ra nhi u s n ph m hàng hoá xu t kh u đ ng vào lo i th  hai trên th  gi i, do

ượ ệ ỹ ề ớ ề ủ ệ ậ ế ợ k t h p đ c tay ngh  c a các ngh  nhân lành ngh  v i công ngh , k  thu t, thi ế ị  t b

ứ ổ ề ở ệ ạ ướ ỉ ả ứ ề ố hi n đ i. Ngh  g m s  c  truy n Thái Lan tr ầ   ấ ể c đây ch  s n xu t đ  đáp  ng nhu c u

ướ ể ầ ướ ở trong n c. G n đây ngành này đã phát tri n theo h ặ   ng CNH, HĐH và tr  thành m t

ạ ệ ớ ứ ề ả ấ ạ ẩ hàng xu t kh u thu ngo i t l n th  hai sau g o. Chi ng Mai là trung tâm s n xu t đ ấ ồ

ấ ố ớ ượ ấ ớ ố ượ ể ả g m l n nh t Thái Lan, đang đ c phát tri n, đi vào s n xu t v i kh i l ớ ng l n và

ượ ự ế ươ ủ đang đ c tích c c xúc ti n ch ề ng trình nâng cao tay ngh  cho công nhân c a các xí

ủ ệ ế ấ ẩ ố ố ồ ộ   nghi p g m . Cho đ n nay, 95% hàng g m xu t kh u c a Thái Lan là đ  trang trí n i

ồ ư ấ ệ th t và đ  l u ni m. [44,99; 11,118]

ự ứ ế ổ ươ ậ ả ạ ỡ ủ Thông qua s  giúp đ  c a T  ch c Xúc ti n th ng m i Nh t B n (JETRO),

ỗ ả ủ ự ể ẩ ỗ ạ ị Chính ph  Thái Lan đã tri n khai d  án “M i làng m i s n ph m” t i các đ a ph ươ   ng

ả ướ ớ ệ ẩ ị ươ ủ ạ trong c  n c. JETRO  đã gi ả i thi u các s n ph m đ a ph ng c a Thái Lan t i th ị

ườ ứ ủ ả ậ ỡ tr ng Nh t B n, các chuyên gia c a NB đã giúp đ  Thái Lan trong nghiên c u và phát

ị ế ủ ể ả ẩ ớ ườ ệ ậ ơ ợ tri n s n ph m phù h p v i th  hi u c a ng i Nh t. Hi n nay, Thái Lan có h n 10.000

ẩ ượ ả ự ể ấ ả ả ả s n ph m đ ẩ   c s n xu t và phát tri n theo d  án trên, trong đó có kho ng 460 s n ph m

ấ ượ ể ả ẩ ọ ớ ố ố ỷ b ướ ầ ượ c đ u đ c bình ch n là các s n ph m tiêu bi u v i ch t l ng t t. U  ban qu c gia

ỗ ả ự ự ế ể ệ ạ ẩ ỗ ọ   ự Thái Lan đã xây d ng k  ho ch th c hi n D  án “M i làng m i s n ph m” đ  bình ch n

ẫ ả ự ể ẩ ạ ẩ ẩ ả ươ các s n ph m tiêu bi u, đ y m nh bán hàng và xây d ng m u s n ph m cho t ng lai.

ỉ ạ ự ự ệ ế ề ệ ắ ố ớ ọ   V i quy t tâm th c hi n d  án, UB Qu c gia đã đ  ra nguyên t c ch  đ o vi c bình ch n

ổ ậ ấ ủ ỗ ỉ ủ ể ả ẩ ạ ẩ ả s n ph m “Tiêu bi u”, s n ph m n i b t nh t c a m i t nh c a Thái Lan trên ph m vi

ả ẩ ố ượ ự ả ẩ ọ qu c gia. Các s n ph m đ c bình ch n d a trên các tiêu chí : s n ph m có nhãn mác lâu

ấ ổ ấ ượ ề ấ ẩ ả ớ ờ ị ả đ i, có ti m năng xu t kh u, s n xu t  n đ nh v i ch t l ầ ủ   ng cao, tho  mãn nhu c u c a

ề ả ố ẩ khách hàng, s n ph m truy n th ng.[34]

ươ ị Các đ a ph ng trong n ướ c

ể * Tình hình phát tri n chung

ệ ạ ả ủ ệ ẩ ả Vi t Nam hi n có kho ng 200 lo i s n ph m th  công khác nhau, trong đó đa

ử ể ể ầ ớ ị ph n đã trãi qua l ch s  phát tri n hàng trăm năm song song v i quá trình phát tri n kinh

ế ệ ủ ấ ướ ộ ụ ủ ư ả ẩ t xã h i, văn hoá và nông nghi p c a đ t n c. Ví nh  s n ph m l a c a Hà Đông (Hà

38

ử ả ẩ ầ ộ ị ồ   ố Tây) có trên 1.700 năm l ch s , s n ph m g m Bát Tràng (Hà N i) đã có g n 500 năm t n

ạ ề ở ừ t i, ngh  đan mây tre Phú Vinh (Hà Tây) cũng đã hình thành t cách đây 700 năm. Trong

ở ạ ả ạ ấ ư ắ ặ ộ ỉ ạ kho ng 10 năm tr  l i đây, m c dù ch  là m t giai đo n r t ng n nh ng l ề i có nhi u thay

ể ấ ề ủ ớ ả ủ ấ ổ đ i nh t so v i c  quá trình phát tri n r t dài c a ngành ngh  th  công VN. Kh i l ố ượ   ng

ở ộ ẫ ấ ả ẩ ẩ ả s n ph m làm ra đã tăng và m  r ng r t nhanh, m u mã s n ph m cũng đã nhanh chóng

ể ừ ẫ ề ề ẫ ố ỏ ố ướ chuy n t m u mã truy n th ng sang ph ng theo m u mã truy n th ng. Xu h ng này

ế ụ ẫ ả ươ ướ ị ườ ủ ầ có kh  năng v n ti p t c trong t ng lai tr c nhu c u c a th  tr ng ngày càng m ở

r ng.ộ

ộ ặ ề ể ổ B  m t làng ngh  TCMN đang thay đ i nhanh chóng do VN đang chuy n sang

ế ườ ụ ế ẩ ấ kinh t thi tr ng và khuy n khích xu t kh u. Quá trình CNH và áp d ng chính sách

ẩ ả ủ ế ể ệ ề ấ khuy n khích phát tri n ngành ngh  nông thôn, vi c thúc đ y s n xu t hàng th  công làm

ứ ủ ậ ườ ụ ệ tăng m c thu nh p bình quân c a ng ệ ớ   i dân nông thôn, vi c áp d ng các công ngh  m i

ổ ế ự ượ ề ủ ộ đang ngày càng ph  bi n. L c l ng lao đ ng trong ngành ngh  th  TCMN đang có s ự

ợ ủ ự ượ ể ề ề ị ộ chuy n d ch, ngày càng có nhi u th  th  công có tay ngh  cao và l c l ng lao đ ng tr ẻ

ự ế ệ ị ưở ấ ả ủ ẩ ả tìm đ n khu v c đô th  làm vi c cho các nhà máy, x ớ   ng s n xu t s n ph m th  công l n

ề ở ọ ố ớ ư ạ ộ đang m c lên ngày càng nhi u ngo i ô các thành ph  l n nh  Hà N i, TP.HCM. Thúc

ẩ ả ủ ấ ọ ở ấ ỉ ươ ở đ y s n xu t th  công đã tr  thành chính sách quan tr ng c p t nh và Trung ng nên

ề ớ ụ ề ượ ể ạ ể ế các làng ngh  m i và các c m làng ngh  đang đ c khuy n khích phát tri n đ  t o ra s ự

ưở ổ ị ở ự ệ ề ạ tăng tr ng  n đ nh khu v c nông thôn, t o công ăn vi c làm. Ngành ngh  TCMN đang

ượ ế ạ ắ ố ự ả ư ể ấ ỏ đ c b  trí, s p x p l i, chính sách chuy n khu v c s n xu t ra kh i khu dân c  đã và

ượ ả ả ự ệ ệ ả ấ ằ ộ đang đ ể   c th c hi n nh m nâng cao hi u qu  s n xu t, phân công lao đ ng, gi m thi u

ễ ườ ậ ợ ữ ể ề ô nhi m môi tr ng. Nhìn chung, ngành ngh  TCMN đang có nh ng đi m thu n l i trong

ư ữ ộ ạ ầ ế ạ ạ ớ ả giai đo n m i cũng nh  nh ng h n ch  mang tính n i t i c n gi ự   ế ể ế ụ i quy t đ  ti p t c th c

ụ ượ ủ ệ ế ắ ể ượ ợ hi n vai trò c a mình. N u kh c ph c đ ế c các đi m y u, phát huy đ c các l ế i th  thì

ữ ẽ ố ộ ộ ưở ể đây s  là m t trong nh ng ngành có t c đ  tăng tr ề   ng cao và đóng góp đáng k  cho n n

ế ồ ố ờ ả ế ượ ề ấ ế kinh t qu c dân, đ ng th i gi i quy t đ ề ề c nhi u v n đ  v  văn hoá, kinh t ộ    và xã h i

ủ ấ ướ c a đ t n c.

ỉ * T nh Hà Tây

39

ượ ổ ứ ợ ủ ề ệ ề ấ Hà tây đã đ c m nh danh là “Đ t trăm ngh ”. Theo đi u tra c a T  ch c h p tác

ố ế ủ ế ả ầ qu c t Nhât B n (JICA), đ n nay, trong 1.460 thôn làng c a Hà Tây thì đã có g n 80%

ề ớ ề ề ế ấ ố ố s  làng có ngh , v i 411 làng ngh  (nhi u nh t toàn qu c, chi m 1/5 trong 2.017 làng

ả ướ ề ề ủ ỉ ủ ệ ẩ ả ỹ ngh  trong c  n c). Hàng th  công m  ngh  và s n ph m làng ngh  c a t nh Hà Tây

ợ ế ể ữ ể ấ ẩ ợ ủ ế ủ ự ự th c s  có l i th  đ  phát tri n xu t kh u. Nh ng l i th  so sánh c a hàng th  công mỹ

ệ ngh  vàệ s nả ph mẩ làng nghề c aủ Vi t Nam đ uề hi nệ

ệ ở di n Hà Tây. [18]

ệ ạ ộ ợ ố Hi n t ề i, ngoài s  57 h p tác xã ngành ngh  TTCN còn có trên 154.000 h  tham

ả ạ ữ ệ ề ạ ấ gia s n xu t TTCN t i các làng ngh , có 305 công ty trách nhi m h u h n (TNHH), công

ầ ả ủ ệ ể ệ ấ ổ ổ ố ty c  ph n s n xu t công nghi p­ti u th  công nghi p (CN)­(TTCN). T ng v n đ u t ầ ư

ự ả ấ ủ ề ồ ố   vào khu v c s n xu t c a các làng ngh  TTCN đang ngày càng tăng, trong đó ngu n v n

ủ ư ổ ứ ụ ớ ỷ ồ ị ả ấ ừ vay  u đãi c a các t ch c tín d ng lên t i 1.080 t đ ng. Giá tr  s n xu t (GTSX) t các

ự ề ả ạ ỉ ỷ ồ ế ầ ổ khu v c làng ngh  trong t nh đ t kho ng 3.000 t đ ng/năm, chi m g n 40% t ng giá tr ị

ề ấ ẩ ậ ả ỉ ả s n xu t CN­TTCN toàn t nh. S n ph m làng ngh  Hà Tây đã thâm nh p m t s  th ộ ố ị

ườ ế ớ ủ ọ ư ề ả ậ ỹ tr ể ng tr ng đi m c a th  gi ệ   i nh  Nh t B n, EU, M ... Có khá nhi u doanh nghi p

ạ ạ ấ ẩ ỉ ừ ệ ở ư trong t nh đ t kim ng ch xu t kh u hàng hoá t 1 tri u USD tr lên nh : các công ty

ườ ế ề ộ ơ TNHH mây tre đan Yên­Tr ọ ng, Ti n Đ ng, Văn Minh, Ng c S n... và có 9 làng ngh  có

ạ ỷ ồ ề ở ườ doanh thu đ t 50 t đ ng/năm tr  lên, trong đó làng ngh  mây tre đan Yên Tr ệ   ng (huy n

ươ ạ ỹ ỷ ồ ệ ạ ỹ Ch ng M )   đ t doanh  thu 70 t ể   ề ồ ỗ   đ ng/năm;  làng ngh   đ  g   m  ngh  V n  Đi m

ườ ạ ỷ ồ ệ (huy n Th ng Tín) đ t doanh thu 105 t đ ng/năm.

ữ ủ ể ệ ạ ẩ ả ạ ỹ Bên c nh nh ng đi m m nh trên, hàng th  công m  ngh  và s n ph m làng ngh ề

ứ ướ ị ườ ữ ủ c a Hà Tây cũng đang đ ng tr ứ ủ ạ c nh ng thách th c c a c nh tranh trên th  tr ấ   ng xu t

ủ ế ề ạ ủ ế ệ ấ ả ạ ẩ ẩ ỹ kh u. Các v n đ  h n ch  : s n ph m th  công m  ngh  ít tính sáng t o, ch  y u làm

ủ ặ ẫ ẫ ẵ ặ ơ ướ ố theo m u có s n, đ n đ t hàng ho c làm theo m u mã c a n c ngoài; s  đông doanh

ệ ạ ề ẫ ả ả ẩ ẩ nghi p t ấ i các làng ngh  Hà Tây v n ph i xu t kh u s n ph m qua khâu trung gian,

ư ậ ượ ủ ậ ẩ ố ướ ch a thâm nh p đ c kênh phân ph i hàng nh p kh u c a n ế   c ngoài. Khâu xúc ti n

ươ ạ ộ ủ ế ề ạ ạ ướ th ế ể ả ng m i cũng còn nhi u h n ch , k  c  ho t đ ng xúc ti n c a nhà n ạ   c và ho t

ự ự ủ ư ệ ế ấ ộ ọ ị ủ   ơ ở ả đ ng xúc ti n c a doanh nghi p. Các c  s  s n xu t ch a th c s  coi tr ng giá tr  c a

ươ ẩ ả ữ ệ ể ề ế ấ ẩ ạ th ng hi u. Đi m y u n a là trong c nh tranh xu t kh u s n ph m làng ngh  Hà Tây

40

ệ ượ ế ồ ấ ổ ữ ắ ị thi u ngu n nguyên li u đ c cung c p  n đ nh, v ng ch c. [20]

ố * Làng g m Bát Tràng :

ờ ả ệ ằ ộ ố ạ ồ Làng g m Bát Tràng thu c huy n Gia Lâm, n m bên b  t ng n sông H ng, cách

ộ ơ ủ ề ề ầ ủ   trung tâm th  đô Hà N i h n 10 km v  phía Đông Nam. Trãi qua nhi u thăng tr m c a

ử ố ẫ ữ ượ ứ ố ị ườ ề ờ ộ ị l ch s , g m Bát Tràng v n gi c s c s ng b n bĩ nh  có m t th  tr đ ng tiêu th ụ

ướ ớ ồ ờ ồ ữ ụ ồ ộ r ng rãi trong n ệ c v i nh ng đ  gia d ng, đ  th , đ  trang trí. Hi n

ả ẩ ặ ạ ố nay, s n ph m g m Bát Tràng ngày càng phong phú và đa d ng. Ngoài các m t hàng

ề ả ứ ề ấ ẩ ả ớ ố ố ầ   truy n th ng, các lò g m bát tràng còn s n xu t nhi u s n ph m m i đáp  ng nhu c u

ướ ạ ấ ư ấ ọ ể ớ tiêu dùng trong n c nh  các lo i  m, chén, b t đĩa, l ạ ậ ệ    hoa... ki u m i, các lo i v t li u

ạ ứ ự ệ ặ ẩ ẩ ấ ơ ủ   ả xây d ng, các lo i s  cách đi n... và các s n ph m xu t kh u theo đ n đ t hàng c a

ướ ự ừ ề ơ ề ẫ ắ ớ n ố c ngoài. Bát Tràng cu n hút nhi u nhân l c t kh p n i v  sáng tác m u mã m i và

ộ ố ệ ả ệ ướ ệ ầ ấ ả ế c i ti n công ngh  s n xu t. M t s  ngh  nhân đã b c đ u thành công trong vi c khôi

ộ ố ồ ố ứ ặ ắ ụ ữ ề ể ờ ớ ổ ầ   ph c m t s  đ  g m c  truy n v i nh ng ki u dáng và men s  đ c s c th i Lý, Tr n,

ế ể ả ắ ầ ừ ệ ạ ấ Lê, M c... T  năm 2002, các ngh  nhân Bát Tràng b t đ u liên k t đ  s n xu t và tiêu

ộ ố ụ ả ứ ệ ệ ẩ ộ ườ th  s n ph m thông qua hi p h i g m s  Bát Tràng. Thông qua hi p h i, ng i Bát

ề ị ườ ơ ộ ể ắ ắ ế ớ Tràng có c  h i tìm hi u, n m b t thông tin v  th  tr ứ ng, các ki n th c m i trong công

ấ ố ệ ả ứ ươ ứ ờ ươ ệ ử ngh  s n xu t g m s , ph ng th c buôn bán th i th ạ ng m i đi n t và cách nâng cao

ơ ở ả ự ạ ấ ố ứ ệ năng l c c nh tranh. Các doanh nghi p, các c  s  s n xu t g m s  Bát Tràng đang áp

ụ ể ế ộ ườ ả ớ d ng mô hình kinh doanh theo ki u c ng tác, liên k t, th ng kho ng 5­7 nhà v i nhau

ứ ệ ổ ế ấ ố ệ ế ề ế ả ph  bi n kinh nghi m, tay ngh , bí quy t. Liên k t các nhà s n xu t g m s  hi n là cách

ố ể ự ấ ể ở ộ ừ ệ ệ ả ấ ỏ t ề   t nh t đ  các doanh nghi p nh  và v a có th  th c hi n m  r ng s n xu t trong đi u

ể ẵ ứ ề ệ ế ặ ạ ẫ ồ ố ơ ớ   đi u ki n ngu n v n còn h n ch  mà v n có th  s n sàng đáp  ng các đ n đ t hàng l n.

ộ ố ứ ế ệ ẩ ậ ấ ớ M i đây, Hi p h i g m s  Bát Tràng đã thành l p trung tâm xúc ti n xu t kh u Bát

ế Tràng và ti n hành xây d ngự th ngươ hi uệ “Bát Tràng Vi tệ nam­1.000năm truy nề

ố th ng”.

ẩ Ngoài ra, mô hình k tế h pợ s nả ph m đ a ị ph ngươ ị v iớ du l ch và xu tấ kh uẩ t iạ chỗ

ủ ự ể ệ ậ ấ ả ố ể   đang phát huy hi u qu  cao c a làng g m Bát Tràng. Có th  nh n th y s  phát tri n

ẽ ủ ự ứ ể ạ ộ ố ế m nh m  c a làng g m Bát Tràng là m t minh ch ng cho s  phát tri n kinh t cũng nh ư

ậ ủ ộ ấ ề ệ ự ề ạ ể   ư ự ộ s  h i nh p c a các làng ngh  hi n nay. Nh ng có m t v n đ  là bên c nh s  phát tri n

41

ạ ứ ướ ễ ạ ườ ộ đó, Bát Tràng l i đang đ ng tr c tình tr ng ô nhi m môi tr ng đáng báo đ ng. Theo

ườ ư ầ ệ ả ơ ố ỉ ng i dân thì hi n nay c  làng có h n 1.000 là g m trong đó ch  có ch a đ y 30% s  h ố ộ

ạ ườ ữ ẫ ằ ử ụ s  d ng lò nung khí gas, còn l i ng i dân v n dùng nh ng lò nung b ng than. Vi c s ệ ử

ụ ế ấ ả ạ ẩ ừ ư ỉ d ng than trong s n xu t kéo theo đó hàng lo t ph  ph m t ụ    than nh  x  than, khói b i...

ầ ở ạ ẹ ở làm cho b u không khí Bát Tràng luôn trong tình tr ng âm u, khét l ụ   t b i khói và b i.

ướ ề ở ạ ự ạ ế ề ả ằ Tr c th c tr ng này, chính quy n s  t ệ   ệ i đã ti n hành nhi u bi n pháp nh m c i thi n

ể ế ệ ằ ả ổ tình hình trong đó có vi c chuy n đ i sang nung b ng gas. Tuy nhiên, k t qu  cũng ch ỉ

ừ ạ ở ứ ầ ư ệ ệ ề ộ d ng l ố  m c khiêm t n do vi c đ u t i ấ    cho m t dây chuy n công ngh  nung gas r t

ơ ở ố ở ế ầ ở ỏ ố t n kém trong khi đó h u h t các c  s  làm g m đây đang còn ấ  quy mô r t nh , kinh

ự ế ỏ ỹ ủ ữ ả ẩ ậ ố ề phí không nhi u và trên th c t thì nh ng s n ph m g m đòi h i k  thu t th  công thì

ữ ứ ớ ỉ ượ ch  có nh ng lò than m i đáp  ng đ c. [66; 45; 46]

ừ ỉ ế T nh th a thiên Hu

ừ ề ể ề ế Quá trình hình thành, phát tri n ngh  và làng ngh  TCMN th a thiên Hu  trãi qua

ữ ề ầ ổ ừ ế ề ề ề ố nhi u thăng tr m, thay đ i. Nh ng năm t 1975 đ n 1989, nhi u ngh  truy n th ng đã

ớ ờ ố ộ ố ư ề ợ ộ ộ mai m t do không còn phù h p v i đ i s ng xã h i, nh ng cũng có m t s  ngh  và làng

ụ ờ ố ụ ề ể ạ ị ươ ả ế ngh  phát tri n m nh, ph c v  đ i s ng nhân dân d a ph ng, gi ệ i quy t vi c làm và

ơ ở ả ấ ợ ấ ẩ ạ ớ tham gia xu t kh u. Giai đo n này, v i hàng nghìn c  s  s n xu t h p tác xã (HTX), t ổ

ề ề ể ơ ộ ợ ộ ố   h p tác, h  cá th  thu hút h n 20.000 lao d ng, hàng năm ngành ngh  TTCN truy n th ng

ố ượ ả ấ ộ ớ ả ụ ụ ẩ và TCMN đã s n xu t ra m t kh i l ấ   ng l n s n ph m ph c v  cho tiêu dùng và xu t

ẩ ướ ư ả ườ kh u sang Liên Xô, các n c Đông Âu nh  : hàng thêu khăn tr i gi ả   ng, dép thêu, th m

ụ ệ ặ ổ ộ ộ   len, d t kim, may m c, đan len, nón lá, hàng mây, mành tre, ch i đót, m c dân d ng, m c

ế ế ươ ệ ạ ả ắ ơ ồ ỹ điêu kh c, m  ngh  ch m kh m, s n mài, đúc đ ng, giày dép da, ch  bi n l ự   ng th c,

ự ẩ ơ ạ ị ả ụ ệ ấ ấ th c ph m, c  kim khí... đem l ẩ i giá tr  s n xu t và xu t kh u hàng ch c tri u Rúp đôla,

ả ượ ị ổ ế ế ủ ữ chi m trên 45% giá tr  t ng s n l ng toàn ngành kinh t ố ừ  c a thành ph . T  nh ng năm

ề ế ế ị ườ ể ơ ơ ở ả ủ ấ 1990, khi n n kinh t đã chuy n sang c  ch  th  tr ng, các c  s  s n xu t th  công

ớ ự ế ị ườ ủ ề ể ế ộ ố ị ự truy n th ng không chuy n bi n k p v i s  bi n đ ng c a th  tr ng đã t tan rã, s ố

ượ ạ ườ ị ả ạ ấ ấ l ộ ng lao đ ng còn l i không quá 2.000 ng ẩ   i, giá tr  s n xu t và kim ng ch xu t kh u

ư ả ộ ố ề ạ ả ồ ổ   ộ ầ gi m sút m nh.. M t s  ngh  cũng mai m t d n nh  th m len, đúc đ ng, thêu ren, ch i

ữ ể ầ ị ớ   đót, mây tre, đan len, nón lá.. .Nh ng năm g n đây, ngành du l ch phát tri n cùng v i

42

ữ ợ ớ ự ế ề ủ ệ ậ ị ề nh ng ti m năng, l i th  v  các giá tr  văn hoá, ngh  thu t cùng v i s  quan tâm c a lãnh

ề ấ ả ạ ị ươ ề đ o Đ ng, các c p chính quy n  đ a ph ố   ề ủ ng, các ngành ngh  th  công truy n th ng

ắ ầ ữ ự ề ể ề ề ố ế Thành ph  đã b t đ u có nh ng chuy n bi n tích c c, nhi u ngh  và làng ngh  đã và

ở ạ ụ ể ư ộ ệ ệ ỹ ỹ đang khôi ph c phát tri n tr  l ề   ồ i nh  m c m  ngh , đúc đ ng m  ngh , thêu tay truy n

ế ệ ạ ả ơ ố ộ ỹ ườ th ng, kim hoàn, m  ngh  ch m kh m, s n son th p vàng, m c nhà r ả ng, kh m sành

ặ ả ử ự ẩ ế ế ứ s , tôm chua, mè x ng, ch  bi n th c ph m đ c s n. [60]

ạ ặ ệ ề Tóm l ề i, ngành ngh  TCTT, đ c bi ấ ớ   t là ngành ngh  TCMN đang có vai trò r t l n

ể ế ế ề ệ ệ ạ ộ trong ti n trình phát tri n kinh t xã h i hi n nay. Ngành ngh  TCMN t o vi c làm, tăng

ậ ớ ậ thu nh p cho m tộ bộph n l n lao đ ng,ộ đ cặ bi tệ là lao đ ngộ nông

ẽ ạ ề ể ợ ế ấ ồ thôn. Phát tri n ngành ngh  TCMN s  t o ra l ẩ i th  trong xu t kh u, tăng ngu n thu

ạ ệ ả ồ ể ầ ậ ồ ờ ị ị ngo i t , phát tri n ngành du l ch, đ ng th i góp ph n b o t n các giá tr  văn hoá v t th ể

ề và phi v t thậ ủ ểc a dân ộ t c. Tuy nhiên, ngành ngh này đang đ iố m tặ v iớ nhi uề

ư ạ ệ ấ ượ ệ ồ ấ ồ khó khăn nh : c n ki t ngu n nguyên li u, ch t l ễ   ộ ng ngu n lao đ ng th p, ô nhi m

ườ ự ề ầ ộ ố ị môi tr ứ ủ   ng, mai m t các giá tr  truy n th ng...Do đó, c n có s  chung tay, chung s c c a

ả ơ ừ ươ ế ị ươ ệ ệ ố các c  quan qu n lý t Trung ng đ n đ a ph ng, kh i doanh nghi p, các ngh  nhân

ườ ể ộ ế ậ ả ệ ả và ng i lao đ ng đ  thi ộ ệ ố t l p m t h  th ng gi ằ   i pháp toàn di n mang tính kh  thi nh m

ữ ụ ữ ế ể ề ạ ắ ế ụ ồ   ề kh c ph c nh ng h n ch , phát huy nh ng ti m năng đ  ngành ngh  TCMN ti p t c t n

ƯƠ

CH

NG 2 TH C TR NG PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH

Ị CÔNG M  NGH  TRÊN Đ A BÀN THÀNH PH  HUÉ

ạ ộ ủ ấ ướ ứ ể ế t ộ i và đóng góp x ng đáng vào công cu c phát tri n kinh t ­xã h i c a đ t n c.

Ề Ệ Ả Ị Đ CẶ ĐI MẺ ĐI U KI N Tự NHIÊN, L CH S , Ử CƠ SỞ HẠ T NG,

Ộ Ủ KINH TÉ­XàH I C A THÀNH PHÓ HUÉ

ệ ự ề ủ ố ế Đi u ki n t nhiên c a thành ph  Hu

ế ằ ở ị ủ ấ ướ ụ ố Thành ph  Hu  n m v  trí trung tâm c a đ t n ủ   ắ c, trên tr c B c ­ Nam c a

ế ườ ộ ườ ườ ườ ể các tuy n đ ng b , đ ắ ng s t, đ ng hàng không và đ ầ ng bi n, g n hành lang

ế ườ ề ắ ộ ủ Đông­Tây c a tuy n đ ng xuyên Á. Cách Hà N i 675 km v  phía B c, cách Thành

ố ồ ằ ế ọ ộ ớ ể ph  H  Chí Minh 1.060 km, n m trong vùng kinh t tr ng đi m Trung b  v i các

43

ế ư ể ế ươ ạ trung tâm kinh t đang phát tri n nhanh nh  khu kinh t ­ th ng m i Chân Mây,

ằ ố ế ở ệ ấ Thành ph  Đà N ng, Khu kinh t m  Chu Lai, Khu công nghi p Dung Qu t..., có h ệ

ậ ợ ế ố ễ ố ồ ủ ớ ố ộ th ng giao thông thu n l i k t n i d  dàng v i Th  đô Hà N i, thành ph  H  Chí

ề ỉ ả ướ Minh và nhi u t nh, thành khác trong c  n c.

Thành phố Huến mằ ở vị trí có đi uề ki nệ tự nhiên, hệ sinh thái đa

d ng,ạ

ấ ạ ẫ ộ ượ ự ả phong phú t o nên m t không gian h p d n, đ c xây d ng hoà vào phong c nh thiên

ừ ố ộ ủ ự ạ ả ọ ồ nhiên t ị    núi Ng  Bình, đ i Thiên An­V ng C nh, thành ph  h i đ  các d ng đ a

ồ ạ ằ ồ ộ ồ ị hình : đ i núi, đ ng b ng, sông h  t o thành m t không gian Thiên nhiên­Đô th ­Văn

ưở ể ổ ứ ạ ạ ộ ể ị hoá lý t ng đ  t ch c các lo i hình Festival và các ho t đ ng du l ch th  thao khác

ế ố ị ưở ề ế ắ nhau. Thành ph  Hu  là đ a bàn lý t ố   ệ ng g n k t các tài nguy n văn hoá truy n th ng

ặ ắ ố ị ộ ớ ị ượ đ c s c v i du l ch mà không m t thành ph , đ a danh nào ở ướ  n c ta có đ c. Hu ế

ằ ở ị ế ớ ủ ả ệ ộ n m v  trí trung tâm các di s n văn hoá th  gi i c a Vi ỹ ơ   t Nam ( H i An, M  S n,

ả ồ ế ể ậ ả ả ố ộ đ ng Phong Nha) và Hu  là thành ph  đang b o t n c  di s n văn hoá v t th  và phi

ể ế ớ ượ ậ ậ ợ ữ ậ ườ ự v t th  th  gi i đ c UNESCO công nh n. Nh ng thu n l i do môi tr ng t nhiên

ạ ể ế ề ề ị ượ và văn hoá đã mang l i cho Hu  nhi u ti m năng phát tri n du l ch và đ ị c xác đ nh là

ộ ố ị m t trong năm trung tâm du l ch qu c gia.

ự ế ộ ố ệ ớ Khí hâu thành ph  Hu  thu c khu v c nhi ể   t đ i gió mùa, mang tính chuy n

ế ừ ị ả ế ạ ưở ế ể ti p t ế  á xích đ o đ n chí tuy n gió mùa, ch u  nh h ữ   ng khí hâu chuy n ti p gi a

ề ề ắ ướ ạ ớ ự mi n B c và mi n Nam n c ta mà dãy B ch Mã là ranh gi i khí hâu t ữ    nhiên gi a

ố hai mi nề ấ lãnhth ,ổ Hu  làế n iơ di nễ ra sự giao tranh gi aữ các kh i không khí xu t

ừ ệ ả ộ ạ ế ầ ạ phát t các trung tâm tác đ ng khác nhau, h  qu  mang l i là h u h t các lo i thiên tai

ệ ở ề ấ ố ố ư ạ ư có ở ướ  n c ta đ u xu t hi n đây nh  bão, lũ, h n hán, l c t , m a đá, gió khô nóng,

rét đâm...

ế ằ ộ ố ọ ệ ớ t : ế ộ +  Ch  đ  nhi ệ   Thành ph  Hu  n m tr n trong vĩ đ  nhi ừ   t đ i nên th a

ưở ế ộ ứ ạ ề ộ ệ ộ h ng m t ch  đ  b c x  phong phú và n n nhi t đ  cao, có mùa khô nóng và mùa

0C ­ 250C. Do đ  cao m t tr i ặ ờ   ộ

ư ẩ ạ ệ ộ ả m a  m l nh. Nhi t đ  trung bình hàng năm kho ng 24

ế ộ ứ ế ế ạ ộ ờ ớ l n, th i gian chi u sáng quanh năm nên Hu  có m t ch  đ  b c x  phong phú và

ậ ợ ề ệ ấ ồ ạ ồ đ ng nh t trên toàn vùng. Đây là đi u ki n thu n l i giúp các lo i cây tr ng có kh ả

44

ề ưở ạ năng hoàn thành nhi u vòng sinh tr ng trong năm, trong đó có các lo i cây nguyên

ệ ư ể ả ể ố ủ ệ ấ ỹ li u dùng đ  s n xu t hàng th  công m  ngh  nh  mây, tre... phát tri n t t.

ự ế ệ ữ ư + Ch  đ  m a : ế ộ ư  Hu  không có s  khác bi t rõ ràng gi a mùa m a và mùa khô,

ư ư ữ ộ ị ỉ ươ ượ mà ch  có mùa m a và mùa ít m a, là m t trong nh ng đ a ph ng có l ư   ng m a

ề ư nhi u nh t ấ ở ướ  n ả c ta. Trung bình hàng năm có kho ng 150­160 ngày m a, trong mùa

ư ỗ ừ ư ư ỗ ừ ế m a m i tháng có t 16­24 ngày m a, mùa m a ít m i tháng có t ư    8 đ n 15 ngày m a,

ượ ư ắ ầ ừ ư ả ế l ng m a trung bình kho ng 2.500mm/năm. Mùa m a b t đ u t tháng 9 đ n tháng

ượ ư ớ ế ấ ớ ượ ư ả 2 năm sau, tháng 11 có l ng m a l n nh t, chi m t i 30% l ng m a c  năm. Đ ộ

ẩ ự ề ấ ố ồ ư m trung bình 85%­86%. S  phân ph i m a trong năm r t không đ ng đ u và có s ự

ươ ư ế ắ ả ướ ả t ng ph n khá sâu s c. Trong khi mùa ít m a thi u n ạ   ấ c cho s n xu t và sinh ho t

ụ ề ệ ạ ấ ả ư thì mùa m a sinh ra lũ l t gây ra nhi u thi ờ ố   t h i cho s n xu t­ kinh doanh và đ i s ng

ủ c a nhân dân.[49; 38]

ệ ự ể ề ặ ế ừ ủ ể ợ Đ c đi m đi u ki n t nhiên c a Hu  v a có đi m thuân l i cho ngành ngh ề

ậ ệ ề ể ả ồ ấ   TCMN phát tri n do tính phong phú v  các ngu n nguyên v t li u dùng cho s n xu t

ừ ự ậ ỏ ừ ậ ạ ộ ừ ạ ồ t các lo i th c v t, đ ng v t, cây c  t ậ    ngu n tài nguyên r ng, các lo i nguyên v t

ệ ừ ể ấ ồ ừ ư ồ ạ li u t bi n, các ngu n tài nguyên đ t, đá t ằ  vùng đ ng b ng... Nh ng l ề   i có nhi u

ấ ợ ờ ế ệ ề ả ấ ệ ư ư b t l i trong s n xu t, kinh doanh do đi u ki n th i ti ắ t kh c nghi ề   t nh  m a nhi u,

l ụ ộ t l i và gió bão hàng năm.

ể ặ ố ị ế ử ủ Đ c đi m l ch s  c a thành ph  Hu

ờ ổ ạ ừ ủ ừ ữ ế ạ ộ Th a Thiên Hu  vào th i c  đ i là m t trong nh ng tr m d ng chân c a con

ườ ố ế ờ ấ ậ ớ ờ ư đ ả ng hàng h i qu c t . Do v y các trung tâm văn minh l n th i b y gi nh  Trung

ấ ấ Ấ ư ủ ư ế ắ ộ ả Hoa,  n Đ  khi l u d u  n trên kh p h i trình giao l u c a nó đã kéo TT.Hu  vào

ưở ế ằ ở ự ắ ủ ố ơ ươ ả vùng  nh h ng. TT.Hu  n m ố  c c B c c a V ng qu c Chămpa. Su t h n nghìn

ườ ự ạ ư ứ ự ữ năm, ng i Chămpa đã xây d ng t i đây nh ng căn c  quân s  (nh  Thành L i ồ ở

ấ ồ ố ứ ụ ơ ở ữ ữ ế ố ơ ở ả Hu ), nh ng c  s  tôn giáo, nh ng c  s  s n xu t đ  g m s  (c m lò g m M ỹ

ở ệ ề Xuyên Huy n Phong Đi n).

ự ơ ố ở Su t trong quá trình xây d ng giang s n riêng phía đàng trong, các chúa

ự ủ ứ ẫ ữ ễ ố ạ   ế ừ Nguy n trong ý th c v n luôn mu n k  th a nh ng thành t u c a dòng văn hoá Đ i

ệ ấ ố ố ạ ữ ể ẫ ỏ ồ ộ Vi t có c i ngu n là Thăng Long đ  kh i m t g c, song v n mu n t o nên nh ng tính

ự ố ọ Ả ủ ể ẳ ị ưở ủ cách riêng đ  kh ng đ nh s  đ i tr ng c a mình.  nh h ng c a văn hoá Trung Hoa

45

ế ể ề ế ẻ ệ ỗ ị khi n văn hoá Hu  càng b  đan xen, h n dung, nhi u v  và phong cách bi u hi n ngày

ế ắ ầ ủ ị ầ càng phong phú. Hu  b t đ u đ nh hình d n các tính cách riêng c a mình trong ngôn

ữ ụ ế ạ ặ ậ ỹ ưỡ ng , giao ti p, ăn m c, thi ca, âm nh c, m  thu t, phong t c, tín ng ớ ị ng... V i v  trí là

ủ ướ ệ ế ở ủ ị kinh đô c a n c Vi ố   t Nam, TT.Hu  tr  thành trung tâm chính tr ­văn hoá c a qu c

ề ủ ế ỷ ệ ủ ế ạ ố ỹ ể   gia su t th  k  19. Đây là giai đo n ngành ngh  th  công m  ngh  c a Hu  phát tri n

ự ư ệ ề ề ầ ơ ự ỡ r c r  do nhu c u xây d ng đ n đài, cung đi n cho tri u đình cũng nh  dinh c  cho

ạ ư ụ ễ ề ề ệ ẩ quan l i, chùa chi n, lăng t m.. .Tri u Nguy n đã tr ng d ng ngh  nhân, th  gi ợ ỏ ủ   i c a

ề ậ ự ề ề ệ ưở ả ướ c  n c trên nhi u lĩnh v c ngành ngh  t p trung v  làm vi c trong các quan x ng ở

ặ ệ ở ộ ạ ế ở ưở ỉ t nh thành, đ c bi t là kinh thành. Hu  tr  thành m t đ i công x ng thu hút tinh

ủ ả ướ ề ủ hoa ngành ngh  th  công c a c  n c.

ể ừ ẵ ấ Ngày 1­9­1858, liên quân Pháp­Tây Ban Nha t n công Đà N ng và k  t đó

ế ộ ế ộ ả ộ ủ ứ ự ừ ề ễ ậ tri u đình nhà Nguy n chính th c th a nh n ch  đ  ch  đ  b o h  c a th c dân Pháp

ổ ừ ị ủ ả ệ ế ỉ trên toàn lãnh th . T  v  trí trung tâm c a c  Vi t Nam, Hu  ch  còn là trung tâm khu

ị v c vàự ch uị nh ngữ áp l cự n ngặ n  về ề m tặ chính tr ­văn hoá từ phía th cự

ế ế ụ ồ ạ ị ả ể ưở ủ dân  Pháp.  Văn  hoá  Hu  ti p  t c t n  t i,  phát  tri n  ch u   nh  h ng  c a văn hoá

ươ ế ế ơ ố ủ ề ậ ầ ph ng Tây, tinh th n c  đ c giáo. Ngành ngh  TCMN c a Hu  ti p nh n thêm nét

ậ ủ ươ ở ệ văn hoá, ngh  thu t c a ph ng Tây và càng tr  nên phong phú. [38]

46

ơ ở ạ ầ ố ế ủ C  s  h  t ng c a thành ph  Hu

ệ ố H  th ng giao thông:

ạ ế ố ệ ố ế ớ ạ ố ố + Giao thông đ i ngo i: H  th ng giao thông đ i ngo i k t n i Hu  v i bên ngoài

ướ ố ế ệ ồ ườ ộ ườ ườ (trong n c và qu c t ) khá toàn di n, bao g m đ ng b , đ ắ ng s t, đ ng hàng

ườ không, đ ỷ ng thu .

ườ ệ ế ố ị ườ ộ + Đ ng b : ộ  Hi n nay trên đ a bàn thành ph  có 232 tuy n đ ầ   ị ớ ng n i th  v i 89 c u

ề ề ế ườ ộ ị ổ chi u dài 2487,65m. T ng chi u dài tuy n đ ng n i th  271,147 km, trong  đó có

ườ ự ườ ự ấ ườ 104,357 km đ ng bê tông nh a, 117,751 km đ ng th m nh a, 17,488 km đ ng bê

ườ ấ ố tông xi măng và 31,459 km đ ng c p ph i.

ườ ế ườ ụ ụ ươ ủ ỷ + Đ ng thu : ỷ  Tuy n đ ố ng thu  chính c a thành ph  là Sông H ng ph c v  vân

ụ ụ ữ ể ệ ố ị chuy n hàng hoá, hành khách gi a thành ph , các huy n và ph c v  du l ch. Tàu

ề ọ ả ể ạ ố ị thuy n tr ng t ấ i 50 ­ 60 t n có th  đi l i quanh năm. Trên đ a bàn thành ph  có các

ư ả ươ ề ế ề ả c ng sông nh  c ng Bãi Dâu và nhi u b n thuy n trên Sông H ng.

ệ ố ấ ướ ấ ướ ấ ủ ệ ệ ấ H  th ng c p n c, c p đi n : ệ ố ệ  H  th ng c p n c, c p đi n hi n nay c a thành ph ố

ươ ố ầ ủ ổ ộ ố ệ ấ ấ ậ ị t ủ   ả ng đ i đ y đ ,  n đ nh thu n ti n cho s n xu t xu t kinh doanh và cu c s ng c a

ườ ng i dân.

ướ ư ư ệ ạ M ng l i b u đi n và b u chính viên thông:

ụ ư ấ ượ ề ễ ể ị D ch v  b u chính vi n thông phát tri n nhanh v  quy mô và ch t l ớ   ng v i

ụ ề ề ệ ấ ạ ị ị ạ nhi u lo i hình d ch v  đa d ng, phong phú. Nhi u doanh nghi p cung c p d ch v ụ

ư ệ ầ ạ đi n tho i nh : Vinaphone, Mobilphone, Viettelphone, EVN telecom... góp ph n gi ả   i

ế ể ạ ạ ạ ầ ố ị quy t nhu c u thông tin liên l c trên đ a bàn. M ng Internet phát tri n m nh, s  thuê

ổ ế ộ ố ể ắ ộ ị bao tăng nhanh, s  đi m Internet công c ng tăng và ph  bi n r ng kh p trên đ a bàn

ơ ở ạ ầ ậ ủ ế ượ ố ố ỹ ầ ư thành ph . Nhìn chung, c  s  h  t ng k  thu t c a thành ph  Hu  đ c đ u t khá

ậ ợ ỉ ể ế ộ hoàn ch nh, thu n l i cho quá trình phát tri n kinh t ­ xã h i nói chung và ngành ngh ề

TCMN nói riêng.

ủ ề ể ặ ố ộ ố ế Đ c đi m v  dân s , lao đ ng c a thành ph  Hu

ố ố ố ế   Theo th ng kê năm 2006, quy mô dân s  trung bình toàn thành ph  Hu  là

ườ ớ ườ ữ ớ ế 330.836 ng i, trong đó nam gi i là 160.855 ng i chi m 48,62% và n  gi ế   i chi m

47

ươ ươ ườ ố ị ườ 51,38% t ng đ ng 169.981 ng i. Dân s  thành th  là 265.757 ng ế i chi m

ố ở ườ ậ ộ ế ố 80,33% và dân s nông thôn là 65.261 ng i chi m 19,67%, m t đ  dân s  trung

2. T  l

ườ ỷ ệ ố ự ầ ầ ả bình là 4.660 ng i/km tăng dân s  t nhiên gi m d n qua 3 năm g n đây cho

ệ ố ự ấ ế ể ạ ố th y thành ph  đã th c hi n t t công tác k  ho ch hoá gia đình và ki m soát đ ượ ố   c t c

ố ố ể ộ ườ ộ ổ ộ ườ đ  phát tri n dân s . S  ng i trong đ  tu i lao đ ng là 192.253 ng ế i chi m t ỷ ệ   l

ệ ế ố ộ ố 41,94% dân s  thành ph  Hu . Lao đ ng đang làm vi c trong các ngành kinh t ế    là

ườ ề ể ủ ệ ố ộ 138.740 ng ề   i trong đó s  lao đ ng trong ngành ngh  ti u th  công nghi p truy n

ố ườ ệ ộ ố th ng là 9.130 ng i và s  lao đ ng đang làm vi c trong ngành TCMN là 2.027 ng ườ   i

ế ệ ộ ố chi m 1,46% s  lao đ ng đang làm vi c trong các ngành kinh t ế .

Ố Ộ Ố ả Ị B ng 5 : DÂN S  VÀ LAO Đ NG TRÊN Đ A BÀN THÀNH PH  HUÉ

48

ỉ Ch  tiêu ĐVT Năm 2004 Năm 2005 Năm 2006

ng iườ 321.496 326.264 330.836

i tính ố 1. Dân s  trung bình ớ * Theo gi

ng iườ 156.491 158.850 160.855

ng iườ ­ Nam ­ Nữ 165.005 167.414 169.981

* Theo khu v cự

ng iườ ­ Thành thị 259.638 263.087 265.757

ng iườ ­ Nông thôn 61.818 63.177 65.261

2

ỷ ệ ố ự % 1,2 1,16 1,14 2. T  l tăng dân s  t nhiên

ố ườ ng i/km 4.529 4.596 4.660 ậ ộ 3. M t đ  dân s

ố ườ ộ ng iườ 177.072 179.889 192.253 4.S  ng ộ ổ i trong đ  tu i lao đ ng

ố ườ ả Ng iườ 5. S  ng ộ ổ i trong đ  tu i có kh

ộ ọ năng lao đ ng đang đi h c

ổ ọ ­ H c ph  thông 14.409 14.511 16.200

ệ ụ ọ ọ ề ­ H c C/môn nghi p v , h c ngh 22.700 23.50 23.800

ệ ộ ng iườ 6. Lao đ ng đang làm vi c trong 131.158 133.395 138.740

các ngành kinh tế

Trong đó

ề ề ố ng iườ ­ Ngành ngh  TTCN truy n th ng 5.909 6.093 6.414

ỹ ệ ng iườ ề ủ ­ Ngành ngh  th  công m  ngh 1.829 1.893 2.027

ồ ợ ừ ụ ừ ố ố ế ủ  niên giám th ng kê năm 2006 c a C c th ng kê Th a Thiên Hu , ố ế ố Ngu n : T ng h p t ố Phòng th ng kê Thành ph  Hu

ố ệ ừ ả ấ ằ ạ ộ Qua phân tích các s  li u t ố  b ng 5 nh n th y r ng, s  lao đ ng trong ngành ngh ề

ế ố ị ỷ ệ ấ ữ ề ấ TCMN trên đ a bàn thành ph  chi m t ơ ả   ấ  r t th p, đi u này cho th y nh ng khó khăn c  b n l

ố ầ ệ ề ế ể ạ ợ ỉ trong vi c phát tri n ngành ngh  này. Do đó, t nh và thành ph  c n có k  ho ch phù h p đ ể

ế ạ ủ ể ề ể ạ ớ ộ ộ đào t o đ i ngũ lao đ ng k  c n m i có th  duy trì và phát tri n ngành ngh  TCMN c a Hu ế

ế ờ trong th i gian đ n.

ộ ủ Tình hình kinh te xã h i c a thành ph ố Hue

ế ố ợ ế ề ị ế ố ị ị Thành ph  Hu  do có l i th  v  v  trí đ a lý, tài nguyên thiên nhiên, y u t ử  l ch s  văn

ề ố ượ ạ ự ộ ị hoá truy n th ng nên đ ể c t p trung xây d ng và phát tri n thành m t trung tâm du l ch,

ươ ố ế ụ ạ ị ị ự ụ ấ ạ ị th ng m i, d ch v  và giao d ch qu c t , là khu v c h t nhân cung c p các d ch v  đô th ị

ế ụ ủ ỉ ự ể ệ ề ị ầ c n thi t cho phát tri n công nghi p và d ch v  c a t nh và khu v c mi n Trung ­Tây Nguyên,

49

ể ươ ụ ư ệ ế ễ ả ị ị phát tri n th ể   ng hi u du l ch Hu . Các d ch v  ngân hàng, b u chính vi n thông, b o hi m,

ế ệ ư ấ ụ ọ ượ ế ể y t , giáo d c, khoa h c công ngh , t v n pháp lý... đ c khuy n khích phát tri n; trung tâm

ạ ượ ố ả ớ ị ộ ự ể ộ tài chính, trung tâm đ i ngo i đ ự   c xây d ng. Thu hút các h i ngh , h i th o l n đ  xây d ng

ế ả ầ ộ ộ ố ị ộ Hu  thành m t trung tâm h i ngh , h i th o có t m qu c gia và qu c t ố ế .

ị ả ẩ ổ ố ị ỷ ồ T ng giá tr  s n ph m trên đ a bàn thành ph  (GDP) năm 2004 là 3.911 t đ ng, năm

ỷ ồ ỷ ồ ưở ớ ố ộ 2005 là 4.718 t đ ng và 2006 là 5.729 t đ ng, tăng tr ng qua các năm v i t c đ  bình quân

ơ ấ ế ể ướ ự ỷ ọ ả là 121%/năm (xem b ng 6). C  c u kinh t ị  chuy n d ch theo h ng tích c c, t tr ng ngành

ươ ạ ị ỷ ả ụ ả ợ th ớ   ệ ng m i d ch v  tăng qua các năm, công nghi p và nông lâm thu  s n gi m phù h p v i

ị ướ ể ế ủ ỉ ấ ố ị đ nh h ng phát tri n kinh t ị ả  c a t nh và thành ph . Giá tr  s n xu t CN­TTCN trên đ a bàn

ướ ỷ ồ ị ả ấ ả ớ ố năm 2006 c 1.124 t đ ng tăng 17% so v i năm 2005. Giá tr  s n xu t do thành ph  qu n lý

ướ ạ ỷ ồ ớ ế ạ ỷ c đ t 461,4 t đ ng tăng 25,1% so v i năm 2005; trong đó kinh t ể  t p th : 15,5 t tăng

ỷ ế ỗ ỷ ế 13,7%; kinh t ế ư  t nhân: 52,5 t tăng 32%; kinh t ợ  h n h p: 41,5 t tăng 47,8%; kinh t ể    cá th :

ỷ ộ ố ệ ả ấ ớ ỳ 292 t ự    tăng 15,5%. M t s  ngành công nghi p tăng nhanh so v i cùng k  : s n xu t th c

ế ế ấ ả ồ ố ả ạ ẩ ỗ ả   ẩ ph m đ  u ng tăng 16,2%, s n xu t s n ph m kim lo i tăng 20,63%, ch  bi n g  và s n

ừ ỗ ẩ ph m t g  tăng 26,2%... Các s nả ủ ế ph mẩ ch  y u s nả xu tấ và tiêu thụ

ấ ư tăngkhá nh : thêu xu t

ẩ ướ ẹ ạ ấ ẩ ệ ạ ớ kh u, bánh k o, may m c... Hàng xu t kh u c đ t 14,7 tri u USD tăng 33,6% so v i cùng

ướ ủ ế ệ ạ ấ ẩ ạ ỹ ỳ k  năm tr ả   ủ c, lo i hàng xu t kh u ch  y u hàng th  công m  ngh , may m c, hàng nông s n

ế ế ệ ướ ạ ỷ ồ ch  bi n....GTSX ngành nông nghi p c đ t: 102,26 t đ ng

ự ế ớ ồ ọ ỷ ồ ế (giá th c t ) tăng 4,3% so v i năm 2005, trong đó: tr ng tr t 58,131 t đ ng, chi m t ỷ ọ    tr ng

ỷ ồ ế ỷ ọ ả ỷ ồ 56,8%, chăn nuôi: 17,131 t đ ng, chi m t ủ  tr ng 8,1%; Th y s n : 4,108 t đ ng; lâm

ệ ỷ ồ ụ ị ỷ ồ nghi p 0,677 t đ ng, d ch v : 22,215 t đ ng.

ế ụ ạ ộ ị ưở ượ ế ế Ho t đ ng du l ch ti p t c tăng tr ng, l ạ ng khách đ n Hu  năm 2006 đ t

ệ ượ ố ế ạ ớ 23 tri u l t khách, tăng 17,1% so v i 2005, trong đó khách qu c t đ t 436 nghìn tăng

ạ ổ ị ỷ ồ ư 18,2%. t ng doanh thu du l ch đ t 731,3 t ờ  đ ng tăng 34,6%. Th i gian l u trú bình quân

ố ế 1,95 ngày/khách trong đó khách qu c t : 1,97 ngày/khách. Riêng Festival 2006 đã có kho ngả

ư ế 150 nghìn khách đ n tham gia, có 59.516 khách l u trú, trong đó có 12.267 khách qu c t ố ế   ,

ớ ượ ế ầ ấ ị ề tăng g p hai l n so v i ề ớ Festival 2004. Nhi u tuy n du l ch m i đ c hình thành, nhi u khách

ớ ượ ố ơ ở ư ử ụ ư ế ố ổ ạ s n m i đ c đ a vào khai thác, s  d ng. Tính đ n cu i năm 2007, t ng s  c  s  l u trú

ơ ở ớ ổ ạ ộ ỉ ệ ừ ế ố ị ạ   đang ho t đ ng trên đ a bàn Th a Thiên Hu  là 145 c  s  v i t ng s  phòng ngh  hi n đ i

50

ầ ư ạ ấ ố ổ ự ớ ầ v i g n 4.500 phòng. Công su t bình quân đ t 74%. T ng v n đ u t trong lĩnh v c này

ướ ạ ỷ ồ ườ ị ượ ậ ự ộ ượ c đ t 135 t đ ng. Môi tr ng du l ch đ ọ c chú tr ng, tr t t an toàn xã h i đ ả   c đ m

ế ụ ượ ố ệ ế ẫ ả ị ẳ ộ ị ấ b o. Thông qua s  li u cho th y du l ch Hu  v n ti p t c đ c kh ng đ nh là m t trung tâm

ố ớ ủ ế ệ ể ố ọ ị ị du l ch quan tr ng c a qu c gia ; là đi m đ n thân thi n đ i v i khách du l ch trong và ngoài

ế ợ ơ ở ữ ể ể ề ấ ướ n c. Đây cũng là c  s  cho th y ti m năng k t h p đ  cùng phát tri n gi a ngành ngh ề

ị TCMN và ngành du l ch.[38; 59]

Ị Ả Ấ ả Ở B ng 6 : GIÁ TR  S N XU T PHÂN THEO NHÓM NGÀNH CHÍNH THÀNH PHÓ HUÉ

Ạ ệ GIAI ĐO N 2004­2006 ( Theo giá hi n hành)

Năm 2004 Năm 2005 Năm 2006

ấ ả Ngành s n xu t Giá trị ỷ ồ Giá trị ỷ ồ Giá trị ỷ ồ đ ng) (t đ ng) (t đ ng) (t T  ỷ trong  (%)

Tỷ trong (%) 2,40 Tỷ trong (%) 1,95 93,985 92,114 101,546 1,77

Nông lâm và thuỷ  s nả 1.278,033 32,67 1.534,488 32,52 1.762,676 30,77

2.539,400 64,93 3.091,520 65,53 3.864,500 67,46

Công nghi p ­ệ   Xây d ngự ạ   ươ Th ng m i ­ ụ ị D ch v  khác Tông 4.718,122 100,00

ồ 3.911,418 ố 100,00 ế 100,00 ế Ngu n : Niên giám th ng kê TT Hu  năm 2006, Phòng Kinh t 5.728,722 ế  TP.Hu .

ự Ủ Ủ Ẹ Ỹ S  PHÁT TRIEN C A NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH  THÀNH PHÓ HUÉ

ơ Khái quát ự về s  phát tri nể c aủ ngành nghề thủ công truy nề th ngố

ố thành ph  Hue

ố ệ ế ề ề ả ố ị Theo s  li u đi u tra kh o sát năm 2006, trên đ a bàn thành ph  Hu  có 33 ngh  và làng

ề ủ ố ơ ị ả ề ệ ề ấ ổ ố ộ ngh  th  công truy n th ng. T ng s  đ n v  s n xu t thu c ngành ngh  TCTT hi n còn

ơ ở ổ ầ ư ả ấ ố ỷ ồ ổ ộ 1.936 c  s , t ng v n đ u t s n xu t là 69,74 t đ ng, thu hút 6.414 lao đ ng t ng doanh thu

ề ề ỷ ồ ủ ạ ủ c a các ngh  và làng ngh  là 274,78 t ộ    đ ng. Thu nh p bình quân hàng tháng c a lao đ ng

ề ủ ấ ồ ỉ ườ ề ấ ị ngh  th  công x p x  750.000 đ ng/ng ề i/tháng. Ngh  và làng ngh  TCMN có v  trí r t quan

ọ ế ố ạ ạ ổ ề ệ ị ố ớ ề tr ng đ i v i n n kinh t thành ph , t o nhi u vi c làm và thu nh p  n đ nh cho hàng ngàn

ể ầ ả ả ộ ệ ạ ệ ể ộ lao đ ng, góp ph n xoá đói gi m nghèo, gi m thi u các t n n xã h i. Vi c phát tri n ngành

ị ề ề ạ ế ệ ọ ữ ngh  TCMN bên c nh các giá tr  v  kinh t còn có ý nghĩa quan tr ng trong vi c gi gìn và

ả ắ ả ắ ế ạ ộ phát huy b n s c văn hoá Hu  nói riêng và b n s c dân t c nói chung. Các m t hàng TCMN

51

ườ ể ủ ị ấ ể ạ ị ử ụ ngoài giá tr  s  d ng thông th ộ   ng còn mang giá tr  v t th  và phi v t th  c a văn hoá dân t c

ế ẩ ả ị ế ị ượ đ c k t tinh trong s n ph m. Các giá tr  văn hoá này đem l ạ ợ i l ầ   i th  mà ngành du l ch c n

ế ế ế ạ ằ ẩ ạ ả ị quan tâm khi thi t k  các s n ph m du l ch nh m khai thác các th  m nh c nh tranh riêng

ệ ố ệ ừ ả ể ề ể ồ bi t. Qua s  li u t ồ  b ng 7 cùng bi u đ  1, 2 và bi u đ  3, nhìn chung nhóm ngh  TCMN có

ầ ư ố ơ ạ ố ơ ị ộ quy mô lao đ ng, v n đ u t cao h n các nhóm ngành còn l ế   i. S  đ n v  nhóm này chi m

ị ớ ố ố ư ế ế ơ ộ ộ ầ   18,64% nh ng chi m đ n 31,6% lao đ ng, bình quân có 5,62 lao đ ng/đ n v , v i s  v n đ u

ư ỷ ồ ị ả ế ấ ạ ỷ ồ ế t là 42,79 t đ ng chi m 31,60% t o ra giá tr  s n xu t là 132 t đ ng chi m t ỷ ọ    tr ng

ớ 48,13% so v i toàn ngành.

ố ơ ư ấ ấ ả ố ộ ị Nhóm ngành s n xu t hàng tiêu dùng tuy có s  đ n v  cao nh t nh ng s  lao đ ng ch ỉ

ỷ ọ ị ố ố ầ ư ộ ơ ỉ ế chi m t tr ng 15,48%, bình quân ch  có 2,43 lao đ ng/đ n v . S  v n đ u t bình quân ch ỉ

ứ ố ầ ư ệ ạ ồ ộ đ t 5,3 tri u đ ng cho 1 lao đ ng trong khi trong nhóm TCMN m c v n đ u t ộ    cho 1 lao đ ng

ấ ư ệ ố ấ ủ ị ả ế ớ ỉ ổ là 21 tri u, t ng v n đ u t ch  chi m 7,54% so v i toàn ngành. Giá tr  s n xu t c a nhóm

ấ ạ ả ỷ ồ ị ườ ế ấ ỉ ngành s n xu t hàng tiêu dùng đ t 33,67 t đ ng ch  chi m 12,25% cho th y th  tr ng tiêu

ụ ủ ẹ ị th  c a nhóm này đang b  thu h p.

52

ã'

ìsũỉ

ề ề Ngh  và làng ngh

ệ ạ

ả ươ ng

Nghê đúc ề Ngh  thêu, ren ộ ắ ỹ Nghê m c m  ngh  ch m kh c ơ Nghê s n mài ừ ẩ Nghê c n xà c , kh m x Nghê Kim hoàn Nghê mây tre đan lát ả S n xu t hàng tiêu dùng Nghê đan len, móc chỉ ộ ạ ụ Nghê làm nh c c  dân t c ỗ

ằ ngươ

£h£ngỉ*iỗ

ử ẹ

ộ ạ ụ

ế ế ắ

ấ ờ ế ụ ế

ườ ng ồ ơ ợ ứ ả

Sô ơ đ n vi 361 61 55 78 16 26 75 50 408 14 11 19 6 52 7 60 64 134 8 27 6 334 36 46 83 45 37 57 30 834 21 542 8 209 28 19 7 1.937 Sô lđ ngộ i)ườ (ng 2.027 209 1.021 234 58 132 265 108 993 57 38 25 23 156 18 124 134 271 19 112 16 1.103 215 142 256 112 144 158 76 2.291 72 1.278 134 589 162 34 22 6.414 Vôn (tr. đong) 42.796,5 2.848,5 2.205 4.056 762 954 31.015 956 5.255 322 352 285 183 624 148 132 768 1.474 82 864 21 8.025 2.243 690 1.743 900 784 1.197 468 13.665 528 6.348 2.480 3.435 35 475 364 69.741,5 GTSX (tr. đOng) 132.250 5.514 14.764 14.040 3.828 5.940 85.860 2.304 33.670 2.280 1.824 1.486 1.656 2.808 1.085 2.381 4.876 9.756 1.140 4.032 346 51.501 12.320 5.680 10.240 5.376 5.924 7.584 4.377 57.368 2.340 28.016 5.513 14.926 3.241 1.748 1.584 274.789

ế ồ ố TT I 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. II 8. 9. 10. Nghê ti n gệ 11. Nghê làm tr ngố 12. Nghê may áo dài 13. Nghê làm ph n nấ ụ 14. Nghê ch m nón lá 15. Nghê làm h 16. Nghê làm vàng mã 17. Nghê làm đ u lân ậ ả 18. Nghê làm sinh v t c nh 19. Nghê làm quan gióng III 20. Nghê làm k o mè x ng 21. Nghê làm bánh in ộ ọ ế ế 22. Nghê ch  bi n b t g o, b t l c ậ 23. Nghê làm đ u ph 24. Nghê tôm chua, m mắ 25. Nghê làm nem ch  tréả ộ ọ 26. Nghê làm b t l c (ch  bi n s n) ụ ụ ả IV Ph c v  s n xu t đ i song ơ 27. Nghê s n son th p vàng ộ 28. Nghê m c dân d ng ụ 29. Nghê ph c ch  nhà r 30. Nghê gò rèn và SX đ  c  khí 31. Nghê kh m sành s , th  nê kép 32. Nghê kh c đáắ 33. Nghê đóng tàu thuyên C ngộ ế  thành ph  Hu . Ngu n : Phòng kinh t

ế ơ Nhóm nghề chếbi nế l ngươ th cự th cự ph mẩ có l iợ th h n   nhóm

53

s nả xu tấ

ị ườ ụ ườ ổ ơ ị hàng tiêu dùng do có th  tr ng tiêu th  mang tính th ng xuyên và  n đ nh h n. Nhóm này có

ạ ộ ế ả ấ ơ ớ ộ ị ỷ ọ 334 đ n v  đang ho t đ ng s n xu t kinh doanh v i 1.103 lao đ ng chi m t tr ng 17,20%. Đây

ề ả ặ ả ư ẹ ủ ề ế ẩ ố là nhóm ngành hàng có nhi u s n ph m đ c s n mang tính truy n th ng c a Hu  nh : k o mè

ạ ườ ượ ể ưở ả ử x ng, tôm chua, nem ch  tré, bánh các lo i... th ng đ c du khách tìm mua đ  th ứ ng th c và

ộ ố ơ ặ ả ế ế ự ư ế ấ ợ ồ ị ấ   ẩ làm quà, m t s  đ n v  còn h p đ ng xu t kh u tr c ti p nh  Công ty ch  bi n đ c s n T n

ố ố ầ ư ươ ử ộ ệ ồ L c, mè x ng Thiên H ng. Nhóm này có s  v n đ u t ộ    bình quân là 7,3 tri u đ ng/lao đ ng

ị ả ế ấ ớ ươ ươ ỷ ồ ạ t o ra giá tr  s n xu t chi m 18,74% so v i toàn ngành t ng đ ng 51 t đ ng. Nhóm ngành

ấ ờ ố ụ ụ ả ườ ứ ậ ả ấ ph c v  s n xu t đ i s ng là nhóm ngành th ề   ng s n xu t theo hình th c t p trung, dây chuy n

ộ ọ ườ ế ỏ ộ ớ ặ và lao đ ng n ng nh c nên th ậ ng đòi h i quy mô lao đ ng t p trung l n, nhóm này chi m t ỷ

ấ ọ ộ ộ ỉ ơ   tr ng 35,72%, cao nh t toàn ngành . Tuy nhiên, lao đ ng bình quân ch  có 2,8 lao đ ng trên 1 đ n

ể ự ấ ủ ệ ả ấ ỏ ợ ồ ị ả   v  cho th y quy mô s n xu t c a nhóm này còn quá nh , khó có th  th c hi n các h p đ ng s n

ế ấ ấ ớ ộ ượ ị ườ ủ ỏ xu t, cung c p hàng hoá l n theo ti n đ  đang đ c đòi h i ngày càng cao c a th  tr ổ   ng. T ng

ầ ư ủ ỷ ồ ế ạ ỷ ồ ị ả ố ố s  v n đ u t c a nhóm này là 13,66 t đ ng chi m 19,59% t o ra 57,37 t ấ    đ ng giá tr  s n xu t

ỷ ọ ỉ ạ ộ ượ ị ả ệ ấ ồ ế chi m t tr ng 20,88%, bình quân 1 lao đ ng ch  t o ra đ c 25 tri u đ ng giá tr  s n xu t trong

ấ ấ ấ ấ ộ 1 năm cho th y năng su t lao đ ng trong nhóm r t th p.

ừ ượ ạ ộ ủ ấ ố ệ Qua các s  li u v a đ ề   c phân tích trên cho th y ho t đ ng SXKD hàng th  công truy n

ư ạ ề ệ ế ẫ ố ị ượ ữ ể th ng và làng ngh  trên đ a bàn hi n nay v n còn y u, ch a t o đ ế ớ   c nh ng chuy n bi n l n

ể ệ ở ộ ư ẫ ầ ỗ ớ ỉ mang tính đ t phá th  hi n ch  GTSX v n ch a cao so v i các T nh, TP khác. Đ u ra cho các

ơ ở ủ ề ạ ấ ặ ố ổ ị ế m t hàng th  công truy n th ng còn quá h n ch  và không  n đ nh. Các c  s  còn r t lúng túng

ị ườ ệ ế ụ ề ả ượ ọ trong vi c tìm ki m th  tr ng tiêu th . Công tác truyên truy n, qu ng cáo ít đ c chú tr ng.

ủ ơ ở ả ự ủ ấ ộ ổ ứ ị ứ ả Trình đ  năng l c c a các ch  c  s  s n xu t còn kém trong t ụ   ế  ch c qu n lý, ti p th ,  ng d ng

ộ ỹ ế ệ ặ ệ ầ ư ế ạ ạ ạ ậ các ti n b  k  thu t­công ngh . Đ c bi t là thi u nh y bén và m nh d n trong đ u t ủ ộ   , ch  đ ng

ị ườ ế tìm ki m th  tr ng.

54

ồ ể ơ ấ ế ề ố ố Bi u đ  1 : C  c u v n ngành ngh  TCTT thành ph  Hu  phân theo nhóm ngành chính năm 2006

ụ ụ (35,72%) Ph c v  SX­ĐS  TCMN (31,60%)

ế ế

(17,20%) Ch  bi n LT­TP  SX hàng tiêu dùng (15,48%)

ồ ể ơ ấ ề ế ố ộ Bi u đ  2 : C  c u lao đ ng ngành ngh  TCTT thành ph  Hu  phân theo nhóm ngành chính năm 2006

ồ ể ơ ấ ề ế ố Bi u đ  3 : C  c u GTSX ngành ngh  TCTT thành ph  Hu  phân theo nhóm ngành chính năm 2006

55

ồ ế ố ế Ngu n : Phòng kinh t thành ph  Hu

ề ủ ệ ở ủ ự ể ỹ ạ S  phát tri n c a ngành ngh  th  công m  ngh thành ph ố Hue  giai đo n 2003­

2006

ố ượ ị S  l ơ ng đ n v

ố ượ ề ơ ị Ngành ngh  TCMN có s  l ả   ng đ n v  tăng bình quân 4,6% qua 3 năm (b ng

ề ề ố ượ ư ớ ổ ề ơ ố 8), các ngh  đ u có tăng nh ng s  l ng tăng không nhi u v i t ng s  là 361 đ n v ị

ứ ề ấ ớ năm 2006. Tăng cao nh t là ngh  mây tre, đan lát v i m c 6,63% và năm 2006 có 50

ạ ộ ề ấ ả ở ơ ơ ị ị ứ   đ n v  đang ho t đ ng s n xu t­kinh doanh. S  dĩ các đ n v  trong ngh  này có m c

ị ườ ấ ướ ả tăng cao nh t trong nhóm là do th  tr ng đang có xu h ẩ   ng tiêu dùng các s n ph m

ế ề ổ ằ b ng mây, tre nh ẵ ư salon, bàn gh  mây tre, r , rá, l ng hoa... ngh  này không đòi h i s ỏ ố

ầ ư ố ạ ằ ầ ớ ệ ươ ề ả ấ ồ v n đ u t nhi u, m t b ng s n xu t không c n l n, ngu n nguyên li u t ố   ng đ i

ễ ị ướ ế ạ ề ấ ộ d  mua và có giá tr  không cao. Tr ẩ ủ   c đây, ngh  này là m t th  m nh xu t kh u c a

ể ạ ư ệ ộ ố ỉ ở thành ph , nh ng hi n nay ch  còn có 2 DNTT và 48 h  cá th  t p trung ỷ  Thu  Xuân,

ệ ộ ạ Tây L c, Phú Hi p, Vĩ D .

ề ơ ừ ả ươ ơ ổ ộ ị ả Ngh  s n mài, kh m xà c , kh m x ng có t ng c ng là 42 đ n v , chuyên

ệ ư ư ệ ấ ẩ ả ỹ ươ ả s n xu t các s n ph m m  ngh  l u ni m nh  : mô hình x ả   ơ ng, tranh s n mài kh m

ươ x ng, tranh s nơ mài v ,ẽ t ngượ composit, tranh kh mả trai, t ngượ mỹ nghệb ngằ

ươ ị ườ ủ ế ộ ị ẩ ạ ụ ấ ấ ỗ x ng. Th  tr ng tiêu th  ch  y u là n i đ a, xu t kh u t ặ i ch  ho c xu t qua

ườ ẩ ạ ề ể ề ể ấ ạ ạ đ ng ti u ng ch. M c dù có ti m năng phát tri n v  xu t kh u t ỗ i ch  do l ượ   ng

ự ế ế ế ể ấ ẩ ị ư   khách du l ch đ n Hu  ngày càng tăng và có th  tham gia xu t kh u tr c ti p, nh ng

ư ề ượ ể ệ ơ ị ngh  này ch a có đ ủ ế   c đ n v  nào phát tri n theo mô hình doanh nghi p mà ch  y u

ơ ở ả ị ớ ể ệ ấ ấ ơ ỉ ớ   là các c  s  s n xu t cá th , các đ n v  m i xu t hi n cũng ch  mang tính gia đình v i

ể ạ ỏ ượ ươ ị ườ ệ ạ quy mô nh  nên khó có th  t o đ c th ng hi u trên th  tr ng và khó c nh tranh

ủ ạ ớ ươ ậ ẩ ỉ v i các ch ng lo i hàng t ng t ự ừ  t các t nh khác và hàng nh p kh u.

ố ơ ề ơ ị ị Nhóm ngh  kim hoàn năm 2006 có 75 đ n v  và s  đ n v  có tăng trong 3 năm

ớ ố ề ệ ầ ộ ế v i t c đ  bình quân là 103,53%. H u h t các doanh nghi p kinh doanh ngh  kim

ư ề ạ ạ ạ ạ hoàn đ u kinh doanh thêm các m t hàng khác nh  : B c, B ch kim, các lo i đá quý,

ề ệ ề ạ ạ ở ườ mua bán ti n t các lo i ... và đ u t p trung ợ ớ  các ch  l n , các đ ư   ng chính nh  :

ự ợ ợ ườ ầ ạ ườ Ch  Đông Ba, Ch  An C u,  đ ư ng Tr n H ng Đ o, đ ớ   ng Mai Thúc Loan. v i

ươ ủ ế ứ ẻ ử ế ơ ợ ị ph ng th c kinh doanh ch  y u là bán l , các đ n v  có c a hàng bán và th  ch  tác

ế ề ủ ệ ấ ầ riêng c a mình. Các doanh nghi p kinh doanh h u h t đ u có gi y phép kinh doanh và

56

ộ ế có n p thu .

57

ƯỢ

NG Đ N V  NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH

Ơ Ị B ng 8 : SÓ L THÀNH PHÓ HUÉ 2004­2006

Nhóm nghề 2004 2005 2006 So sánh (%)

Tôc đ  ộ phát tri nể % % % 05/04 06/05 bình quân (%)

SL ơ ị (đ n v ) 59

SL ơ ị (đ n v ) 61

SL ơ ị (đ n v ) 61

17,88 17,84 16,90 1. Nghê đúc đ ngồ 103,39 100,00 101,70

15,46 15,21 15,24 52 2. Nghê thêu, ren 51 101,96 105,77 103,87 55

21,52 21,64 21,61 74 71 104,23 105,51 104,87 78 ộ ệ ỹ 3. Nghê m c m   ắ ạ ngh , ch m kh c

ơ 3,64 3,80 4,43 13 4. Nghê s n mài 12 108,33 123,08 115,71 16

6,97 7,31 7,20 25 23 108,70 104,00 106,35 26 ừ ẩ 5. Nghê c n xà c ,  ươ ả kh m x ng

21,21 20,76 20,78 71 6. Nghê kim 70 101,43 105,63 103,53 75

13,32 13,44 13,84 46 44 104,55 108,70 106,63 50

ế

ế

Ngu n : Phòng Kinh t

Thành ph  Hu

57

hoàn 7. Nghê mây tre,  đan lát 100,00 100,00 100,00 T ngổ 330 342 361 103,64 105,56 104,60

ồ Các nghê còn l iạ nhưnghê đúc Đ ng; nghê thêu, ren; nghê

m cộ mỹnghệ

ị ườ ắ ạ ơ ị ố ượ ch m kh c đêu có thêm đ n v  tham gia vào th  tr ư ng nh ng s  l ng không nhiêu.

ẽ ầ Các nghê này chúng tôi s  phân tích sâu vào ph n sau.

ồ ự Ngu n l c

ố ệ ừ ả ộ Lao đ ng : Theo s  li u t b ng 9, năm 2006 toàn nhóm ngành nghê TCMN có 2.027

ơ ộ ố ộ ộ ị ưở lao đ ng, bình quân 1 đ n v  có 5,62 lao đ ng. T c đ  tăng tr ng bình quân qua 3

ơ ố ộ ưở ố ượ ơ ị năm là 105,29% không cao h n t c đ  tăng tr ng s  l ng đ n v  là bao nhiêu, nên

ể ấ ố ạ ộ ộ ơ ị có th  th y s  lao đ ng tăng thêm vào các đ n v  đã ho t đ ng là không nhiêu.

ộ ố ưở ấ ạ Nghê kim hoàn có t c đ  tăng tr ng bình quân cao nh t đ t 106,88%, năm

ộ ượ ạ ườ 2006 nghê này thu hút 265 lao đ ng đ c phân làm 2 lo i : ng i bán hàng và th  ch ợ ế

ợ ọ ế ầ ườ tác, h u h t th  h c nghê kim hoàn đêu là con em nh ng ng

Ủ B ng 9 : LAO Đ NG NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH ữ   ữ i trong nghê và nh ng Ạ THÀNH PHÓ HUÉ GIAI ĐO N 2004­2006

ườ ợ ế ộ ướ ả ng i thân thu c. Th  ch  tác trong nghê kim hoàn có xu h ng gi m do các máy móc

ử ụ ư ệ ả ồ ậ đ a vào s  d ng ngày càng nhiêu. Thu nh p bình quân kho ng 2,5­3 tri u đ ng/tháng

ộ ố ứ ậ ộ ớ cho 1 lao đ ng, so v i m t s  nghê khác thì đây cũng là m c thu nh p khá, tuy nhiên

ườ ng ộ i lao đ ng ít đ ượ ưở c h ng các chính sách chung trong quá trình nâng cao tay nghê

ư ư ượ ệ ầ ượ ủ c a mình, chính sách vê ngh  nhân h u nh  ch a đ c quan tâm, không có đ ộ   c đ i

ế ế ệ ngũ thi t k  chuyên nghi p.

ủ ệ ế ả ầ ộ ừ ủ Trình đ  qu n lý c a các ch  doanh nghi p h u h t là t ệ  kinh nghi m th c t ự ế

ủ ứ ặ ố ọ ượ ho c do truyên th ng c a gia đình, dòng h  trong nghê kim hoàn ch  ít đ ạ   c đào t o

ủ ơ ở ư ệ ệ ạ ạ ộ ế   chuyên nghi p. Do đó, các ch  c  s  ch a năng đ ng, m nh d n trong vi c tìm ki m,

ở ộ ị ườ ự ế ươ ệ ả ẩ ả m  r ng th  tr ng, ít quan tâm đ n xây d ng th ng hi u, qu ng bá s n ph m nên

ế ư ị ườ ủ ẩ ả ị ể ạ các s n ph m kim hoàn c a Hu  ch a có v  trí trên th  tr ng, khó có th  c nh tranh

ớ ơ ị ướ ư ế ướ ấ ạ v i các đ n v  cùng ngành trong n c đó là ch a nói đ n các n c r t m nh trong lĩnh

ế

Ngu n : Phòng Kinh t

Thành ph  Hu

ư ự ộ v c này nh  Thái Lan, Ân Đ ...

Nhóm nghề 2004 2005 2006 So sánh (%)

ể % % 05/04 06/05 % ộ Tôc đ  phát tri n bình quân (%) SL ơ ị (đ n v ) SL ơ ị (đ n v ) SL ơ ị (đ n v )

10,77 10,72 10,31 1. Nghê đúc đông 197 203 209 103,05 102,96 103,01

53,25 51,61 50,37 2. Nghê thêu, ren 974 977 1.021 100,31 104,50 102,41

9,68 10,35 11,54 177 196 234 110,74 119,39 115,10 ỹ ệ ộ 3. Nghê m c m  ngh ,  cham kh cắ

ơ 2,52 2,59 2,86 4. Nghê s n mài 46 49 58 106,52 118,37 112,45

6,34 6,71 6,51 116 127 132 109,48 103,94 106,71 ừ ả ẩ 5. Nghê c n xà c , kh m  ngươ x

12,68 13,05 13,07 6. Nghê kim hoàn 232 247 265 106,47 107,29 106,88

4,76 4,97 5,34 7. Nghê mây tre, đan lát 87 94 108 108,05 114,89 111,47

100,00 100,00 100,00 T ngổ 1.829 1.893 2.027 103,50 107,08 105,29

59

60

ề ỏ ơ ố ộ ị ườ Ngh  thêu tay có s  lao đ ng bình quân trên 1 đ n v  là lS,5  ng i, tuy nhiên

ự ế ề ở ậ ộ ố ạ ị trên th c t thì s  lao đ ng t p trung nhi u các HTX và DNTN, còn l ơ i các đ n v  cá

ỉ ơ ể ề ầ ố ơ ộ ị ạ ề th  có s  lao đ ng không nhi u, nhi u đ n v  ch  đ n thu n làm gia công l i cho các

ị ớ ộ ượ ườ ề ẩ ừ ả ươ ố ơ đ n v  l n nên s  lao đ ng không v t quá 3 ng i. Ngh  c n xà c , kh m x ng có

ớ ơ ộ ườ ặ ơ ị ố s  lao đ ng trong 1 đ n v  khá l n, bình quân 5,1 ng ị i cho 1 đ n v . M t hàng ngh ề

ỏ ườ ậ ả ấ ấ ề ộ ỹ này đòi h i ng i lao đ ng có tay ngh  cao, k  thu t s n xu t r t công phu, khéo léo,

ể ệ ế ẩ ả ẫ ượ ị ả s n ph m làm ra tinh x o, m u mã th  hi n nét văn hoá Hu  nên đ c khách du l ch

ư ủ ế ủ ề ằ ẩ ả ố ộ a thích. Do s n ph m ch  y u làm b ng th  công, t n nhi u công lao đ ng nên giá

ườ ụ ị ạ ị ả ế ệ ế ấ ẫ ơ thành th ng cao d n đ n vi c tiêu th  b  h n ch . Các đ n v  s n xu t­kinh doanh

ư ườ ứ ả ế ụ ầ ậ ả ộ ỹ cũng nh  ng i lao đ ng c n ph i nghiên c u c i ti n k  thu t, công c  và quy trình

ấ ể ả ố ượ ủ ả ộ ả ẩ ả s n xu t đ  gi m lao đ ng th  công, gi m giá thành, tăng kh i l ng s n ph m cung

ị ườ ề ợ ẽ ế ạ ả ướ ra th  tr ặ ng thì đây s  là m t hàng có nhi u l i th  c nh tranh c  trong n ấ   c và xu t

kh u.ẩ

ầ ư ấ ả ồ ố ả ộ VÔn s n xu t kinh doanh : Xem xét ngu n v n đ u t ấ ủ    cho s n xu t c a m t nhóm

ề ượ ự ể ủ ấ ị ừ ề ạ ể ngh  có th  hình dung đ c s  phát tri n c a ngh  đó trong t ng giai đo n nh t đ nh.

ể ượ ụ ể ơ ố ớ ầ ư ả ấ ố ồ Đ  có đ c cái nhìn c  th  h n đ i v i ngu n v n đ u t ủ    s n xu t kinh doanh c a

ỏ ừ ả ấ ồ ố ạ nhóm ngành TCMN trong giai đo n 2004­200 , t b ng 10 ta th y : ngu n v n đ u t ầ ư

ơ ướ nhìn chung tăng năm sau cao h n năm tr c, năm 2005 tăng

ể ớ ỏ ố ớ ộ SS% so v i 2004 và năm 200  tăng 13,S4% so v i 2005, t c đ  phát tri n bình quân

ạ ỏ đ t ll2,S %.

ầ ư ề ố ổ ế ấ Ngh  kim hoàn có t ng v n đ u t cao nh t chi m V2,4V% trong năm 200 ỏ

ươ ươ ỷ ồ ả ầ ư ề ầ ồ t ng đ ớ ng v i 31 t đ ng. Ngh  kim hoàn c n ph i đ u t ở ả   ố ớ  ngu n v n l n b i s n

ạ ạ ị ườ ẩ ị ị ả ệ ơ ph m có giá tr  cao, trong giai đo n c nh tranh th  tr ấ   ng hi n nay các đ n v  s n xu t

ả ầ ư ố ượ ể ấ ồ ầ kinh doanh c n ph i đ u t máy móc đ  tăng năng su t, tăng kh i l ờ   ng đ ng th i

ả ủ ả ệ ạ ượ ể ẩ ớ ộ tăng đ  tinh x o c a s n ph m m i có th  giúp các doanh nghi p t o đ c uy tín trên

ị ườ ỉ ạ ầ ư ứ ệ ỗ ố ỏ th  tr ng. Trong năm 200 , m i doanh nghi p ch  đ t m c v n đ u t ệ    là 413 tri u

ố ươ ồ ố ớ ấ ả ấ ố ơ ứ đ ng, m c v n t ị ng đ i th p đ i v i các đ n v  kinh doanh s n xu t trong ngh ề

ấ ằ ầ ớ ả ơ ươ ư ủ ị ẫ này. Ph n l n các đ n v  v n đang s n xu t b ng ph ng pháp th  công, ch a dám

ầ ư ị ườ ụ ị ạ ế ế ầ ư ế ị ẽ đ u t vào máy móc do th  tr ng tiêu th  b  h n ch , n u đ u t thi t b  s  khó có

ồ ố ệ ả ả ế ề ợ ế kh  năng thu h i v n. N u không có bi n pháp gi ấ i quy t phù h p v n đ  này thì các

ể ở ộ ể ươ ủ ể ế ệ doanh nghi p kim hoàn c a Hu  khó có th  m  r ng quy mô đ  phát tri n v n ra các

ướ ị ườ ậ ế ớ ỉ t nh khác trong n ể c và càng khó đ  thâm nh p th  tr ng th  gi i.

0ỏ

Năm 2004 Năm 2005 Năm 2006 So sánh (%) ộ Tôc đ  phát

Ngành nghề

ể % % % 05/04 06/05 tri n BQ (%) Vôn Vôn Vôn

(T .đ)ỷ (T .đ)ỷ (T .đ)ỷ

6,65 6,54 6,66 2,235 2,458 2,848,5 109,98 115,89 1. Nghê đúc đông 112,94

3,82 4,45 5,15 1,285 1,671 2,205 130,04 131,96 2. Nghê thêu, ren 131,00

ệ ộ ỹ 9,77 9,50 9,48 3,284 3,571 4,056 108,74 113,58 3.Nghê m c m  ngh  cham 111,16

1,77 1,66 1,78 0,594 0,624 0,762 105,05 122,12 kh cắ 113,59

ơ 4. Nghê s n mài

ừ ẩ ả 2,21 2,23 2,23 5. Nghê c n xà c , kh m 0,742 0,837 0,954 112,80 113,98 113,39

73,44 73,26 72,47 24,676 27,540 31,015 111,61 112,62 x ngươ 112,12

6.Nghê kim hoàn

2,34 2,36 2,23 7. Nghê mây tre, đan lát 0,786 0,893 0,956 113,61 107,06 110,34

C nộ g

1 9

100,00 100,00 100,00 33,602 37,594 42,796,5 111,88 113,84 112,86

62

ệ ế ộ ỹ ỷ ọ ầ ư ươ Nghê m c m  ngh  chi m 9,48% t ố  tr ng v n đ u t toàn nhóm t ng đ ươ   ng

ệ ộ ớ ố 4,Q56 tri u đông, năm 2QQ6 tăng 13,58% so v i năm 2QQ5 và t c đ  tăng bình quân

ứ ố ầ ư ỗ ơ ệ ỗ ị là 111,16%. M c v n đ u t ộ    bình quân m i đ n v  là 52 tri u đông, cho m i lao đ ng

ứ ầ ư ệ ỉ ấ ch  có 17,33 tri u đông. Các nghê còn lai đêu có m c đ u t ầ    không cao cho th y h u

ỏ ẻ ế ầ ư ứ ỗ ộ h t đêu mang tính nh  l . Nghê thêu tay m c đ u t bình quân cho m i lao đ ng là

ệ ệ ẩ ộ ừ   2,16 tri u đông, nghê mây tre đan lát là 8,85 tri u đông/1 lao đ ng, nghê c n xà c ,

ươ ệ ệ ộ ộ ả kh m x ơ ng là 7,2 tri u đông/1 lao đ ng, nghê s n mài là 17,33 tri u đông/1 lao đ ng.

ầ ư ấ ư ấ ớ ố Qua các phân tích trên cho th y, v i quy mô v n đ u t ơ    th p nh  vây các đ n

ế ẽ ấ ầ ư ị ả ủ ấ v  s n xu t kinh doanh trong ngành nghê TCMN c a Hu  s  r t khó đ u t các thi ế   t

ọ ủ ấ ể ộ ạ ả ả ộ ị ấ b  máy móc vào s n xu t đ  tăng năng su t, gi m đ  n ng nh c c a lao đ ng, tăng

ố ượ ấ ượ ể ở ộ ị ườ ẩ ả ụ ấ ả kh i l ng và ch t l ng s n ph m đ  m  r ng th  tr ng tiêu th , tái s n xu t m ở

ể ế ụ ế ị ườ ể ơ ắ ộ r ng đ  ti p t c phát tri n trong c  ch  th  tr ệ   ng canh tranh ngày càng găy g t hi n

nay.

ả ả ế ấ K t qu  s n xu t kinh doanh

ị ả ộ

Ấ ế

Ả ỉ ố

ể ệ ả ả ế ọ Giá tr  s n xu t là m t ch  s  kinh t ấ    quan tr ng th  hi n k t qu  s n xu t

ế ặ ộ ủ ố   ả  ho c m t nhóm nghê s n xu t nào đó trong m i kinh doanh c a m t ngành kinh t ấ ị

Ỹ ả B ng 10 : VÓN S N XU T KINH DOANH NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M   ấ NGHỆ ộ THÀNH PHÓ HUÉ 2004 ­ 2006 (theo giá cô đ nh năm 1994) ấ ị

ỉ ố ộ ố ờ ệ ớ ả ể liên h  v i các nhóm khác tai m t th i đi m nh t đ nh. Các ch  s  trong b ng s  11 s ẽ

ấ ượ ụ ả ủ ẩ ố cho ta th y đ c tình hình tiêu th  s n ph m c a ngành nghê TCMN thành ph  Hu ế

ố ộ ệ ể giai đoan 2QQ4­2QQ6. Các nghê có t c đ  phát tri n GTSX công nghi p bình quân đat

ệ ắ ộ ỹ trên 2Q% đó là : nghê đúc đông (124,5%), nghê m c m  ngh  cham kh c (128,5%) và

ừ ả ẩ ươ nghê c n xà c , kh m x ấ   ng (123,71%), các nghê còn lai đêu đat trên 1Q% và th p

ủ ấ ỉ nh t là nghê kim hoàn ch  đat 6,Q3%. Năm 2QQ6, GTSX c a nghê kim hoàn đat 85,86

ỷ ế ớ t ả   ở  đông chi m 64,92% so v i toàn ngành, s  dĩ nghê này tao ra GTSX cao là do b n

ị ườ ẩ ả ị ầ ẩ thân s n ph m đã có giá tr  th  tr ả ng cao, nhu c u vê các s n ph m kim hoàn phong

ứ ẫ ặ   phú, đa dang : dây chuyên các loai, nh n, vàng lá, các loai trang s c khác nhau..., m c

ể ầ ợ ư ể ố ộ d u có các đi m thuân l ấ   i khách quan nh ng t c đ  phát tri n GTSX qua 3 năm th p

ế

Ngu n : Phòng Kinh t

Thành ph  Hu

ủ ự ơ ị cho năng l c kinh doanh c a các đ n v  nghê này không cao.

Ị Ả

ố ị

Ấ B ng 11 : GIÁ TR  S N XU T NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH THÀNH PHÓ HUÉ 2004 ­ 2006 (theo giá c  đ nh năm 1994)

Ngành nghề Năm 2004 Năm 2005 Năm 2006 So sánh (%) ố ộ T c đ % % % GTSX GTSX GTSX 05/04 06/05 phát tri nể (T .đ)ỷ (T .đ)ỷ (T .đ)ỷ

3,28 3,71 4,17 1. Nghê đúc đông 3,558 4,389 5,514 BQ (%) 124,50 123,36 125,63

10,25 10,47 11,16 2. Nghê thêu, ren 11,132 12,389 14,764 111,29 119,17 115,23

ệ ạ ộ ỹ 8,41 9,53 10,62 ắ 3.Nghê m c m  ngh  ch m kh c 9,132 11,276 14,040 123,48 124,51 128,50

ơ 2,65 2,74 2,90 4. Nghê s n mài 2,873 3,247 3,828 113,02 117,89 115,46

ừ ẩ ả ươ 3,58 3,96 4,49 5. Nghê c n xà c , kh m x ng 3,884 4,687 5,940 120,68 126,73 123,71

70,33 68,00 64,92 6.Nghê kim hoàn 76,377 80,485 85,860 105,38 106,68 106,03

1,50 1,59 1,74 7. Nghê mây tre, đan lát 1,646 1,887 2,304 114,64 122,10 118,37

C nộ g

£ 9

100,00 100,00 100,00 118,360 132,250 108,99 111,74 110,37 108,60 2 ồ ế ố ế Ngu n : Phòng Kinh t Thành ph  Hu

ừ ả ơ ươ ố ố ẩ Nghê s n mài, c n xà c ­kh m x ng, nghê mây tre đan lát tuy có s  v n đ u t ầ ư

ư ố ượ ố ượ ươ ơ ố khiêm t n nh ng tao đ c kh i l ng GTSX t ng đ i cao. Năm 2QQ6, nghê s n mài tao ra

ượ ỷ ừ ẩ ả ươ ỷ đ c 3,83 t đông GTSX, nghê c n xà c ­kh m x ng là 5,94 t đông và nghê mây tre đan

ỷ ử ụ ủ ế ệ ị lát tao ra 2,3 t đông GTSX. Đây là các nghê s  d ng các nguyên li u ch  y u tai đ a ph ươ   ng

ấ ớ ế ị ướ ộ nên giá tr  gia tăng chi m trong GTSX r t l n. Tr c đây nghê mây tre đan lát là m t th ế

ị ườ ẩ ấ ố ư ẩ ầ ấ ủ manh xu t kh u c a thành ph  Hu , ế nay  do th  tr ng xu t kh u h u nh  không còn nên

ầ ớ ủ ẹ ẩ ả ơ ị ị ấ   GTSX c a nghê này b  thu h p, ph n l n hàng tiêu dùng là các s n ph m thô s , giá tr  th p

ượ ế ằ ự ể ả ẩ ớ không canh tranh đ ầ   c v i các s n ph m thay th  b ng nh a nên phát tri n mang tính c m

ừ ượ ị ườ ẩ ấ ợ ế ch ng. N u tìm đ c th  tr ng xu t kh u phù h p thì đây là nghê có nhiêu tiêm năng phát

ể ươ ế ơ ỷ ọ ư ấ ố ộ tri n trong t ng lai. Nghê s n mài tuy chi m t tr ng th p (2,9%) nh ng có t c đ  phát

ể ươ ố ớ tri n t ớ   ng đ i cao, năm 2QQ5 tăng 13,Q2% so v i 2QQ4 và 2QQ6 tăng 17,89% so v i

ủ ệ ộ ơ 2QQ5, GTSX bình quân trong năm 2QQ6 là 66 tri u đông/1 lao đ ng. Tranh s n mài c a Hu ế

ế ệ ấ ộ ỹ ỹ có k  thuât ch  tác đ c đáo và tính m  thuât r t cao, đây là loai hình ngh  thuât đã đ ượ ư   c đ a

ả ườ ế ượ ủ ệ ớ ệ vào gi ng day tai các tr ng ngh  thuât c a Hu , đ c gi i ngh  thuât trong và ngoài n ướ   c

ế ượ ể ợ ế công nhân. N u có chi n l ặ c phát tri n phù h p thì đây là m t hàng có nhiêu tiêm năng phát

ể ướ ừ ấ ẩ ẩ ả ươ ố ộ ả tri n c  trong n c và xu t kh u. Nghê c n xà c  ­kh m x ng có t c đ  tăng tr ưở   ng

ớ ơ   GTSX khá cao, năm 2QQ5 tăng 2Q,68% so v i 2QQ4 và 2QQ6 tăng 26,73%, bình quân 1 đ n

ủ ệ ệ ặ ỹ ị ỏ   v  tao ra 228,5 tri u đông GTSX trong năm 2QQ6. Đây là m t hàng th  công m  ngh  đòi h i

ẹ ả ẩ ả ẫ ả ẩ tay nghê cao, s n ph m đ p, tinh x o, m u mã đa dang. Tuy nhiên, giá thành s n ph m còn

ủ ế ủ ụ ả ẩ ố ộ ị quá cao do ch  y u làm th  công, t n nhiêu công lao đ ng nên s n ph m tiêu th  cũng b  han

ế ế ả ế ượ ỹ ụ ả ủ ế ộ ch . Vì th  n u c i ti n đ ấ ể ả c k  thuât và công c  s n xu t đ  gi m công lao đ ng th  công,

ẽ ở ư ệ ả ẩ ắ ắ ặ ộ ha giá thành s n ph m thì ch c ch n m t hàng này s  tr  thành m t loai quà l u ni m có giá

ị ượ ườ ư ớ ố ượ ấ ẩ ộ tr  đ c nhiêu ng ả i  a chu ng và có nhiêu kh  năng xu t kh u v i s  l ớ ng l n.

Đánh giá chung

ơ ấ ầ ư ứ ố ấ ố ị ả ể ộ Qua nghiên c u quy mô, c  c u, v n đ u t , giá tr  s n xu t, t c đ  phát tri n ngành

ờ ỳ ể nghê TCTT nói chung và ngành nghê TCMN nói riêng th i k  2QQ4­ 2QQ6, có th  rút ra

ữ nh ng đánh giá chung sau:

ế ệ ề ề ẩ ố ổ ề Thành ph  Hu  hi n còn khá nhi u ngh  TCTT, ph n b  khá đ u trong các nhóm

ế ế ươ ề ả ấ ụ ả ự ự ụ ẩ ngh : TCMN, s n xu t hàng tiêu dùng, ch  bi n l ấ   ng th c th c ph m, ph c v  s n xu t

ố ớ ề ờ ố ề ấ ọ ị ế đ i s ng. Ngành ngh  TCTT có v  trí r t quan tr ng đ i v i n n kinh t ề   ố ạ  thành ph , t o nhi u

65

ậ ổ ệ ầ ả ộ ị ữ vi c làm và thu nh p  n đ nh cho hàng ngàn lao đ ng, góp ph n xóa đói gi m nghèo, gi gìn

ế ớ ề ể ả ắ ộ ề và phát huy b n s c văn hóa dân t c; có nhi u ti m năng phát tri n liên k t v i các doanh

ệ ị ị ươ ự ằ ươ nghi p du l ch đ a ph ng nh m xây d ng các ch ề ự ự ớ   ng trình tham quan làng ngh  th c s  m i

ạ ấ ấ ượ ố ớ ề ộ l ẫ , h p d n và  n t ố   ng đ i v i du khách. Hàng năm ngành ngh  TCMN đóng góp m t kh i

ượ ệ ủ ị ả ể l ố ấ ng đáng k  vào giá tr  s n xu t công nghi p c a thành ph .

Tuy nhiên so v iớ sự phát tri nể chung c aủ các ngành nghề thủ công truy nề

ả ướ ố ế ẫ ủ ủ ề ề ế ế ạ ố th ng c  n c, ngành th  công truy n th ng c a Hu  v n còn nhi u h n ch  và y u kém.

ể ả ơ ở ệ ổ ứ ả ế ế ấ ấ ầ ỏ H u h t là các c  s  cá th  s n xu t nh , Vi c t ấ  ch c s n xu t còn r t phân tán, thi u tính

ơ ở ề ư ế ế ầ ằ ả ồ ợ ộ c ng đ ng, liên k t, h p tác. H u h t các c  s  đ u n m r i rác trong các khu dân c  theo

ứ ổ ứ ả ấ ộ ể ỏ ồ ố hình th c t ạ    ch c s n xu t h  cá th , quy mô nh , khép kín, ngu n v n kinh doanh còn h n

ứ ự ả ự ị ề ổ ứ ự ữ ế ơ ch , ế SX theo hình th c t s n, t ế  tiêu. S  thi u liên k t gi a các đ n v  v  t ầ   ố  ch c, v n đ u

ư ệ ạ ậ ẫ ệ ỹ ự ế ế ể ả ộ t ả   , công ngh  k  thu t d n đ n vi c h n ch  kh  năng phát tri n. Trình đ  và năng l c qu n

ủ ộ ả ầ ớ ư ượ ủ ế ứ ầ ữ ế ị ấ lý c a các ch  h  s n xu t còn y u, ph n l n ch a đ c trang b  nh ng ki n th c c n thi ế   t

ư ư ề ể ả ị ế ỹ ậ ớ v  qu n tr  kinh doanh cũng nh  ch a hi u bi t k  pháp lu t và chính sách liên quan t i các

ạ ộ ế ầ ớ ộ ượ ề ọ ố ề ề ạ ho t đ ng kinh t . Ph n l n lao đ ng đ c h c ngh  qua l i truy n ngh  và kèm c p trong

ườ ề ấ ấ ả s n xu t; r t ít ng i đ cượ h cọ qua các tr ngườ d yạ ngh  chính quy.

S nả xu tấ không ị nổ đ nh,

ợ ợ ỏ ệ ậ ấ ậ ộ doanh thu, l ể i nhu n th p, lao đ ng phát tri n ch m. Các ngh  nhân, th  gi i đã không còn

ề ặ ắ ớ ỏ ở ợ ẻ ố ớ ớ ỉ g n bó v i ngh  ho c b  đi làm ăn các t nh, thành ph  l n khác. L p th  tr  không thích

ề ặ ậ ấ ộ ướ ố ầ ự ạ ỉ theo ngh  vì lao đ ng n ng, thu nh p th p. Tr ự   c th c tr ng này, t nh và thành ph  c n th c

ỗ ợ ố ơ ở ư ệ ế ể ể ọ ở ộ ề ệ hi n khuy n khích, h  tr  v n cho các c  s  t ả    nhân, cá th  đ  h  có đi u ki n m  r ng s n

ề ớ ủ ự ấ ẩ ậ ấ xu t kinh doanh hàng th  công xu t kh u, có các d  án du nh p ngành ngh  m i, sáng tác các

ư ệ ấ ẩ ẫ ợ ớ ướ ị ườ ầ ư ả ế m u mã hàng l u ni m và xu t kh u phù h p v i xu h ng th  tr ng, đ u t c i ti n thi ế   t

ộ ỹ ứ ụ ế ậ ả ấ ớ ị b , bao bì,  ng d ng các ti n b  k  thu t m i vào s n xu t.

ơ ở ả ả ề ủ ệ ấ ồ ộ ỹ Ket qu  đi u tra các c  s  s n xu t kinh doanh hàng th  công m  ngh  (đúc đ ng, m c m ỹ

ệ ngh , thêu ren) năm 2006

ề ề ề Khái quát v  các nhóm ngh  đi u tra

ề ộ ỹ ệ Ngh  m c m  ngh

ỗ ở ề ạ ắ ổ ế ủ ế ế ầ ọ ị Ngh  ch m kh c g ờ    Hu  chi m v  trí quan tr ng và g n g i, ph  bi n trong đ i

66

ắ ỗ ở ể ủ ọ ầ ữ ủ ẩ ả ớ ộ ố s ng c a m i t ng l p xã h i. Nh ng s n ph m tiêu bi u c a ngành điêu kh c g ế  Hu  cô

ự ể ệ ủ ậ ụ ế ấ ạ ọ ộ đ ng s  th  hi n c a mình trên n i th t ki n trúc và v t d ng trang trí, sinh ho t. Các công

ữ ế ấ ộ ố ườ ợ ư ẻ ợ ộ ợ ệ ạ ợ trình  y có m t m i liên k t ăn ý gi a ng i th  c a x , th  m c, th  ch m, th  ti n, th ợ

ầ ớ ợ ơ ữ ế ả ườ ấ ứ ừ ợ ề ộ kh m, th  s n son th p vàng. Ph n l n nh ng ng i th  đ u xu t x  t ắ    làng m c điêu kh c

ỹ ở ươ ừ ề ệ M  Xuyên ế ỉ  huy n H ng Đi n, t nh Th a Thiên Hu .

ề ộ ạ ộ ệ ệ ươ ố ố ướ ỹ Hi n nay, ngh  m c m  ngh  đang ho t đ ng t ng đ i t t và có xu h ng phát

ể ầ ướ ấ ẩ ị tri n do nhu c u tiêu dùng trong n c ngày càng cao và xu t kh u. Trên đ a bàn thành ph ố

ị ả ệ ấ ộ ơ ỹ đang có 89 đ n v  s n xu t ­ kinh doanh hàng m c m  ngh , trong đó có 2 Công ty TNHH 3

ố ề ề ắ ơ ị ườ ể DNTN cùng nhi u đ n v  cá th  phân b  đ u kh p trên 25 ph ạ ộ   ơ ở ng, xã. Các c  s  ho t đ ng

ổ ộ ố ạ ộ ể ả ả ằ ơ ị ị ệ   ề n đ nh, có th  đ m b o cu c s ng b ng ngh . Các đ n v  ho t đ ng có tính chuyên nghi p

ự ủ ư ừ ụ ề ấ ấ ẩ ộ ộ ộ ỹ trong t ng lĩnh v c c a ngh  nh : m c dân d ng, m c cao c p xu t kh u, m c m  ngh ệ

ắ ượ ệ ơ ệ ế ề ạ ả ộ ộ ỹ điêu kh c t ỹ ng, m c m  ngh  ch m kh m, m c m  ngh  s n son th p vàng... Đi u này

ầ ạ ề ộ ố ượ ự ữ ể ề ớ ộ góp ph n t o nên s  phát tri n ngh  m t cách b n v ng, v i m t kh i l ớ   ng hàng hoá l n

ị ườ ơ ữ ấ ổ ơ ị ượ ự ỗ ợ ủ ướ h n, th  tr ng  n d nh h n. Trong nh ng năm g n đây, đ c s  h  tr  c a nhà n c nên

ơ ở ề ệ ề ườ ộ ạ các c  s  có đi u ki n đào t o và nâng cao tay ngh  cho ng i lao đ ng. Do ngh  m c ề ộ ở

ế ượ ợ ướ ề ở ề ể Hu  đang phát tri n nên đã thu hút đ c nhi u th  tr c đây đi làm ăn xa tr  v  làm ngh  t ề ạ   i

ươ quê h ngươ và m tộ số thợ gi iỏ c aủ ị các đ a ph ng khác đ nế như Hà Tây, B cắ

ề ộ ủ ệ ắ ấ ổ ạ ườ ậ Ninh.Ngh  nhân c a ngh  m c điêu kh c còn r t ít, tu i cao l i th ng t p trung làm các

ị ườ ẩ ụ ớ ủ ủ ả ị ả s n ph m có giá tr  nên không có th  tr ộ ng tiêu th  l n. Trình đ  qu n lý c a ch  doanh

ố ề ư ượ ệ ủ ế ị ằ ệ ạ ả ả ơ nghi p đa s  đ u ch a đ ả   c đào t o bài b n, ch  y u qu n lý đ n v  b ng kinh nghi m b n

ư ự ề ạ ố ộ thân và truy n th ng gia đình nên ch a có s  năng đ ng, nh y bén trong kinh doanh. Các ch ủ

ị ườ ế ạ ạ ở ư ế ớ ệ ơ ở c  s  ít m nh d n trong vi c tìm ki m, m  mang th  tr ệ   ng m i, ch a quan tâm đ n vi c

ươ ệ ủ ệ ả ả ẩ ả ẩ ộ ỹ ự xây d ng th ng hi u, qu ng bá s n ph m, vì vây các s n ph m m c m  ngh  c a Hu ế

ị ườ ư ị ướ ch a có v  trí trên th  tr ng trong và ngoài n c . [61]

ề ỹ ệ Ngh  đúc đong m  ngh

ế ệ ẫ ượ ị ườ Làng Đúc Hu  hi n v n đ c duy trì tâp trung tai đ a bàn Ph ng Đúc và xã Thu ỷ

ổ ế ư ướ ầ ộ ỉ Xuân. Nghê đúc không còn n i ti ng nh  tr ừ   c đây mà ch  còn rãi rác, hoat đ ng c m ch ng

ớ ự ộ ị ủ ệ ế ố ỹ ặ v i các m t hàng t khí, th  công m  ngh  tiêu dùng n i đ a. Theo s  liêu điêu tra đ n nay

ơ ở ệ ổ ố ộ Làng Đúc đang có 61 c  s , trong đó có 2 HTX , t ng s  lao đ ng nghê đúc hi n có 2Q9

ườ ố ị ệ ệ ổ ố ố ng i. T ng v n SXKD toàn làng đúc hi n nay là 2.848,5 tri u đông, trong đó v n c  đ nh

67

ố ư ơ ở ệ ệ ộ ố ớ 1.38Q tri u đông, v n l u đ ng là 1.468,5 tri u đông. C  s  có v n SXKD l n nh t ấ là 42Q

ệ ấ ỏ ổ ệ tri u đông, nh  nh t là 2 tri u đông. T ng doanh thu hàng năm ủ c a làng đúc

ả ẩ kho ngả 5,5 tỷ đông.S n ph m chính c aủ

ủ ế ệ ặ ượ ệ ỹ ễ ờ làng nghê hi n nay ch  y u là các m t hàng t ng đông m  ngh , đô nghi l th  cúng nh ư

ư ủ ế ở ị ườ ụ ộ ị ụ ị chuông đông, l đèn đông. tiêu th  ch  y u th  tr ụ ng n i đ a, ph c v  khách du l ch và

ủ ầ ế ị ệ ẫ ủ ể nhu c u tiêu dùng c a nhân dân. Thi t b  công ngh  v n duy trì theo ki u th  công truyên

ự ầ ư ả ế ả ẩ ẫ ả ố ộ th ng, ít có s  đ u t c i ti n nên s n ph m sau khi đúc v n còn ph i làm ngu i khá công

ứ ủ ẩ ả ả ấ ẩ   ả phu, m t nhiêu công s c nên giá thành cao, s n ph m kém tinh x o. Ch ng loai s n ph m

ủ ế ẫ ượ ẫ ượ ả ế không phong phú, ch  y u v n là các loai t ng, m u mã ít đ c c i ti n, bao bì không đ ượ   c

ầ ư ả ế ị ế ị ườ ư ợ ớ ụ ẹ chú ý đ u t , c i ti n nên ch a phù h p v i th  hi u du khách. Th  tr ả   ng tiêu th  h p, s n

ượ ụ ư ượ ị ườ ấ ẩ ố ỉ l ớ ng tiêu th  không l n, ch a khai thác đ c th  tr ng xu t kh u. T nh và Thành ph  đã có

ủ ươ ủ ể ế ằ ả ộ ố ch  tr ng phát tri n làng Đúc Hu  thành m t làng nghê th  công truyên th ng n m b o tôn

ầ ư ả ắ ộ ự ư và phát huy b n s c văn hoá dân t c, đã đ u t xây d ng và đ a vào khai thác Trung tâm

ư ớ ế ợ ệ ố ố ư tr ng bày, gi i thi u làng nghê Đúc truyên th ng k t h p các ki ả   t tr ng bày và bán các s n

ụ ườ ẩ ộ ả ủ ẩ ớ ị ph m đúc đông trên tr c đ ế   ng chính c a làng nghê tao thành m t s n ph m du l ch m i, k t

ế ế ợ ớ ườ ự ầ ị h p v i các tuy n đu l ch đã có trên tuy n đ ng này góp ph n tăng thêm s  phong phú, đa

ứ ấ ế ẫ ị dang và s c h p d n cho ngành du l ch Hu .[62]

ề Ngh  Thêu ren

ệ ở ấ ộ ế ừ Nghê thêu tôn tai đ c lâp và có tính ch t chuyên nghi p Hu  t ợ  lâu. Th  thêu Hu ế

ỉ ừ ấ ắ ộ ừ ụ ụ ế ế ơ không ch  t nôi Qu t Đ ng, B c Hà, mà còn t nhiêu n i khác đã đ n Hu  ph c v  cho nhu

ớ ượ ư ừ ự ễ ầ ủ c u c a gi ộ i quý t c, th ng l u t khi xây d ng triêu đình nhà Nguy n. Trong quá trình phát

ể ở ế ớ ự ủ ỹ ươ ượ tri n nghê thêu Hu , v i s  du nhâp c a k  thuât ph ng Tây, hàng thêu đã đ c chia

ệ ệ ắ ấ thành hai h  : hàng thêu màu và hàng thêu tr ng. Nghê thêu là nghê có tính ch t công vi c phù

ớ ữ ớ ợ ầ ư ờ ọ ố ặ ằ ả ấ h p v i n  gi i, th i gian h c nghê nhanh, v n đ u t ầ ớ    ít, m t b ng s n xu t không c n l n

ể ử ụ ị ườ ả ộ ị ụ ộ và có th  s  d ng không gian trong gia đình, th  tr ấ   ng tiêu th  r ng rãi c  n i đ a và xu t

ấ ượ ả ẩ ợ ớ ị ả ả ẩ ấ kh u, giá c  phù h p v i tay nghê và ch t l ng s n ph m. Giá tr  s n xu t toàn ngành thêu

ỷ ớ ướ ả ẩ năm 2QQ6 đat 8 t đông, tăng 34% so v i năm tr c, s n ph m ngành thêu ngày càng phong

ờ ướ ư ặ ố ễ phú, đa dang, ngoài các m t hàng thêu truyên th ng nh  tranh thêu, c  tr ế ng li n. đ n nay đã

ư ư ệ ệ ả ẩ ặ ấ ớ xu t hi n nhiêu s n ph m m i nh  hàng thêu chân dung, thêu 2 m t, thêu hàng l u ni m, áo

ứ ỉ ượ ủ ườ thêu, túi xách thêu, rua và móc ch . đáp  ng đ ầ c nhu c u c a ng i tiêu dùng và khách du

68

ơ ở ẫ ư ả ấ ẫ ẩ ủ ị l ch. Tuy nhiên, nhìn chung s n ph m thêu c a nhiêu c  s  v n ch a h p d n du khách vê

ư ủ ả ộ ế ế ư ệ ế ệ ch  đê, giá c , bao bì, ch a có đ i ngũ thi t k  chuyên nghi p, ch a chú ý nhiêu đ n vi c xây

ự ươ ơ ở ớ ữ ế ệ ế ả ả ẩ ộ d ng th ng hi u, qu ng bá s n ph m, thi u tính liên k t gi a các c  s  v i nhau; đ i ngũ

ộ ỹ ư ươ ư cán b  k  thuât ch a có ph ể ng pháp s  pham đ  truyên nghê. [63]

ị ề ể ề ặ ơ ự ủ Đ c đi m v  nguon l c c a các đ n v  đi u tra

ủ ơ ể ặ ị ủ Đ c đi m c a ch  đ n v

ủ ơ ị ố ọ Ch  đ n v  ngành nghê TCMN là nhân t ể ủ ơ    quan tr ng trong quá trình phát tri n c a đ n

ủ ơ ấ ả ờ ị ị ườ ế ả ệ v , ch  đ n v  có kinh nghi m s n xu t đông th i là ng ộ i qu n lý lao đ ng, tìm ki m th ị

ườ ụ ả ệ ẩ ả ộ ơ ị tr ng tiêu th  s n ph m. Các đ n v  TCMN hoat đ ng manh và hi u qu  thông th ườ   ng

ườ ủ ơ ự ị ổ ứ ả ị ườ ự ấ ng i ch  đ n v  có năng l c trong t ờ  ch c s n xu t đông th i có s  nhay bén vê th  tr ng.

ủ ơ ơ ả ữ ị ượ ể ệ ứ ả Nh ng nét c  b n vê ch  đ n v  các nhóm nghê đ c nghiên c u th  hi n qua b ng 12. Gi ớ   i

ị ể ệ ấ ủ ừ ủ ơ ư ặ ỷ ọ ữ ớ tính ch  đ n v  th  hi n r t rõ đ c tr ng c a t ng nghê, nghê thêu có t tr ng n  gi ế   i chi m

ố ở ữ ự ợ ộ ỏ ỷ ỹ ẩ ớ đa s  b i đây là nghê phù h p v i lao đ ng n  do s  đòi h i tính t m , c n thân. Trong khi

ớ ữ ớ ệ ặ ợ ọ đó nghê đúc đông do là loai công vi c n ng nh c không phù h p v i n  gi i nên 1QQ% là

ớ ộ ố ơ ố ớ ấ ộ ị ườ ợ nam gi i. Đ i v i nghê m c, quá trình điêu tra cho th y tai m t s  đ n v  ng i v  có vai trò

ố ớ ệ ấ ả ợ ư ị ườ ấ ớ r t l n đ i v i công vi c qu n lý th , cung c p vât t ế , tìm ki m th  tr ụ ng tiêu th , tuy nhiên

ố ủ ơ ị ớ ủ ơ ủ ộ ị đa s  ch  đ n v  là nam gi i. Trình đ  văn hoá c a ch  đ n v  nhìn chung

ộ ươ ỉ ố ơ ớ không cao, ch  có nhóm thêu có trình đ  t ng đ i cao h n so v i hai nhóm kia, có trình

ạ ọ ấ ộ ạ ộ ồ ỹ ẳ đ  trung c p, cao đ ng và đ i h c, còn l i nhóm đúc đ ng và nhóm m c m  ngh  t ệ ố   i

ố ữ ệ ệ ấ ả ọ ổ ộ đa là t t nghi p ph  thông trung h c. Kinh nghi m s n xu t là m t trong nh ng th ế

ủ ệ ạ ướ ề ế ề ộ ỉ ủ ộ m nh c a các ch  h , kinh nghi m d i 10 năm ch  thu c v  ngh  thêu chi m 5,6%,

ủ ơ ệ ế ị ề nhóm ch  đ n v  có kinh nghi m trong ngh  trên 30 năm chi m bình quân 26,5%, trong

ấ ớ ủ ơ ệ ồ ị ừ đó nhóm đúc đ ng cao nh t v i 38,0%. Nhóm ch  đ n v  có kinh nghi m t ế  10 đ n 30

ố ươ ế ố ồ ề ở ả ầ ớ năm chi m ph n l n và phân b  t ng đ i đ ng đ u ề  c  3 ngh .

Ủ Ơ Ị Ặ Ề Ẻ ả Ủ B ng 12 : Đ C ĐI M CHUNG C A CÁC CH  Đ N V  ĐI U TRA

69

ề ề ỹ ệ Tiêu th cứ ĐVT Ngh  thêu Ngh  đúc Ngh  m c ề ộ _________________________________________đong_______m  ngh 1. Theo gi i tính : ­ Nam

% % 22,2 77,8 100 0 98 2 2.

4,0 76,0 20,0 16,0 70,0 14,0 ẳ

% % % % % 5,6 36,1 38,9 11,1 8,3 ớ ' ' ­ Nữ ộ Trình đ  văn hoá + C p 1ấ + C p 2ấ + C p 3ấ ấ + Trung c p, Cao đ ng ạ ọ + Đ i h c ệ

ướ ừ ừ

ủ ơ ổ ị ấ ả 3. Kinh nghi m s n xu t + D i 10 năm ế + T  11 đ n 20 năm ế + T  21 đ n 30 năm + Trên 30 năm Tu i trung bình ch  đ n v

ả ậ ỹ % % % % năm % % 5,6 44,4 30,6 19,4 42,8 44,4 16,7 28,0 34,0 38,0 50,1 90,0 4,0 42,0 36,0 22,0 42,6 40,0 6,0 4. ề ề 5. Ngh  gia truy n ạ 6. Đã qua đào t o k  thu t, qu n lý ề ố ệ ồ Ngu n : S  li u đi u tra năm 2006

ộ ổ ủ ơ ủ ề ế ầ ồ ổ ị Đ  tu i trung bình c a ch  đ n v  ngh  đúc đ ng là 50,1 tu i và h u h t là

ộ ổ ủ ơ ộ ươ ề ề ị ố ẻ ơ ngh  gia truy n, đ  tu i ch  đ n v  nhóm thêu và nhóm m c t ng đ i tr  h n trong

ố ủ ơ ế ề ề ả ọ ổ ị ỉ kho ng trên 42 tu i và ngh  gia truy n ch  chi m 58,1%. S  ch  đ n v  đã h c qua các

ề ỹ ả ạ ấ ấ ươ ố ơ ậ ớ l p đào t o chính quy v  k  thu t, qu n lý r t th p, nhóm thêu t ở   ng đ i cao h n b i

ệ ủ ủ ơ ề ệ ề ạ ị ỏ   nhi u ch  đ n v  bên c nh công vi c c a ngh  thêu còn làm các công vi c khác đòi h i

ấ ị ề ạ ả ồ ộ ề ộ ph i có trình đ  đào t o nh t đ nh. Ngh  đúc đ ng và ngh  m c

70

ệ ỹ ượ ệ ừ ấ ớ ự ặ ộ ị m  ngh  do đ c truyên nghê ho c xác đ nh nghê nghi p t ế  r t s m nên thi u đi đ ng l c và

ộ ủ ệ ố ọ ị ượ ủ ơ điêu ki n h c do đó trình đ  c a ch  đ n v  không cao. Mu n hình thành đ c nguôn nhân

ế ượ ể ể ả ầ ộ ự l c có trình đ  cao đ  phát tri n ngành nghê TCMN c n ph i có chi n l ợ   c đào tao phù h p

ừ ướ ữ ở ườ ọ ự ệ ở ệ ộ t phía nhà n c, b i vì nh ng ng i có trình đ  cao có điêu ki n ch n l a làm vi c các

ờ ượ ứ ngành nghê mang tính “th i th ơ ng” và có m c thu nhâp cao h n, do đó ngành nghê TCMN s ẽ

ệ ặ ộ ỏ g p nhiêu khó khăn trong vi c thu hút lao đ ng gi i.

Lao đ ngộ

ố ượ ặ ằ ử ụ ấ ộ ỉ S  l ể ệ   ả ng lao đ ng và m t b ng s  d ng cho s n xu t kinh doanh là ch  tiêu th  hi n

ủ ể ả ấ ấ ả ơ ị quy mô s n xu t kinh doanh c a các đ n v . Qua b ng 13 có th  nhân th y, nghê thêu có t ỷ ệ   l

ủ ế ữ ệ ế ộ ộ ỹ lao đ ng n  chi m 95,3%, trong khi nghê đúc đông và nghê m c m  ngh  ch  y u là nam

ớ ớ ỷ ệ ươ ủ ế ứ ữ ộ ố gi i v i t l t ng  ng là 96,7% và 93,9%, s  lao đ ng n  trong nhóm đúc đông ch  y u là

ủ ơ ợ ủ ị ứ ụ ữ ệ ặ ộ ố con gái ho c v  c a ch  đ n v  đ ng ra ph  giúp công vi c bán hàng, s  lao đ ng n  trong

ộ ố ự ế ệ ộ ớ ộ ệ   nhóm m c bên canh công vi c bán hàng còn có m t s  lao đ ng tr c ti p v i các công vi c

ệ ả ố ớ ư ẩ ả ộ ộ nh  làm ngu i, hoàn thi n s n ph m. Đ i v i nguôn lao đ ng, nhìn chung c  ba nghê đêu s ử

ụ ệ ộ ộ ỹ ớ ơ d ng lao đ ng thuê ngoài, tuy nhiên nghê m c m  ngh  và nghê thêu có t ỷ ệ  l cao h n v i trên

ế ộ 7Q%, trong khi đó nhóm nghê đúc đông có t ỷ ệ  l ơ    lao đ ng trong gia đình chi m 46% cao h n

ỷ ệ ự ế ả ấ ộ hai nhóm còn lai. T  l lao đ ng tr c ti p trong c  3 nghê là r t cao, nghê đúc đông 96,2% và

ầ ượ ộ ỹ ế ủ ố ộ ệ nghê m c m  ngh  và thêu ren l n l t là 97,8% và 93,Q%. S  lao đ ng gián ti p c a nghê

ươ ế ẳ ộ ộ ơ ố ố ộ thêu t ng đ i cao h n nghê m c và đúc đông, s  lao đ ng gián ti p có trình đ  cao đ ng, đai

ế ọ ườ ơ ơ ị ướ ả h c chi m 4,1% và th ng r i vào các đ n v  có h ể ng phát tri n kh  quan.

ủ ự ộ ệ ữ Thâm niên tay nghê c a lao đ ng có s  khác bi ờ   t gi a các nghê, nghê đúc đông có th i

ủ ệ ơ ộ ộ ỹ gian hoat đ ng trong nghê trên 3Q năm là 15,Q% cao h n 5,Q% c a nhóm m c m  ngh  và

ủ ữ ệ ặ ổ ộ ặ   ủ 1,8% c a nhóm thêu. Nhóm thêu do đ c thù c a công vi c nên nh ng lao đ ng cao tu i m c

ắ ế ể ệ ư ệ ầ ượ ủ ữ dù có nhiêu kinh nghi m nh ng do m t y u d n khó th  hi n đ c nh ng tinh hoa c a tay

ườ ệ ả ỹ ỹ nghê, nhóm này th ộ   ng có kinh nghi m qu n lý vê k  thuât và k  năng truyên nghê cho đ i

ế ộ ngũ lao đ ng k  cân. Nhìn

ế ấ ằ ề ừ ệ ế chung, chi m t ỷ ệ  l cao nh t n m trong nhóm có kinh nghi m tay ngh  t 21 đ n 30 năm,

ề ươ ệ ộ ắ ố ấ đây là nhóm lao đ ng có năng su t cao và kinh nghi m trong ngh  t ắ ng đ i ch c ch n.

Ộ Ằ Ả Ặ Ấ ả B ng 13 : LAO Đ NG VÀ M T B NG S N XU T KINH DOANH

7Q

Ủ Ề Ơ Ị C A CÁC Đ N V  ĐI U TRA

ỉ Ch  tiêu ĐVT Thêu ren Đúc đông Ngành   nghề

Môc MN ố ơ ị ề 1. S  đ n v  đi u tra ĐV iườ ng 2. Lao đ ngộ 50 184 50 231 36 170 ồ ộ * Chia theo ngu n lao đ ng

% % 38,8 61,2 26,8 73,2 26,5 73,5 Chia theo ộ ộ i tính

% % 96,8 3,2 93,9 6,1 4,7 95,3

% % 96,2 3,8 97,8 2,2 92,9 7,1 ộ ộ Chia theo

ướ ừ ừ

ơ ị % % % % Iđ/đv 23,0 32,6 29,4 15,0 3,7 41,13 38,5 16,0 5,0 4,6 21,7 55,3 21,2 1,8 4,7 ặ ằ ấ ­ Lao đ ng gia đình ­ Lao đ ng thuê ngoài *  ớ gi ­ Nam ­ Nữ ệ ấ * Chia theo tính ch t công vi c ự ế ­ Lao đ ng tr c ti p ế ­ Lao đ ng gián ti p *  thâm niên tay nghề ­ D i 10 năm ế ­ T  11 đ n 20 năm ế ­ T  21 đ n 30 năm ­ Trên 30 năm ộ Bình quân lao đ ng/đ n v ả M t b ng s n xu t kinh doanh

ề ệ

ấ ­ Di n tích nhi u nh t ấ ­ Di n tích ít nh t ơ ệ ị 770 12 103 150 15 45,4 160 10 46,8 2 m 2 m 2 m ố ệ ề ồ ệ 5. BQ di n tích SXKD/đ n v Ngu n : S  li u đi u tra năm 2006

ự ệ ả ấ ề ổ ữ ố Di n tích s n xu t kinh doanh có s  khác bi ệ ươ t t ệ   ng đ i gi a các ngh , t ng di n

ầ ớ ủ ề ề ề ơ ồ ớ ơ ớ ị tích c a các đ n v  ngành đúc đ ng l n h n nhi u so v i 2 ngh  kia do ph n l n đ u có

2,

ườ ộ ấ ử ụ ứ ệ ấ ơ ớ v ả n r ng do đó di n tích đ t s  d ng cho s n xu t cao h n v i m c bình quân là 103m

2 và th p nh t là 12 m

2. Ngh  thêu ch  y u t p trung

ệ ề ấ ơ ị ấ ấ ủ ế ậ ề đ n v  có di n tích nhi u nh t là 770m

ề ở ươ ự ệ ắ ả ấ ườ ẹ nhi u khu v c phía B c sông H ng, di n tích dùng cho s n xu t th ng h p và do

ụ ề ượ ặ ằ ả ặ ậ ngh  này t n d ng đ c các kho ng không gian trong nhà nên m c dù m t b ng không

ườ ả ấ ư ộ r ng nh ng ng i s n xu t không cho đó là

2 và th p nh t v i 15m

2.

ề ệ ề ấ ấ ớ ơ ị ấ ớ ấ v n đ  khó khăn l n, đ n v  có di n tích nhi u nh t là 150m

ề ộ ệ ệ ỹ ươ ươ ề ớ Ngh  m c m  ngh  có di n tích bình quân t ng đ ng v i ngh  thêu, tuy nhiên

ự ề ệ ầ ệ ộ ậ ơ ngh  này c n có khu v c làm vi c mang tính riêng bi ệ   t và đ c l p cao h n nên di n

ệ ử ụ ấ ẹ ả ớ ở ạ tích s n xu t h p và vi c s  d ng chung v i nhà ấ   ữ  cũng t o ra nh ng khó khăn nh t

72

ấ ủ ề ấ ấ ả ị ệ đ nh trong quá trình s n xu t kinh doanh, di n tích nhi u nh t và ít nh t c a nhóm này

2 và 10m2.

ươ ứ t ng  ng 160m

ố ả ấ V n s n xu t kinh doanh

ủ ả ố ả ề ấ V n s n xu t kinh doanh bình quân c a c  3 ngh  nhìn chung không cao cho

ị ủ ế ố ị ủ ủ ấ ố ơ ơ   th y quy mô c a các đ n v  ch  y u còn mang tính gia đình. V n c  đ nh c a các đ n

ầ ớ ứ ị ượ ề ứ ủ ế ẩ v  ph n l n không đáp  ng đ ụ   ị c tiêu chu n v  m c giá tr  mà ch  y u là công c ,

ụ ụ ế ị ồ ỏ ỷ ọ ồ ố ạ d ng c , các lo i máy móc thi ề t b  nh . Ngh  đúc đ ng có t tr ng ngu n v n c ố

ề ộ ề ề ế ề ớ ơ ị ồ   đ nh chi m 29,01% cao h n nhi u so v i ngh  m c và ngh  thêu do ngh  đúc đ ng

ư ạ ơ ơ ổ ầ ử ụ c n s  d ng các lo i nh  : máy mài, máy m n, khoan, máy đánh bóng, mô t th i gió,

ơ ệ ư ấ ả ả ầ ấ ả mô t đi n vào h u nh  t t c  các khâu trong quá trình s n xu t, gi m đ ượ ộ ặ   c đ  n ng

ọ ượ ấ nh c, tăng đ c năng su t.

Ủ Ả ả Ơ Ị Ấ B ng 14 : TÌNH HÌNH VÓN S N XU T KINH DOANH C A CÁC Đ N V

ộ ỹ ệ Ngành nghề Đúc đông M c m  ngh Thêu ren

Tr.đ ngồ % Tr. đ ngồ % Tr. đ ngồ %

100,00 100,00 100,00 57,05 63,78 41,42 ố ổ T ng s  bình quân Trong

đó :

* Theo T/C chu chuy nể 29,01 10,82 7,51 ­ VCĐ bình quân 16,54 6,9 3,15

70,77 89,18 92,39 ­ VLĐ bình quân 40,48 56,88 38,26

ồ * Theo ngu n hình thành

ố ự 94,65 100,00 100,00 ­ V n t có 54 63,78 41,42

5,35 0 0 ố ­ V n vay 3,5 0 0

ố ệ ề ồ Ngu n : S  li u đi u tra năm 2006

ộ ố ạ ề ộ ử ụ ư ệ ỹ Ngh  m c m  ngh  cũng s  d ng m t s  lo i máy nh  : máy khoan, máy đánh bóng,

ư ộ ố ơ ầ ư ắ ị ố ồ máy c t phá, máy c a l ng... tuy nhiên s  đ n v  có đ u t ứ ố    vào ngu n v n này ít nên m c v n

ầ ư ư ế ề ầ ỉ ố ố ị ố ị c  đ nh bình quân không cao ch  chi m 10,64%. Ngh  thêu h u nh  ít đ u t vào v n c  đ nh

ộ ố ơ ầ ư ỉ ầ ề ể ạ ả ị vì ngh  này ch  c n các lo i khung dùng đ  căng v i thêu, m t s  đ n v  có đ u t vào máy

73

ố ư ư ề ề ằ ồ ộ ế   ủ ế may, ren nh ng không nhi u vì ngh  này ch  y u làm b ng tay. Ngu n v n l u đ ng chi m

ỷ ọ ệ ố ề ộ ư ấ ố ồ ố ổ ớ t tr ng l n trong t ng ngu n v n nh ng s  tuy t đ i không cao, cao nh t là ngh  m c m ỹ

ỉ ạ ỉ ạ ứ ệ ề ệ ồ ơ ị ồ ngh  cũng ch  đ t m c bình quân 56,88 tri u đ ng cho 1 đ n v , ngh  đúc đ ng ch  đ t 40,48

ị ề ử ụ ệ ế ề ệ ầ ồ ơ ồ ồ   tri u đ ng và ngh  thêu 38,26 tri u đ ng bình quân. H u h t các đ n v  đ u s  d ng ngu n

ố ạ ứ ậ ệ ủ ề ể ấ ả ơ v n t m  ng c a khách hàng đ  mua nguyên v t li u cho s n xu t, đi u này làm các đ n v ị

ạ ỗ ư ồ ị ộ ề ệ ở ồ ồ khá b  đ ng b i ngu n nguyên li u nh  đ ng cho ngh  đúc đ ng, các lo i g  quý dùng cho

ề ộ ế ắ ướ ố ớ ố ngh  m c điêu kh c ngày càng khan hi m và luôn có xu h ng tăng giá. Đ i v i v n tín

ụ ư ề ầ ố ồ ỉ ừ ế ố ồ d ng, ch  có ngh  đúc đ ng có vay v n và h u nh  là t ủ    ngu n v n vay khuy n công c a

ạ ề ộ ủ ơ ị ề ư ề ầ ớ ố thành ph , còn l ề   i ngh  m c và ngh  thêu h u nh  các ch  đ n v  đ u không vay v i nhi u

ề ế ấ ắ ặ ơ ờ ỉ lý do, ho c n u có vay thì ch  vay nóng trong th i gian ng n. Đi u này cho th y các đ n v ị

ề ư ẵ ể ớ ả ượ ệ ạ ơ ợ làm ngh  ch a s n sàng cho vi c phát tri n l n h n, tâm lý ng i không tr  đ c n  nên quy

ấ ẫ ả ả ỉ mô s n xu t v n ch  mang tính gia đình. (xem b ng 14)

ấ ủ ị ề ả ả ế ệ ả ơ K t qu  và hi u qu  s n xu t c a các đ n v  đi u tra

ị ề ả ả ủ ế ệ ấ ả ơ ượ K t qu  và hi u qu  s n xu t kinh doanh c a các đ n v  đi u tra đ c phân tích qua

ị ả ữ ự ề ấ ả ệ ị ả ấ b ng 15. Giá tr  s n xu t (GO) gi a ba ngh  có s  khác bi t. Giá tr  s n xu t bình quân

ệ ồ ủ c a ngh ềm cộ l nớ nh tấ (179,91 tri u đ ng) cao g pấ 2,05 l nầ nghề

ị ả ự ữ ệ ề ề ầ ấ ấ ồ thêu và g p 1,74 l n ngh  đúc đ ng. S  chênh l ch v  giá tr  s n xu t gi a các ngành ngh ề

ề ộ ươ ớ ố ượ ị ườ ụ ổ ị là không l n, ngh  m c t ơ ng đ i cao h n là do có đ c th  tr ơ   ng tiêu th   n đ nh, các đ n

ị ỉ ở ế ể ế ể ị ạ ề ị ươ v  không ch  bán Hu  mà còn chuy n hàng đ n các đi m du l ch t i nhi u đ a ph ng trên

ộ ố ơ ấ ẩ ị ượ ị ườ ế ẩ ả ả ướ c  n c, m t s  đ n v  xu t kh u đ ự c các s n ph m tr c ti p sang th  tr ng Lào. Các

ặ ườ ị ủ ừ ề ộ ề ằ ẩ ả m t hàng thêu th ng có giá tr  c a t ng s n ph m không cao b ng ngh  m c và ngh  đúc

ỉ ả ề ấ ồ ơ ị ị ả đ ng, nhi u đ n v  ch  s n xu t mang tính gia công nên t ỷ ệ  l ấ    đóng góp vào giá tr  s n xu t

ị ả ủ ề ớ ấ chung không l n làm cho giá tr  s n xu t bình quân c a ngh  này không cao.

Ủ Ơ Ị Ả Ả Ả Ấ Ề Ệ ả B ng 15 : KÉT QU  VÀ HI U QU  S N XU T BÌNH QUÂN C A Đ N V  ĐI U TRA

NĂM 2006

74

ộ ỉ Ch  tiêu ĐVT Đúc đông M c MN Thêu ren

ấ tr.đ ị ả 1. Giá tr  s n xu t (GO) 103,53 179,91 87,82

tr.đ 2. Chi phí trung gian (IC) 60,42 72,32 26,08

ỷ ọ T  tr ng trong GO % 58,36 40,20 29,70

ị tr.đ 3. Giá tr  gia tăng (VA) 43,11 107,60 61,74

ỷ ọ T  tr ng trong GO % 41,64 59,80 70,30

tr.đ Trong đó : ­ Lãi (M) 8,18 16,93 12,87

ộ tr.đ ­ Công lao đ ng (L) 34,81 90,84 48,88

ỷ ọ T  tr ng lãi trong VA (M/VA) % 18,98 15,73 20,85

ố l nầ 4. GO/v n (K) 1,82 2,82 2,12

l nầ 5. VA/K 0,76 1,70 1,49

l nầ 6. M/K 0,14 0,27 0,31

ộ tr.đ/lđ 7. GO/lao đ ng BQ 27,98 39,11 18,69

tr.đ/lđ 8. VA/L BQ 11,65 23,39 13,14

tr.đ/lđ 9. M/L BQ 2,21 3,68 2,74

ồ Ngu n : S ề   ố li u đi u ệ năm 2006 tra ề ộ ồ ươ ủ Chi phí trung gian c a ngh  m c và ngh ề đ ng chi m ế t ố ớ ng đ i l n trong giá

ế ấ ồ ộ ề trị s n xu t, ngh  đúc đ ng chi m ,36%, nghề m c chi m ố ớ ế 40,2% trong khi đ i v i

ả 58 ề ỷ ọ ủ ế ỉ ngh  thêu chi phí trung gian ch  chi m 29,7%. T  tr ng chi phí trung gian c a ngh ề

ề ộ ồ ướ ề ườ ả đúc đ ng và ngh  m c có xu h ng ngày càng tăng, ngh  đúc ng ủ ế   ấ i s n xu t ch  y u

ế ế ầ ẩ ồ ồ ồ ậ   ấ ử ụ s  d ng đ ng ph  ph m và ngu n cung c p này ngày càng khan hi m d n, đ ng nh p

ế ấ ẩ ộ ườ ế ớ ả kh u thì giá cao và bi n đ ng th t th ng theo giá th  gi ẩ   i trong khi giá s n ph m

ề ộ ố ớ ủ ự ệ ẩ ả ị ạ   khó tăng k p s  tăng giá c a nguyên li u. Đ i v i ngh  m c, các s n ph m ch m

ấ ượ ắ ầ ử ụ ươ ư ề ắ kh c có ch t l ạ ỗ ng cao đ u c n s  d ng các lo i g  quý nh : Tr c, Mun, H ng,

ủ ươ ư ế ồ ủ Gõ... nh ng ngu n cung khan hi m do ch  tr ử ừ ng đóng c a r ng c a nhà

ướ ệ ả ườ ả ấ ườ ệ ả n c nên giá c  nguyên li u luôn tăng, ng i s n xu t th ng ph i mua nguyên li u không

ễ ặ ữ ề ề ả ồ ố ắ ố ề ạ rõ ngu n g c nên d  g p ph i nh ng r c r i v  m t pháp lý. Ngh  thêu có nhi u thu n l ậ ợ   i

ỷ ọ ị ả ế ế ấ ấ ỉ do t ồ    tr ng chi phí trung gian chi m trong giá tr  s n xu t th p, ch  chi m 29,7% và ngu n

75

ị ườ ệ ễ ể ộ ế ố ậ ợ ề nguyên li u có th  mua d  dàng trên th  tr ng. Đây là m t y u t thu n l i mà hai ngh  kia

không có đ c.ượ

ấ ủ ả ị ả ế ề ị ươ ố ớ Giá tr  gia tăng chi m trong giá tr  s n xu t c a c  B ngh  là t ng đ i l n, đây cũng

ủ ế ư ủ ủ ề ằ ả ẩ ạ là đ c tr ng chung c a ngành ngh  TCMN do s n ph m ch  y u làm b ng th  công, s ử

ụ ề ề ỷ ọ ế ế ấ ộ d ng nhi u lao đ ng. Ngh  thêu có t tr ng GTGT chi m trong GTSX r t cao đ n 7Q,B%,

ủ ế ữ ể ề ấ ộ ề ạ ạ   lao đ ng ch  y u trong nhóm này là n  nên phát tri n ngh  này r t có ý nghĩa v  m t t o

ệ ậ công ăn, vi c làm, tăng thu nh p cho gi ớ ữ i n .

ấ ử ụ ộ ồ ệ ạ ỏ ố ố ỉ ượ ấ Ch  tiêu hi u su t s  d ng v n cho th y m t đ ng v n b  vào SX­KD t o đ c bao

ấ ử ụ ề ộ ố ố ệ ồ ồ nhiêu đ ng GTSX và bao nhiêu đ ng GTGT. Ngh  m c có hi u su t s  d ng v n t ấ   t nh t, i

ạ ồ ố ỏ ượ ế ế ề ồ ồ ớ đ ng v n b  ra t o đ c 2,82 đ ng GTSX và i,7 đ ng GTGT, ti p đ n là ngh  thêu v i các

ỉ ố ươ ứ ề ồ ươ ề ệ ứ ch  s  t ng  ng là 2,i2 và i,49, ngh  đúc đ ng t ng  ng là 1,82 và Q,76. v  hi u qu  s ả ử

ụ ủ ệ ấ ấ ả ộ ơ ỉ ị ố   d ng lao đ ng : Các ch  tiêu này cho th y hi u qu  SX­KD c a các đ n v  cao hay th p. Đ i

ề ộ ố ỏ ớ ượ ạ ộ ồ ộ ồ v i ngh  m c : i đ ng v n b  ra thu đ c Q,27 đ ng lãi, i lao đ ng m t năm bình quân t o ra

ượ ệ ệ ệ ề ồ ồ ồ đ c B9,ii tri u đ ng GTSX , 23,39 tri u  đ ng GTGT và 3,68 tri u đ ng lãi; ngh  thêu

ươ ả ử ụ ệ ố ộ ồ ồ ươ t ứ ng  ng ỏ là Q,Bi đ ng lãi cho i đ ng v n b  ra, hi u qu  s  d ng lao đ ng t ứ ng  ng là

ệ ệ ệ ộ ồ ồ ồ ộ   i8,69 tri u đ ng GTSX, 13,14 tri u đ ng GTGT và lãi là 2,74 tri u đ ng cho m t lao đ ng

ề ạ ỗ ồ ỗ ộ ượ ệ bình quân. Ngh  đúc đ ng bình quân m i năm m i lao đ ng t o ra đ ồ   c 27,98 tri u đ ng

ệ ệ ồ ồ ợ ỗ ồ ậ ố GTSX, 11,65 tri u đ ng GTGT và 2,21 tri u đ ng l ỏ   i nhu n, bình quân m i đ ng v n b  ra

ượ thu đ ồ c Q,i4 đ ng lãi.

ả ả ế ệ ấ ả ấ ỉ Thông qua các ch  tiêu phân tích trên cho th y k t qu  và hi u qu  s n xu t kinh

ầ ư ủ ồ ố ơ ị ấ ấ ỏ ộ doanh c a các đ n v  không cao, ngu n v n đ u t còn nh , năng su t lao đ ng th p. Tuy

ị ả ị ả ấ ầ ấ ơ ộ ệ   nhiên, các đ n v  s n xu t kinh doanh đã đóng góp m t ph n vào giá tr  s n xu t công nghi p

ố ạ ượ ệ ủ c a thành ph , t o đ ậ c công ăn vi c làm và thu nh p

ổ ị ị n đ nh cho ng iườ laođ ng,ộ giữ gìn sự nổ đ nh vê m tạ xã h i,ộ ti pế t c ụ duy trì và

ể ầ ế ự ự ệ ươ phát tri n ngành nghê TCMN, góp ph n thi ệ t th c trong vi c th c hi n ch ng trình phát

ể ấ ẩ ị ị ụ tri n du l ch ­ d ch v  và hàng xu t kh u.

ả ưở ủ ố ế ằ ị ươ Phân tích  nh h ng c a các nhân t đ n giá tr  gia tăng b ng ph ng pháp phân tô

76

ị ự ả ả ủ ế ệ ả ấ ả ơ ộ ị K t qu  và hi u qu  s n xu t kinh doanh c a các đ n v  ch u s  tác đ ng,  nh h ưở   ng

ế ố ớ ự ả ứ ộ ưở ủ c a nhiêu y u t ằ  v i các m c đ  khác nhau. Nh m phân tích và so sánh s   nh h ủ   ng c a

ố ế ủ ự ơ ị ệ ử ụ các nhân t đ n VA c a các nhóm đ n v  có s  khác bi t không, chúng tôi s  d ng ph ươ   ng

ổ ươ ươ ị pháp phân t và ph ng pháp phân tích ph ể ể ng sai (ANOVA) đ  ki m đ nh. Các y u t ế ố

ượ ử ụ ố ư ộ ố ố ị ự ể ộ ộ đ c s  d ng đ  so sánh thu c vê nguôn l c gôm ; v n c  đ nh, v n l u đ ng, lao đ ng thuê

ộ ố ế ố ạ ằ ấ ả ộ ộ ngoài, lao đ ng gia đình, m t b ng s n xu t, chi phí trung gian và m t s  y u t thu c vê cá

ứ ọ ủ ơ ư ệ ả ấ ộ ị ộ ổ   nhân ch  đ n v  nh  I trình đ  văn hoá, hình th c h c nghê, kinh nghi m s n xu t, đ  tu i,

ủ ơ ế ả ậ ố ỹ ị ượ ổ v n vay, đào tao k  thu t và loai hình c a đ n v  . K t qu  phân tích đ c t ng h p ợ ở ả    b ng

ụ ụ ầ 16 và 17 và ph n ph  l c 2.

ế ố Các y u t ồ ự  ngu n l c

ế ố ơ ả ể ế ủ ấ ả ố ơ ị V n là y u t ố ớ ả    c  b n đ  ti n hành s n xu t kinh doanh c a các đ n v . Đ i v i c  3

ấ ằ ự ậ ậ ệ nghê, nh n th y r ng các nhóm thu nh p khác nhau có s  khác bi t vê m c đ  đ u t ứ ộ ầ ư ố    v n.

ố ố ị ữ ự ự ệ ệ ư S  chênh l ch vê v n c  đ nh gi a các nhóm tuy có s  khác bi ớ   t nh ng nhìn chung không l n

ố ư ự ữ ệ ậ ậ ộ ộ ấ   ắ l m (đ  tin c y 99%), trong khi s  chênh l ch vê v n l u đ ng gi a nhóm thu nh p th p

ự ấ ấ ệ ấ ớ ư ậ ầ ộ ậ nh t và nhóm có thu nh p cao nh t có s  khác bi t r t l n (đ  tin c y 99%) h u nh  trong

ự ế ở ẩ ả ớ ợ ả c  3 nhóm. Điêu này phù h p v i th c t ủ ế    b i các ngành nghê TCMN các s n ph m ch  y u

ượ ả ấ ằ ầ ư ủ ầ ộ ố ố ị ớ đ c s n xu t b ng lao đ ng th  công nên nhu c u đ u t vào v n c  đ nh không l n, nguôn

ầ ư ủ ế ậ ế ố ầ ộ ố ế ầ v n c n đ u t ố ư  ch  y u t p trung vào v n l u đ ng và đây là y u t c n thi ự t cho s  phát

ể ủ ả tri n c a c  3 nhóm nghê.

77

ự Ị Ấ B ng 16 : MÓI QUAN H  GI A GIÁ TR  TĂNG THÊM (VA)VÀ CÁC YÉU TÓ NGU N L C S N XU T Ả LĐ gia đình MB SX (m2) Ệ Ữ CP trung gian  (Tr.đ ng)ồ (ng i)ườ BQ YN YN ns YN ns YN *** YN *** YN *** Vôn CĐ  (Tr.đ ng)ồ BQ 6,9 4,9 Vôn LĐ  (Tr.đ ng)ồ BQ 56,9 29,8 Ồ LĐ thuê  i)ườ (ng BQ 3,4 0,9 BQ 1,24 1,3 45 4 *** 34,1 BQ 72,3 19,8

6,7 43,8 2,1 1,2 33,2 ả Phân nhóm ĐV  theo VA  (Tr.đ ng)ồ ề ộ Ngh  m c ướ D i 60 ế 60 đ n 100 44,9

6,6 56,4 4,4 1,1 50,0 ế 101 đ n 200 91,1

14,5 188,8 11,3 1,8 107,5 Trên 200 217,8

103,0 *** * *** *** *** *** 16,5 11,1 40,5 19,2 2,3 1,2 1,4 1,3 69,3 72,3 57,1

14,9 39,0 2,4 1,4 100,0 ề Ngh  đúc ướ D i 30 ế 30 đ n 50 68,5

16,8 56,4 2,9 1,8 89,6 ế 51 đ n 100 97,8

71,0 190,0 9,7 2,0 456,7 Trên 100 132,0

ns *** *** *** *** 468 *** 3,2 1,6 38,3 5,7 3,4 0,36 1,3 1,3 22,7 26,1 2,9

2,0 11,0 1,1 1,3 35,4 ề Ngh  thêu ướ D i 20 ế 20 đ n 40 13,61

4,3 38,9 4,3 1,1 47,9 ế 41 đ n 95 23,86

9,5 222,0 18,8 1,3 150,8 Trên 95 137,3

7 7

ố ệ ề ồ ứ ộ Ngu n : S  li u đi u tra năm 2006 Chú thích : BQ : Bình quân; YN : Ý nghĩa; M c đ  ý nghĩa P : * P<0.1; ** P<0,05; *** P<0,01; ns : không có ý nghĩa

ế ố ộ ưở ế ộ ọ Lao đ ng là y u t ả  có  nh h ả   ế ị ng quan tr ng và quy t đ nh đ n hoat đ ng s n

ớ ộ ủ ậ ấ ấ ộ ơ ị xu t kinh doanh c a các đ n v . V i đ  tin c y 99% cho th y lao đ ng thuê ngoài có

ả ưở ậ ủ ả ố ượ ế ẽ ộ nh h ng đ n thu nh p c a c  3 nghê, tăng s  l ng lao đ ng s  tăng VA hay nói

ể ả ả ấ ố ơ ị ộ   cách khác mu n phát tri n s n xu t kinh doanh các đ n v  ph i tăng quy mô lao đ ng

ệ ẽ ể ấ ầ   thuê ngoài, và điêu này cũng cho th y vi c phát tri n ngành nghê TCMN s  góp ph n

ự ệ ệ ườ ộ ộ tích c c vào vi c tao vi c làm cho ng i lao đ ng. Lao đ ng gia đình là nhân t ố ầ    c n

ế ủ ệ ả ấ ơ ị thi t cho quá trình s n xu t kinh doanh c a các đ n v  trong giai đoan hi n nay, nghê

ứ ả ấ ộ ưở đúc đông có m c ý nghĩa cao (P

ủ ừ ự ế ệ ơ ộ ộ ị ớ l n đ n hoat đ ng c a các đ n v  trong nghê này, lao đ ng gia đình v a th c hi n các

ậ ệ ệ ả ả ờ ộ công vi c qu n lý, mua nguyên v t li u, qu n lý lao đ ng thuê ngoài đông th i tham

ự ế ệ ấ ả ạ ộ ỹ gia tr c ti p vào quá trình s n xu t. Nghê m c m  ngh  và nghê thêu m c dù không có

ở ộ ư ẹ ể ố ý nghĩa th ng kê nh ng không th  xem nh  vai trò c a ủ lao đ ng gia đình b i vì cũng

ư ủ ệ ộ ộ ỹ nh  nghê đúc đông, lao đ ng gia đình c a nghê m c m  ngh  và nghê thêu cũng đóng

ấ ự ả ả ơ ọ ế   ị ạ vai trò qu n lý quan tr ng trong đ n v  m c dù vai trò tham gia s n xu t tr c ti p

ư ố ớ ổ ế ố ớ ấ ơ ị không ph  bi n nh  đ i v i nghê đúc đông, nh t là đ i v i nghê thêu các đ n v  có

ứ ậ ườ ủ ơ ư ậ ị ầ ấ ả ả m c thu nh p cao ng i ch  đ n v  h u nh  t p trung vào khâu qu n lý s n xu t kinh

ị ườ ế ả ộ ướ doanh, tìm ki m th  tr ng, khách hàng, qu n lý lao đ ng..., đây là xu h ự   ng tích c c

ể ể ơ ơ ớ ớ ị đ  các đ n v  phát tri n v i quy mô ngày càng l n h n.

ạ ằ ớ ộ ứ ả ả ấ ấ ậ ưở V i đ  tin c y 99%, cho th y m t b ng s n xu t có m c  nh h ng rõ ràng

ở ộ ủ ả ả ấ ơ ố ị ầ   ế đ n VA c a các đ n v  trong c  3 nghê. Mu n m  r ng s n xu t, nhìn chung điêu đ u

ạ ằ ủ ế ả ả ơ ị ị tiên các đ n v  ph i tính đ n là v  trí và quy mô c a m t b ng, ngay c  trong nghê thêu

ạ ằ ỏ ườ ể ậ ụ ả ữ ộ là nghê ít đòi h i cao vê m t b ng do ng i lao đ ng có th  t n d ng c  nh ng không

ố ớ ở ộ ẹ ể ệ ấ ố ơ ị gian h p đ  làm vi c. Đ i v i các đ n v  mu n m  r ng quy mô kinh doanh, v n đê

ượ ử ụ ị ầ ệ ả ợ ơ có đ c di n tích s  d ng phù h p là điêu mà các đ n v  c n ph i quan tâm. Điêu này

ộ ấ ể ấ ố ướ ầ cho th y m t v n đê là mu n phát tri n ngành nghê TCMN nhà n c c n có chính

ể ệ ộ ơ ợ ị ượ sách phù h p và linh đ ng đ  tao điêu ki n cho các đ n v  thuê đ ạ ằ c m t b ng s ử

ụ ấ ả ụ d ng cho m c đích s n xu t kinh doanh.

79

ế ố ấ ị ủ ả ẩ ố Chi phí trung gian (IC) là y u t c u thành giá tr  c a s n ph m. Mu n tăng thu

ủ ố ớ ộ ể ầ ả ạ ậ ơ nh p c n ph i tăng IC đ  tăng vòng quay c a v n và t o ra VA cao h n. V i đ  tin

ố ớ ề ộ ề ệ ề ố ỹ ấ   ậ c y 90% đ i ngh  đúc và 99% đ i v i ngh  m c m  ngh  và ngh  thêu, cho th y

ẽ ậ ộ ơ ị tăng chi phí trung gian s  tác đ ng tăng thu nh p cho các đ n v  .

ế ố ị Các y u t ộ ề ủ ơ  thu c v  ch  đ n v

ự ệ ề ị ữ ủ ộ Có s  khác bi ủ ơ t v  trình đ  văn hoá c a ch  đ n v  gi a các nhóm VA khác

ố ớ ủ ơ ề ấ ớ ộ ị nhau (P>0,01) đ i v i ngh  thêu, nhóm có VA l n nh t, ch  đ n v  có trình đ  trên

ạ ộ ẽ ệ ấ ả ộ ơ ị ớ l p 12 cho th y trình đ  qu n lý cao s  giúp đ n v  ho t đ ng kinh doanh có hi u qu ả

ể ề ơ ố ướ ế ầ ộ cao h n, nên mu n phát tri n ngành ngh  TCMN tr c h t c n nâng cao trình đ  cho

ườ ủ ơ ị ườ ộ ộ ng i ch  đ n v  nói riêng và ng ồ   i lao đ ng nói chung. Nhóm m c và đúc đ ng

ự ệ ề ủ ơ ị ữ ộ ủ ậ không có s  khác bi t v  trình đ  c a ch  đ n v  gi a các nhóm thu nh p khác nhau,

ự ế ủ ơ ề ộ ị trên th c t trình đ  văn hoá ch  đ n v  2 ngh  này nhìn chung không cao, bình quân

ữ ả ề ấ ỉ ưở ấ ị ị ch  trên c p 2 và đi u này có nh ng  nh h ế ầ ng nh t đ nh đ n t m nhìn và đ nh h ướ   ng

ạ phát tri nể c aủ t ngừ đ nơ vị trong đi uề ki nệ c nh tranh thị tr ngườ như

ệ ề ườ ộ ố ề ướ ề ề hi n nay. Ngh  TCMN th ng là ngh  gia truy n, trong m t s  ngh  tr c đây các

ề ườ ậ ừ ề ọ ườ ỹ k  thu t làm ngh  th ng mang tính bí truy n trong t ng dòng h  và th ề   ng ít truy n

ấ ả ề ệ ề ệ ậ ớ ra bên ngoài. Ngày nay trong đi u ki n m i nên tính ch t b o m t ngh  nghi p không

ố ẫ ư ư ề ậ ấ ặ ữ   còn nghiêm ng t nh  ngày x a. Tuy v y, tính ch t cha truy n con n i v n còn nh ng

ả ưở ươ ề ố ớ ộ ố ứ ề ố ọ nh h ng t ng đ i rõ nét trong m t s  ngh . Hình th c h c ngh  đ i v i ngh ề

ố ớ ứ ệ ấ ấ ộ ỹ ề   m c m  ngh  có m c ý nghĩa r t cao (P<0,01) cho th y đ i v i các gia đình có truy n

ề ườ ố ợ ế ườ ượ ự ề ặ th ng làm ngh  th ng có l i th  khi ng i con đ ọ c s  kèm c p, h c ngh  trong gia

ừ ấ ớ ữ ề ề ắ ạ ỹ ợ đình t ậ  r t s m và n m v ng các k  thu t làm ngh , chính đi u này t o ra l ế i th  do

ế ệ ế ụ ượ ừ ưở ỹ ả ề ủ ỹ th  h  k  t c đ c th a h ng các k  năng, k  x o và uy tín làm ngh  c a gia đình

ể ố ơ ự ề ề ồ nên phát tri n t t h n. Ngh  đúc đ ng và ngh  thêu không có s  khác bi ệ ố ớ   t đ i v i

ứ ề ề ề ề ậ ọ ồ ạ ộ hình th c h c ngh , ngh  đúc đ ng đ i b  ph n là ngh  gia truy n, trong khi ngh ề

ề ạ ả ợ ế ớ ệ ể ề thêu thì ngh  gia truy n l i không ph i là l ề ở ố   i th  l n cho vi c phát tri n ngh  b i đ i

ề ạ ấ ơ ớ ị ả ớ v i nhóm này các đ n v  có VA càng l n thì tính ch t gia truy n l i càng gi m.

80

Ệ Ữ

ủ ơ Tđô Vhoá (2) KN Sxuât (3) ỹ ạ Đào t o k   thuât Tuôi ch  Đ n  vị Vay v n ố (Tr.đ ng)ồ

Ị B ng 17 : MÓI QUAN H  GI A GIÁ TR  TĂNG THÊM (VA) V I CÁC YÉU TÓ Ủ Ơ Ị LIÊN QUAN ĐÉN CH  Đ N V HT Hnghê Phân   nhóm   ĐV  (1) theo VA (Tr.đ ng)ồ

YN ns YN ns (4) ■ BQ YN 0 ns ạ Lo i hình  Đ n vơ ị (5) BQ YN 1 ns YN *** YN ***

­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ns ns 0 ns 1 ns *** ***

­ ­ ­ ­ ns ns ns ***

BQ 0,4 0,1 0,4 0,6 0,8 0,9 0,89 0,82 1,0 1,0 0,44 0,45 0,57 0,43 0,00 017 *** 0,00 0,00 0,29 1,00 BQ 0 ­ ­ ­ ­ 3,14 2,1 1,3 2,1 23,3 0 ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ 1 11 *** 1,00 1,00 1,00 2,00

BQ 2,1 2,0 2,1 2,0 2,3 2,2 2,1 2,2 2,1 2,7 2,7 2,6 2,4 3,1 3,8 ề BQ 2,8 2,2 2,4 3,3 4,0 3,1 2,6 3,3 3,9 4,0 2,6 2,3 2,5 3,1 2,5 ề ứ ọ ề ề ề ộ Ngh  m c ướ D i 60 ế 60 đ n 100 ế 101 đ n 200 Trên 200 ề Ngh  đúc ướ D i 30 ế 30 đ n 50 ế 51 đ n 100 Trên 100 ề Ngh  thêu ướ D i 20 ế 20 đ n 40 ế 41 đ n 95 Trên 95 Chú thích : BQ YN 43 9 *** 39,3 42,1 46,0 52,5 50,12 *** 49,7 45,5 53,9 65,3 42,8 ns 40,9 41,3 47,0 45,5 ọ (1) Hình th c h c ngh  : 1 ­ ngh  gia truy n; 0 ­ ngh  đi h c

ạ ọ ấ ẳ ấ ộ ấ ế ệ ừ (2) Trình đ  văn hoá : 1 ­ c p 1; 2 ­ c p 2; 3 ­ c p 3; 4 ­ trung c p, cao đ ng, đ i h c ' ướ 3 ­ 11ừ đ n 20 năm; ấ xu t :ấ i 10 năm; 2 ­ t 1 ­ d (3) ế  21 đ n t 30

0 8

ả Kinhnghi m s n năm, 4 ­ trên 30năm ỹ ạ ượ ượ ạ c đào t o ạ ệ ư ậ ị ạ ộ ợ Đào t o k  thu t : 1 ­ có đ ơ Lo i hình đ n v  : 1 ­ h  cá th ; 2 ­ h p tác xã; 3 ­ doanh nghi p t nhân c đào t o; 0 ­ không đ ể ứ ộ BQ : Bình quân; YN : Ý nghĩa; M c đ  ý nghĩa P : * P<0.1; ** P<0,05; *** P<0,01; ns : không có ý nghĩa

82

ớ ướ ữ ệ ả ộ Khác v i các tiêu chí tr ấ c, kinh nghi m s n xu t là m t trong nh ng th ế

ớ ộ ề ộ ủ ơ ủ ệ ề ạ ồ ỹ ị ậ   m nh c a các ch  đ n v  trong ngh  m c m  ngh  và ngh  đúc đ ng. V i đ  tin c y

ỹ 99% đ i v i ề ộ ố ớ ngh  m c m  ngh , ệ nghề đúc đ ngồ cho th yấ sự

khác bi tệ rõ ràng gi aữ

ố ệ ệ ề ậ ấ các nhóm VA. Các s  li u đi u tra cho th y các nhóm có thu nh p trên 100 tri u các

ủ ơ ự ế ở ị ề ề ệ ợ ớ ch  đ n v  đ u có kinh nghi m trên 30 năm. Đi u này phù h p v i th c t b i các ch ủ

ề ờ ơ ộ ị ườ ượ đ n v  có th i gian hoat đ ng trong ngh  lâu th ạ ng t o đ c cho mình uy tín trên

ươ ườ ượ ố ổ ắ ắ ị th ng tr ng, có đ ồ ự ầ c ngu n l c c n thi ế ươ t t ề   ng đ i  n đ nh và ch c ch n, có nhi u

ệ ử ụ ệ ộ ượ ộ ộ ệ ố ơ kinh nghi m trong vi c s  d ng lao đ ng, có đ c m i quan h  xã h i r ng h n nên có

ế ả ả ố ộ ổ ự ươ ề ợ ồ ệ k t qu  và hi u qu  SXKD t t là đi u h p lý. Đ  tu i có s  t ớ ng đ ng v i KNSX

ị ớ ộ ố ớ ủ ơ ậ ồ ộ ủ c a ch  đ n v , v i đ  tin c y cao đ i v i nhóm đúc đ ng và nhóm m c (99%) cho

ộ ổ ủ ơ ị ườ ấ ố ớ ơ th y các nhóm có VA cao thì đ  tu i ch  đ n v  th ng cao h n. Riêng đ i v i ngh ề

ộ ổ ủ ủ ơ ệ ấ ả ố ị thêu thì kinh nghi m s n xu t và đ  tu i c a ch  đ n v  không có ý nghĩa th ng kê, các

ế ố ả ưở ủ ơ ế ề ạ ạ ỹ ị y u t nh h ậ ng đ n ngh  thêu là đào t o k  thu t và lo i hình c a đ n v  (P<0,01).

ị ượ ậ ẽ ạ ả ỹ ố ơ ạ ủ ơ Các ch  đ n v  đ c đào t o k  thu t s  qu n lý kinh doanh t ậ   t h n và t o ra thu nh p

ố ớ ơ ộ ổ ứ ệ ả ơ cao h n, đ i v i nhóm này b  máy t ch c qu n lý mang tính chuyên nghi p h n nh ư

ệ ư ạ ợ lo i hình h p tác xã và doanh nghi p t nhân.

ố ớ ị ả ấ ẩ ơ ọ ố ộ ấ   V n vay là m t đòn b y tài chính r t quan tr ng đ i v i các đ n v  s n xu t

ử ụ ố ố ử ụ ẽ ạ ệ ệ ả kinh doanh. S  d ng t t v n vay s  t o ra hi u qu  cao, s  d ng không hi u qu  s ả ẽ

ố ệ ể ẫ ợ ầ ế ạ ả ấ ạ t o ra gánh n ng n  n n và có th  d n đ n phá s n. Các s  li u phân tích cho th y ch ỉ

ệ ố ấ ứ ề ấ ồ ỉ ạ có nhóm ngh  đúc đ ng là có vay, tuy ch  đ t m c bình quân tuy t đ i r t th p (3,14

ư ệ ồ ạ ứ ấ ấ ồ ố tri u đ ng) nh ng l ố   i có m c ý nghĩa th ng kê r t cao (P<0,01) cho th y ngu n v n

ể ạ ả ố ệ ở ộ ấ vay có th  đem l i hi u qu  t t. Tuy nhiên ơ   ề ầ  đây có m t v n đ  c n xem xét sâu h n,

ị ề ế ầ ừ ủ ế ố ố ồ ơ h u h t các đ n v  đ u vay t ngu n v n khuy n công c a thành ph  và trong quá trình

ọ ố ớ ự ể ệ ế ả ả ơ ị cho vay có th  đã có s  sàng l c đ i v i các đ n v  làm ăn có hi u qu  nên k t qu  trên

ư ẳ ố ớ ổ ế ề ch a h n có tính ph  bi n đ i v i các ngành ngh  khác.

ả ưở ủ ố ầ ế ằ ả ị Phân tích  nh h ng c a các nhân t ấ  đ u vào đ n giá tr  gia tăng b ng hàm s n xu t

ố ầ ủ ừ ề ẽ ứ ạ ộ ỳ Các nhân t ộ    đ u vào tu  theo đ c thù c a t ng ngh  s  có m c đ  tác đ ng

ố ớ ế ứ ộ ả ầ ấ ị ộ ằ nh t đ nh đ i v i k t qu  đ u ra. Nh m đánh giá m c đ  tác đ ng các y u t ế ố ố ớ  đ i v i

83

ề ộ ử ụ ủ ệ ề ề ồ ỹ ả   VA c a ngh  m c m  ngh , ngh  đúc đ ng và ngh  thêu chúng tôi s  d ng hàm s n

ượ ế ượ ể ư ế ồ ị ấ ể ị xu t đ  đ nh l ng. Các bi n đ c mã hoá đ  đ a vào hàm h i quyI bi n giá tr  gia

2 ! v n l u đ ng,

ộ ậ ụ ế ế ố ư ộ ộ tăng (VA) là bi n ph  thu c Y, các bi n đ c l p là X ố ố ị lI v n c  đ nh, X

4 lao đ ng gia đình và bi n gi

ộ ế ộ ả ị ị Xb I lao đ ng thuê ngoài, X ủ ơ  đ nh D1 ch  đ n v  có kinh

ấ ừ ệ ủ ơ ế ệ ả ấ ả nghi m s n xu t t ị  2Q đ n BQ năm, D2i ch  đ n v  có kinh nghi m s n xu t trên BQ

ả ượ ổ ợ ở ả ụ ụ ế năm. K t qu  đ c t ng h p b ng 18 và ph  l c 4.

ớ ộ ấ ủ ậ ấ ả ị ố ố Các tr  s  th ng kê F v i đ  tin c y 99% cho th y mô hình hàm s n xu t c a B

ề ươ ở ả ượ ệ ố ươ ớ ổ ự ể ợ ngh  t ứ ng  ng b ng 18 đ c xây d ng phù h p v i t ng th . H  s  t ng quan R

ứ ỏ ố ế ố ộ ậ ố ớ ẽ ấ ạ (>Q,9) ch ng t ệ ữ  m i quan h  gi a các y u t ớ    đ c l p đ i v i VA là r t ch t ch . V i

ự ế ề ộ ủ ệ ề ỹ R2  = Q,82 có ý nghĩa là 82% s  bi n thiên c a VA ngh  m c m  ngh  và ngh  đúc

ả ồ ưở ế ố ủ ế ộ ạ đ ng là do  nh h ng bi n đ ng c a các y u t đang xét, còn l i 18% là do các y u t ế ố

2 = Q,9B có ý nghĩa 9B% s  bi n thiên c a VA là do  nh ả   ự ế

ố ớ ề ủ khác. Đ i v i ngh  thêu, R

ưở ế ố ủ ế ộ ố ệ ố ị ấ ố h ng bi n đ ng c a các y u t đang xét. Các s  li u còn cho th yI v n c  đ nh ít có

ả ưở ậ ủ ế ệ ề ỹ ự ế nh h ề ộ ng đ n thu nh p c a ngh  m c m  ngh  và ngh  thêu ren; th c t cũng cho

ấ ằ ệ ệ ề ộ ử ụ ạ ả ỹ ấ   ấ th y r ng ngh  m c m  ngh  hi n nay r t ít s  d ng các lo i máy móc vào s n xu t

ủ ế ủ ạ ả ấ ằ ọ do các công đo n quan tr ng trong quá trình s n xu t ch  y u làm b ng th  công nh ư

ụ ộ ế ố ố ư ộ ọ ư dùi, đ c, c a, bào... Ng ượ ạ c l i, v n l u đ ng là m t y u t quan tr ng trong quá trình

ớ ộ ề ộ ủ ủ ấ ậ ề ả s n xu t và kinh doanh c a các ngành ngh  này. V i đ  tin c y 95% c a ngh  m c cho

ố ư ớ ộ ế ẽ ậ ấ ộ ố ớ   th y n u tăng 1% v n l u đ ng s  làm tăng Q,2B1% VA; v i đ  tin c y 99% đ i v i

ố ư ề ề ấ ồ ộ ươ ngh  đúc đ ng và ngh  thêu ren cho th y tăng 1% v n l u đ ng làm tăng t ứ   ng  ng

ố ư ủ ề ề ồ ộ ườ Q,245% VA c a ngh  đúc đ ng và Q,29l% VA ngh  thêu ren. V n l u đ ng th ng là

ạ ấ ầ ủ ơ ề ể ệ ạ ồ ị ụ ệ   ngu n ti n m t r t c n cho các ch  đ n v  dùng đ  mua các lo i nguyên li u, ph  li u.

ố ớ ị ả ề ể ề ẩ ả ơ ờ ợ   ề Đ i v i nhi u đ n v , s n ph m làm ra nhi u khi không th  bán li n mà ph i ch  đ i

ượ ặ ả ậ ạ ớ ợ ể khách đ  bán đ c v i giá phù h p, ho c hàng giao tr  ch m cho các b n hàng theo

ố ư ố ầ ứ ể ả ộ ồ ọ hình th c “g i đ u”, nên v n l u đ ng là ngu n quan tr ng đ  quá trình s n xu t đ ấ ượ   c

ụ ự ệ th c hi n liên t c.

ệ ả ộ ỹ ưở ề ề ộ Lao đ ng gia đình ngh  m c m  ngh  không  nh h ư   ế ng nhi u đ n VA nh ng

ạ ưở ự ượ ủ ế ề ề ồ l ả i có  nh h ng đ n VA c a ngh  đúc đ ng và ngh  thêu. L c l ộ ng lao đ ng này

ườ ệ ề ả ả ọ th ấ ủ   ng có vai trò quan tr ng trong vi c qu n lý và đi u hành quá trình s n xu t c a

ố ượ ơ ị ớ ạ ế ộ ớ ộ đ n v , tuy nhiên s  l ng có gi i h n và ít bi n đ ng. Trái v i lao đ ng gia đình, lao

ộ ố ế ự ế ớ ộ ủ ọ ộ ộ đ ng thuê ngoài là nhân t quan tr ng tác đ ng đ n s  bi n đ ng c a VA, v i đ  tin

84

ố ớ ề ộ ố ớ ề ệ ồ ỹ ề ậ c y 99% đ i v i ngh  m c m  ngh , ngh  thêu ren và 95% đ i v i ngh  đúc đ ng cho

ấ ứ ẽ ộ ươ ứ th y c  thu hút thêm bình quân 1% lao đ ng thuê ngoài s  làm tăng t ng  ng 0,339%

ề ộ ủ ủ ệ ề ồ ỹ ủ VA c a ngh  m c m  ngh , 0,27% VA c a ngh  đúc đ ng và 0,488% VA c a ngh ề

ấ ườ ộ ố ộ ổ ị ơ ở ả thêu ren. Trong các c  s  s n xu t hàng TCMN th ng có m t s  lao đ ng  n đ nh, các

ườ ế ớ ộ ơ ự ự ề ơ ở c  s  này th ố ớ ấ ng có s  liên k t v i nhau đ i v i v n đ  nhân l c. Khi m t đ n v ị

ượ ợ ớ ượ ủ ố ả ộ ườ ậ nh n đ ồ c h p đ ng l n v t quá kh  năng c a s  lao đ ng th ả   ng xuyên thì ph i

ộ ừ ế ể ả ặ ẩ ơ ị thuê thêm lao đ ng t các đ n v  khác đ n làm ho c có th  khoán s n ph m cho các

ứ ệ ề ằ ố ộ ơ ị đ n v  khác. Dù b ng hình th c nào thì s  lao đ ng thuê ngoài cũng là đi u ki n quan

ở ộ ị ầ ấ ả ơ ọ tr ng cho các đ n v  c n m  r ng quy mô s n xu t.

ệ ề ấ ả ả ưở ế Ngh  thêu ren thì kinh nghi m s n xu t ít có  nh h ặ   ng đ n VA do tính đ c

ấ ủ ủ ơ ủ ệ ề ả ị ở thù c a ngh  này, trong khi đó kinh nghi m s n xu t c a ch  đ n v ề ộ    các ngh  m c

ệ ề ả ồ ỹ ưở ề ế ạ m  ngh  và ngh  đúc đ ng có  nh h ệ   ng khá m nh đ n VA. Thâm niên ngh  nghi p

ườ ủ ơ ở ậ ủ ề ơ ị ủ c a ng i ch  c  s  SX­KD càng nhi u thì thu nh p c a đ n v  càng cao và ng ượ   c

ạ ộ ặ ủ ề ể ọ l i. Đây là m t đ c di m quan tr ng c a các ngành ngh  TCMN nói chung và ngh ề

ệ ủ ề ệ ề ồ ộ ỹ ườ m c m  ngh , ngh  đúc đ ng nói riêng. Khi thâm niên ngh  nghi p c a ng i ch  c ủ ơ

ổ ừ ứ ứ ấ ấ ở ả s  s n xu t thay đ i t m c th p lên m c trung bình (t ừ ướ  d i 20 năm lên 20­30 năm)

ươ ớ ộ ố ớ ề ộ ứ ệ ậ ỹ thì VA t ng  ng tăng (v i đ  tin c y 95%) 0,213% đ i v i ngh  m c m  ngh  và

ố ớ ề ồ 0,268% đ i v i ngh  đúc đ ng.

Ủ Ả Ấ ả Ơ Ị Ộ   Ủ B ng 18 : HÀM S N XU T C A C A CÁC Đ N V  M C

Ỹ Ệ

ưở ệ Ồ M  NGH , ĐÚC Đ NG VÀ THÊU REN ả H  sô  nh h ng Biên sô

ề ề ề ộ ệ ồ Ngh  đúc đ ng (n=50) Ngh  thêu ren (n=36)

ằ H ng s Ln X1 Ln X2 Ln X3 Ln X4 D1 (a) D2 R R F ỹ Ngh  m c m  ngh (n=50) 3,505*** ­0,022ns 0,231** 0,399*** ­ 0,007ns 0,213** 0,465*** 0,904 0,817 28,232*** 1,629*** 0,159* 0,254*** 0,270** 0,285* 0,268** 0,597*** 0,908 0,824 33,260*** 2 457*** ­0,041ns 0,291*** 0,488*** 0,887* 0,035ns ­0,268ns 0,964 0,929 45,780***

ể ươ ứ ừ ế ứ ộ Chú thích: M c đ  ý nghĩa P: ướ Bi n t ng  ng : KNSX d * P<0,1; ** P<0,05; *** P<0,01; ns: không có ý nghĩa (a)  i 20 năm (0­0), t 20 đ n 30 năm (1­0), trên 30 năm (0­1)

85

ủ ủ ơ ị ạ ở ứ ớ ơ

ứ ề ộ ứ ệ ề ở ở ỹ Khi thâm niên c a các ch  đ n v  đ t  ớ ng  ng v i 0,465% ngh  m c m  ngh  và 0,597%

m c còn l ớ ộ ạ ươ i t ậ ư ậ ủ ủ ệ ề ị

ố ớ ưở ủ ủ ủ ế ậ ơ ớ ị ẽ    m c cao thì VA s  cao h n so v i các ồ    ngh  đúc đ ng ơ (v i đ  tin c y 99%). Nh  v y, thâm niên ngh  nghi p c a ch  các đ n v  càng cao   ạ   ả ng c a nó đ n thu nh p c a đ n v  càng l n và ý nghĩa c a nó đ i v i ho t

ề ộ ủ ề ề ồ nh h ộ ứ đ ng SX­ KD c a 2 nhóm ngh  nghiên c u là ngh  m c và ngh  đúc đ ng càng cao.

ệ ữ ữ ế ố ầ t do các y u t

ổ ể ể ượ ề Gi a các nhóm ngh  có nh ng nét khác bi ẩ ả s n ph m... Đ  có đ

ợ ộ ả ủ ủ ưở ề ể ự ế ướ ả i  nh h ị ủ    đ u vào, giá tr  c a ổ   ồ ế c cái nhìn t ng th , chúng tôi ti n hành phân tích h i quy t ng ế ố ng c a 2 y u t

ố ế ợ ở ả h p c  3 nhóm ngh  đ  xem xét s  bi n đ ng c a VA d ả ượ ổ ụ ụ

c t ng h p  ả ấ ươ ứ ớ ộ

ậ ộ v n và lao đ ng. K t qu  đ ủ ị ố ố Tr  s  th ng kê F c a hàm s n xu t t ế ớ ổ ự ể ợ ồ

lu n mô hình h i quy tuy n tính xây d ng phù h p v i t ng th . H  s  R ượ ự ế ộ ậ ủ ế ả ở ộ c gi

nghĩa là 85% s  bi n đ ng c a VA đ ậ ớ ộ ệ ố ự ấ ộ

ố ộ ố

ả ị ế ậ

ệ ạ ề ợ ớ ị i th  h n so v i các ngh  khác trong vi c t o ra giá tr  tăng thêm (h  s ề ộ ngh  m c có l

ệ ạ ế ề ấ ồ ợ ồ b ng 19 và ph  l c 4.4.a. ế   ậ ng  ng v i đ  tin c y 99% cho phép k t ệ ố 2=0,85 có ý  i thích b i các bi n đ c l p trong mô hình.   ấ ớ   Các h  s  trong mô hình v i đ  tin c y 99% cho th y : lao đ ng có s  đóng góp r t l n, ẽ ứ c  thu hút thêm 1% s  lao đ ng bình quân s  làm tăng 0,861% VA, tăng 1% v n SX­KD   ấ   ẽ  đ nh Z1, Z2, Z3 trong mô hình cho th y s  làm tăng 0,131% thu nh p. Các bi n gi ệ ố  ế ơ   i th  nh t trong vi c t o ra VA là ngh  đúc đ ng (C2 = ­ 0,866), h i quy C1>0), kém l

ế ế ề ớ

ti p đ n là ngh  thêu (v i C3 = ­ 0,639) Ấ Ồ Ả ả Ợ Ủ Ộ Ỹ Ệ B ng 19 : HÀM S N XU T T NG H P C A 3 NGHÈ M C M  NGH

ĐÚC ĐÒNG VÀ THÊU REN ệ ưở Biên sô ả H  sô  nh h ng

2,857*** 0,861***

0,131***

ệ ộ Hăng số Lao đ ngộ V nố ỹ Z1­ m c m  ngh  (a) (b)

Z2­ đúc đ ngồ ­ 0,866***

Z3­ thêu ren ­ 0,639***

R 0,922

R2

0,850

F 185.299***

N 136

ể ươ ứ Chú thích : ( a ) :  Bi n t ng  ng (Z1 : 1­0­0; Z2 : 0­1­0; Z3 : 0­0­1)

ứ ộ ụ ụ (b) : xem ph  l c 4.4.a M c đ  ý nghĩa P : * P<0,1; ** P<0,05; ***

86

P<0,01; ns : không có ý nghĩa

ấ ự ư ậ ự ồ ợ ủ   Nh  v y, thông qua s  phân tích các mô hình h i quy cho th y s  phù h p c a

ố ớ ự ữ ứ ễ ộ ộ ố mô hình đ i v i th c ti n nghiên c u. Lao đ ng là m t trong nh ng nhân t ọ    quan tr ng

ồ ưỡ ể ề ể ệ ọ ề đ  phát tri n ngành ngh  TCMN, vi c chú tr ng b i d ộ   ng, nâng cao tay ngh  cho đ i

ề ố ượ ể ộ ế ố ề ả ữ ể ộ ngũ lao đ ng và phát tri n v  s  l ng là m t trong nh ng y u t n n t ng đ  phát

ộ ượ ể ạ ầ ả ộ ạ tri n lâu dài. Bên c nh đó c n thu hút đ i ngũ qu n lý có trình đ , đ ả   c đào t o bài b n

ể ạ ứ ậ ầ ư ề ế ầ ạ ố ớ tham gia vào kh i ngành ngh  này đ  t o s c b t m i. C n có k  ho ch đ u t ồ    ngu n

ị ở ộ ụ ể ả ấ ằ ậ ố ợ ơ ợ v n thích h p đ  các đ n v  m  r ng s n xu t kinh doanh nh m t n d ng l i th  v ế ề

ố ớ ợ ả ệ ề ệ ế ề ệ   quy mô. Đ i v i các ngh  nhân, th  c  có nhi u kinh nghi m, bí quy t ngh  nghi p

ề ộ ể ế ề ả ọ ầ c n có chính sách tho  đáng đ  khuy n khích h  truy n ngh  r ng rãi cho các th  h ế ệ

ế ậ ủ ể ề ề ạ ậ ộ ố k  c n đ  tránh tình tr ng mai m t tinh hoa c a ngh  truy n th ng. Các nh n xét và

ứ ế ế ả ằ ậ ợ ớ ươ ổ ố k t lu n này phù h p v i các k t qu  nghiên c u b ng ph ng pháp phân t th ng kê

ở ướ ấ ừ ừ ế ả ậ ợ ầ  ph n tr ớ   c, vì th  mô hình hàm s n xu t v a có ý nghĩa lý lu n v a phù h p v i

ự ễ th c ti n.

ề ề ị ườ ộ ố ấ ị ề ủ ơ M t s  v n đ  v  th  tr ng và khó khăn c a các đ n v  đi u tra

ể ượ ị ượ ệ ề ơ ơ ề Đ  có đ c cái nhìn toàn di n h n v  các đ n v  đ c đi u tra nói riêng và

ủ ề ế ả ầ ố ngành ngh  TCMN c a thành ph  Hu  nói chung, c n ph i xem xét tình hình th  tr ị ườ   ng

ụ ủ ơ ị ườ ể tiêu th , khó khăn c a các đ n v  và môi tr ể ng kinh doanh đ  có th  tìm ra đ ượ   c

ữ ệ ể ề ả ằ ờ nh ng bi n pháp mang tính kh  thi nh m phát tri n ngành ngh  TCMN trong th i gian

ế ươ ươ ượ ể ể ị đ n. Ph ng pháp phân tích ph ng sai (ANOVA) đ c dùng đ  ki m đ nh các y u t ế ố

ố ệ ượ ậ ợ ở ể ả ầ ồ ớ theo VA. S  li u đ c t p h p ụ ụ    các b ng 20, 21, bi u đ  4, 5 cùng v i ph n ph  l c

5.3, 5.4.

ị ườ Tình hình th  tr ng

ị ườ Th  tr ạ ệ ng nguyên v t li u

ế ố ầ ế ể ị ế ả ấ ơ ỳ ậ ệ Nguyên v t li u là y u t c n thi t đ  các đ n v  ti n hành s n xu t, tu  theo

ứ ộ ẵ ủ ừ ị ườ ề ạ ế ố ơ đ c thù c a t ng ngh , m c đ  s n có trên th  tr ng và các y u t khác mà các đ n v ị

ậ ợ ố ớ ấ ư ề ề ặ ầ ẽ s  có thu n l ặ   i hay g p khó khăn đ i v i v n đ  này. Ngh  thêu h u nh  không g p

ạ ả ố ớ ụ ệ ệ ệ ạ ỉ khó khăn đ i v i vi c mua nguyên li u do các lo i v i, ch , các lo i ph  li u đ ượ ả   c s n

ấ ướ ấ ượ ủ ề ậ ẩ ạ ộ xu t trong n ớ c, nh p kh u bán r ng rãi v i nhi u ch ng lo i và ch t l ng khác nhau

ị ườ ỷ ọ ậ ỉ ỉ trên th  tr ng, t ẩ    tr ng 92,3% mua trong t nh, 4,9% mua ngoài t nh và 2,8% nh p kh u,

ủ ế ệ ề ậ ẩ ấ ẩ ộ ơ ớ ị nguyên li u nh p kh u ch  y u thu c v  các đ n v  gia công hàng xu t kh u v i các

ỷ ọ ệ ấ ấ ạ ố lo i nguyên li u cao c p do phía đ i tác cung c p. T  tr ng mua nguyên li uệ gỗ

ỉ c aủ nhóm m cộ mỹnghệ v iớ 79,2% trongt nh, 19,2%

ủ ế ơ ỉ ị ạ ả ẩ ừ ề ngoài t nh, trong đó nhi u đ n v  ch  y u mua l i các s n ph m thô t ỉ    các t nh phía

87

ự ệ ệ ạ ả ắ ồ B c sau đó gia công và th c hi n các công đo n hoàn thi n, kho ng 1,6% ngu n g ỗ

ủ ế ừ ẩ ậ ủ ế ề ệ ồ ỉ nh p kh u, ch  y u t ớ    Lào. Ngh  đúc đ ng ch  y u mua nguyên li u trong t nh v i

ỉ 96,2% và 3,8% mua ngoài t nh.

ị ườ Th  tr ụ ả ng tiêu th  s n pham

ị ườ ụ ữ ủ ộ ọ ơ ị Th  tr ng tiêu th  là m t trong nh ng khâu quan tr ng c a các đ n v  trong

ề ả ủ ư ư ề ẩ ạ ấ ẫ   ừ t ng nhóm ngh . S n ph m c a ngh  thêu đa d ng, phong phú nh ng ch a h p d n

ượ ủ ề ủ ả ề ẩ ả ả ẩ đ ờ   c khách hàng v  ch  đ  c a s n ph m, giá c , bao bì. Các s n ph m thêu c ,

ướ ụ ụ ủ ế ễ ễ ộ ụ ễ ề tr ng, li n ch  y u ph c v  cho các l h i, trang ph c l ố  bái truy n th ng... nên nhìn

ườ chung thị tr ng có nhi u ạ ề h n ch . ế Tỷ tr ngọ tiêu thụ v iớ 91,8%

ủ ế ấ ẩ ỉ ỉ ườ ể trong t nh, 3,8% ngoài t nh và 4,4% xu t kh u, ch  y u qua đ ạ ng ti u ng ch.. V i đ ớ ộ

ậ ừ ể ấ ấ ẩ ơ ị ị tin c y 99% t các ki m đ nh cho th y các đ n v  nhóm thêu có tham gia xu t kh u có

ứ ề ậ ấ ẩ ơ ệ   ư m c thu nh p bình quân cao h n nhóm ch a tham gia xu t kh u nhi u (188,1 tri u

ị ườ ự ệ ệ ấ ấ ồ ớ ồ đ ng so v i 26,1 tri u đ ng). Đây là d u hi u tích c c cho th y th  tr ẩ   ấ ng xu t kh u

ứ ẹ ẽ ạ ự ể ẽ ề ệ ạ ả ẩ ộ h a h n s  t o ra đ ng l c phát tri n m nh m  cho ngh  này, hi n nay s n ph m thêu

ế ượ ề ướ ế ớ ậ ả ư ứ ố ủ c a Hu  đ c nhi u n c trên th  gi i nh  Pháp, Đ c, Hàn Qu c, Nh t B n. bi ế ế   t đ n

ậ ủ ả ộ ỹ ề ủ ệ ậ ẩ ậ ườ và công nh n tính ngh  thu t c a s n ph m, trình đ  k  thu t tay ngh  c a ng i th ợ

ị ớ ề ả ẩ ấ ẩ ạ ơ ị nên s n ph m xu t kh u ngày càng đa d ng, nhi u đ n v  l n trên đ a bàn đã và đang

ạ ả ư ủ ủ ề ẩ ố ố ậ   gia công các lo i s n ph m nh  áo truy n th ng c a Hàn Qu c, áo KIMONO c a Nh t

ầ ớ ữ ề ả ẩ ậ ả ỏ ệ B n là nh ng s n ph m đòi h i tính ngh  thu t và tay ngh  cao và ph n l n đ u đ ề ượ   c

ườ ủ ế ứ ấ ẩ ợ ơ ị ng i th  đáp  ng. Các đ n v  có tham gia xu t kh u ch  y u mang tính gia công,

ườ ệ ề ẫ ủ ộ ộ ố ờ th ng l ả  thu c vào đ i tác v  m u mã, giá c , th i gian nên khó ch  đ ng cho k ế

ả ấ ạ ườ ễ ặ ệ ớ ỉ ho ch s n xu t kinh doanh và th ả ủ   ố ng ch  có quan h  v i ít đ i tác nên d  g p ph i r i

ệ ị ổ ỡ ị ườ ố ụ ủ ế ớ ỉ ro khi m i quan h  b  đ  v . Th  tr ng tiêu th  ch  y u trong t nh v i 91,8%, ngoài

ụ ủ ế ứ ế ấ ẩ ặ ớ ỉ t nh chi m 3,8% và 4,4% xu t kh u. Hình th c tiêu th  ch  y u là đ t hàng v i 71,8%

ướ ề ấ ẩ ị ỉ ạ bán trong n ơ c và 2,8% xu t kh u, nhi u đ n v  ch  chuyên làm gia công l i cho các

ặ ằ ị ớ ứ ả ẩ ơ ơ ố đ n v  l n h n theo hình th c khoán s n ph m do không có v n, m t b ng đ  gi ể ớ   i

ệ ệ ả ẩ ươ ườ ị ườ ự thi u s n ph m và kinh nghi m th ng tr ng, 25,3% bán trên th  tr ng t do, ch ỉ

ợ ồ ế ướ 0,56% làm theo h p đ ng kinh t cho khách hàng trong n c.

ủ ề ả ẩ ặ ồ ượ ồ ỹ S n ph m chính c a ngh  đúc đ ng là các m t hàng t ng đ ng m  ngh , đ ệ ồ

ễ ờ ư ồ ư ụ ụ ư ệ ả ẩ ồ ị nghi l th  cúng nh  chuông đ ng, l đèn đ ng, s n ph m l u ni m ph c v  du l ch...

ụ ủ ế ở ị ườ ụ ụ ộ ị ủ ầ tiêu th  ch  y u th  tr ng n i đ a ph c v  du khách và nhu c u tiêu dùng c a nhân

ụ ạ ị ườ ươ ế ế ỉ dân. Tiêu th  t i th  tr ị ng đ a ph ng chi m 76%, bán ngoài t nh chi m 24,0% hình

ụ ủ ế ụ ự ứ ơ ớ ỉ ặ th c tiêu th  ch  y u theo đ n đ t hàng v i 68,6%, 30,4% tiêu th  t do và ch  1,0%

ợ ồ ế ủ ả ạ ử làm theo h p đ ng kinh t . Theo kh o sát c a chúng tôi t i các c a hàng trên đ ườ   ng

88

ư ặ ự ố ồ Phan Đăng L u chuyên kinh doanh các m t hàng t ạ  khí, đa s  các lo i đèn đ ng là hàng

ệ ạ ố ồ ồ ồ ủ ủ c a các doanh nghi p t ế ủ ế   i thành ph  H  Chí Minh, măt hàng đ  đ ng c a Hu  ch  y u

ạ ư ả là các lo i l ỷ ệ  l kho ng 50%. ỹ ệ ế  chi m t 4.1. Môc m  ngh

4.3. Thêu ren

ố ệ ề ồ ồ ơ ị ườ Ngu n : S  li u đi u tra năm 2006 ng nguyên vât Bieu đ  4 : C  câu th  tr li uệ

89

ộ ỹ ệ 5.1. M c m  ngh

ỉ ấ (21,0%) ẩ (1,8%) Bán ngoài t nh Xu t kh u

ỉ (77,2%) Bán trong t nh

5.2. Đúc đ ngồ

ồ ố ệ ơ ồ Bieu đ  5 : C  câu ề Ngu n : S  li u đi u tra năm 2006  ị ườ ẩ ụ ả ng tiêu th  s n ph m th  tr

ị ườ ệ ộ ụ ươ ố ộ ả ẩ ỹ Hàng m c m  ngh  có th  tr ng tiêu th  t ng đ i r ng, các s n ph m m ỹ

90

ụ ụ ậ ụ ỗ ượ ệ ằ ị ạ ổ ữ ngh  ph c v  du l ch, nh ng v t d ng b ng g  đ c tr m tr  công phu có giá tr  s ị ử

ườ ụ ủ ủ ờ ụ d ng trong gia đình nh ư salon, tr ỷ ậ ng k , s p g , t chè, t ố    th , hoành phi, câu đ i...

ữ ệ ớ ở ả   ệ ngoài ra hi n nay các công s , doanh nghi p cũng là nh ng khách hàng l n nên các s n

ồ ỗ ỹ ị ườ ệ ẩ ộ ụ ộ ị ả ị ph m đ  g  m  ngh  có m t th  tr ẩ   ổ ng tiêu th  n i đ a khá  n đ nh. Các s n ph m

ụ ề ả ạ ắ ạ ả ậ ỹ ượ đ ả   c điêu kh c, ch m kh m tinh x o,  áp d ng nhi u lo i hình k  thu t vào s n

ư ả ạ ả ẩ ọ ươ ế ơ ơ ph m nh  ch m l ng, kh m trai, kh m x ng, s n mài, s n son thi p vàng, có th ể

ủ ứ ạ ầ ườ ị ườ ụ ỉ đáp  ng nhu c u đa d ng c a ng i tiêu dùng. Th  tr ế   ng tiêu th  trong t nh chi m

ủ ế ứ ẩ ấ ấ ỉ 77,2%, ngoài t nh 21% và xu t kh u 1,8% ch  y u xu t qua Lào. Hình th c tiêu th ụ

ủ ế ế ặ ơ ợ ồ ế ỉ ch  y u theo đ n đ t hàng chi m 65,3%, làm theo h p đ ng kinh t ch  có 1,3%. Theo

ả ạ ồ ỗ ỹ ử ệ ệ ả ẩ ủ kh o sát c a chúng tôi t ặ   i các c a hàng bán s n ph m đ  g  m  ngh , hi n các m t

ế ạ ượ ả ấ ạ ế ế ỷ ọ ấ ướ ỉ hàng bàn gh  ch m đ c s n xu t t i Hu  chi m t ấ  tr ng r t th p d i 5%, ch  còn

ộ ố ử ủ ế ả ẩ ườ ả ấ m t s  ít c a hàng còn có s n ph m c a Hu  do ng ặ   i trong gia đình s n xu t ho c

ử ạ ủ ạ ặ ộ ộ ượ ề ừ hàng ký g i, còn l i toàn b  các m t hàng thu c ch ng lo i này đ ậ c nh p v  t các

ủ ế ệ ậ ặ ặ ắ ẩ ồ ỵ ỉ t nh phía B c, ch  y u là Đ ng K  và các m t hàng nh p kh u. Vi c các m t hàng

ế ạ ượ ạ ị ườ ủ ấ ộ ủ c a Hu  không c nh tranh đ c ngay t i th  tr ự   ng c a mình cho th y m t th c

ự ủ ề ả ạ ả ẩ ạ ủ   tr ng không kh  quan v  năng l c c nh tranh c a ngành hàng này. S n ph m c a

ế ườ ể ạ ẫ ẫ ả ớ ổ Hu  th ầ   ng ít đ i m i, v n làm theo các ki u dáng, m u mã cũ, ch m kh m quá c u

ớ ố ợ ệ ế ạ ạ ớ ơ ừ ỳ k  nên ít phù h p v i l i ki n trúc hi n đ i, giá thành l i cao h n so v i hàng t các

ị ươ ề ộ ể ệ ỹ ỉ t nh khác. Trong khi các đ a ph ư ồ   ng khác có ngh  m c m  ngh  phát tri n nh  Đ ng

ẫ ỵ ượ ả ế ấ ạ ả ờ K , m u mã hàng luôn đ ẩ c c i ti n, giá thành s n ph m r t c nh tranh, th i gian

ế ả ư ế ả ặ ầ ấ giao hàng nhanh nên h u nh  có xu th  áp đ o các m t hàng do Hu  s n xu t. Các

ắ ượ ạ ế ượ ủ ấ ượ ệ lo i hàng điêu kh c t ng c a Hu  đ c đánh giá có ch t l ậ   ng và tính ngh  thu t

ụ ụ ủ ế ố ượ ẫ ẫ ơ ị cao, ch  y u ph c v  cho đ i t ệ   ng khách du l ch. Tuy nhiên m u mã v n đ n đi u,

ạ ượ ố ượ ề ẫ ớ ợ ớ ị không sáng t o đ c các m u mã m i phù h p v i nhi u đ i t ng khách du l ch

khác nhau.

ế ớ ụ ự ề ế ề ấ ạ ộ ị Th c tr ng v  các v n đ  tín d ng, lao đ ng, khuy n công, liên k t v i du l ch

ế ố ơ ả ạ ộ ủ ả ấ ơ ố ị V n là y u t ầ    c  b n cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a các đ n v . H u

ề ộ ệ ề ồ ộ ơ ỹ ị ế h t các đ n v  thu c ngh  m c m  ngh  (76%)và ngh  đúc đ ng (78%) đ ượ ỏ ề   c h i đ u

91

ế ằ ỷ ọ ế ố cho r ng thi u v n, nhóm thêu do t ả    tr ng chi phí trung gian chi m trong s n

ầ ư ứ ề ấ ặ ẩ ơ ị ạ ộ ph m th p, m t khác nhi u đ n v  ho t đ ng theo hình th c gia công nên ít đ u t do

ề ố ư ế ằ ấ ố ơ ỉ ị đó ch  có 48% cho r ng có khó khăn v  v n. Tuy thi u v n nh ng r t ít đ n v  vay

ố ồ ồ ỉ ườ ừ ươ v n, ch  có nhóm đúc đ ng có vay tuy nhiên ngu n vay th ng là t các ch ng trình

ề ộ ủ ơ ư ế ệ ỹ ị ệ   vay khuy n công  u đãi, ngh  m c m  ngh  các ch  đ n v  có tham gia vào các hi p

ề ệ ộ ượ ố ượ ế ố ấ ơ h i có đi u ki n vay đ c v n khuy n công tuy nhiên s  l ng r t ít do các c  quan

ả ướ ư ổ ứ ươ ố ớ ư ề qu n lý nhà n c ch a t ch c các ch ng trình  u đãi đ i v i nhóm ngh  này, ngh ề

ạ ươ ự ề ộ ư ề ấ thêu cũng trong tình tr ng t ng t nh  ngh  m c. Đi u này cho th y cung cách làm

ố ố ớ ỏ ầ ư ế ề ơ ị ạ ăn nh  h u nh  chi m đa s  đ i v i các đ n v  ngành ngh  TCMN, t ỷ ệ  l ng i vay do

ề ộ ố ớ ế ề ề ớ ớ ồ lãi cao chi m 7Q% v i ngh  m c, 84% v i ngh  đúc đ ng và 7B% đ i v i ngh  thêu.

ả ơ ổ ứ ẹ ố ớ ụ ố ơ Các c  quan qu n lý, các t ch c tín d ng còn xem nh  đ i v i kh i này. Các đ n v ị

ỏ ề ấ ượ ố ừ ổ ứ ớ ượ đ ằ c h i đ u cho r ng r t khó vay đ c v n t các t ụ  ch c tín d ng v i 48% t ừ

ừ ồ ộ ộ nhóm m c, B7% t nhóm đúc đ ng và 55% thu c nhóm thêu.

ế ớ ộ ướ ể ể ị Liên k t v i ngành du l ch đ  cùng phát tri n là m t h ớ ủ ng đi m i c a ngành

ố ớ ả ứ ề ề ấ ớ ố ơ   ngh  TCMN. V i m c ý nghĩa th ng kê P

ế ớ ệ ề ị ị ị v  có liên k t v i ngành du l ch nói chung và các doanh nghi p du l ch nói riêng đ u có

ế ậ ề ệ ậ ơ ơ ớ ị ị thu nh p bình quân cao h n do các đ n v  này có đi u ki n ti p c n v i khách du l ch

ể ớ ử ả ể ự ệ ế ả ẩ ầ ặ ẩ ở đ  gi i thi u và bán s n ph m, có th  tr c ti p m  qu y ho c ký g i s n ph m t ạ   i

ậ ợ ể ề ề ệ ồ ị các đi m đông khách tham quan, du l ch. Ngh  đúc đ ng có đi u ki n thu n l i do

ủ ươ ố ể ộ ỉ t nh và thành ph  đã có ch  tr ế ng phát tri n làng Đúc Hu  thành m t làng ngh  th ề ủ

ả ắ ả ồ ề ằ ố ộ ể ả   công truy n th ng nh m b o t n và phát huy b n s c văn hoá dân t c, phát tri n s n

ụ ụ ớ ủ ộ ị ể ế ấ ị ị xu t hàng ph c v  du khách và là m t đ a đi m du l ch m i c a Hu . Đ a bàn Ph ườ   ng

ế ườ ằ ủ ế ể ạ ị ị Đúc n m trên tuy n đ ng du l ch ngo i thành đ n các đi m tham quan du l ch c a du

ề ồ ươ ư ế ế ằ ị ườ khách nh  I tuy n du l ch b ng thuy n r ng trên sông H ng, tuy n đ ng Bùi Th ị

ườ ề ế ẩ ộ ỷ Xuân qua đ ấ   ng Huy n Trân Công Chúa đ n các Lăng t m thu c xã Thu  Xuân r t

ậ ợ ể ự ươ ớ ế ợ ế ớ ị ị thu n l i đ  xây d ng ch ng trình du l ch m i k t h p v i các tuy n du l ch đã có.

ầ ư ố ỉ ự ớ ệ ả ẩ ạ ị T nh và thành ph  đã đ u t xây d ng trung tâm gi i thi u, bán s n ph m t i v  trí

ậ ợ ị ượ ơ ặ ằ ư ệ ả ớ thu n l i và các đ n v  đ c thuê m t b ng v i giá  u đãi. Tuy nhiên hi u qu  đem

9Q

ươ ư ị ự ạ ủ ng cũng nh mang tình dài h n c a chính quy n đ a ph ệ ư ủ ươ ơ ầ ư ể ự ị ề ng này ự

Ề ả Ấ Ủ Ữ B ng 20 : NH NG V N ĐÈ KHÓ KHĂN C A CÁC Đ N V  ĐI U TRA

YN *

YN ns

YÊÚ TÓ MÔC MN

YN ­

Nguyên li uệ THÊU REN VA (BQ) (Tr.đ) 70,5 Đ  ,ủ Thi uế

** ns Mua nguyên li uệ ­ 70,5

ố ns ns V n kinh doanh ** Dê mua Khó  mua Đ  ,ủ Thi uế

VA (BQ) (Tr.đ) 123,5 90,4 70,8 118 86 114,3 75

ầ c n có s  quân tâm, đ u t ự ự ạ i ch a th c s  cao, đ  th c hi n thành công ch  tr l ề ự ỗ ự ủ ừ s  n  l c c a t ng đ n v  làm ngh  và nhân dân quanh khu v c này. Ơ Ị ĐÚC ĐÒNG VA (BQ) (Tr.đ) 52,1 35,8 34,4 52,6 50,4 41,1 21 ns ns ­ 41,7 162,2 63,1 ị ườ ụ Th  tr ng tiêu th ậ ợ Thu n l i Khó 108,3 43,7

ấ ẩ Xu t kh u *** 45,3 ­ ***

ử ụ ộ S  d ng lao đ ng 97,7 216,6 89,5 ns 47 ns * 26,1 188,8 44,1

khăn ẩ ư Ch a Xkh u  ẩ ấ Có xu t kh u Không khó khăn Có khó khăn 113,7 41,1 107,7

Vay v nố 107,6 ­ ns ns Dê vay Khó vay

Tham gia kcông ns ns ns

ế ớ ị Lk t v i Dl ch *** *** *** Ch aư Có tham gia Ch aư Có liên k tế 102,7 175 104 245,7 32.4 45.4 37,3 55,5 33,4 102,2 32,2 82,1 62,6 95 31,2 174,1

ứ ộ ố ệ ề ồ Ngu n : S  li u đi u tra năm 2006 Chú thích: M c đ  ý nghĩa P: * P<0,1; ** P<0,05; *** P<0,01; ns : không có ý nghĩa

ự ượ ấ ượ ề ộ ợ ề ố ượ ổ L c l ng lao đ ng phù h p v  ch t l ị ng và  n đ nh v  s  l ng là c  s ơ ở

ủ ừ ể ề ể ầ ơ ơ ỳ ị ị đ  các đ n v  phát tri n. Tu  theo quy mô và yêu c u c a t ng ngh  các đ n v  có

ố ớ ấ ề ộ ề ặ ơ ị ị nhân đ nh khác nhau đ i v i v n đ  này. Ngh  m c có 61% đ n v  không g p khó

ố ớ ề ề ề ộ ớ ồ khăn v  lao đ ng, ngh  đúc đ ng là 70,7% và ngh  thêu v i 70,6%. Đ i v i ngh ề

ề ề ặ ộ ộ ơ ị ườ m c và ngh  thêu, các đ n v  ít g p khó khăn v  lao đ ng th ỏ   ng do quy mô nh ,

ở ộ ự ầ ấ ả ạ ợ không có nhu c u m  r ng s n xu t nên không thuê thêm th . Đây là th c tr ng không

ự ở ớ ấ ớ ể ạ ả ộ ỉ ộ tích c c b i v i quy mô s n xu t v i ch  m t vài lao đ ng thì khó có th  c nh tranh

ớ ơ ấ ả ể ế ủ ẩ ả ố ớ v i các đ i th  khác do không th  ti n hành s n xu t s n ph m v i đ n hàng

93

ầ ư ự ư ề ầ c n có s  quân tâm, đ u t ầ ươ  mang tình dài h n c a chính quy n đ a ph ự ng cũng nh ữ ế ị ườ ủ ứ ề ồ ớ l n đáp  ng yêu c u ngày càng cao c a th  tr ị ạ ủ ng. Ngh  đúc đ ng do có s  liên k t gi a các

ị ề ơ ộ ố ể ả ề ị ế ạ ộ đ n v  v  lao đ ng t ơ t nên nhi u đ n v  có th  gi ờ   ế i quy t tình hình thi u lao đ ng t m th i

ấ ủ ừ ị ẫ ề ậ ả ơ ơ ấ ủ ừ c a t ng đ n hàng. Tuy v y đi u này cho th y quy mô s n xu t c a t ng đ n v  v n trong

ử ụ ệ ế ấ ạ ả ỏ ổ ộ ờ ị tình tr ng s n xu t nh , công vi c không  n đ nh nên lao đ ng không s  d ng h t th i gian

ộ ạ ơ ề ề ấ ộ ị ườ ặ ả ườ ủ lao đ ng c a mình t i đ n v . V n đ  khó khăn v  lao đ ng th ng g p ph i là ng i lao

ệ ộ ươ ấ ị ươ ể ể đ ng chuy n vi c do l ể ng th p, chuy n đi các đ a ph ệ ổ   ế ng khác đ  tìm ki m công vi c  n

ề ố ơ ộ ị ể ầ ơ đ nh h n. Do các lao đ ng có tay ngh  t t chuy n đi các vùng khác nên khi c n các đ n v ị

ượ ầ ủ ấ ượ ề ộ ớ ủ khó tìm đ ợ c lao đ ng có tay ngh  phù h p v i yêu c u c a mình. Ch t l ộ   ng c a lao đ ng

ề ấ ở ườ ệ ớ ộ ẽ ầ ộ cũng là v n đ  đáng quan tâm b i ng i lao đ ng có trình đ  s  làm vi c v i tinh th n trách

ỹ ậ ố ơ ệ ề ấ ộ ơ ố ộ nhi m và k  lu t t t h n nên năng su t lao đ ng cũng cao h n. Qua đi u tra, s  lao đ ng các

ơ ị ị ỏ ỷ ọ ươ ề ộ ố ớ ỹ ậ đ n v  nh n đ nh là gi ế i chi m t tr ng t ệ   ủ ng đ i cao v i 77% c a ngh  m c m  ngh ,

ủ ế ủ ự ề ề ế ớ ồ ộ ớ ủ   77% v i ngh  đúc đ ng và 89% c a ngh  thêu. Lao đ ng tr c ti p là ch  y u v i 95% c a

ề ộ ộ ọ ủ ề ề ấ ồ ớ ộ ngh  m c và ngh  đúc đ ng và 91% v i ngh  thêu. Trình đ  h c v n c a lao đ ng t ố   t

ề ộ ố ớ ủ ệ ế ề ề ấ ồ nghi p c p 2 chi m đa s  v i 53% ngh  m c, 61% ngh  đúc đ ng và 6Q% c a ngh  thêu.

ủ ề ề ấ ộ ộ ớ ồ ộ   Lao đ ng có có trình đ  trên c p 3 không nhi u v i 2% c a ngh  đúc đ ng và 8% thu c

ề ệ ả ậ ộ ừ ấ ủ ngh  thêu. Kinh nghi m s n xu t c a lao đ ng t p trung vào nhóm t ế  11 năm đ n 2Q năm

ỷ ọ ế ấ ừ ế ệ ế chi m t tr ng cao nh t, ti p đó là nhóm t 21 năm đ n 3Q năm, nhóm trên 3Q năm hi n cón

ề ộ ủ ủ ệ ề ề ớ ồ ố ỹ ớ ấ r t ít v i 5% c a ngh  m c m  ngh , 15% v i ngh  đúc đ ng và 2% c a ngh  thêu. S  lao

ề ộ ọ ề ộ ệ ả ầ ỹ đ ng h c ngh  có t ỷ ệ  l ỉ  không cao, ngh  m c m  ngh  ch  kho ng 2% và ph n đông là con

ủ ề ữ ệ ặ ọ ọ cháu trong gia đình ho c con em các gia đình không đ  đi u ki n h c ch  nên đi h c ngh ề

ệ ạ ặ ề ề ồ ờ ọ ọ ớ s m. Ngh  đúc đ ng do th i gian h c ngh  khá lâu và công vi c l ủ ế   i n ng nh c nên ch  y u

ế ụ ề ề ề ố ộ ọ là con cháu trong gia đình k  t c ngh  gia truy n và s  lao đ ng theo h c ngh  cũng ngày

ủ ữ ớ ề ặ ấ ả ợ ờ ộ ớ càng gi m. Ngh  thêu có đ c thù phù h p v i khí ch t và th i gian lao đ ng c a n  gi i nên

ề ớ ộ ọ ườ ể ọ ề ố s  lao đ ng tham gia h c ngh  m i th ố ng khá đông, tuy nhiên s  có th  h c thành ngh  và

ế ụ ề ề ấ ớ ọ ơ ị ỉ ộ ti p t c theo ngh  không cao, v i 2% lao đ ng h c ngh  cho th y các đ n v  ch  thích s ử

ụ ề ố ộ ố ố ộ ớ d ng các lao đ ng đã có tay ngh  t t và không mu n t n th i ờ gian đào t o ạ lao đ ng m i vì

ể ẽ ề ể ệ ộ ố cho r ng ằ lao đ ng h c ộ   ọ xong ngh  có th  s  chuy n đi làm vi c cho các đ i tác khác. M t

94

ự ươ ư ị ng cũng nh ầ c n có s  quân tâm, đ u t ề ề ầ ư ượ ườ ấ ộ ạ ủ ị ứ ủ ơ ơ ở ề ạ v n đ  v  lao đ ng th ng đ mang tình dài h n c a chính quy n đ a ph c các ch  đ n v  b c xúc là tình tr ng các c  s  tìm cách lôi

ề ớ ự ề ạ ộ ườ ệ ố kéo các lao đ ng có tay ngh  cao v  v i mình, th c tr ng này th ng làm m i quan h  liên

ự ấ ổ ờ ạ ữ ế ề ơ ị ị ộ   ồ k t gi a các đ n v  trong ngành không cao đ ng th i t o ra s  b t  n đ nh v  lao đ ng

ủ ề chung c a ngh  này.

ị ườ ơ ở ạ ầ ẫ Thông tin th  tr ng, m u mã hàng hoá, c  s  h  t ng

ệ ẽ ơ ộ ở ộ ệ ề ộ ơ ị ố   Tham gia vào các hi p h i ngh  nghi p s  giúp các đ n v  có c  h i m  r ng m i

ế ớ ệ ả ệ ề ế ấ ậ ố ượ quan h  liên k t v i nhi u đ i tác trong quan h  s n xu t kinh doanh, ti p c n đ c thông

ị ườ ơ ộ ả ả ẩ ổ ứ ộ tin th  tr ng, có c  h i tham gia qu ng bá s n ph m thông qua các t ợ ễ ế    ch c h i ch , d  ti p

ươ ư ủ ế ướ ố ượ ơ ơ ị ậ c n các ch ng trình khuy n công,  u đãi c a nhà n c h n. S  l ng các đ n v  tham gia

ề ộ ủ ơ ư ệ ề ề ộ ồ ị hi p h i ch a nhi u, ngh  m c có 14,7%, ngh  đúc đ ng có 12% ch  đ n v  tham gia vào

ị ả ờ ệ ề ộ ớ ơ ề ơ ị các hi p h i và ngh  thêu v i 41,9% các đ n v  tr  l i có. Các đ n v  ngành ngh  TCMN

ườ ậ ượ ề ị ườ ả ố ệ ộ ơ th ng khó thu th p đ c thông tin v  th  tr ng m t cách có hi u qu , s  các đ n v  tr ị ả

ờ ế ườ ộ ố ơ ư ỉ l i có tìm ki m thông tin th ng ch  mang tính chung chung nh  qua báo đài, m t s  đ n v ị

ể ệ ế ề ộ ộ ợ ớ ố ơ ư   ề có tham gia các cu c tri n lãm h i ch  có đi u ki n ti p xúc v i nhi u đ i tác h n nh ng

ể ế ượ ề ả ả ợ ớ ơ đ  tìm ki m đ ở   ủ c khách hàng phù h p v i kh  năng c a mình là đi u không đ n gi n. B i

ố ớ ọ ườ ề ỏ ấ ấ ượ ề vì đ i v i các nhà kinh doanh có ti m năng thì h  th ng đòi h i r t cao v  ch t l ng, s ố

ượ ự ế ủ ị ạ ạ ự ế ả ẩ ẫ ơ l ng, m u mã s n ph m trong khi năng l c th c t c a các đ n v  l i h n ch  nên ít khi h ọ

ể ế ậ ượ ệ ẳ ố ố ỏ khó có th  thi t l p đ ồ   c m i quan h  kinh doanh sòng ph ng. Các đ i tác nh  thì ngu n

ạ ượ ợ ự ị ườ ự ủ ơ ị ự l c không cao do đó khó t o đ c tr ể  l c cho s  phát tri n c a đ n v . Th  tr ấ   ng xu t

ậ ấ ầ ả ạ ự ế ẹ ệ ạ ẩ ơ ả   kh u tr c ti p thì h n h p nên hi u qu  t o ra không cao. Vì v y r t c n các c  quan qu n

ệ ướ ạ ộ ớ ở ự ậ lý, các doanh nghi p Nhà n c, các DNTN l n đang ho t đ ng ẩ   ấ  lĩnh v c xu t nh p kh u,

ươ ỗ ợ ộ ữ ạ ế ự ơ ị ườ ổ ứ th ng m i có nh ng h  tr  m t cách thi t th c cho các đ n v ; th ng xuyên t ch c các

ươ ế ươ ấ ớ ị ườ ạ ằ ự ch ng trình xúc ti n th ế ố ả ng m i nh m k t n i s n xu t v i th  tr ng th c hi n t ệ ư ấ    v n

ề ệ ậ v  thông tin, công ngh , pháp lu t.

Ị ƯỜ Ấ ả B ng 21 : MÔT SÓ V N ĐÈ VÈ THÔNG TIN TH  TR Ơ NG, C

Ở Ạ Ả Ẫ S  H  T NG, M U MàHÀNG HOÁ

95

NGHÈ MÔC ĐÚC ĐÒNG ầ ư ề ị YÉU TÓ ự ầ c n có s  quân tâm, đ u t mang tình dài h n c a chính quy n đ a ph

SL SL NGHÈ THÊU ư ươ ng cũng nh % SL ạ ủ % %

85,3 88,0 58,1 29 44 18 ệ ộ Ch aư Tham gia hi p h i

14,7 12,0 41,9 Có 5 6 13

48,8 40,0 15,6 Không chú ý 20 16 5

Thông tin th  ị tr ngườ

ệ ồ Ngu n đi n

ệ ị ạ Tình tr ng đi n

n đ nh

ồ ướ Ngu n n c

ệ 51,2 7.5 92.5 67.6 32.4 .0 100,0 4,0 100,0 60,0 42,0 58,0 78,9 21,1 43,8 56,3 12,0 100,0 84,4 0,0 100,0 18,2 81,8 0,0 100,0 14,0 100,0 Có chú ý Thi uế Đủ ổ Không  n d nh Ổ ị Thi uế Đủ Ph c v  kdoanh Ph c v  kdoanh 21 3 37 25 12 0 43 2 50 24 21 29 30 8 21 27 6 50 27 0 36 6 27 0 30 5 36

ố 100,0 100,0 100,0 ụ ụ Máy vi tính ạ ụ ụ Đi n tho i Mâu mã hàng hoá ề Mau truy n th ng 50 50 35

2,0 70,0 48,0 64,1 8,0 78,0 50,0 70,5 0,0 94,0 60,0 29,0 Không bi tế 1 35 24 25 4 39 25 31 0 33 21 9 Mau copy ặ Mau đ t hàng t kế ế Mau thi ộ ươ ng ả B o h  th hi uệ 35,9 29,5 71,0 Có bi tế 14 13 22

ộ ế 0,0 61,1 46,2 N p thu 0 11 6 Không khó khăn

14,0 38,9 53,8 7 7 Có khó khăn 7

ề ề ồ Ngu n : Đi u tra ngành ngh  TCMN năm 2006

ủ ả ủ ể ế ề ẩ ộ ữ Mau mã c a s n ph m là m t trong nh ng đi m y u c a ngành ngh  TCMN

ế ụ ả ư ẫ ị ầ ế ề ấ ả ẩ ẫ ơ ố   Hu . Các đ n v  h u nh  v n ti p t c s n xu t các s n ph m theo m u truy n th ng

ơ ở ề ố ớ ị ở ự ề ề ấ ơ (100% c  s  đi u tra). Đi u này th c ra là v n đ  khó đ i v i các đ n v  b i ngay c ả

ệ ố ư ạ ẫ ươ ề ạ h  th ng đào t o chính quy v n ch a có các ch ng trình đào t o chuyên v  lĩnh

ự ố ộ ả ượ ệ ạ v c này, mu n có m t chuyên gia thi ế ế ỏ t k  gi i và chuyên nghi p ph i đ ả   c đào t o bài b n,

ể ỏ ườ ợ ộ ể ạ ợ ượ không th  đòi h i ng ợ i th  m c, th  thêu, th  đúc có th  sáng t o đ ẫ c các m u mã tr ở

ị ườ ẩ ắ ả ự ủ ầ thành s n ph m đ t giá trên th  tr ng. C n có s  đánh giá đúng công lao c a các th  h ế ệ

96

ầ ư ạ ủ ị ươ ư ầ c n có s  quân tâm, đ u t mang tình dài h n c a chính quy n đ a ph ệ ệ ố ị ng cũng nh ư ự ợ ả ề ề ả ồ ngh  nhân, th  c  đã có công trong vi c b o t n các giá tr  truy n th ng, nh ng trong giai

ớ ầ ữ ả ạ ướ ể ể ầ ợ đo n m i c n ph i có nh ng b ế ệ ẻ   ả c phát tri n phù h p, c n ph i chuy n giao cho th  h  tr ,

ữ ườ ệ ề ả ợ ỉ ế ế nh ng ng i th  không ch  khéo léo trong ngh  nghi p mà còn ph i bi t cách ti p cân thông

ắ ắ ướ ị ườ ủ ể ể ể ả ẩ tin, n m b t xu h ng tiêu dùng c a th  tr ớ   ng đ  có th  phát tri n các dòng s n ph m m i

ẫ ượ ồ ủ ộ ồ ệ ạ ớ ố ờ v n mang đ ợ c cái h n c a dân t c đ ng th i phù h p v i phong cách s ng hi n đ i, không

ườ ướ ế ớ ớ ắ ơ ớ ỉ ủ ch  c a ng i tiêu dùng trong n c mà còn v i khách hàng kh p n i trên th  gi ề   i v i nhi u

ầ ớ ộ ả ụ ẳ ấ ơ ị ườ đ ng c p tiêu dùng, trình đ  c m th  văn hoá khác nhau. Các đ n v  ph n l n th ng làm

ủ ệ ề ặ ẫ ớ ộ ộ ồ ỹ theo m u đ t hàng v i 70% thu c nhóm m c m  ngh , 78% c a ngh  đúc đ ng và 94 %

ề ẫ ặ ộ ườ ệ ợ ơ ơ ị ỉ thu c ngh  thêu. Làm theo m u đ t hàng th ng ti n l i h n cho các đ n v  do ch  quan tâm

ể ệ ặ ỹ ư ế ậ ạ ạ ủ ự ườ ợ đ n m t k  thu t th  hi n nh ng l i không kích thích s  sáng t o c a ng ễ   i th  và d  sa

ủ ẫ ỉ ườ ả ơ ị vào t ư ưở  t ng ch  sao chép m u mã c a ng ố ẫ i khác. Kho ng 50% s  m u mã các đ n v  cho

ự ế ế ứ ế ẫ ỉ ằ r ng t mình thi ắ   t k , tuy nhiên v n ch  là hình th c sao ch  loanh quanh các danh th ng

ự ầ ươ ư ẩ ộ ườ ề ạ quen thu c nh  lăng t m, sông H ng, núi ng , c u tr ng ti n... nên khó t o ra đ ượ ứ   c s c

ủ ả ậ ự ệ ớ ể ề ẫ ẩ ầ ặ ậ ố ậ   b t th t s . Phát tri n m u mã c a s n ph m v  lâu dài c n đ t trong m i quan h  v i lu t

ể ế ộ ể ề ả ủ ệ ắ ả ệ SHTT, vi c hi u bi t và tuân th  các quy t c v  b o h  ki u dáng công nghi p, b o h ộ

ươ ệ ẽ ỷ ệ ự ể ộ ị ả ờ ơ ế ề ấ th ng hi u s  là đ ng l c phát tri n lâu dài. T  l các đ n v  tr  l i có bi ề ả   t v  v n đ  b o

ộ ươ ề ộ ố ớ ầ ượ ệ ề ề ồ h  th ng hi u khá cao đ i v i ngh  thêu (71,0%), ngh  m c và ngh  đúc đ ng l n l t là

ư ỉ ượ ư ầ ế 35,9% và 29,5%, nh ng h u nh  ch  đ c bi t chung chung qua đài báo.

ữ ộ ươ ệ ườ ệ M t trong nh ng ph ụ ng ti n thông d ng trong môi tr ng kinh doanh hi n nay là

ị ử ụ ấ ơ ạ ươ ự máy tính thì có r t ít đ n v  s  d ng, máy Fax cũng trong tình tr ng t ng t ạ   ệ , máy đi n tho i

ươ ụ ệ ệ ố ị ề ệ ơ ị ướ là ph ng ti n thông d ng nên 100%  đ n v  đ u có trang b . H  th ng đi n, n c, giao

ị ươ ậ ợ ố ạ ộ ố ớ ề ả ấ thông trên đ a bàn t ng đ i thu n l i cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh, đ i v i ngh  đúc

ệ ố ư ổ ệ ấ ồ ị ườ ệ ả ấ ụ ụ ả đ ng h  th ng đi n ph c v  s n xu t ch a  n đ nh, th ộ   ạ ng x y ra tình tr ng m t đi n đ t

ữ ừ ấ ộ ệ ạ ể ố ớ ộ xu t khi các h  đang đúc gi a ch ng, gây thi ổ   t h i đáng k  đ i v i các h  không có máy n .

ệ ố ấ ướ ạ ủ ế ấ ị H  th ng cung c p n ứ   c s ch trên đ a bàn xã Th y Xuân còn r t khan hi m, không đáp  ng

ủ ạ ả ấ ầ đ  nhu c u sinh ho t và s n xu t vào mùa hè.

ố ớ ấ ề ườ ề ộ ề ầ ỹ Đ i v i v n đ  gây ô nhiêm môi tr ệ ng, ngh  m c m  ngh  và ngh  thêu h u nh ư

ộ ạ ề ấ ồ ỏ ồ ầ   không gây ô nhiêm do ngu n ch t thãi nh  và không mang tính đ c h i. Ngh  đúc đ ng ph n

97

ạ ủ ầ ư ự ề ư ầ c n có s  quân tâm, đ u t ằ ạ ộ ấ ủ ị  mang tình dài h n c a chính quy n đ a ph ườ ả đông không cho r ng ho t đ ng s n xu t c a mình gây ô nhiêm môi tr ươ ng cũng nh ự   ng, tuy nhiên th c

ế ấ ườ ấ ị ữ ế ườ t ả  quá trình s n xu t th ộ ng gây ra nh ng tác đ ng nh t đ nh đ n môi tr ồ   ng. Các ngu n

ướ ạ ộ ơ ậ ề ả ấ ị ườ n ơ c thãi n i t p trung nhi u đ n v  ho t đ ng s n xu t th ng có t ỷ ệ  l ạ ặ  kim lo i n ng thãi

ộ ố ơ ấ ố ứ ớ ị ầ cao quá m c cho phép, m t s  đ n v  dùng d u nh t thãi làm ch t đ t cũng gây ra ô nhiêm

ả ưở ế không khí  nh h ng đ n các gia đình xung quanh.

ỷ ệ ơ T  l các đ n ế vị có n pộ thu  không nhi u, ố ơ ề nghề đúc đ ngồ có s  đ n vị n pộ

ế ươ ế ộ ố ơ ề ố ơ ố ơ ị ị thu  t ng đ i nhi u h n tuy s  thu  n p bình quân trên đ n v  không cao, s  đ n v  ngh ề

ế ấ ị ằ ệ ề ế ộ ộ ơ ỹ m c m  ngh  có n p thu  r t ít, ngh  thêu các đ n v  n m trên các tuy n chính nh  đ ư ườ   ng

ư ế ơ ộ ị ướ ề Phan Đăng L u có khá nhi u đ n v  có n p thu . Nhà n ả   c nên có chính sách miên gi m

ế ố ớ ể ạ ề ề ệ ớ ể   thu  đ i v i ngh  TCMN song song v i các chính sách khác đ  t o đi u ki n phát tri n

ề ngành ngh  này.

ự ủ ể ệ ạ ỹ Đánh giá th c tr ng phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  thành pho Hue

ứ ự ế ể ạ ố ộ   ề Quá trình nghiên c u th c tr ng ngành ngh  TCMN thành ph  Hu , có th  rút ra m t

ậ ố s  nh n xét sau :

ữ ế ố ộ ị ươ ậ ượ ề + Thành ph  Hu  là m t trong nh ng đ a ph ng t p trung đ c nhi u ngành ngh ề

ả ướ ớ ơ ế ố ữ ộ ậ ợ ể TCMN so v i các n i khác trên c  n c; đây là m t trong nh ng y u t thu n l i đ  phát

ể ề tri n ngành ngh  này.

ự ề ể ọ + Ngành ngh  TCMN đã có s  đóng góp quan tr ng trong quá trình phát tri n kinh t ế   ,

ả ượ ị ả ế ấ ỷ ọ ươ ố ớ ổ ạ t o ra s n l ng hàng hoá và giá tr  s n xu t chi m t tr ng t ng đ i l n trong t ng giá tr ị

ệ ủ ế ề ề ệ ạ ấ ố ả s n xu t công nghi p c a thành ph  Hu . Ngành ngh  TCMN đã t o ra nhi u vi c làm, tăng

ườ ầ ạ ự ổ ề ặ ộ ộ ồ ờ ị ậ thu nh p cho ng i lao đ ng góp ph n t o s   n đ nh v  m t xã h i, đ ng th i đóng góp

ả ồ ể ủ ự ể ậ ậ ế ị tích c c vào công tác b o t n các giá tr  văn hoá v t th  và phi v t th  c a Hu .

ầ ờ + Th i gian g n đây các c pấ qu n lýả đã có sựquan   tâm,   chú   ý

ế đ n vi c ệ phát

ề ủ ệ ỉ ể ạ ố ỹ ự   tri n ngành ngh  th  công m  ngh . T nh và thành ph  đã có công tác quy ho ch, xây d ng

ặ ằ ờ ạ ể ạ ụ ề ả ấ ồ ườ các C m làng ngh  TCMN đ  t o m t b ng s n xu t kinh doanh, đ ng th i t o môi tr ng,

ơ ở ả ệ ợ ề ệ ể ệ ế ấ ố đi u ki n đ  các c  s  s n xu t và các doanh nghi p có m i liên h  h p tác, liên k t trong

ự ứ ư ệ ề ậ ấ ộ ấ   ả s n xu t kinh doanh. Các b  ph n chuyên trách đã th c hi n nghiên c u, tham m u đ  xu t

98

ạ ủ ầ ư ươ ư ề ị ng cũng nh mang tình dài h n c a chính quy n đ a ph ề ầ c n có s  quân tâm, đ u t ớ ự ổ ư ế ể ỉ UBND t nh đ i m i các chính sách khuy n khích phát tri n ngành ngh  TCMN nh  chính

ầ ư ấ ụ ế ộ sách đ t đai, chính sách đ u t ạ   , chính sách tín d ng và thu , chính sách lao đ ng và đào t o.

ầ ư ậ ị ớ ệ ề ố Đã đ u t thành l p trung tâm giao d ch gi ủ i thi u mua bán hàng th  công truy n th ng Hu ế

ạ ị ươ ứ ổ ễ ộ ề ố t i đ a ph ng. T  ch c các l ề  h i tôn vinh ngh  truy n th ng, các festival chuyên đ  về ề

ự ự ư ế ề ộ ngành ngh  TCMN. Tuy nhiên các chính sách ch a có s  tác đ ng tích c c đ n đ i t ố ượ   ng

ủ ể ị ả ề ấ ơ ch  th  là các đ n v  s n xu t kinh doanh trong ngành ngh  này.

ư ự ố ớ ị ề ứ ế ả ạ ơ ủ   + K t qu  nghiên c u đ i v i các đ n v  đi u tra cũng nh  th c tr ng chung c a

ộ ố ấ ề ồ ạ ầ ấ ả ụ ắ ợ ngành cho th y m t s  v n đ  t n t ả i c n ph i có gi ữ   ể i pháp phù h p đ  kh c ph c nh ng

ế ạ ữ ự ế ể ằ ạ ớ ộ y u kém, phát huy nh ng th  m nh nh m t o đ ng l c phát tri n m i :

ả ề ủ ệ ề ề ế ồ Ngu n nguyên li u c a nhi u ngh  đang ngày càng khan hi m và giá c  đ u có xu

ướ ớ ố ộ ủ ả ẩ ị h ậ   ể ng tăng, trong khi s n ph m bán ra không th  tăng k p v i t c đ  tăng giá c a nguyên v t

ệ ợ ậ ủ ị ả ầ ơ li u nên l i nhu n c a các đ n v  gi m d n.

ị ườ ỏ ẻ ụ ẫ ụ ộ ề ơ Th  tr ng tiêu th  nhìn chung v n còn mang tính nh  l , th  đ ng do nhi u đ n v ị

ề ị ứ ư ủ ề ạ ẫ ả ấ ổ ỏ ch a thay đ i m u mã, quy mô s n xu t nh , nhi u ngh  b  s c ép c nh tranh c a hàng hoá

ừ ề ị ươ ị ườ ệ ẹ ậ ả ấ ị t nhi u đ a ph ng khác và c  hàng nh p nên có d u hi u b  thu h p th  tr ơ   ề ng. Nhi u đ n

ự ố ắ ự ả ị ươ ư ệ ế ố v  đã có s  c  g ng qu ng bá, xây d ng th ế   ng hi u, xúc ti n bán hàng nh ng do v n y u,

ư ệ ệ ả ch a có kinh nghi m nên hi u qu  không cao.

Ngu nồ v nố đ uầ tư nhỏ ế khi n các đ nơ vịkém ạ iợ thếc nh   tranh l

h n.ơ Do

ơ ộ ế ậ ế ệ ạ ạ ố ơ ị ị ằ   thi u v n nên các đ n v  khó có c  h i ti p c n và trang b  các lo i máy móc hi n đ i nh m

ấ ượ ể ậ ỹ ả ẩ ấ ộ ậ ụ t n d ng các k  thu t cao vào SX đ  tăng ch t l ng s n ph m, tăng năng su t lao đ ng.

ị ườ ư ạ ự ế ế ệ ẩ ẫ ấ ị Th  tr ng xu t kh u tr c ti p trên đ a bàn hi n nay v n còn y u, ch a t o đ ượ   c

ể ệ ở ỗ ế ớ ữ ể ộ nh ng chuy n bi n l n mang tính đ t phá, th  hi n ấ ị  ch  giá tr  hàng xu t

ố ượ ẩ ầ ớ ơ ở ơ ở ữ ấ ẩ kh u van còn ít. S  l ỏ   ng c  s  tham gia làm hàng xu t kh u ph n l n là nh ng c  s  nh ,

ụ ỏ ẻ ể ấ ụ ụ ủ ế ướ ệ ả s n xu t cá th  và tiêu th  nh  l , ch  y u ph c v  cho du khách n c ngoài và Vi ề t Ki u.

ồ ợ ế ẩ Sốl ngượ cơ sở có h p đ ng xu tấ kh u tr c ị ớ ự ti p có giá tr  l n

ư ề ổ ị và  n đ nh ch a nhi u.

ủ ế ủ ề ề ằ ộ Ngành ngh  TCMN ch  y u làm b ng th  công nên thu hút nhi u lao đ ng. Tuy

ứ ấ ớ ụ ẽ ặ ự ệ ế ạ ộ ồ nhiên, tình tr ng ngu n nhân l c thi u h t s  đ t ra m t thách th c r t l n cho vi c duy trì

99

ầ ư ươ ự ư ị ầ c n có s  quân tâm, đ u t mang tình dài h n c a chính quy n đ a ph ng cũng nh ề ạ ủ ớ ề ộ ể ồ ờ ề và phát tri n ngành ngh  TCMN trong th i gian t i. Ngu n lao đ ng có tay ngh  cao ngày

ợ ỏ ệ ớ ế ể ế ặ ổ càng ít, l p ngh  nhân th  gi i ngày càng hi m do tu i già ho c chuy n đ n các vùng khác

ơ ộ ể ệ ố ơ ị ư ộ ủ ủ ơ ế ố ầ ế ể đ  tìm c  h i vi c làm t t h n. Các ch  đ n v  ch a h i đ  các y u t c n thi t đ  có th ể

ươ ệ ớ ạ ứ ố ớ ấ ượ ồ ộ v n lên thành các doanh nghi p l n t o s c hút đ i v i ngu n lao đ ng có ch t l ng cao.

ữ ề ể ể ắ ộ ớ ị ướ Phát tri n ngành ngh  TCMN g n v i phát tri n du l ch là m t trong nh ng h ng đi

ữ ề ệ ề ợ ị ư   h p lý và có ti m năng. Tuy nhiên, gi a ngành ngh  TCMN và các doanh nghi p du l ch ch a

ượ ộ ố ơ ự ế ấ ố ị ị ị hình thành đ c m i liên k t mang tính th c ch t. Đã có m t s  đ n v  du l ch trên đ a bàn

ế ợ ự ủ ệ ệ ề ẩ ả ớ ị ị th c hi n vi c k t h p v i ngh  TCMN làm tăng giá tr  cho s n ph m du l ch c a mình

ỉ ớ ư ệ ư ố ể ộ nh ng ch  m i mang tính cá bi ở t và ch a tr  thành nhân t ề  đi n hình đ  nhân r ng.

ỗ ợ ậ ợ ể ề ệ ế ạ ầ ọ ọ C n khuy n khích, h  tr  và t o m i đi u ki n thu n l i đ  kêu g i các nhà đ u t ầ ư

ướ ầ ư ự ể ề ề ả trong và ngoài n c đ u t ẩ  vào lĩnh v c phát tri n s n ph m ngh  và làng ngh  TCMN

ụ ụ ụ ữ ấ ẩ ọ ị ướ ắ ộ ph c v  du l ch và xu t kh u là m t trong nh ng m c tiêu quan tr ng tr c m t cũng nh ư

ề v  lâu dài.

ạ ừ ế ề ố ỉ Tóm l ế i, ngành ngh  TCMN thành ph  Hu  nói riêng và t nh th a thiên Hu  nói

ứ ể ế ụ ồ ạ ữ ư ề ề chung có nhi u ti m năng nh ng nh ng thách th c đ  ti p t c t n t ể i và phát tri n là không

ự ự ầ ệ ể ề ỏ ế ở ấ ị ử nh . Vi c phát tri n ngành ngh  này là th c s  c n thi t b i tính ch t l ch s , văn hoá cũng

ả ề ặ ư ệ ế ượ ứ ơ nh  hi u qu  v  m t kinh t ộ , xã h i đã đ c các nhà nghiên c u, các chuyên gia, c  quan

ả ướ ả ườ ể ề ậ qu n lý nhà n c và đông đ o ng ể ự   i dân làm ngh  công nh n. Tuy nhiên, đ  có th  th c

ệ ệ ả ươ ậ ầ ượ ự ủ hi n thành công và có hi u qu  ch ng trình này c n nh n đ ề   c s  quan tâm c a nhi u

ớ ượ ươ ướ ả ả ọ gi ề i, đ  ra đ c ph ng h ng đúng và các gi i pháp mang tính khoa h c, có tính kh  thi

ƯƠ

ƯỚ

CH

Ị NG 3 Đ NH H

NG VÀ GI

Ể   I PHÁP CH  YÉU PHÁT TRI N

Ệ Ở

Ủ NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH

THÀNH PH  HUÉ

ể ể ề ệ ớ ả m i có th  phát tri n ngành ngh  này có hi u qu .

Ị ƯỚ Ủ Ể Ỹ Ệ Đ NH H NG PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH

ủ ể ể ỹ ệ Quan đi m phát tri n ngành nghe th  công m  ngh

ề ủ ủ ề ộ ộ ọ ề   Ngành ngh  TCMN là m t  b  phân quan tr ng c a ngành ngh  th  công truy n

ả ướ ủ ế ố ố ệ ớ th ng c a thành ph  Hu  nói riêng và c  n c nói chung. Vi t Nam v i trên 70% dân s ố

ự ấ ự ữ ự ạ ộ ố thu c khu v c nông thôn t o ra s  m t cân đ i gi a khu v c nông thôn và thành th . S ị ự

100

ạ ủ ự ề ị ư ng cũng nh ươ  mang tình dài h n c a chính quy n đ a ph ệ ầ ầ ư c n có s  quân tâm, đ u t ị ệ ữ ớ ớ ườ chênh l ch thu nhâp gi a đô th  và nông thôn ngày càng l n, v i trên 10 tri u ng i không có

ủ ế ệ ệ ặ ổ ị ở ế ố vi c làm ho c vi c làm không  n đ nh ch  y u tâp trung nông thôn chính là y u t gây

ấ ổ ể ị ế ướ ể m t  n đ nh cho quá trình phát tri n kinh t ộ  xã h i. Tr c tình hình này, phát tri n ngành

ề ươ ạ ơ ộ ứ ữ ệ ệ ằ ườ ngh  TCMN là ph ng th c h u hi u nh m t o c  h i vi c làm cho ng i dân. Theo chính

ủ ể ể ầ ố sách phát tri n qu c gia c a VN, quá trình CNH nông thôn c n tâp trung vào phát tri n các

ụ ề ệ ể ồ ị ngành công nghi p và d ch v , bao g m : phát tri n ngành ngh  nông thôn, các ngành ngh ề

ề ộ ề ử ụ ệ ị ươ ặ thu hút nhi u lao đ ng ho c các ngành ngh  s  d ng nguyên li u đ a ph ng.

ủ ể ề ố Đ  phát tri n ể ngành ngh  TCMN c a thành ph  Hu , tr ố ợ ầ ế ướ ế c n ph i h p c h t

ế ượ ớ ề ể ở ầ ể ố v i chi n l c phát tri n ngành ngh  TCMN ả    t m qu c gia, quá trình phát tri n này ph i

ệ ớ ỉ ớ ạ ự ặ ố ề đ t trong m i quan h  v i nhi u ngành, nghĩa là không ch  gi i h n trong lĩnh v c kinh t ế

ả ộ ườ ụ ể ữ ụ ả ồ ờ ị mà c  văn hoá, xã h i và môi tr ng. Đ ng th i ph i xác đ nh nh ng m c tiêu c  th  phù

ự ủ ặ ợ ớ ị ươ ụ ể ươ ễ h p v i tình hình th c ti n và đ c thù c a đ a ph ổ ng. M c tiêu t ng th  trong t ng lai

ầ ượ ề ể ủ c a phát tri n ngành ngh  TCMN c n đ ị c xác đ nh là :

ế ơ ế ả ồ ề ợ ố ộ ị Thi t lâp c  ch  b o t n các giá tr  truy n th ng m t cách phù h p;

ả ế ệ ố ủ ệ ẩ ỹ ể ả C i ti n h  th ng phát tri n s n ph m th  công m  ngh  ;

ế ộ ệ ố ề ữ ấ ạ ả Thi t lâp m t h  th ng s n xu t c nh tranh và b n v ng ;

ườ ự ủ ỗ ợ ề ằ Tăng c ng h  tr  nh m nâng cao năng l c c a làng ngh  TCMN ;

ể ơ ở ạ ỗ ợ Phát tri n c  s  h ầ t ng h  tr  .

ệ ủ ủ ủ ấ ỹ ệ ể ấ Mô hình c u trúc c a ngành th  công m  ngh  c a Vi t Nam cho th y, đ  phát

ự ỗ ợ ị ể ề ả ướ ể ủ ầ tri n ngành ngh  TCMN c n ph i có s  h  tr , đ nh h ng phát tri n c a nhà n ướ ừ ệ  c t h

ạ ầ ế th ngố chính sách qu nả lý cho đ n vi c ệ đ uầ tư cơ sở h  t ng, thúc đ y,ẩ khuy nế

ụ ệ ề ể ạ ấ ố ị khích kh i cung c p d ch v  phát tri n kinh doanh, hình thành các đi u ki n c nh tranh,

ế ượ ế ố ồ ự ố ợ ự ộ ị chi n l c kinh doanh, các y u t ệ ố   ồ  ngu n l c. S  ph i h p đ ng b , nh p nhàng h  th ng

ế ố ỗ ợ ẽ ể ủ ề ả ự ộ các y u t ự  h  tr  s  là n n t ng và đ ng l c cho s  phát tri n c a ngành.

101

ầ ư ự ạ ủ ề ị ươ ư ầ c n có s  quân tâm, đ u t mang tình dài h n c a chính quy n đ a ph ng cũng nh

Mô hình 2 : C u trúc c a ngành th  công m  ngh  Vi

t nam

Ngu n : Đoàn Nghiên c u JICA [1,6­26] ệ ồ ủ

ề ể ế ầ ố ớ ấ ế ệ ố ự ả Đ i v i v n đ  th  ch , c n thi t ph i xây d ng h  th ng pháp lý sao cho có th ể

ả ướ ữ ư ụ ể ể ề ầ ể ử ụ s  d ng nh  là nh ng văn b n h ng dan c  th  đ  phát tri n ngành ngh . C n thi ế ậ   t l p

ế ấ ả ố ị ủ   ề ộ ơ c  ch  qu n lý các chính sách ngành ngh  m t cách th ng nh t. Xác đ nh rõ vai trò c a

ổ ứ ề ệ ệ ể ề ẩ ị ơ các c  quan, t ch c ch u trách nhi m v  vi c thúc đ y và phát tri n ngành ngh  TCMN.

ả ơ ướ ầ ủ ệ ị Các c  quan qu n lý Nhà n ự   c c n xác đ nh rõ vai trò và trách nhi m c a mình, xây d ng

ạ ộ ỗ ợ ự ư ủ ả ượ ả các chính sách h  tr  các ho t đ ng c a khu v c t nhân trong khi van đ m b o đ c các

ụ ướ ể ủ ế ạ ắ ướ m c tiêu tr c m t và lâu dài trong k  ho ch phát tri n c a Nhà n c.

ộ ố ả ướ ượ ả M t s  các văn b n qu n lý Nhà n c đã đ c ban hành sau :

ế ị ủ ướ ủ Quy t đ nh 132/2000 QĐ­TTg ngày 24/11/2000 c a Th  t ng Chính ph  v  m t s ủ ề ộ ố

ể ế ề chính sách khuy n khích phát tri n ngành ngh  nông thôn. [51]

ể ề ề ố ị ị Ngh  đ nh S  66/2006/NĐ­CP v  phát tri n ngành ngh  nông thôn. [35]

ư ố ướ ự ệ ẫ Thông t S  116/2006/TT ­ BNN, ngày 18 tháng 12 năm 2006, H ng d n th c hi n m t s ộ ố

ủ ề ủ ủ ố ộ ị ị ể   n i dung c a Ngh  đ nh s  66/2006/NĐ­CP ngày 07/07/2006 c a Chính ph  v  phát tri n

ề ngành ngh  nông thôn. [36]

ị ố ự ệ ẩ ạ ỉ ạ   Ch  th  s  28/2007/CT­BNN, ngày 18 tháng 04 năm 2007, Đ y m nh th c hi n quy ho ch

ể ề ễ ố ườ phát tri n ngành ngh  nông thôn và phòng ch ng ô nhi m môi tr ề ng làng ngh .

102

ầ ư ươ ự ề ị mang tình dài h n c a chính quy n đ a ph ướ ạ ủ ộ ố ộ ng cũng nh ướ ề ẫ ầ c n có s  quân tâm, đ u t ư ố Thông t s  113/2006/TT­BTC H ng d n m t s  n i dung v  ngân sách nhà n c h  tr ư ỗ ợ

ơ ở ể ề ố ị ị phát tri n ngành ngh  nông thôn theo Ngh  đ nh S  66/2006/NĐ­CP... là c  s  pháp lý đ ể

ề ủ ể ề phát tri n ngành ngh  TCTT nói chung và ngành ngh  th  TCMN nói riêng. [29]

ươ ướ ể ệ ỹ ế Ph ng h ủ ng phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  thành pho Hue đ n năm 2015

ệ ạ ậ ế ạ ủ ừ ệ ợ ố ề Phát huy th  m nh c a t ng nhóm ngành ngh  thông qua vi c t o l p m i quan h  h p tác,

ủ ế ệ ả ẩ ấ ả ỹ ế liên k t trong s n xu t và kinh doanh các s n ph m th  công m  ngh  Hu

ố ượ ế ệ ạ ộ ủ ề ơ ị ươ S  l ng các đ n v  ngành ngh  TCMN c a Hu  hi n còn ho t đ ng t ố   ng đ i

ỏ ẻ ư ề ầ ơ ấ ẫ ả ị nhi u, tuy nhiên các đ n v  đa ph n có quy mô nh  l , t ư    duy s n xu t kinh doanh v n ch a

ắ ị ị ườ ủ ế ể ớ ề ầ ừ ế ạ b t k p v i xu th  phát tri n c a th  tr ể   ng. T ng nhóm ngh  c n có k  ho ch phát tri n

ơ ở ạ ậ ệ ề ế ố ợ ớ ợ phù h p trên c  s  t o l p m i quan h  liên k t, h p tác v i các nhóm ngành ngh  khác đ ể

ế ạ ở ộ ủ ế ế ệ ợ ợ ỉ ị   phát huy đu c h t th  m nh c a mình. Vi c m  r ng h p tác, liên k t không ch  trong đ a

ươ ở ộ ả ướ ả ắ ầ ỉ ph ng mà c n ph i m  r ng ra kh p các t nh thành trên c  n ạ ộ   c. Thông qua ho t đ ng

ị ẽ ợ ượ ự ế ề ể ế ủ ể ạ ừ ơ h p tác các đ n v  s  có đ c cái nhìn th c t v  đi m m nh và đi m y u c a mình t đó

ị ướ ượ ữ ợ ế ạ ể ậ ầ ư ố ớ đ nh h ng đ c cho mình nh ng l i th  c nh tranh đ  t p trung đ u t ặ   , đ i v i các m t

ợ ơ ộ ể ọ ả ế ế ằ ớ ỏ hàng không có l i th  so v i các vùng khác thì tìm c  h i đ  h c h i nh m c i ti n ph ươ   ng

ấ ượ ấ ầ ả ủ ả ẩ ủ ề ố pháp s n xu t, nâng d n ch t l ng c a s n ph m. ế   ề Festival ngh  truy n th ng c a Hu  là

ọ ỏ ứ ể ề ổ ộ ị d p đ  lao đ ng trong ngành ngh  TCMN trao đ i, h c h i và các nhà nghiên c u đóng góp ý

ề ừ ủ ế ế ợ ậ ả ấ ể ki n cho chi n lu c phát tri n chung c a ngành ngh , t ề    đó các nhà qu n lý nh n th y ti m

ộ ạ ự ế ố ề ạ ể ể ế ẽ ộ năng n i t i và th c t s ng đ ng đ  có các quy t sách phát tri n ngành ngh  m nh m  và

ự ế ơ th c t h n.

103

ơ ở ế ợ ề ủ ả ữ ể ệ ệ ộ ỹ ị Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  trên c  s  k t h p m t cách có hi u qu  gi a giá tr

ề ệ ố ạ truy n th ng và hi n đ i

ủ ụ ể ề ả ẩ ạ ộ ứ ố   M c tiêu c a phát tri n ngành ngh  TCMN chính là t o cho s n ph m m t s c s ng

ượ ị ườ ề ế ợ ữ ề ệ ấ ấ ố ớ ị ớ m i, đ c th  tr ạ ầ   ng ch p nhân. V n đ  k t h p gi a giá tr  truy n th ng v i hi n đ i c n

ế ọ ị ươ ấ ả ị ườ ả ớ ợ ệ chú tr ng đ n vi c xác đ nh các ph ẩ ng án s n xu t s n ph m phù h p v i th  tr ế ừ   ng, k  th a

ả ế ề ệ ả ậ ớ ố ổ ớ ươ ứ ạ ế ợ ỹ k  thu t truy n th ng tinh x o, k t h p v i vi c c i ti n, đ i m i ph ả   ng th c t o ra s n

ẩ ỹ ị ươ ạ ả ự ạ ệ ph m có giá tr  văn hoá, ngh  thuât, m  thuât và có tính th ẩ   ng m i. S  phân lo i s n ph m

ả ế ệ ố ấ ả ộ ộ ỹ ơ ở ể ế m t cách có h  th ng theo mô hình 3 là c  s  đ  ti n hành c i ti n k  thuât s n xu t m t cách

ủ ụ ợ ệ ế phù h p. M c tiêu c a vi c k t

ữ ề ệ ằ ạ ợ ố ỹ h p gi a tính truy n th ng và k  thuât hi n đ i là nh m:

ứ ỹ

Ngu n : Đoàn Nghiên c u JICA [1,6­7] ấ ạ ả ế Mô hình 3: Phân lo i c i ti n k  thu t s n xu t

ậ ả

104

105

ả ả ườ ợ ủ ố ỹ ể ự ẩ B o đ m cho ng i th  th  công phát huy t ả   i đa s  khéo léo, tính th m m  đ  các s n

ể ặ ẩ ệ ể ả ượ ứ ằ ữ ph m làm ra mang nh ng đ c đi m riêng bi t có th  c m nhân là đ c làm b ng tay ch  không

ả ượ ả ph i đ ấ ằ c s n xu t b ng máy.

ầ ư ử ệ ằ ọ Chú tr ng đ u t máy móc vào quá trình x  lý nguyên vât li u nh m nâng cao ch t l ấ ượ   ng

ầ ư ưở ể ả ệ ệ ệ ề ườ ộ ẩ ả s n ph m, đ u t vào nhà x ng đ  c i thi n đi u ki n làm vi c cho ng i lao đ ng.

ử ụ ế ị ạ ể ể ơ ế ỗ ợ ệ S  d ng các thi t b , máy móc hi n đ i đ  ki m tra, giám sát, h  tr  cho c  ch  phân công

ả ộ ạ ạ ặ ọ ộ ộ lao đ ng, gi i phóng các công đo n lao đ ng n ng nh c, đ c h i.

ề ề ể ề ẩ ấ ả ậ ộ ự   T p trung phát tri n các ngh  có kh  năng thu hút nhi u lao đ ng, có ti m năng xu t kh u tr c

ti pế

ế ề ủ ế ệ ề ả ầ ề   ạ ộ H u h t các ngh  TCMN hi n đang còn ho t đ ng c a Hu  đ u có kh  năng thu hút nhi u

ế ề ạ ộ ộ ộ ở ộ   lao đ ng, trong đó ngh  thêu đang thu hút bình quân trên m t nghìn lao đ ng và k  ho ch m  r ng

ấ ủ ị ớ ố ượ ẽ ầ ả ề ộ ơ quy mô s n xu t c a các đ n v  l n s  làm tăng d n s  l ng lao đ ng tham gia vào ngh  này.

ấ ằ ề ộ ệ ầ ế ề ể ạ ỹ ẽ ạ   ề ả Ngh  m c m  ngh , h u h t các công đo n đ u s n xu t b ng tay nên phát tri n ngh  này s  t o

ệ ớ ầ ộ ộ ồ ộ ượ ồ ợ ớ ra m t nên m t ngu n c u lao đ ng l n, các doanh nghi p l n khai thác đ ấ   c các h p đ ng xu t

ể ử ụ ệ ệ ề ộ ự ế ế ẩ ộ ỹ ộ kh u tr c ti p có th  s  d ng đ n vài trăm lao đ ng, ngh  m c m  ngh  hi n đang là m t trong

ị ườ ữ ụ ươ ở ộ ố ổ ề ề ờ ị ề nh ng ngh  có th  tr ng tiêu th  t ế   ng đ i  n đ nh và nhi u ti m năng m  r ng. Th i gian đ n

ệ ả ỗ ợ ể ế ạ ấ ộ   ầ c n có các chính sách h  tr , khuy n khích phát tri n m nh các doanh nghi p s n xu t hàng m c

ặ ấ ệ ấ ả ẩ ấ ấ ộ ộ ượ ế ế ừ ẩ xu t kh u đ c bi ẩ t là xu t kh u các s n ph m m c n i th t cao c p đ c ch  bi n t nguyên

ị ầ ư ỗ ợ ỗ ừ ệ ấ ồ ơ ệ ế ị ế ế ệ li u g  r ng tr ng. H  tr  lãi su t cho các đ n v  đ u t vào công ngh , thi ạ   t b  ch  bi n hi n đ i

ấ ượ ể ấ ả ị ườ ệ ằ ả ẩ ấ ẩ đ  nâng cao năng su t và ch t l ng s n ph m nh m khai thác hi u qu  th  tr ự   ng xu t kh u tr c

ti p.ế

ệ ạ ư ề ề ề ồ ỉ Các nhóm ngh  khác nh  ngh  kim hoàn, ngh  đúc đ ng hi n t i ch  thu hút vài trăm lao

ư ộ ượ ị ườ ụ ộ ị ề ạ ế đ ng nh ng n u khai thác đ c th  tr ẽ ng tiêu th  n i đ a, thì đây s  là các nhóm ngh  t o ra giá

ấ ớ ử ụ ị ả ề ộ ướ ộ ề tr  s n xu t l n và s  d ng khá nhi u lao đ ng. Ngh  mây tre, đan lát tr c đây là m t trong

ế ạ ữ ủ ề ề ề ấ ấ ộ ố ẩ nh ng ngh  có nhi u th  m nh trong xu t kh u c a thành ph  và thu hút r t nhi u lao đ ng.

ế ờ ị ướ ị ậ ể ể ệ ặ ơ ỹ Trong th i gian đ n nên đ nh h ng đ  các đ n v  t p trung phát tri n các m t hàng m  ngh  cao

ướ ự ừ ế ề ế ẩ ấ ả ả ươ ơ ấ c p h ng đ n xu t kh u tr c ti p. Ngh  kh m xà c , kh m x ng, s n mài là các nhóm ngh ề

106

ấ ằ ư ả ủ ề ể ạ ạ ầ ấ   h u nh  s n xu t b ng th  công. Các ngh  này trong các giai đo n phát tri n m nh đã thu hút r t

ủ ề ả ộ ộ ị ươ ộ ừ ế ệ ặ ơ nhi u lao đ ng, c  lao đ ng c a đ a ph ng và lao đ ng t các n i khác đ n. M c dù hi n nay

ạ ộ ủ ề ươ ư ế ế ể ầ ắ ạ ố ho t đ ng c a các nhóm ngh  này t ng đ i tr m l ng, nh ng n u có k  ho ch phát tri n phù

ố ẽ ị ả ủ ủ ệ ấ ợ h p, đóng góp c a nhóm này vào giá tr  s n xu t công nghi p chung c a thành ph  s  tăng lên

nhi u.ề

ế ể ị Liên k t phát tri n cùng ngành du l ch

ự ệ Th c hi n ch ủ tr ngươ c aủ Đ ngả và Nhà n cướ về khôi ph cụ và phát tri nể

ề ủ ạ ỉ ụ ụ ề ấ ẩ ấ ố ị ngành ngh  th  công truy n th ng ph c v  cho du l ch và xu t kh u. Các c p lãnh đ o t nh và

ụ ể ố ờ ộ ố ế ầ ằ ộ thành ph  th i gian g n đây đã có m t s  chính sách và hành đ ng c  th  nh m khuy n khích phát

ế ợ ư ề ể ớ ị tri n ngành ngh  TCMN k t h p v i du l ch nh  :

ự ở ề ủ ủ ề ế ộ ố Xây d ng Làng Đúc tr ơ ậ    thành m t làng ngh  th  công truy n th ng c a Hu , là n i t p

ơ ở ả ệ ủ ệ ằ ề ấ ặ ồ ố ỹ ế   trung các c  s  s n xu t m t hàng Đúc đ ng m  ngh  b ng công ngh  th  công truy n th ng, k t

ớ ị ườ ụ ụ ế ế ằ ấ ẩ ợ h p v i du l ch sinh thái nhà v n Hu  nh m ph c v  du khách đ n tham quan và xu t kh u.

ế ươ ộ ố ụ ề ớ ẩ ỗ ộ Đang xúc ti n ch ụ ng trình m i làng m t ngh  v i m c tiêu thúc đ y m t s  c m làng

ể ố ự ề ề ả ố ư ụ ề ngh  TCMN truy n th ng có kh  năng xây d ng và phát tri n t ậ   t nh  : C m làng ngh  thêu Thu n

ụ ề ộ ở ơ ụ ệ ạ ề ộ ươ ỹ L c; C m làng ngh  mây tre­nón lá xã H ng S ; C m làng ngh  m c m  ngh  ch m kh m ả ở

ươ Kim Long ­ H ng Long

ặ ằ ặ ằ ư ự ư ệ ề ả ấ Th c hi n các chính sách  u đãi v  cho thuê m t b ng s n xu t, m t b ng tr ng bày gi ớ   i

ệ ẩ ạ ể ị ươ ạ ả thi u s n ph m t i các đi m tham quan du l ch, các trung tâm th ễ   ng m i. Có chính sách mi n

ụ ụ ư ế ệ ả ấ ả ơ ị ị gi m thu  cho các đ n v  tham gia s n xu t hàng l u ni m ph c v  du l ch.

ệ ạ ự ề ế ể ễ ề ạ Hi n t i, tuy van còn nhi u h n ch  trong phát tri n th c ti n do nhi u nguyên nhân nh ư

ư ượ ụ ể ỗ ợ ợ ừ ế ạ ấ ch a có đ c quy ho ch c  th , các chính sách khuy n khích, h  tr  phù h p t ả    phía các c p qu n

ướ ư ế ệ ạ ơ ớ ị ị lý nhà n ế   ự ự c cho đ n vi c các đ n v  du l ch ch a th c s  tham gia vào lo i hình m i này nên thi u

ư ề ế ả ớ ơ ị ự ầ ư ỗ ợ ế ợ s  đ u t , h  tr , k t h p v i các đ n v  trong ngành ngh  TCMN do đó k t qu  ch a có đ ượ   c

ư ụ ế ế ế ờ ượ ự ạ ủ ỉ ủ ấ ứ s c thuy t ph c. Nh ng trong th i gian đ n, n u đ c s  quan tâm c a các c p lãnh đ o c a t nh

ớ ự ưở ế ộ ố ầ ư ủ ứ ớ ỗ ự ủ ệ và thành ph  Hu  c ng v i s  h ng  ng, đ u t c a gi i doanh nghi p và n  l c c a chính các

ệ ế ợ ả ủ ữ ề ệ ể ị ị ơ đ n v  trong ngành ngh  TCMN, hi u qu  c a vi c k t h p phát tri n gi a ngành du l ch và ngành

ề ộ ưở ự ị ự ể ấ ầ ạ ẽ ạ ngh  TCMN s  t o ra tính c ng h ng r t tích c c góp ph n phát tri n và t o ra s  th nh v ượ   ng

107

ả ề chung cho c  hai ngành ngh .

Ữ Ả Ủ Ủ Ằ Ẻ Ỹ NH NG GI I PHÁP CH  YÉU NH M PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH Ệ

Ị TRÊN Đ A BÀN THÀNH PHÓ HUÉ

ứ ủ ự ề ệ ả ạ ỹ ể   To ch c đi u tra, kh o sát tong the ngành nghe th  công m  ngh  đe có s  quy ho ch phát tri n

phù h pợ

ứ ự ự ủ ề ế ạ ả D a trên k t qu  nghiên c u, phân tích đánh giá th c tr ng ngành ngh  TCMN c a thành

ứ ế ể ạ ố ị ướ ề ể ph  Hu  giai đo n 2004­2006; căn c  vào quan đi m, đ nh h ng phát tri n ngành ngh  TCMN

ớ ộ ệ ố ả ể ằ ờ trong th i gian t ự i, luân văn đã xây d ng m t h  th ng gi i pháp nh m phát tri n ngành ngh ề

ở ế ế ữ ế ố TCMN thành ph  Hu  đ n năm 2015 và nh ng năm ti p theo.

ể ể ề ề ả ầ ả ộ ừ Đ  phát tri n ngành ngh  TCMN c n ph i có nhi u gi ồ i pháp đ ng b  t ề ế    làng ngh  đ n

ế ầ ầ ổ ự ệ ạ ả ố ứ ề chính sách vĩ mô. Thành ph  Hu  c n ph i th c hi n công tác quy ho ch, c n t ch c đi u tra

ể ề ị ổ ứ ộ ồ ạ ể ổ t ng th  các ngành ngh  TCMN trên toàn đ a bàn, t ch c h i đ ng đánh giá, phân lo i đ  có s ự

ố ớ ừ ạ ộ ố ớ ể ầ ề ể ề ả ạ ổ ợ quy ho ch phát tri n phù h p đ i v i t ng ngh . Đ i v i ho t đ ng đi u tra t ng th  c n ph i có

ố ợ ủ ộ ứ ể ế ề ả ổ ự s  ph i h p c a nhi u ban ngành đ  ti n hành kh o sát, qua đó hình thành m t b c tranh t ng th ể

ể ừ ạ ặ ằ ư ề ả ấ ấ ồ ộ ố ề ệ v  hi n tr ng phát tri n t ệ    các v n đ  nh  ngu n v n, lao đ ng, m t b ng s n xu t, nguyên li u,

ễ ườ ị ườ ự ệ ề ế ấ ơ tình hình gây ô nhi m môi tr ng cho đ n các v n đ  khó khăn tr c di n các đ n v  th ặ   ng g p

ư ả ư ủ ữ ệ ọ ườ ự ế ả ấ ph i, cũng nh  tâm t , nguy n v ng c a nh ng ng i tr c ti p s n xu t kinh doanh. Trên c  s ơ ở

ơ ị ề ề ẽ ề ấ ộ ề   ố ệ s  li u đi u tra s  cho th y nhóm ngh  nào đang có nguy c  b  mai m t, nhóm ngh  nào có đi u

ệ ợ ể ề ớ ể ừ ế ể ạ ợ ki n thuân l i đ  phát tri n, các ngành ngh  m i du nhâp, t đó có k  ho ch phát tri n phù h p.

ơ ể ỗ ợ ơ ở ươ ệ ệ ạ ố Hi n nay thành ph  đã quy ho ch Khu công nghi p H ng S  đ  h  tr  cho các c  s  SX

ỏ ượ ủ ệ ỹ ầ ư ướ ạ ằ ợ hàng th  công m  ngh  nh  đ c thuê đ u t SX, đây là h ể   ng quy ho ch h p lý nh m di chuy n

ơ ở ả ầ ườ ư ỏ ấ d n các c  s  s n xu t gây ô nhiêm môi tr ng ra kh i khu dân c , các khu CN đ ượ ầ ư ơ ở c đ u t c  s

ộ ẽ ạ ầ ồ ợ ầ ớ ấ ủ ả ơ ị h  t ng đ ng b  s  thuân l ơ i cho quá trình s n xu t c a các đ n v . Tuy nhiên, ph n l n các đ n v ị

ạ ộ ể ệ ả ỏ ả đang ho t đ ng có quy mô nh  nên vi c chuy n vào các khu CN không ph i là gi ọ   ự i pháp l a ch n

ố ọ ở ấ ủ ướ ế ả ơ ị ượ ộ ố ố ể ầ ư ấ ị t t nh t c a h , b i tr c h t các đ n v  ph i có đ c m t s  v n nh t đ nh đ  đ u t nhà

ị ườ ề ả ụ ả ẩ ưở x ng, thuê nhân công và nhi u kho n chi phí khác trong khi th  tr ấ   ng tiêu th  s n ph m thì b p

ủ ơ ợ ủ ế ạ ạ ạ ị ổ ứ bênh, tâm lý ng i vay n  c a các ch  đ n v . Do đó, bên c nh k  ho ch t ch c các khu công

ệ ớ ấ ớ ố ầ ụ ạ ợ ả nghi p l n, thành ph  c n quy ho ch các c m s n xu t v i quy mô phù h p xen lan trong các khu

ự ư ề ạ ộ ỉ ườ dân c , các khu v c này ch  quy ho ch cho các ngành ngh  kh ng gây ô nhiêm môi tr ng. Các

108

ẽ ế ợ ụ ụ ơ ả ể ả ấ ờ ị ấ ồ ụ c m s n xu t này s  k t h p làm n i s n xu t đ ng th i là các đi m ph c v  tham quan du l ch.

ộ ố ự ể ạ ướ M t s  khu v c có th  quy ho ch theo h ng này ;

ườ Làng Đúc, ph ng Đúc ;

ệ ạ ả ộ ỹ ườ Làng m c m  ngh  ch m kh m, ph ng Thuân Hoà;

ư ề ố ườ Ph  ngh  thêu Phan Đăng L u, ph ng Phú Hoà;

ộ ợ ườ ộ Làng mây tre L c L i, ph ng Tây L c;

ườ ộ Làng thêu Tây Linh, ph ng Thuân L c;

ườ Làng làm mây ph ng Phú Thuân;

ị ả B  tríố m tộ v  trí thuân l ợ nh mằ quy tụ các đ nơ i vị s n xu t ấ các s nả ph mẩ

ơ s n mài.

ạ ơ ế ự ệ ằ ạ ế Quy ho ch d  phòng nh m t o c  ch  khuy n khích các doanh nghi p du nhâp ngành ngh ề

ộ ủ ị ề ề ệ ề ớ ộ ợ ươ ớ m i thu hút nhi u lao đ ng và phù h p v i đi u ki n v  văn hoá, xã h i c a đ a ph ng.

ế ợ ự ề ạ ầ ọ ớ ị ữ C n chú tr ng công tác quy ho ch k t h p gi a ngành ngh  TCMN v i các d  án du l ch.

ố ớ ỉ ưỡ ự ự ư ế ầ ằ Đ i v i các d  án xây d ng các khu ngh  d ng c n có chính sách  u đãi nh m khuy n khích các

ấ ồ ơ ả ị ừ ể ả ấ ố ơ ờ ị ị ơ đ n v  du l ch b  trí các khu s n xu t hàng TCMN đ  các đ n v  v a có n i s n xu t đ ng th i có

ạ ộ ự ể ế ẽ th  bán hàng tr c ti p cho du khách, trong khi đó ho t đ ng này s  làm phong phú thêm cho các

ạ ộ ủ ự ự ề ạ ầ ả ị ượ ho t đ ng c a khu du l ch. Đi u chú ý là khi quy ho ch c n ph i có s  tính toán, d  báo đ c th ị

ườ ở ế ụ ượ ả ả ẩ ẩ ạ ầ tr ng đ u ra cho s n ph m TCMN. B i n u không tiêu th  đ c s n ph m, không t o đ ượ   c

ấ ẽ ầ ượ ỏ ộ ạ ề ệ ả ồ ơ ị ự ngu n thu thì các đ n v  tham gia s n xu t s  l n l t b  cu c t o ra ti n l không tích c c, các

ự ả ị ị ưở ứ ế ợ ế ơ ơ đ n v  du l ch gi m đi s  tin t ng, quan tâm đ n hình th c k t h p này và khó thu hút các đ n v ị

ế ụ ề ngành ngh  TCMN khác ti p t c tham gia.

ể ả ứ ệ ế ề ạ ấ ả ạ ầ Ngoài vi c quy ho ch phát tri n s n xu t, c n ph i có k  ho ch v  cung  ng nguyên vât

ụ ỗ ợ ụ ế ệ ể ể ạ ị ị li u, k  ho ch phát tri n các d ch v  h  tr  kinh doanh, các d ch v  vân chuy n, khai thác và s ử

ị ườ ể ẫ ồ ả ẩ ụ d ng các ngu n thông tin, phát tri n m u mã, th  tr ng s n ph m... đ ểt oạ m tộ hệ th ngố

đ ngồ bộ từ s nả xu tấ đ nế phânph iố s nả ph m.ẩ Quy

ủ ả ế ị ữ ế ề ệ ấ ạ ồ ọ ho ch ngu n nguyên li u là khâu quan tr ng và quy t đ nh đ n tính b n v ng c a s n xu t. Các

ệ ừ ừ ư ỗ ế ầ ồ ồ ợ ngu n nguyên li u t ế   ạ  r ng nh  g , mây, tre c n có k  ho ch tr ng và khai thác phù h p, khuy n

ỗ ề ạ ỗ ư ể ể ạ ồ khích tr ng các lo i g  nhà nh  mít, nhãn và các lo i cây g  m m phát tri n nhanh đ  tìm h ướ   ng

ạ ỗ ự ế ầ ạ ệ thay th  d n các lo i g  t nhiên đang ngày càng c n ki t.

109

ể ạ ự ụ ứ ữ ể ả ấ ả ơ ị ấ   Phát tri n mô hình s n xu t theo c m đ  t o s  liên ket gi a các đ n v  cung  ng, nhà s n xu t,

ụ ể ạ ứ ạ ề ữ ể các th  che tài chính, giáo d c đ  t o s c c nh tranh b n v ng

ườ ứ ạ ữ ể ể ề ộ ọ Tăng c ấ ng s c c nh tranh là m t trong nh ng v n đ  quan tr ng đ  phát tri n ngành ngh ề

ủ ạ ỹ ợ ư ẻ ế ồ ệ th  công m  ngh . Bên c nh các l ộ i th  so sánh nh  chi phí lao đ ng r , ngu n tài nguyên thiên

ủ ệ ế ầ ợ ế ạ ủ nhiên, các bi n pháp khuy n khích c a chính ph ... còn c n tâp trung vào l ổ   i th  c nh tranh  n

ể ự ệ ị ượ ầ ạ ụ ượ ự ợ ươ đ nh và lâu dài. Đ  th c hi n đ c m c tiêu này c n t o đ c s  h p tác, t ơ   ữ ng tác gi a các đ n

ị ư ể ế ụ ể ơ ị ườ v  t ị  nhân, các th  ch  tài chính, các đ n v  d ch v  phát tri n kinh doanh, các tr ạ ọ ng đ i h c, các

ệ ề ộ ướ ế ượ ụ ạ ư ằ hi p h i ngành ngh , kinh doanh.... h ng theo m c tiêu chi n l ế ạ   c chung nh m t o  u th  c nh

ủ ẩ ả ố tranh cho s n ph m TCMN c a thành ph .

ị ả ụ ề ấ ơ ợ C m TCMN là tâp h p các đ n v  s n xu t kinh doanh trong ngành ngh  TCMN có chung

ườ ườ ụ ệ ặ ấ ấ ị ở ộ ng i mua, ng i cung c p nguyên vât li u ho c cung c p d ch v  và ự    trong cùng m t khu v c

ố ẽ ề ợ ụ ế ị ự ư ế ớ ỉ đ a lý. N u có c m TCMN, thành ph  s  có nhi u l i th  so v i các t nh khác. Nh ng do s  nhân

ứ ủ ố ổ ứ ủ ụ ề ả ấ ề th c c a chính quy n thành ph  và các t ch c khác v  vai trò c a các c m s n xu t hàng TCMN

ư ế ạ ỗ ợ ụ ệ ề ầ còn h n ch , nên ch a có ế nhi u bi n pháp h  tr , khuy n khích. Các c m TCMN c n đ ượ ổ  c t

ế ượ ứ ạ ộ ệ ệ ể ể ả ả ầ ỗ ợ ch c và h  tr  chi n l ệ c toàn di n đ  có th  ho t đ ng hi u qu  và góp ph n c i thi n kinh t ế

ị ươ ể ả ụ ủ ể ấ ấ đ a ph ệ ẽ ạ   ng. Mô hình 4 cho th y phát tri n s n xu t theo mô hình c m ti u th  công nghi p s  t o

ồ ự ả ố ợ ủ ệ ề ả ạ ầ ề   đi u ki n ph i h p và khai thác đ y đ  các ngu n l c đ m b o cho ngành có tính c nh tranh b n

v ng.ữ

ế ượ

ể ụ

Mô hình 4: Chi n l

ồ ứ

Ngu n : Đoàn Nghiên c u JICA [37,2­7] ệ ể c phát tri n c m ti u th  công nghi p

110

ộ ố ả ự ầ ạ ậ ệ ợ ế ả ằ ố ệ C n th c hi n m t s  gi ấ   i pháp nh m t o l p m i quan h  h p tác, liên k t trong s n xu t

ề ủ ề ệ ế ẩ ả ỹ và kinh doanh các s n ph m ngh  và làng ngh  th  công m  ngh  Hu  :

ặ ằ ể ạ ự ụ ề ấ ả ạ Quy ho ch và xây d ng các C m làng ngh  TCMN đ  t o m t b ng s n xu t kinh doanh,

ườ ơ ở ả ố ợ ể ế ể ấ ạ t o môi tr ng đ  các c  s  s n xu t phát tri n m i h p tác, liên k t.

ệ ớ ự ệ ẽ ầ   Xây d ng các doanh nghi p l n kinh doanh hàng TCMN, các doanh nghi p này s  là đ u

ố ỗ ợ ầ ơ ở ả ế ệ ạ ấ ầ ọ ỹ ề   m i h  tr  đ u vào, đ u ra cho các c  s  s n xu t hàng m  ngh . Khuy n khích, t o m i đi u

ậ ợ ệ ầ ư ướ ề ủ ki n thu n l i cho các nhà đ u t trong và ngoài n ự c tham gia vào lĩnh v c ngành ngh  th  công

ỹ ệ m  ngh .

ầ ạ ề ơ ầ ư ơ ở ạ ầ ế ư ữ ệ ề ơ ưở C n t o đi u ki n v  c  ch   u đãi h n n a, đ u t c  s  h  t ng, nhà x ng t ạ ụ   i c m

ơ ể ạ ứ ề ươ ầ ư ả ệ ề ấ ơ ị công nghi p­làng ngh  H ng S  đ  t o s c h p dan thu hút nhi u đ n v  vào đ u t ấ    s n xu t

kinh doanh.

ạ ậ ữ ệ ế ố ợ ơ ộ ị  T o l p m i liên k t, h p tác gi a các đ n v  trong ngành thông qua các hi p h i ngành nghe

ố ợ ữ ệ ề ầ ố ộ ổ ứ ơ Hi p h i ngành ngh  đóng vai trò đ u m i ph i h p gi a các t ả    ch c và các c  quan qu n

ướ ể ườ ế ớ ự ổ ứ ệ ộ lý Nhà n c đ  tăng c ng s  liên k t v i các t ch c bên ngoài. Thông qua hi p h i ngành ngh ề

ỗ ợ ẫ ị ả ệ ề ế ấ ơ các đ n v  s n xu t kinh doanh trong ngành TCMN có đi u ki n liên k t, h  tr  l n nhau trong quá

ạ ộ ạ ướ ệ ố ằ ầ ự ạ ộ ả trình ho t đ ng, t o ra b c đi đ u tiên nh m h  th ng hoá trình t các ho t đ ng, ph n ánh

ố ớ ấ ủ ộ ữ ự ề ế ầ ả ầ ệ   ơ nh ng nhu c u, khó khăn c a h i viên đ n các c  quan qu n lý. Đ i v i v n đ  này c n th c hi n

ả các gi i pháp:

ộ ủ ừ ư ế ề ệ ệ ề ậ ồ ộ ệ   Khuy n khích thành l p các hi p h i c a t ng ngh  nh  : hi p h i ngh  đúc đ ng, hi p

ề ộ ề ệ ệ ệ ộ ộ ộ ỹ h i ngh  m c m  ngh , hi p h i ngh  thêu, hi p h i ngh ề kim hoàn;

ạ ộ ủ ủ ủ ệ ệ ệ ả ố ộ ỹ C ng c  và nâng cao hi u qu  ho t  đ ng c a Hi p h i th  công m  ngh  thành ph ố

ể ầ ố ế (FAHA) đ  làm c u n i và tìm ti ng nói chung trong toàn ngành;

ư ế ệ ố ơ ộ ị ộ   ệ Khuy n khích các đ n v  tham gia vào các hi p h i trên quy mô qu c gia : nh  Hi p h i

ề ệ ể ạ ủ ư ệ ệ ề ệ ấ ẩ ộ ỹ làng ngh  Vi ọ   t Nam, Hi p h i xu t kh u hàng th  công m  ngh ... đ  t o đi u ki n giao l u, h c

ỏ ồ ở ộ ị ườ ệ ờ ủ ề ả ạ ố ề h i đ ng th i có đi u ki n m  r ng th  tr ệ   ng. Các nhà qu n lý c a thành ph  nên t o đi u ki n

ủ ế ế ệ ệ ậ ấ ẩ ộ và khuy n khích các doanh nghi p xúc ti n thành l p hi p h i các nhà xu t kh u hàng th  công m ỹ

ế ớ ệ ể ơ ở ả ướ ệ ệ ộ ngh  đ  làm c  s  cho vi c liên k t v i các hi p h i khác trên c  n c;

ỹ ể ệ ậ ồ ộ ộ ổ ứ Các hi p h i nên thành l p m t ngu n qu  đ  hàng năm t ư   ế  ch c các chuy n đi giao l u,

ỏ ớ ề ủ ề ể ệ ặ ọ ộ ờ ỉ h c h i v i các t nh khác có ngành ngh  TCMN phát tri n ho c m i hi p h i ngành ngh  c a các

111

ế ể ế ườ ệ ợ ở ộ ố ỉ t nh khác đ n Hu  đ  tăng c ng, m  r ng m i quan h  h p tác.

ị ườ ồ ể Phát tri n th  tr ố ng và ngu n v n

ả ị ườ ể Gi i pháp phát tri n th  tr ng

ầ ả ờ ả ị ườ ộ ể ể ồ ồ ệ ả C n ph i có gi i pháp đ ng b  đ  phát tri n đ ng th i c  th  tr ng nguyên li u và th ị

ườ ộ ố ả ể ự ụ ả ệ ẩ ề ữ ể ằ tr ng tiêu th  s n ph m. Có th  th c hi n m t s  gi ồ   i pháp sau nh m phát tri n b n v ng ngu n

ừ ướ ở ộ ị ườ ệ nguyên li u và t ng b c m  r ng th  tr ụ ng tiêu th .

ị ườ ườ ể ạ ươ + Th  tr ng nguyên li u : ề ệ  Ngh  TCMN th ng phát tri n t ị i các đ a ph ồ   ẵ ng có s n ngu n

ị ườ ệ ặ ằ nguyên li u b ng cách khai thác ho c thu gom. Do nhu c u ầ th  tr ả   ng ngày càng tăng, kéo theo s n

ượ ệ ả ệ ấ ơ ị l ng tăng đã gây ra khó khăn cho các đ n v  trong công tác thu mua nguyên li u s n xu t. Vi c tìm

ả ậ ệ ằ ổ ụ ể ấ ồ ộ ọ ị gi ể   i pháp nh m  n đ nh ngu n cung c p nguyên v t li u là m t m c tiêu quan tr ng đ  phát tri n

ể ả ệ ề ấ ấ ạ ấ ồ ồ ỏ lâu dài. Nguyên li u chính đ  s n xu t hàng TCMN g m r t nhi u lo i bao g m đ t, đá, c , lá cây,

ạ ỏ ừ ự ệ ạ ầ ả ạ ố ươ x ng, s ng, kim lo i, các lo i v  sò,  c.... C n ph i có s  phân lo i nguyên li u thành các nhóm

ế ể ể ạ ợ đ  có k  ho ch phát tri n phù h p :

ạ ượ ệ ạ ấ Nhóm các lo i nguyên li u không tái t o đ ạ c : đá, kim lo i, đ t, cát..

ạ ự ể ỏ ươ ỏ ơ Nhóm có th  tái t o t nhiên : thân cây, lá cây, c , x ng, v  sò, s n ta.

ậ ệ ạ ố ộ ọ ơ ọ ọ  Nhóm v t li u nhân t o : keo dán hoá h c, thu c nhu m hoá h c, s n hoá h c.

ạ ậ ệ ố ớ ạ ượ ệ ạ ị ươ Đ i v i lo i v t li u không tái t o đ c, nhóm nguyên li u khai thác t i đ a ph ng nh ư

ầ ự ữ ượ ấ ọ ồ ế ậ cao lanh, đ t sét c n l a ch n ngu n khai thác, đánh giá tr  l ạ ng và l p k  ho ch khai thác phù

ộ ố ơ ề ặ ứ ể ạ ố ố ị ả   ợ h p. Thành ph  không phát tri n m nh v  m t hàng g m s , tuy nhiên m t s  đ n v  đang s n

ụ ụ ụ ồ ư ấ ặ ổ ế   xu t các m t hàng ngói L u Ly ph c v  cho công tác ph c h i các di tích c  và các công trình ki n

ể ổ ế ệ ề ầ ả ạ ợ ồ   trúc theo ki u c  nên cũng c n ph i có k  ho ch khai thác h p lý. Nguyên li u cho ngh  đúc đ ng

ư ồ ẽ ượ ừ ế ệ ư ế ầ ồ nh  đ ng, gang, chì, k m. van đ c thu gom t ph  li u nh ng ngu n cung khan hi m d n đã làm

ạ ử ụ ặ ấ ư ề ề ệ ề ặ cho ngh  này g p r t nhi u khó khăn, ho c nh  nguyên li u vàng, b c s  d ng cho ngh  kim hoàn

ườ ế ệ ậ ẩ ả ậ ả ơ th ạ   ng ph i nh p kh u. Các c  quan qu n lý nên khuy n khích thành l p các doanh nghi p ho t

ự ệ ề ấ ậ ẩ ấ ộ đ ng trong lĩnh v c xu t nh p kh u chuyên cung c p nguyên li u cho ngành ngh  TCMN, xây

ầ ủ ệ ề ể ơ ế ự d ng nhà máy thu mua nguyên li u đ  s  ch  theo nhu c u c a ngành ngh  TCMN.

ệ ố ấ ượ ư ệ ả ấ ượ ệ ỉ ự Hi n nay ch a có h  th ng qu n lý ch t l ể ng, vi c ki m tra ch t l ng hàng ch  d a trên

ệ ườ ậ ả ả ố kinh nghi m quan sát thông th ể ng. Quá trình v n chuy n và b o qu n không t t cũng làm nguyên

112

ấ ượ ệ ọ ẩ ứ ố ố ươ ứ ả li u gi m ch t l ng do m i m t,  m m c. Chính cách th c và ph ệ   ng th c mua nguyên li u

ự ế ạ ộ ợ ủ không h p lý đã tác đ ng tiêu c c đ n tính c nh tranh c a s nả ph mẩ và l iợ nhu nậ c aủ

doanh nghi p.ệ C nầ thi ả tế ph i thành

ộ ệ ố ấ ượ ể ẩ ố ớ ấ ệ ề ơ ậ l p m t h  th ng tiêu chu n ki m tra ch t l ng nguyên li u. Đ i v i v n đ  này các c  quan nhà

ố ợ ứ ệ ớ ộ ướ ầ n c c n ph i h p v i các nhà nghiên c u, các hi p h i ngành

113

ề ệ ẩ ộ ổ ả ướ ứ ấ ngh  TCMN, hi p h i xu t kh u hàng TCMN và các t ch c có liên quan trên c  n c đ ể

ế ậ ộ ệ ố ẩ ợ thi t l p m t h  th ng tiêu chu n phù h p.

ồ ố ớ Đ i v i ngu n nguyên li uệ từ r ngừ c nầ có chi nế l cượ phát tri nể trên toàn

ở ừ ị ươ ố ớ ủ ầ ừ ự ệ ồ ố qu c và t ng đ a ph ng. Đ i v i các d  án tr ng r ng, Chính ph  c n có các bi n pháp h ỗ

ạ ỗ ị ự ề ệ ế ầ ạ ơ ợ ế tr  cho các đ n v  th c hi n v  tài chính, thu . C n có k  ho ch khai thác các lo i g  quý

ụ ụ ể ằ ợ ộ ế ụ m t cách h p lý nh m ph c v  cho m c tiêu phát tri n kinh t nói chung và ngành ngh ề

ố ớ ạ ỗ ệ ấ ầ ề   ộ TCMN nói riêng. Đ i v i các lo i g  không thu c nhóm c m khai thác, c n có bi n pháp đi u

ế ạ ự ả ợ ủ ả ố ti t khai thác phù h p trong kh  năng tái t o t nhiên c a rùng. Qu n lý t t quá trình khai thác

ơ ế ụ ế ế ệ ệ ể ờ ồ đ ng th i áp d ng công ngh  tiên ti n vào quá trình s  ch  nguyên li u, có th  khuy n khích

ế ế ậ ơ ạ ệ ế ạ ầ ồ ị ử thành l p các đ n v  x  lý, ch  bi n ngay t ậ   i vùng tr ng nguyên li u. C n có k  ho ch nh p

ệ ạ ẩ ỗ ở ướ ượ ướ kh u các lo i nguyên li u g  không có trong n ư c nh ng đ c khách hàng n ư   c ngoài  a

ể ạ ẩ ả ộ ướ ị ườ chu ng đ  đa d ng hoá s n ph m theo xu h ủ ng c a th  tr ng.

ườ Môi tr ậ   ng thu n

iợ   l

ườ   i   . ườ   i   . i ườ C^M tặ   Tài  nguyên  .thiên  nhiên Nhà s nả Ng bán lẻ Nhà xu tấ kh uẩ Ng bán buôn Ng . tiêu dùng — ► b ngj^> Dây chuy n ề ị c a thủ Nhà cung  nguyên  li uệ xu tấ — 1 iườ Ng buôn  bán ­­­­­ 1

ị ườ

Mô hình 5: Mô hình th  tr

ng

ự ồ ừ ả ồ ị ườ ủ ố ứ ộ Ngu n : Xây d ng t B n đ  th  tr ng c a t ự ễ  ch c hành đ ng th c ti n Traidcraft [48,6]

ị ườ ị ườ ệ ụ ủ ề + Th  tr ng tiêu th  : ụ  Hi n nay th  tr ủ ế   ng tiêu th  c a ngành ngh  TCMN ch  y u

ỏ ẻ ự ủ ế ụ ạ ị ươ ế ầ ơ mang tính nh  l , t phát, ch  y u tiêu th  t i đ a ph ng. H u h t các đ n v  đi u ị ề tra   đ uề

ớ cho khó khăn l n nh t ấ c a hủ ọ làthị tr ngườ tiêu thụ s nả ph mẩ do

114

ộ ố ặ ị ạ ừ ầ ớ ơ ỉ không có khách hàng, m t s  m t hàng b  c nh tranh t ị  ngoài t nh và ph n l n các đ n v

ườ ạ ị ươ th ng c nh tranh lan nhau trong đ a ph ng.

ầ ả ế ậ ạ ướ ắ ầ ừ ụ C n ph i thi ộ t l p m t m ng l i tiêu th  trong đó chú ý b t đ u t ấ   ả  khâu s n xu t

ệ ế ế ả ẩ ẻ ề ủ ấ ơ nguyên li u và k t thúc khi s n ph m đ n tay khách hàng riêng l ị ả   . V n đ  c a các đ n v  s n

ứ ề ị ườ ề ế ế ấ ọ ố ắ ữ xu t trong ngành ngh  TCMN là h  thi u ki n th c v  th  tr ng, c  g ng bán nh ng cái h ọ

ướ ệ ườ ả ả ị ấ làm ra cho khách hàng (mô hình 6). Trong khi xu h ng hi n nay là ng i s n xu t ph i đ nh

ị ườ ị ườ ữ ấ ả ẩ ả ượ ườ ướ h ng theo th  tr ng, s n xu t ra nh ng s n ph m mà th  tr ầ ng c n và đ c ng i tiêu

ợ ả ủ ấ ề ẩ ấ ả ả ơ ị dùng mong đ i. Gi i pháp c a v n đ  này là các đ n v  không nên s n xu t các s n ph m theo

ị ườ ủ ả ườ ả ẵ ồ mau mã đã có s n r i sau đó tìm th  tr ẩ ng cho s n ph m c a mình. Ng ấ ầ   i s n xu t c n

ị ườ ầ ủ ừ ữ ể ớ ế ứ nghiên c u th  tr ng, nhu c u c a t ng nhóm khách hàng, v i nh ng hi u bi t này, h  s  s ọ ẽ ử

ị ườ ữ ể ệ ẩ ả ỹ ầ ừ ụ d ng nh ng k  năng và nguyên li u đang có đ  làm ra s n ph m mà th  tr ng đang c n, t đó

ụ ơ ẩ ẽ ễ ả s n ph m s  d  tiêu th  h n.

ướ

ườ ả

ườ ả

ọ ỗ ự

ấ ả ng s n xu t Ng

ế ấ i s n xu t quy t

Sau đó h  n  l c bán nh ng

ế ị ỹ

ọ ẽ

ườ

t b , k  năng, nguyên

ị ** Mô hình theo đ nh h ấ ắ ầ Ng i s n xu t b t đ u  b ngằ thi

ữ đ nh nh ng gì h  s

ả s n ph m đó cho ng

i mua.

ệ ủ

li u c a mình.

ả s n xu t.

ị ướ ** Mô hình theo đ nh h ng th  tr ng

ể ả

ị ườ Phát tri n s n ph m mà

ả ả Sau đó b o đ m r ng h

ườ

ử ụ

ầ ủ

ứ Nghiên c u tìm ra

ng

ố i mua mu n, s  d ng

thông tin đ y đ  cho ng

ườ i

I­A

ườ

ề ợ

nh ng gì ng

i mua

=/■

nh ng k  năng hi n nay,

mua c a mình v  l

i ích mà

l=/

ủ ọ

c n.ầ

ệ nguyên li u và thi

ế ị ủ t b  c a

ả s n ph m c a h  mang l

i.

mình.

ị ườ

ệ ưở ồ ị ườ ẫ ủ ủ Ngu n : Tài li u h ng d n thâm nh p th  tr ng hàng th  công c a Traidcraft

Mô hình 6: Mô hình đ nh h

ấ ng s n xu t ­ th  tr

ng

ậ [48,20] ướ

ệ ươ ệ ạ ệ ự ị Hi n nay, Phòng Th ng m i và Công nghi p Vi ự   t Nam đã xây d ng sàn giao d ch tr c

ị ẽ ế ạ ạ ơ ượ tuy n hàng TCMN trên m ng internet, tham gia vào lo i hình này các đ n v  s  có đ c cách

ế ậ ị ườ ớ ấ ệ ả ơ ị ể ti p c n th  tr ng m i r t có hi u qu , các đ n v  có th

115

ớ ệ ả ủ ẩ ạ ả ựơ ượ ố ợ gi i thi u s n ph m c a mình qua m ng do đó gi m đ c chi phí, tìm đ ớ   c đ i tác phù h p v i

ơ ộ ợ ự ủ ả ấ ướ năng l c c a mình và có c  h i h p tác cùng các nhà s n xu t khác trong n ệ   c. Các doanh nghi p

ị ườ ượ ỗ ợ ư ấ ả ữ ế ướ ắ tham gia sàn giao d ch th ng xuyên đ c h  tr , t v n gi i quy t nh ng v ng m c, khó khăn

ế ượ ữ ề ấ ặ ả ị ướ g p ph i trong quá trình giao d ch. Đây là nh ng v n đ  có tính chi n l c lâu dài, tr ắ ầ   c m t c n

ự ỗ ợ ủ ố ể ị ướ ị ườ ả ở ớ ấ có s  h  tr  c a thành ph  đ  đ nh h ờ ng th  tru ng cho ng ồ ự ạ   i s n xu t, b i v i ngu n l c h n

ể ự ế ề ệ ọ ị ườ ế ớ ch , không có nhi u kinh nghi m nên h  không th  t tìm ki m các th  tr ng m i.

ơ ộ ấ ố ể ề ề ệ ủ ủ ố ỹ Các k  ỳ Festival chuyên đ  v  hàng th  công m  ngh  c a thành ph  là c  h i r t t t đ  các

ả ị ớ ệ ả ủ ế ẩ ố ể ơ đ n v  có th  qu ng bá, gi ớ i thi u s n ph m c a mình đ n v i khách hàng. Thành ph  nên có đ ề

ự ằ ộ ớ ủ ệ ổ ứ ộ ế ở án nh m xây d ng Hu  tr  thành m t trung tâm gi i thi u hàng th  TCMN, t ể    ch c các cu c tri n

ườ ỳ ứ ọ ươ ỉ lãm mang tính th ng k  ch  không nên gói g n vào các ch ng trình ờ   Festival ch  diên ra trong th i

ắ ạ ệ ả gian ng n, khó đem l i hi u qu  cao.

ổ ứ ị ộ ể ề ả ấ ộ ỳ ị Nên t ch c đ nh k  các cu c thi tay ngh  s n xu t hàng TCMN vào các d p lê h i đ  các

ệ ủ ủ ệ ế ề ệ ể ệ ắ   ngh  nhân c a Hu  có đi u ki n bi u diên tài ngh  c a mình cùng các ngh  nhân khác trên kh p

ả ố ớ ứ ủ ệ ề ả ấ ộ ả ướ c  n c. Đây cũng là m t hình th c qu ng bá r t có hi u qu  đ i v i ngành ngh  TCMN c a Hu ế

ư ố ớ ừ ạ ộ ơ ị cũng nh  đ i v i t ng đ n v  đang ho t đ ng trong ngành.

ả ồ Gi ố ể i pháp phát tri n ngu n v n

ầ ớ ề ố ị ề ề ấ ặ ơ ồ ố Quá trình đi u tra cho th y ph n l n các đ n v  đ u g p khó khăn v  v n, ngu n v n ch ủ

ố ự ị ặ ế ề ạ ố ỏ ồ ố ơ ế y u là v n t có nên quy mô v n nh . Ngu n v n h n ch  nên các đ n v  g p nhi u khó khăn

ư ấ ả ơ ố ị ị ầ ớ trong quá trình s n xu t kinh doanh, nh ng ph n l n các đ n v  không có ý đ nh vay v n, m t s ộ ố

ở ộ ư ấ ố ị ạ ể ạ ổ ứ ả ơ đ n v  mu n m  r ng s n xu t kinh doanh nh ng l i khó có th  vay t i các t ch c tài chính do

ộ ố ả ế ấ ự ệ ầ ả ợ không có tài s n th  ch p phù h p. C n th c hi n m t s  gi i pháp sau I

ỗ ợ ế ế ấ ấ ồ ố Hình thành các ngu n v n khuy n công cho vay h  tr  không lãi su t, không th  ch p cho

ố ượ ể ả ấ ộ ơ ị các đ i t ỏ ng là h  cá th  và các đ n v  có quy mô nh  đang s n xu t kinh doanh trong ngành ngh ề

TCMN.

ế ấ ủ ụ ề ệ ằ ả ơ ơ ỏ ị Đ n gi n hoá các th  t c cho vay, các đi u ki n th  ch p nh m giúp các đ n v  nh  có th ể

ượ ố ố ầ ế ỗ ợ ầ ư ể ắ ấ ờ ồ vay đ c s  v n c n thi t trong th i gian ng n đ  hình thành các ngu n h  tr  lãi su t sau đ u t .

ơ ế ỗ ợ ể ế ể ợ ơ ộ ị Có c  ch  h  tr  tài chính phù h p đ  khuy n khích các đ n v  tham gia các cu c tri n lãm,

ề ủ ệ ộ ợ ỹ ướ ố ế h i ch  ngành ngh  th  công m  ngh  trong n c và qu c t .

116

ể ạ ễ ế ệ ề ế ả ợ Nên có chính sách mi n gi m thu  phù h p và rõ ràng đ  t o đi u ki n khuy n khích các

ỹ ể ở ộ ả ấ ị ơ đ n v  tích lu  đ  tái s n xu t m  r ng.

ố ớ ố ầ ẩ ấ ả ấ ơ ơ ị Đ i v i các đ n v  tham gia s n xu t hàng TCMN xu t kh u, thành ph  c n có c  ch ế

ưở ỗ ợ ẩ ạ ấ ố ồ ạ ộ th ng theo kim ng nh xu t kh u. Hình thành các ngu n v n h  tr ế    cho ho t  đ ng xúc ti n

ươ ạ ươ ế ươ ế ị ứ ạ ố ố th ng m i theo Ch ng trình xúc ti n th ng m i qu c gia căn c  quy t đ nh s  279/2005/QĐ­

ủ ướ ủ ủ ề ự ự ệ ươ TTg ngày 03/11/2005 c a Th  t ế ng Chính ph  v  Quy ch  xây d ng th c hi n Ch ng trình xúc

ươ ạ ạ ố ế ti n th ng m i qu c gia giai đo n 2006 ­ 2010.

ự ượ ủ ự ể ồ ỹ ệ Xây d ng chien l c và chính sách phát tri n ngu n nhân l c cho ngành nghe th  công m  ngh

ệ ầ ề ủ ệ ộ ụ ữ ề ể ớ ỹ ả   V i m c tiêu phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  m t cách b n v ng, vi c c n ph i

ồ ưỡ ế ự ự ữ ể ệ ộ ồ ồ làm ti n hành b i d ấ   ng ngu n nhân l c. Vi c phát tri n ngu n nhân l c là m t trong nh ng v n

ự ạ ầ ị ừ ủ ả ơ ướ ề ớ đ  l n c n có s  ho ch đ nh t phía các c  quan qu n lý chuyên ngành c a Nhà n ệ   ở c. B i vi c

ỉ ơ ự ề ạ ầ ạ ồ ườ ộ đào t o ngu n nhân l c không ch  đ n thu n là d y ngh  cho ng ầ   ự ế i lao đ ng tr c ti p mà còn c n

ọ ế ứ ủ ả ị ế ậ ươ ạ ph i trang b  cho h  ki n th c kinh doanh. Chính ph  nên thi t l p các ch ng trình đào t o nhân

ỉ ớ ạ ề ủ ệ ự l c mang tính toàn di n, không ch  gi i h n trong nhóm các chuyên gia ngành ngh  th  công mà

ế ớ ự ự ề ế ể ề ơ ọ ạ   đi u quan tr ng là liên k t v i nhi u lĩnh v c khác đ  cùng tham gia xây d ng c  ch  cho ho t

ế ượ ể ề ộ ư ệ ạ ầ ướ đ ng phát tri n ngành ngh  này. Chi n l c đào t o c n có tính toàn di n, nh ng tr ế ầ   c h t c n

ư ạ u tiên đào t o các nhóm sau :

ự ế ể ả ấ ượ ấ ả ẩ ộ Lao đ ng tr c ti p có th  s n xu t ra s n ph m có ch t l ng cao;

ấ ượ ề ả ả ấ ộ ả ẩ Đ i ngũ đi u hành, qu n lý quy trình s n xu t và ch t l ng s n ph m;

ộ ế ế ể ả ẩ ả ượ ị ườ ậ Đ i ngũ thi t k  có kh  năng phát tri n các s n ph m đ c th  tr ấ ng ch p nh n;

ộ ươ ỏ ể ả ừ ế ả ị Đ i ngũ th ng nhân, chuyên gia gi i có th  qu n lý t ấ ế  quá trình s n xu t đ n ti p th  và bán

hàng.

117

ủ ầ ạ ơ ế ơ ở ế ệ ạ ố Chính ph  c n t o c  ch  khuy n khích các c  s  đào t o, kh i doanh nghi p tham gia tích

ự ồ ướ ủ ố ắ ồ ể ự c c vào quá trình phát tri n ngu n nhân l c này. Tr c m t, Chính ph  b  trí ngu n kinh phí và c ơ

ế ể ờ ỏ ề ế ế ươ ch  đ  m i các chuyên gia gi i v  thi t k  tham gia vào các ch ạ ng trình đào t o mang tính thí

ờ ả ể ầ ướ ươ đi m, c n m i c  các chuyên gia n ộ c ngoài. M t khi các ch ẽ ử ụ   ng trình này thành công s  s  d ng

ả ướ ư ể ể ộ ậ ườ ề ạ nh  là mô hình đi n hình đ  nhân r ng ra c  n c. Thành l p các tr ng d y ngh  có chuyên khoa

ư ề ươ ừ ấ ờ ượ ể ầ ộ ọ ợ ề v  ngành ngh  TCMN, đ a vào ch ng trình t c p ti u h c m t ph n th i l ng thích h p đ ể

ớ ủ ệ ề ề ệ ạ ằ ị ướ ộ ộ gi i thi u v  ngành ngh  TCMN c a Vi t Nam nh m t o đ nh h ng cho đ i ngũ lao đ ng trong

ươ ướ ứ ề ổ ươ ạ ạ t ng lai h ng vào ngành ngh  này. T  ch c các ch ng trình ngo i khoá t i các làng ngh  đ ề ể

ự ế ạ ơ ộ ể ự ượ ệ ọ ớ ơ ộ ế ậ h c sinh, sinh viên có c  h i ti p c n v i kinh nghi m th c t , t o c  h i đ  thu hút l c l ng lao

ướ

t.

H ng dan k thu tậ

ỗ ợ

ộ ươ đ ng này trong t ng lai.

ệ ố H  th ng h  tr  tài  chính ả

ủ ỗ ợ ề ổ ứ ộ Chính ph  h  tr  v  pháp lý, tài chính, t ch c h i th o v.v..

ự Mô hình 7: Các bi n pháp phát tri n ngu n nhân l c

ứ ồ Ngu n : Đoàn nghiên c u JICA [ 1, 6­36]

ố ớ ế ạ ố ả Đ i v i thành ph  Hu , bên c nh các gi i pháp lâu dài mang tính chi n l ế ượ   c

ừ ả ơ ướ ướ ị ả ủ ắ ấ ơ t phía c  quan qu n lý nhà n c, tr c m t các ch  các đ n v  s n xu t kinh doanh

ể ườ ề ệ ơ ộ ọ ậ ề ộ ợ ầ ạ c n t o đi u ki n đ  ng i th  có c  h i h c t p nâng cao tay ngh , trình đ  văn hoá.

ồ ờ ườ ọ ậ ậ ả ủ ầ ể ấ ỹ Đ ng th i ng ế i ch  c n h c t p, tìm tòi đ  nâng cao k  thu t s n xu t, ki n

118

ứ ự ư ệ ả ạ ầ th c qu n lý kinh doanh. Bên c nh đó, c n th c hi n các chính sách  u đãi đ ể

ự ượ ầ ổ ứ ả ộ ộ thu hút l c l ơ ng lao đ ng có trình đ . Các c  quan qu n lý liên quan c n t ch c các

ứ ầ ữ ế ể ắ ấ ị ế ủ ợ ậ đ t t p hu n ng n ngày đ  trang b  nh ng ki n th c c n thi ệ   t cho ch  doanh nghi p,

ị ả ấ ơ ườ ộ các đ n v  s n xu t và ng i lao đ ng.

ố ớ ư ề ề ẩ ạ ạ ạ ộ Đ y m nh công tác đào t o và d y ngh : Đ i v i lao đ ng ch a có ngh  thì

ặ ạ ơ ả ứ ề ề ấ ạ ộ đào t o theo hình th c truy n ngh , kèm c p t ố ớ i n i s n xu t; đ i v i lao đ ng đã có

ồ ưỡ ề ứ ậ ứ ế ắ ấ ổ ạ ngh  thì b i d ng, b  sung ki n th c theo hình th c t p hu n ng n ngày t i các

ề ị ươ ầ ư ơ ở ạ ạ trung tâm d y ngh  đ a ph ng. Có chính sách đ u t cho các c  s  d y ngh , đ a b ề ư ộ

ế ế ẫ ế ế ỹ ệ ậ ươ ạ môn thi t k  m u, thi t k  m  thu t công nghi p vào ch ng trình đào t o. Rèn

ụ ụ ả ả ế ụ ư ấ ể ệ ỹ luy n k  năng c i ti n công c , đ a máy móc vào ph c v  s n xu t đ  nâng cao năng

ấ ượ ấ ẩ ả su t, ch t l ng s n ph m.

ự ệ ể ệ ấ ể   ồ Mô hình các bi n pháp phát tri n ngu n nhân l c cho th y, vi c phát tri n

ố ợ ừ ề ủ ỏ ự ự ồ ề ổ ứ ngu n nhân l c cho ngành ngh  th  công đòi h i s  ph i h p t nhi u t ự    ch c. L c

ượ ẻ ầ ượ ộ ề ạ ả ơ ỹ l ng lao đ ng tr  c n đ ệ   ạ c đào t o bài b n h n, bên c nh các k  năng ngh  nghi p

ộ ề ả ể ế ụ ấ ị ứ ủ ế ầ ả ả   còn c n ph i có m t n n t ng ki n th c nh t đ nh đ  k  t c các tinh hoa c a di s n

ờ ế ọ ọ ề ậ ầ ố ồ ớ truy n th ng, đ ng th i ti p nh n thêm cái m i trên tinh th n ch n l c có phê phán.

ế ủ ơ ở ự ự ụ ườ ề ế ứ ầ ạ S  tham gia tr c ti p c a các c  s  giáo d c, các tr ng d y ngh  h t s c c n thi ế   t.

ệ ố ị ướ ầ ỹ ế ườ ộ Kh i doanh nghi p đóng vai trò đ nh h ng các k  năng c n thi t cho ng i lao đ ng

ế b iở họ là ng iườ n mắ rõ nh tấ thị tr ngườ ầ c n cái gì và làm th  nào đ ể đáp

ứ ầ ủ ị ườ ầ ừ ướ ế ướ ẽ ng các nhu c u đó. Nhu c u c a th  tr ng t trong n c cho đ n n c ngoài s  kích

ể ả ệ ố ấ ầ ộ thích kh i doanh nghi p chuy n t ự ế   ả i thành yêu c u cho nhà s n xu t, tác đ ng tr c ti p

ấ ộ ườ ẽ ặ ộ ỏ ự ả ế đ n đ ng l c s n xu t ng ầ i lao đ ng, đ t ra các yêu c u, đòi h i cao và đây s  là c ơ

ệ ể ạ ầ ố ộ ở ể ự ượ s  đ  l c l ng lao đ ng phát tri n. Bên c nh đó, kh i doanh nghi p c n có các d ự

ị ượ ề ố ượ ư ấ ộ ợ báo, xác đ nh đ ầ c yêu c u v  s  l ng cũng nh  ch t lu ng lao đ ng trong ngành

ờ ỳ ừ ừ ề ơ ở ụ ạ ườ ngh  TCMN theo t ng th i k , t đó các c  s  giáo d c, đào t o, các tr ạ   ng d y

ề ế ợ ộ ạ ngh  ti n hành đào t o m t cách phù h p.

ộ ộ ộ ự ữ ụ ế ậ ầ ọ M t b  ph n không kém ph n quan tr ng là nh ng cán b  tr c ti p ph  trách

ứ ể ả ạ ầ ộ ố ọ ế   công tác nghiên c u, quy ho ch và qu n lý. C n tuy n ch n, b  trí các cán b  có ki n

ự ứ ể ệ ễ ế ề ị ườ ứ ế ậ th c và kinh nghi m th c ti n, hi u bi t v  cách th c ti p c n th  tr ng đ  h  tr ể ỗ ợ

119

ố ả ệ ả ấ hi u qu  cho kh i s n xu t.

ướ ề ề ạ Các chính sách Nhà n ạ ộ c v  tài chính cho các ho t đ ng d y ngh  : Theo thông

ư ố ủ ộ ướ t s  113/2006/TT­BTC ngày 28 tháng 12 năm 2006 c a B  Tài Chính, h ộ   ng dan m t

ề ướ ạ ộ ỗ ợ ơ ở ủ ố ộ s  n i dung v  ngân sách nhà n ạ c h  tr  ho t đ ng đào t o c a các c  s  ngành

ở ớ ự ề ế ề ề ạ ộ ngh  nông thôn tr c ti p m  l p truy n ngh  và chi phí đào t o cho lao đ ng nông

ọ ớ ề ề thôn khi tham gia h c l p truy n ngh .

ượ ươ ạ ả ố Hình thành chien l c xúc tien th ng m i, tiep cân thông tin qu c te, qu ng bá và

ị ườ ệ ị ủ ầ ẩ ả ỹ ươ khai thác th  tr ng đ u ra cho s n ph m th  công m  ngh  đ a ph ng

ườ ế ươ Tăng c ng công tác xúc ti n th ạ ng m i

ủ ơ ướ ầ ố ợ ớ ố Các c  quan chuyên ngành c a nhà n ệ   c c n ph i h p v i kh i doanh nghi p

ổ ứ ầ ư ế ầ ư ọ ướ t ch c công tác xúc ti n đ u t , kêu g i các nhà đ u t trong và ngoài n c đ u t ầ ư

ụ ụ ể ả ự ề ẩ ấ ẩ ạ ị ệ   vào lĩnh v c phát tri n s n ph m TCMN ph c v  du l ch và xu t kh u. T o đi u ki n

ở ộ ị ườ ệ ế ế ư ậ cho các doanh nghi p ti p c n, tìm ki m, m  r ng th  tr ng nh : khai thác và cung

ị ườ ự ươ ớ ấ c p thông tin d  báo th  tr ự ng; xây d ng các ch ả ng trình qu ng bá, gi ệ ả   i thi u s n

ẩ ươ ệ ạ ặ ệ ế ợ ạ ph m trên các ph ng ti n thông tin đ i chúng, đ c bi ớ   t là m ng Internet k t h p v i

ủ ể ạ ả ẩ ố ộ ợ ộ công tác đ i ngo i; tham gia các h i ch  tri n lãm, các cu c thi s n ph m th  công

ự ề ố ươ ệ truy n th ng, xây d ng th ng hi u.

ị ế ủ ổ ứ ề ề ả ầ ặ T  ch c đi u tra kh o sát nhu c u, th  hi u c a du khách v  các m t hàng th ủ

ệ ể ấ ỹ ị ướ ấ ườ công m  ngh  đ  cung c p đ nh h ơ ở ả ng cho các c  s  s n xu t. Tăng c ả ng kh  năng

ử ậ ậ ộ thu th p và x  lý thông tin cho các b  ph n chuyên trách.

Tổ ch c,ứ thànhl pậ trung tâm giao d chị gi iớ thi uệ mua bán hàng thủ công

ế ạ ị ỹ ươ ạ ướ ệ m  ngh  Hu  t i đ a ph ng, t ỉ i các t nh và n c ngoài.

ổ ễ ộ ề ề ể ả ộ ứ T  ch c các l ố  h i tôn vinh ngh  truy n th ng, các cu c tri n lãm  nh v ề

ề ề ệ ờ ướ ổ ế ngh  và làng ngh  TCMN Hu . M i các nhà doanh nghi p n c ngoài, các t ứ    ch c

ố ế ề ủ ạ ộ ư kinh doanh qu c t ớ    trong ngành ngh  th  công tham gia các ho t đ ng giao l u v i

ị ươ ọ ể ệ ằ ớ ộ ề chính quy n đ a ph ơ   ề ng, v i các hi p h i ngành ngh  nh m làm cho h  hi u rõ h n

ể ủ ủ ề ế ề ề v  ti m năng phát tri n c a ngành ngh  TCMN c a Hu .

ườ ề ệ ể ề ạ ơ ị ị Th ng xuyên t o đi u ki n đ  các đ n v  ngành ngh  TCMN trên đ a bàn

120

ố ế ử ợ ướ ọ ộ tham gia các h i ch  qu c t , c  các chuyên gia ra n ệ   ỏ c ngoài h c h i kinh nghi m

ướ ệ ả ế ấ ồ ợ ờ ể ủ phát tri n c a các n c khác, đ ng th i tìm ki m các công ngh  s n xu t phù h p đ ể

ớ ị ạ ị ệ ơ ươ ự ụ ệ ệ ế ồ ờ gi i thi u cho các đ n v  t i đ a ph ng đ ng th i th c hi n nhi m v  xúc ti n phát

ị ườ ể tri n th  tr ng.

ủ ộ ị ả ế ấ ạ ạ ầ ố ơ Các đ n v  s n xu t kinh doanh c n m nh d n, ch  đ ng tìm ki m đ i tác,

ể ự ị ườ ủ ụ ẩ ớ ợ h p tác v i nhau đ  t ế  tìm ki m th  tr ả ng tiêu th  cho s n ph m c a mình.

ồ ứ ạ ướ ề ủ ề ấ ỹ T  ch c m ng l i cung c p thông tin v  ngành ngh  th  công m  ngh ệ Ngành nghề

thủ công mỹ nghệc aủ Vi tệ Nam ch aư thi ế ậ t l p cượ m tộ hệ đ

ầ ủ ừ ứ ố ươ ị ươ th ng thông tin chính th c và đ y đ  t Trung ế ng cho đ n đ a ph ng đ  t o c  s ể ạ ơ ở

ế ượ ệ ạ ị ề ủ ề ể cho vi c ho ch đ nh chi n l ộ   c phát tri n. Thông tin v  ngành ngh  th  công là m t

ụ ệ ề ề ế ấ ọ ố v n đ  quan tr ng có tính xuyên su t liên quan đ n nhi u nhi m v  khác nhau. B ộ

ộ ộ ươ ệ ạ ộ ộ NNPTNT, B  KHĐT, B  Th ng m i, B  Công nghi p và các B  liên quan khác van

ứ ủ ế ể ả đang ti n hành qu n lý theo ch c năng và tri n khai các chính sách c a mình, tuy

ề ủ ư ữ ự ề ẻ ộ nhiên, gi a các b  ngành ch a có s  chia s  thông tin v  ngh  th  công và thi u s ế ự

ố ợ ề ấ ả ớ ươ ph i h p v i nhau. Đi u này gây khó khăn cho c p qu n lý trung ệ ắ   ng trong vi c n m

ắ ở ỉ ươ b t tình hình chung ợ  các t nh. Liên minh H p tác xã và Phòng Th ạ ng m i Công

ệ ự ệ ơ ệ nghi p Vi ạ   t Nam và các c  quan có liên quan khác hi n khá tích c c trong các ho t

ề ủ ệ ế ể ả ộ ơ ư đ ng phát tri n ngành ngh  th  công, nh ng c  hai c  quan này hi n đang ti n hành

ươ ộ ậ ể ớ ư ố các ch ế ng trình đ c l p và ch a có m i liên k t đáng k  v i các ban ngành khác.[1,6­

21]

ườ ầ Thông th ng, ng iườ s nả xu tấ th ngườ chỉ thu n tuý s n ả xu tấ theo đ nơ đ tặ

ủ ủ ả ố ọ ể ạ   hàng c a khách hàng và các nhà phân ph i, h  không đ  kh  năng và kinh phí đ  t o

ả ẩ ặ ớ ườ ả ả ị ỉ ra các s n ph m m i. Các nhà đ t hàng th ẩ   ng ch  đ nh rõ mau mã, giá c  s n ph m

ấ ượ ề ả ấ ệ ạ ườ ườ ả ể ấ và v n đ  qu n lý ch t l ng. Vi c t o ra môi tr ể ng đ  ng i s n xu t có th  khai

ậ ượ ữ ứ ứ ụ ả thác thông tin, nghiên c u nh ng mau mã đã thu th p đ ẩ   c và  ng d ng vào s n ph m

ớ ọ ừ ậ ạ ơ ở ể ọ ự ứ ị m i, mang l ạ ợ i l i nhu n chính đáng cho h , t đó t o c  s  đ  h  t xác đ nh m c giá

ố ị ườ ằ ủ ả ử ờ ị t ạ t nh m tăng tính c nh tranh trên th  tr ẩ   ng, x  lý k p th i các sai sót c a s n ph m

ấ ượ ệ ả ố ớ ấ ự ề ệ ầ ợ và có bi n pháp qu n lý ch t l ộ   ng phù h p. Đ i v i v n đ  này c n th c hi n m t

121

ố ả s  gi i pháp sau:

ố ớ ủ ả ơ ươ Đ i v i các c  quan qu n lý chuyên ngành c a Trung ầ ng c n:

ộ ậ ộ ơ ể ế ậ ậ ợ ổ ộ   Thành l p m t c  quan đ c l p đ  ti n hành thu th p, t ng h p, phân tích m t

ề ủ ả ướ ừ ề ệ ấ cách toàn di n thông tin v  ngành ngh  th  công trên c  n c t các v n đ  v  s ề ề ố

ượ ề ố ượ ậ ở ệ ạ ạ ộ ỹ l ng các làng ngh , s  l ệ ng lao đ ng­ngh  nhân, hi n tr ng đào t o k  thu t các

ườ ủ ề ế ạ ấ ả ẩ tr ề ả ồ ng d y ngh  cho đ n các v n đ  b o t n các s n ph m th  công, th  tr ị ườ   ng

ụ ệ ễ ạ ề ể ượ ộ nguyên li u, tiêu th , ô nhi m t i các làng ngh  ... đ  có đ c m t các nhìn khái quát,

ư ắ ắ ụ ể ủ cũng nh  n m b t tình hình c  th  c a

ề ủ ệ các ngành ngh  th  công Vi t Nam.

ơ ở ậ ượ ồ  Trên c  s  các ngu n thông tin thu th p đ ấ   c, hình thành các kênh cung c p

ư ậ ố ề ề ị ườ thông tin chính th ng nh  thành l p các Website chuyên đ  v  th  tr ệ   ng nguyên li u,

ị ườ ị ườ ụ ả ế ấ ẩ ậ ả ả ấ ỹ th  tr ng tiêu th , th  tr ng xu t kh u, c i ti n k  thu t và qu n lý s n xu t, thi ế   t

ệ ố ỹ ề ủ ế ẫ k  m u mã....cho ngành ngh  th  công m  ngh  trên toàn qu c.

ố ớ ế ầ ố Đ i v i thành ph  Hu , c n :

ị ườ ệ ấ Khai thác và cung c p các thông tin th  tr ng cho các doanh nghi p và c  s ơ ở

ễ ề ấ ậ ộ ị ờ ằ ả s n xu t m t cách k p th i b ng cách thành l p m t ộ Website mi n phí v  ngành ngh ề

ạ ử ụ ổ ứ ể ế ậ ớ TCMN. T  ch c các l p đào t o s  d ng máy tính, truy c p internet đ  khuy n khích

ị ử ụ ủ ơ ươ ệ ữ ụ ụ ụ các ch  đ n v  s  d ng ph ng ti n h u ích này ph c v  cho m c đích kinh doanh.

ị ế ủ ổ ứ ề ề ả ầ ặ T  ch c đi u tra kh o sát nhu c u, th  hi u c a du khách v  các m t hàng th ủ

ệ ể ấ ỹ ị ướ ơ ở ả ấ công m  ngh  đ  cung c p, đ nh h ng cho các c  s  s n xu t.

ậ ị ớ ủ ệ ỹ Thành l p trung tâm giao d ch gi i thi u, mua bán hàng th  công m  ngh ệ

ừ ế ề ậ ợ ị ệ ạ ố Hu  cho t ng nhóm ngh  riêng bi ệ ạ t t ể i các đ a đi m thu n l i. Hi n t i thành ph  đã

ử ụ ự ư ư ớ ệ ề xây d ng và đ a vào s  d ng trung tâm tr ng bày và gi ế   i thi u làng ngh  đúc Hu ,

ầ ư ế ề ộ ề ơ ế ệ ề ạ ỹ ầ c n có k  ho ch đ u t ti p cho ngh  m c m  ngh , ngh  s n mài, ngh  thêu ren,

ự ư ủ ề ế ẩ ả ẩ ộ ề   ngh  mây tre... Đ y nhanh ti n đ  xây d ng khu tr ng bày s n ph m th  công truy n

ụ ườ ố ợ ể ớ ế ộ ư ư ồ ờ th ng trên tr c đ ạ ộ ng Lê L i đ  s m đ a vào ho t đ ng, đ ng th i có ch  đ   u đãi

ạ ộ ế ệ ằ ơ ạ ị ợ h p lý nh m khuy n khích các đ n v , doanh nghi p tham gia ho t đ ng t i trung tâm

này.

122

ổ ứ ễ ộ ề ề ể ả ộ T  ch c các l h i tôn vinh ngh  TCMN, các cu c thi tri n lãm  nh v  ngh ề

ề ự ớ ộ ế ề ệ ơ ị và làng ngh  TCMN Hu  do chính các đ n v  làm ngh  th c hi n v i n i dung miêu

ả ệ ườ ọ ọ ế ấ ả t công vi c th ng ngày trong quá trình s n xu t, sau đó ti n hành ch n l c các hình

ả ấ ượ ộ ệ ố ể ư ệ ả ằ nh có ch t l ng và ý nghĩa đ  hình thành m t h  th ng t li u b ng hình  nh.

ự ề ề ả ố ạ ụ Xây d ng nhà b o tàng ngh  truy n th ng t ả   ề ớ i các làng ngh  v i m c tiêu b o

ề ủ ệ ạ ộ ủ ề ờ ố ồ ồ ỹ ồ t n tính truy n th ng c a ngành ngh  th  công m  ngh  t i c ng đ ng, đ ng th i là

ự ế ấ ứ ơ n i cung c p thông tin th c t cho các nhà nghiên c u, khách tham quan, các nhà kinh

doanh, các doanh nghi p.ệ

ế ậ ổ ứ ấ ọ ứ ậ Khuy n khích thành l p các t ch c nghiên c u có tính ch t h c thu t, các nhà

ườ ạ ọ ứ ự ệ ề ứ nghiên c u, các tr ng đ i h c, sinh viên th c hi n các đ  tài nghiên c u khoa h c v ọ ề

ề ủ ề ể ấ ầ ả ừ ngành ngh  th  công đ  góp ph n cùng ngành đ  xu t các gi i pháp v a mang tính

ạ ộ ự ợ ớ ồ ờ ọ ễ khoa h c đ ng th i phù h p v i th c ti n. Thông qua các ho t đ ng nghiên c u s ứ ẽ

ứ ủ ị ả ậ ấ ợ ộ ổ làm thay đ i nh n th c c a xã h i, giúp các đ n v  s n xu t kinh doanh ý th c đ ứ ượ   c

ệ ể ắ ẩ ộ ọ ầ t m quan tr ng và ý nghĩa xã h i sâu s c trong vi c thúc đ y phát tri n ngành ngh ề

này.

ả ế ụ ả ệ ấ ẩ C i ti n kênh cung c p nguyên li u và tiêu th  s n ph m

ụ ữ ấ ộ ậ ệ Kênh tiêu th  và cung c p nguyên v t li u là m t trong nh ng khâu y u c a k ế ủ ế

ể ả ề ủ ứ ệ ẩ ạ ỹ ụ ủ ế   ho ch phát tri n s n ph m ngành ngh  th  công m  ngh . Hình th c tiêu th  ch  y u

ủ ế ở ử ủ ự ệ ế ơ ị hi n nay c a các đ n v  là m  c a hàng bán tr c ti p cho khách, ch  y u là khách du

ử ụ ử ạ ứ ề ơ ị ạ ệ ị l ch. Các đ n v  không có đi u ki n thì s  d ng hình th c ký g i t i các khách s n, ký

ộ ố ơ ặ ằ ậ ơ ơ ị ị ử ạ g i l ấ   ệ i cho các đ n v  có m t b ng thu n ti n h n. M t s  đ n v  có làm hàng xu t

ủ ế ế ẩ ệ ề ặ ọ ự kh u thì ch  y u bán tr c ti p cho khách hàng Vi t ki u ho c làm gia công cho h  và

ườ ườ ả ừ ể ạ ầ ướ ế ậ th ấ ng xu t theo đ ng ti u ng ch. C n ph i t ng b c thi ộ ệ ố t l p m t h  th ng tiêu

ậ ợ ụ ề ể th  qua nhi u kênh khác nhau đ  làm tăng tính phong phú, thu n l i cho th  tr ị ườ   ng

ể ủ ụ ả ầ ả ồ ứ   tiêu th  và gi m thi u r i ro. Cùng lúc, c n ph i hình thành các ngu n cung  ng

ộ ố ả ề ữ ậ ệ ề ấ nguyên v t li u mang tính b n v ng. M t s  gi i pháp cho v n đ  này:

ổ ứ ự ậ Thành l p các t ệ  ch c trung gian chuyên th c hi n các khâu trong quá trình tiêu

ụ ả ự ụ ệ ệ ẩ ặ ị th  s n ph m, th c hi n các d ch v  kinh doanh mang tính chuyên nghi p. M c dù s ự

ổ ứ ứ ạ ụ ở ơ ự ủ tham d  c a các t ch c trung gian làm kênh tiêu th  tr  nên ph c t p h n, ng ườ ả   i s n

123

ấ ả ị ệ ứ ườ ấ xu t c m th y mình b  thi t thòi khi không đ ượ ưở c h ng m c giá mà ng i tiêu dùng

ự ủ ề ẽ ả ố ượ cu i cùng tr . Tuy nhiên s  tham gia c a trung gian v  lâu dài s  làm tăng l ng bán

ạ ự ổ ị ườ ị ụ ườ ỉ ra và t o s   n đ nh cho th  tr ng tiêu th . Ng i trung gian không ch  tham gia trong

ậ ệ ụ ứ ư ả   khâu tiêu th  mà còn tham gia vào khâu cung  ng nguyên v t li u, do đó ng òi s n

ệ ổ ể ấ ứ ả ẽ ấ ả ố xu t có th  yên tâm cho công vi c t ệ  ch c s n xu t nên hi u qu  cu i cùng s  cao

h n.ơ

ổ ứ ậ ệ ọ ẽ ỉ ế ậ ạ ớ Hình thành các t ch c bán s  nguyên v t li u, h  s  thi t l p m ng lu i nhân

ậ ệ ở ổ ứ ạ ộ ớ viên thu gom nguyên v t li u các vùng. Các t ạ    ch c này khi đã ho t đ ng l n m nh

ể ầ ư ọ ẽ ệ ấ ơ ủ ố h  s  có đ  v n đ  đ u t ặ    hình thành các vùng nguyên li u, cung c p theo đ n đ t

ừ ờ ẽ ầ ư ả ấ ơ ồ ị hàng t các nhà s n xu t. Các đ n v  này đ ng th i s  đ u t ử    vào các quy trình x  lý

ậ ệ ồ ừ ứ ả ườ ả ấ ồ nguyên v t li u căn c  vào các thông tin ph n h i t ng i s n xu t. Ngu n nguyên

ậ ệ ượ ầ ủ ấ ượ ử ố ẽ ấ ượ ầ v t li u đ c cung c p đ y đ  và đ c x  lý t t s  góp ph n làm tăng ch t l ng và

ủ ả ộ ồ ế ố ề ẩ ậ ẩ ườ đ  đ ng đ u c a s n ph m. Đây chính là y u t mà các nhà nh p kh u th ng đòi

ủ ọ ệ ố ự ế ỏ ơ ả ự ợ ẽ ạ h i cho các đ n hàng c a h . N u th c hi n t t gi i pháp này s  t o ra s  h p tác và

ệ ề ấ ả ộ phân công lao đ ng r t hi u qu  trong ngành ngh  TCMN.

ộ ươ ữ ố ườ ả Hình   thành   đ i   ngũ   th ầ ng   nhân   làm   c u   n i   gi a   ng ấ i   s n   xu t   và   th ị

ườ ầ ư ố ệ ạ ọ ớ ị tr ệ ng. H  ch u trách nhi m trong vi c liên l c v i khách hàng, đ u t ả    v n cho s n

ệ ể ệ ả ẩ ấ ỹ ủ xu t, hoàn thi n và ki m tra s n ph m th  công m  ngh . Các nhà kinh doanh l n s ớ ẽ

ậ ợ ơ ị ườ ề ể ậ ế ớ ọ ệ có đi u ki n thu n l i h n đ  thâm nh p th  tr ng th  gi ồ ự   ủ i do h  có đ  ngu n l c

ợ ươ ệ ộ ố ế ừ ạ ể tài chính, kinh nghi m đ  tham gia các h i ch  th ng m i qu c t , t ọ ẽ  đó h  s  ký

ợ ồ ớ ượ đ c các h p đ ng l n.

ị ể ử ế ề ậ ơ ớ ệ ả Liên k t nhi u đ n v  đ  thành l p các c a hàng gi ẩ   i thi u và bán s n ph m

ạ ế ớ ố ồ ư ộ TCMN t i các trung tâm kinh t l n nh  Hà N i, thành ph  H  Chí Minh, Nha Trang...

ệ ợ ố ớ ươ ướ Hình thành m i quan h  h p tác v i các công ty, các th ng nhân n c ngoài

ướ ữ ế ầ ơ ị kinh doanh trong ngành TCMN. Các công ty n c ngoài h u h t là nh ng đ n v  có

ề ệ ươ ườ ố ế ệ ầ ố nhi u kinh nghi m th ng tr ng và các m i quan h  mang t m qu c t ế   ế . N u k t

ủ ệ ẽ ặ ố ớ ố n i, đ t quan h  kinh doanh v i nhóm đ i tác này, hàng TCMN c a chúng ta s  nhanh

ượ ể ề ấ ượ ế ả chóng có đ c các c i ti n đáng k  v  ch t l ậ ộ ng và thâm nh p r ng rãi vào th ị

ườ tr ng qu c t ố ế .

124

ề ậ ể ế ậ ậ Khuy n khích thành l p các công ty chuyên v  v n chuy n và giao nh n hàng

ẽ ả ủ ụ ủ ự ệ ệ ệ ấ ỹ ậ   th  công m  ngh . Các công ty này s  đ m trách vi c th c hi n các th  t c xu t nh p

ủ ụ ử ộ ị ể ả ậ ẩ ậ   ẩ kh u, khai báo h i quan, các th  t c c a kh u và v n chuy n n i đ a. Các công ty v n

ệ ế ố ể ẩ ậ ấ ọ ớ   chuy n và giao nh n đóng vai trò quan tr ng trong vi c k t n i các nhà xu t kh u v i

ướ khách hàng n c ngoài.

ả ấ ượ ả ể ả ẫ ẩ Gi i pháp c i tien ch t l ng s n ph m và phát tri n m u mã

ả ế ấ ượ ẩ ả C i ti n ch t l ng s n ph m

ề Trong quá trình đi u tra, ph nầ l nớ cácđ nơ vị đ uề cho r ngằ

ủ ẩ ả s n ph m c a

ấ ượ ạ ậ ị ỉ mình làm ra đ t ch t l ng cao, tuy nhiên đó ch  là các nh n đ nh mang tính kinh

ủ ơ ấ ượ ủ ủ ệ ị ủ ả ụ ẩ ộ nghi m, ch  quan c a các ch  đ n v . Ch t l ng c a s n ph m ph  thu c vào mau

ấ ượ ậ ả ứ ệ ả ấ ỹ mã, ch t l ỗ ự ả   ng nguyên li u, k  thu t s n xu t, cách th c qu n lý và các n  l c c i

ế ấ ả ợ ướ ế ộ ệ ố ư ti n quá trình s n xu t phù h p. Tr ẩ   c h t, chúng ta ch a có m t h  th ng tiêu chu n

ể ườ ấ ượ ủ ủ ệ ả ẩ ơ ỹ ị đ  đánh giá, đo l ng ch t l ng c a các s n ph m th  công m  ngh . Các đ n v  có

ươ ự ế ậ ấ ượ ẩ ủ ỏ ơ ị quy mô t ố ng đ i thì t thi t l p tiêu chu n ch t l ng c a mình, các đ n v  nh  thì

ườ ầ ớ ấ ả ẩ ộ th ng s n xu t không theo m t tiêu chu n nào mà ph n l n là làm theo thói quen, các

ủ ơ ị ể ẩ ằ ắ ườ ả ch  đ n v  ki m tra s n ph m b ng m t th ấ   ng nên khó đánh giá chính xác ch t

ượ ố ớ ấ ượ ả ẩ ấ ẩ ơ ị ủ ả ẩ l ng s n ph m. Đ i v i các đ n v  tham gia xu t kh u, ch t l ng c a s n ph m là

ề ự ự ệ ế ấ ồ ợ ớ ọ ỳ v n  đ  c c k  quan tr ng. Khi ti n hành th c hi n các h p đ ng l n các doanh

ệ ườ ở ị ệ ơ ế ậ nghi p thông th ả ặ ng ph i đ t hàng các đ n v  v  tinh, do không thi t l p đ ượ ơ  c c

ế ể ấ ượ ấ ượ ỏ ả ch  ki m tra ch t l ng nên sai sót là khó tránh kh i. Ch t l ẩ ng s n ph m không

ẽ ả ả ả ưở ố ớ ơ ị ự ế ợ ồ ỉ b o đ m s   nh h ng không ch  riêng đ i v i đ n v  tr c ti p ký h p đ ng mà còn

ả ưở ộ ệ ố ấ ơ ế ấ ố ớ nh h ng đ n toàn b  h  th ng, làm m t đ n hàng, m t uy tín v i các đ i tác n ướ   c

ấ ượ ủ ề ẩ ả ầ ả ệ ả ế ngoài. Vi c c i ti n ch t l ự ng s n ph m c n ph i có s  tham gia c a nhi u bên t ừ

ơ ở ả ợ ủ ơ ở ế ệ ấ ậ ấ nhà cung c p nguyên li u, c  s  s n xu t, c  s  nh n gia công cho đ n th  th  công

ươ ướ ề ể ả ấ và các th ng nhân n c ngoài. Có th  tham kh o v n đ  này qua mô hình 8. Vai trò

ướ ế ậ ộ ệ ố ẩ ườ ể ủ ơ c a c  quan Nhà n c là thi t l p m t h  th ng tiêu chu n đo l ấ   ng, ki m tra ch t

ượ ế ừ ẩ ả ị ươ ả l ổ ế ng s n ph m và ph  bi n đ n t ng đ a ph ấ   ệ ng, các doanh nghi p đang s n xu t

125

ọ ơ ế kinh doanh trong ngành và quan tr ng h n là đ n

126

ườ ể ọ ự ấ ự ợ ả ế ệ ể ệ ượ đ ớ c v i ng i th  s n xu t tr c ti p đ  h  th c hi n vi c ki m tra ngay trong giai

ạ ả ự ấ ư ấ ủ ể ỗ ợ ứ ơ ị ầ đo n s n xu t. C n có s  tham gia t v n c a các đ n v  nghiên c u đ  h  tr  cho

ố ệ kh i doanh nghi p b ngằ vi cệ h pợ tác chuy nể giao kỹ thu t.ậ Các đ n vơ ị s nả xu tấ

ậ ệ ự ể ấ ợ ớ ổ ồ ầ c n có s  trao đ i, h p đ ng v i các nhà cung c p nguyên v t li u đ  cùng nhau nâng

ấ ượ ộ ố ả ể ự ệ ẩ ả cao ch t l ng s n ph m. Có th  th c hi n m t s  gi i pháp sau :

ấ ả Vùng s n xu t ấ ỉ (C p t nh)

ổ ấ ậ ả   Thay đ i, chuy n giao k  thu t s n ng ỹ ể ấ ượ xu t và nâng cao ch t l ề

ấ ượ

Nâng cao ch t l

A

Vùng cung c p ấ nguyên li uệ ng NL ươ ủ ở Doanh nghi p có liên quan ngành ngh ị  các đ a ph ệ th  công ng khác

V <

ậ H p tác nghiên c u chuy n giao k  thu t

ấ ả Vùng s n xu t

ề   Chính quy n TW và t nhỉ

ệ ứ Vi n nghiên c u phát tri nể ỗ ợ ướ ẫ ợ H ng d n, chính sách, h  tr , tài tr

ợ ủ ả ướ ổ ứ Có vai trò c a củ ơ  quan quan b o tr  c a Nhà n c hay t ch c có liên

ỗ ợ ướ ẫ : H ng d n & h  tr : Trao đ iổ

ậ ể

ướ

ấ ượ

i trao đoi và h  tr  k  thu t đ  nâng cao ch t l

ng

Ngu n : Đoàn Nghiên c u JICA [ 1,6­13] ạ ứ ỗ ợ ỹ ồ Mô hình 8 : M ng l

ấ ượ ự ả ấ ượ ự ệ ể Xây d ng tiêu chí qu n lý ch t l ng và th c hi n ki m tra ch t l ả ng s n

ệ ẩ ả ph m có hi u qu ;

ầ ư ế ị ả ế ấ ượ ụ ế Đ u t vào thi t b  và công c  có liên quan đ n công tác c i ti n ch t l ng;

ấ ượ ự ự ạ ả ồ Đào t o ngu n nhân l c cho lĩnh v c qu n lý ch t l ng;

Xây d ngự hệ th ngố ti pế nh nậ thông tin ph nả h iồ từ phía khách hàng để

ấ ượ ụ ế ề ấ ắ ẩ ả nhanh chóng kh c ph c các v n đ  liên quan đ n ch t l ng s n ph m;

ấ ự ế ổ ứ ớ ậ ế ả ấ ộ ườ T  ch c các l p t p hu n cho lao đ ng s n xu t tr c ti p, khuy n khích ng i

ự ấ ậ ỹ ỹ ề ả s n xu t nâng cao năng l c, k  thu t, k  năng trong ngh ;

ể ế ạ ạ ồ ỗ ườ ể Hình thành ngu n kinh phí đ  có th  ti n hành đào t o t i ch  cho ng i lao

ề ấ ượ ủ ơ ệ ệ ẩ ộ ị ự đ ng, ch  đ n v  trong vi c th c hi n các tiêu chu n v  ch t l ng;

127

ứ ể ằ ạ ỹ ậ   Thành l p các trung tâm nghiên c u chuyên ngành nh m phát tri n các k  thu t

ị ả ủ ề ế ể ấ ộ ơ đ c đáo c a ngành ngh  TCMN và ti n hành chuy n giao cho các đ n v  s n xu t;

ấ ả ạ ấ ẩ ườ ấ ượ ổ ế ộ ể ề Xu t b n t p g p v  các tiêu chu n đo l ng ch t l ng đ  ph  bi n r ng rãi

ạ ị ả ệ ấ ộ ơ t ề i các hi p h i ngành ngh  và các đ n v  s n xu t.

ể ế ế ẫ ủ ả ẩ ỹ ệ Phát tri n thi t k  m u mã cho s n ph m th  công m  ngh

ầ ủ ủ ả ị ườ ự ế ế ẩ Mau mã c a s n ph m liên quan tr c ti p đ n nhu c u c a th  tr ng cũng nh ư

ụ ủ ả ị ệ ạ ề ả ả ơ ẩ kh  năng tiêu th  c a s n ph m TCMN. Các đ n v  hi n t ấ i đ u s n xu t theo mau mã

ủ ề ẵ ạ ố ị ượ ơ ơ truy n th ng, s n có c a đ n v  bên c nh các mau mã đ ư   ị ặ c các đ n v  đ t hàng đ a

ị ự ế ơ ư ệ ả ơ đ n. Các mau mã mà đ n v  t thi ế ế ườ t k  th ng đ n đi u và ch a ph i là các mau mã

ụ ự ị ườ ủ ầ ợ ể ệ ạ ỹ ớ th c s  phù h p v i nhu c u c a th  tr ả   ng. Các k  thu t th  hi n hình dáng s n

ả ẩ ẩ ườ ượ ề ạ ế ệ ế ạ ộ ph m s n ph m th ng đ c truy n l i qua các th  h , tuy nhiên đ i ngũ k  c n ít

ụ ượ ấ ặ ắ ủ ế ệ ướ ữ ộ ỹ khi h p th  đ c toàn b  nh ng nét đ c s c c a th  h  tr c nên các k  thu t c ạ ổ

ứ ề ướ ộ ấ ơ ấ ề ề ả truy n tinh x o đang đ ng tr c nguy c  th t truy n. M t v n đ  khác là th  tr ị ườ   ng

ộ ố ầ ổ ả   hi n ệ nay đã mang tính toàn c u hoá, cu c s ng đang thay đ i nhanh chóng nên các s n

ề ả ẩ ố ượ ư ph m hoàn toàn mang tính truy n th ng không ph i lúc nào cũng đ ộ c  a chu ng. Do

ủ ả ự ế ể ầ ả ẩ ổ ợ đó, mau mã c a s n ph m TCMN cũng c n ph i có s  bi n đ i phù h p đ  thích nghi

ớ ể ồ ạ ả ớ ệ ể ẩ v i hoàn c nh m i đ  t n t ả i và phát tri n. Mau mã s n ph m TCMN hi n nay th ườ   ng

ượ ả ế ể ể ắ ườ đ c hi u là ki u dáng, màu s c, hoa văn trang trí. C i ti n mau mã th ổ   ng là thay đ i

ủ ả ệ ẩ ấ ướ ướ các tính ch t trên c a s n ph m và hi n nay xu h ể ng phát tri n theo h ng này đang

ổ ế ướ ủ ế ế ệ khá ph  bi n. Tuy nhiên, mô hình các b c c a quá trình thi ấ t k  cho th y vi c thi ế   t

ế ả ả ượ ự ế ệ ệ ạ ẩ k  s n ph m ph i đ c th c hi n thông qua k  ho ch mang tính chuyên nghi p hoá

ự ủ ự ệ ề ạ cao, có s  tham gia c a nhi u công đo n và các bi n pháp khác nhau. Lĩnh v c phát

ể ả ẩ ườ ự ư ộ ế ế tri n mau mã, s n ph m th ề ng thu c v  khu v c t nhân, các nhà thi ự   t k . Năng l c

ộ ế ế ẽ ượ ự ạ ủ c a đ i ngũ thi t k  s  ngày càng đ c nâng cao thông qua s  c nh tranh trên th ị

ườ ố ế ướ ế ầ ả ạ ị ườ ứ ế ạ ề ề tr ng qu c t . Tr c h t c n ph i l p k  ho ch nghiên c u th  tr ặ   ng v  nhi u m t,

ơ ở ẽ ượ ế ể ạ ế ế ứ trên c  s  nghiên c u đó s  hình thành đ c k  ho ch phát tri n. Quá trình thi t k  và

ợ ủ ử ẽ ự ả ấ ộ ộ ả   ả s n xu t th  s  do đ i ngũ lao đ ng chuyên môn và th  th  công đ m trách. S  ph n

ồ ủ ủ ề ơ ở ự ẽ ể ổ ổ h i c a khách hàng s  là c  s  cho s  thay đ i, b  sung đ  hình thành ch  đ  cho các

ụ ế ẽ ẩ ả s n ph m ti p theo. Quá trình này diên ra mang tính liên t c và s  ngày càng nâng cao

ệ ộ ỹ k  năng, tính chuyên nghi p cho đ i ngũ thi ế ế t k .

128

ướ ủ

c c a quá trình thi

ế ế t k

ứ ồ Ngu n : Đoàn Nghiên c u JICA [37,2­35]

Mô hình 9 : Ba b ấ

ế ậ ượ ộ ệ ố ể ẫ ể Mô hình 9 và 10 cho th y, đ  thi t l p đ c m t h  th ng phát tri n m u mã

ẽ ấ ầ ờ ượ ự ầ ư ỗ ợ ừ ề thành công s  m t nhi u th i gian và c n đ c s  đ u t , h  tr  t phía Nhà n ướ   c.

ả Các gi i pháp:

ị ướ ế ỏ Phát tri n hể ệ th ngố đ nh h ng thi tế k  t iế ạ ch ,ỗ m iờ các nhà thi tế k  gi i,

ướ ư ấ các chuyên gia n c ngoài tham gia t v n;

ể ứ ể ự ộ ố ụ ệ ề ệ ề ọ ợ  Ch n m t s  ngh  có đi u ki n phù h p đ  th c hi n thí đi m  ng d ng quy

ế ế ố ợ ấ ả ớ ả ự ế ẩ trình thi t k  ph i h p v i s n xu t s n ph m th c t ộ ố ố   ế ớ . Nên liên k t v i m t s  đ i

ướ ả ủ ứ ệ ể ằ ươ tác n c ngoài, các nhà trung gian nh m ki m ch ng hi u qu  c a ph ằ   ng pháp b ng

ụ ự ế ư ả ị ườ ẩ cách đ a s n ph m tiêu th  tr c ti p trên th  tr ụ ng m c tiêu;

ươ ư ể ẫ ả ự Xây d ng ch ạ ng trình phát tri n m u mã hàng TCMN đ a vào gi ng d y

trong các cơ sở đào t o.ạ G nắ ch ngươ trình đào t oạ lý thuy tế k t h p ế ợ v iớ

th cự ti nễ

ơ ở ả ệ ấ ế ớ thông qua vi c liên k t v i các c  s  s n xu t;

ự ươ ạ ạ ổ ươ ạ Xây d ng các ch ng trình đào t o t i ch , các ph ắ   ng pháp đào t o ng n

129

ể ệ ơ ả ề ể ạ ộ ỹ ườ ngày, linh đ ng đ  truy n đ t các k  năng th  hi n c  b n cho ng ộ i lao đ ng ngay

ạ ơ ệ t i n i làm vi c;

130

ả ộ Phát đ ngộ ch ngươ trình thi tế kế m uẫ mã cho s n ph m ẩ TCMN m t cách

ả ưở ạ ượ ẩ ể ề ẩ ộ r ng rãi, trao gi i th ng cho các tác ph m đ t đ c các tiêu chu n đ  ra, có th  bán

ạ ẫ ạ ả ệ l i các m u mã đ t gi ằ   i cho các doanh nghi p nh m kích   thích

-N.

ộ ồ

ế ữ ọ ớ ạ ợ

ế ế t k v

H i đ ng thi

ế ế t k

ế

K  ho ch phát tri n

ỏ c n§ nghi p

K  ế

ệ I ạ

phát

ế ư ấ

< K  ho ch phát tri n : ể ạ ạ 1 T  v n, ho ch đ nh

\ ' ' x ; , ' \ ''' ị ; I \ chính sách , ngân /

(đ   dùng   sinh   ho t   hàng ỏ   ngày)   (s n   ph m   c ng nghi p)ệ

ho ch ^ạ tri nể H

\

sách

ẫ ậ

\ th o lu n, đ

m u mã : ề  xu tấ

Báo cáo ệ ệ

ượ

ụ đ th c hi n nhi m v

c giao

ự s  liên k t, h p tác và c nh tranh gi a h  v i nhau; ậ B  ph n thi

i

Trung tâm thi

t kế ế

ế

ị ẫ   m u   mã   :   1

ễ ợ ườ ả

C  s  h  tr

H  tr  ng

ấ i s n xu t

ế

ơ ở ễ ợ ướ i các nhà thi

t

ể 'K   ho ch   phát   tri n   ''   ố ợ ! ''Th c hi n, ph i h p

H i th o phát tri n m u mã ự

ả ể ể

ẫ ế ế t k Phát tri n lĩnh v c thi ố Phát tri n kênh phân ph i

ạ M ng l kế ữ   Trao đ i kinh nghi m gi a các doanh nghi pệ ạ

C nh tranh Tri n lãmễ

H  trỗ ợ

ả ưở i th

ẫ ng m u mã

ậ ụ

ỗ ợ

ệ ^ t n d ng bi n pháp h  tr

* Gi đ pẹ

A­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­ ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­

ổ ậ ẫ nhân có m u mã n i b t ỏ ị D ch v  cung c p th ng  tin ị

ụ ư ấ

v n

D ch v  t

ế ậ

ệ ố

Mô hình 10 : Thi

t l p h  th ng phát tri n m u mã

ứ ồ Ngu n : Đoàn Nghiên c u JICA [37,2­41 ]

ơ ậ ụ ế ế ẫ ẩ ả ặ ắ   Kh i d y phong trào tìm ki m, ph c ch  các m u mã s n ph m đã ho c s p

ả ồ ụ ữ ề ề ẫ ằ ấ ố ợ th t truy n nh m m c tiêu b o t n các m u mã truy n th ng, phát huy nh ng l i th ế

ể ạ ề ẩ ố ươ ạ ẩ ủ ả c a s n ph m truy n th ng đ  t o ra các th ng ph m có tính c nh tranh cao;

131

ố ớ ị ườ ụ ề ể ề ấ ẩ Đ i v i các th  tr ng xu t kh u m c tiêu và có nhi u ti m năng phát tri n, thành

ể ổ ứ ị ườ ủ ẫ ộ ờ ố ph  có th  t ch c các cu c thi sáng tác m u mã và m i các chuyên gia c a th  tr ng đó

ư ấ ể ự ệ ể ằ ạ ẫ ồ ạ t v n. Có th  th c hi n b ng cách đ t hàng r i dùng m u mã đó chuy n giao l i cho các

ơ ị ạ ờ ế ả ợ ị đ n v  trên đ a bàn và thu l ả   ồ i các kho n chi phí phù h p, đ ng th i ti n hành công tác b o

ề ở ữ ể ệ ẩ ầ ả ấ ẫ ộ ệ   h  cho các m u mã s n ph m đó đ  các doanh nghi p quen d n v n đ  s  h u trí tu .

ể ư ặ ươ ạ ộ ệ ượ ổ ứ Ho c có th  đ a ch ng trình này vào các ho t đ ng festival hi n đã đ ch c th c t ườ   ng

ạ ứ ươ ế ự ạ ộ ắ ượ ủ niên t i Hu  theo hình th c t ng t ạ  ho t đ ng c a các tr i sáng tác điêu kh c t ng. Các

ạ ộ ừ ễ ộ ồ ờ ho t đ ng này v a làm phong phú thêm cho các l h i đ ng th i đem l ạ ợ i l ế   ự i ích tr c ti p

ế ừ ị ả ệ ấ ơ ề cho ngành ngh  TCMN Hu , t đó các doanh nghi p kinh doanh và các đ n v  s n xu t có

ớ ướ ừ ế ớ ề ơ ơ ộ ể ế ậ c  h i đ  ti p c n v i các xu h ng sáng tác t nhi u n i trên th  gi i;

ể ế ợ ể ậ ẫ ộ ớ ườ Thành l p m t trung tâm phát tri n m u mã, có th  k t h p v i các tr ạ ọ   ng đ i h c,

ụ ệ ồ ộ ớ ọ ỹ ị trung h c chuyên nghi p trên đ a bàn v i m c tiêu thu hút ngu n lao đ ng có k  năng, trình

ộ ượ ạ ộ ụ ứ ề ạ đ , đ c đào t o chính quy tham gia ho t đ ng trong ngành ngh  TCMN.  ng d ng và ph ổ

ầ ạ ử ụ ụ ế ề ầ ọ ể ầ bi n các ph n m m tin h c chuyên d ng đ  d n d n t o nên phong trào s  d ng các công

ệ ọ ế ế ạ ử ụ ụ ẫ ạ ụ c  tin h c hi n đ i vào quá trình thi t k , t o m u nói riêng và s  d ng cho m c đích kinh

ạ ị ả ệ ấ ơ doanh nói chung t i các doanh nghi p, đ n v  s n xu t kinh doanh hàng TCMN;

ầ ổ ứ ư ầ ư ề ề ẫ ạ ố C n t ạ ắ    ch c đi u tra, s u t m các m u hoa văn truy n th ng đ c tr ng và đ c s c

ế ể ư ệ ố ả ả ẩ ổ ứ ả ủ c a Hu  đ  đ a vào h  th ng b o tàng s n ph m TCMN, t ộ ể    ch c đăng ký b o h  ki u

ướ ể ơ dáng tr c khi các ki u dáng này r i vào tay các t ổ ứ ướ  ch c n c ngoài.

ữ ể ề ể ắ ườ Có th  nói, phát tri n v ng ch c ngành ngh  TCTT, TCMN là con đ ắ   ng đúng đ n

ể ử ủ ủ ề ế ộ ố ị đ  gi gìn và phát huy các giá tr  văn hoá truy n th ng c a Hu  nói riêng và c a dân t c nói

ể ầ ẩ ế ị ươ ệ ị chung, góp ph n thúc đ y phát tri n kinh t đ a ph ạ ng đ c bi ự t trong lĩnh v c du l ch và

ẩ ấ ờ ồ ả ờ ố ủ ế ệ ườ ộ xu t kh u, đ ng th i gi i quy t vi c làm và nâng cao đ i s ng c a ng ệ   i lao đ ng. Hi n

ề ề ề ề ể ế ạ ỏ ấ ớ   ố tr ng phát tri n ngh  và làng ngh  truy n th ng Hu  tuy còn nh  song ti m năng r t l n,

ượ ạ ậ ợ ằ ệ ề ồ ộ ả ế n u đ c t o đi u ki n thu n l i b ng các chính sách đ ng b  và các gi ự   i pháp tích c c,

ề ủ ệ ề ả ỹ ậ ạ kh  thi thì ngh  và làng ngh  th  công m  ngh  Hu ế sẽ t oạ nên s cứ b t   m nh

m ,ẽ gópph nầ thi tế th cự trong vi cệ th cự hi nệ

ươ ộ ủ ể ch ố ế ng trình phát tri n kinh t ­xã h i c a thành ph .

132

KET LUÄN VA KIEN NGHI • •

KET LUÄN

Qua trinh nghien cuu de tai “Giai phap phat trien nganh nghe thu cong my nghe tren

dia ban thanh phö Hue”, co the rut ra mot so ket luan sau :

De tai da he thöng hoa mot sö van de ly luan va thuc tien ve phat trien

nganh nghe thu cong my nghe tren ca nuac noi chung va thanh phö Hue noi rieng. Phat trien

nganh nghe TCMN gop phan giai quyet viec lam cho nguai lao dong, tang gia tri töng san

pham hang hoa, tang kim ngach xuat khau va gop phan bao tön ban sacvan hoa dan toc.

Trong nhung nam gan day,nhieu ngheva lang nghe da

duoc khoi phuc, phat trien dong gop dang ke vao gia tri san xuat cong nghiep va kim ngach

xuat khau cua thanh phö. Giai doan 2004­2006, gia tri san xuat cua nganh nghe TCMN tren

dia ban thanh phö Hue tang binh quan 10,37% nam va thu hut hang ngan lao dong.

Hien tai, thanh phö Hue dang con 7 nhom nghe TCMN hoat dong, do la: moc my

nghe, duc döng, theu tay truyen thöng, kim hoan, kham xa cü­khäm xuong, san mai, may tre

dan lat. Däc diem cua cac nganh nghe la sü dung nhieu lao dong thu cong, quy mo nho, nguön

vön han hep, thi truong dau vao, dau ra khong ön dinh, mau ma san pham con dan dieu, cong

nghe san xuat lac hau.

Danh gia ket qua va hieu qua san xuat kinh doanh cua cac dan vi cho thay nganh nghe

co hieu qua cao nhat la moc my nghe va kem nhat la duc döng. Ket qua va hieu qua san xuat

kinh doanh chung cua cac nhom nghe la chua cao, chu yeu la lay cong lam lai.

Danh gia anh huang cua cac nhan tö den VA cua cac dan vi, ket qua phan tö va phan

tich höi quy cho ket luan: cac yeu tö lao dong thue ngoai, vön luu dong va kinh nghiem san

xuat la nhung yeu tö chu yeu anh huong den VA cua cac dan vi.

Döi vai van de thi truang, cong tac quang ba, giai thieu san pham, nghien cuu thi

ế ạ truang con yeu nen chua co dugc thi truang tieu thu ön dinh. Do nguön vön h n ch  nên các

ầ ư ơ ị ệ ế ị ệ ạ ể ấ ư đ n v  ch a đ u t vào công ngh , thi ấ   t b  hi n đ i đ  nâng cao năng su t, tăng ch t

ượ ệ ề ệ ệ ẩ ạ ả ườ ộ l ả ng s n ph m, h  giá thành và c i thi n đi u ki n làm vi c cho ng i lao đ ng.

133

ư ế ề ể ề ặ ạ ẫ ấ ớ   ơ ộ ể  M c dù còn nhi u h n ch , nh ng c  h i đ  phát tri n ngành ngh  này v n r t l n

ượ ự ủ ề ả ạ ị ươ ề do đ c s  quan tâm c a lãnh đ o Đ ng và chính quy n đ a ph ư   ng, nhi u chính sách  u

ế ượ ị ả ự ệ ệ ấ ơ đãi, khuy n khích đã và đang đ c th c hi n. Các đ n v  s n xu t, các doanh nghi p đang

ể ồ ạ ế ạ ỗ ự ụ ắ ể n  l c kh c ph c khó khăn, phát huy th  m nh đ  t n t i và phát tri n.

ơ ở ự ạ ở ộ ệ ố ề ề ấ ả Trên c  s  th c tr ng đã phân tích trên, đ  tài đã đ  xu t m t h  th ng gi i pháp

ể ề ề ể ế ế ả ố ị ấ ủ   đ  phát tri n ngành ngh  TCMN trên đ a bàn thành ph  Hu . Các k t qu  và đ  xu t c a

ề ầ ượ ế ụ ơ ở ứ ệ ể ị ướ đ  tài c n đ ệ c ti p t c nghiên c u, hoàn thi n đ  làm c  s  cho vi c đ nh h ng phát

ế ế ể ế ề ề ố tri n ngành ngh  TCMN thành ph  Hu  đ n năm 2015 và nhi u năm ti p theo. Trong h ệ

ố ả ể ề ề ấ ấ ọ th ng gi i pháp đ  xu t có th  cô đ ng thành ba nhóm v n đ  chính, đó là :

ả ề ặ ệ ế ể ọ + Nhóm gi ệ   i pháp v  m t th  ch  : nhóm này có vai trò quan tr ng trong vi c trong vi c

ị ướ ỗ ợ ể ề ạ ố đ nh h ng, quy ho ch và h  tr  ngành ngh  TCMN trong su t quá trình phát tri n;

ả ồ ự ủ ể ề ả ấ + Nhóm gi i pháp v  phát tri n ngu n l c c a các nhà s n xu t kinh doanh: nhóm này đóng

ố ể ế ủ ế ể ạ ồ ượ ự ữ ệ ề vai trò ch  y u, n ng c t đ  k  ho ch phát tri n đ c th c hi n b n v ng; + Nhóm gi ả   i

ề ị ườ ữ ự ẩ ư pháp v  th  tr ng: nhóm này gi vai trò nh  là l c đ y cho quá trình phát tri n, ể n uế th cự

ố hi nệ t t các nhóm gi ả pháp này i s  t oẽ ạ ra m tộ đ ngộ l cự m nhạ

ể ẩ ủ ể ề ố ế đ  đ y nhanh quá trình phát tri n ngành ngh  TCMN c a thành ph  Hu .

ả ế ự ự ệ ệ ầ ộ ồ ộ Trong quá trình th c hi n c n ph i ti n hành th c hi n m t cách đ ng b  các gi ả   i

ạ ợ ướ ả ế ế ầ ả ớ ừ pháp phù h p v i t ng giai đo n. Tr c h t c n ph i ti n hành ngay các gi i pháp phát

ị ườ ể ẩ ầ ả ả ổ ơ ị tri n th  tr ự   ng,  n đ nh đ u ra cho s n ph m. Các c  quan qu n lý nên tham gia tích c c

ị ườ ế ờ ế ồ ả vào công tác xúc ti n th  tr ng đ ng th i ti n hành ngay các gi i pháp h  tr ỗ ợ ề ặ    v  m t

ế ể ằ ố ườ ả ế ụ ấ b ng, v n đ  khuy n khích ng ề   i s n xu t kinh doanh hàng TCMN ti p t c theo ngh ,

ế ượ ạ ề ủ ạ ườ ả ộ ầ ấ ẫ ế h n ch  đ ỏ c tình tr ng b  ngh  c a ng ệ i s n xu t d n đ n vi c mai m t d n các giá

ị ỹ ề ậ ố ỹ ả tr , k  thu t, k  x o truy n th ng.

KIÉN NGHỊ

ướ ầ ề ủ ự ề ả ộ + Nhà n c c n xây d ng m t khung qu n lý hành chính v  ngành ngh  th  công.

ộ ệ ố ứ ề ả ể ể ạ ầ ạ ớ ệ   Đây là căn c  n n t ng đ  quy ho ch t m nhìn phát tri n dài h n v i m t h  th ng bi n

ể ệ ể ề ậ ố ợ ỹ pháp toàn di n. Thành l p qu  phát tri n ngành ngh  TCMN qu c gia đ  tài tr  cho các

ứ ứ ạ ộ ụ ả ệ ả ồ ề ị ho t đ ng nghiên c u,  ng d ng các gi ố   i pháp công ngh , b o t n các giá tr  truy n th ng

134

ố ướ ế ượ ầ ạ ị ự ạ ồ trên toàn qu c. Nhà n c c n ho ch đ nh chi n l ể   c đào t o ngu n nhân l c, phát tri n

ầ ư ổ ệ ế ấ ồ ớ ươ ạ ngu n nguyên li u, đ u t ả  đ i m i quy trình s n xu t, xúc ti n th ở ộ   ằ ng m i nh m m  r ng

ị ườ ả ậ ở ữ ụ ủ ệ ệ ệ th  tr ng tiêu th , hoàn thi n và phát huy hi u qu  lu t s  h u trí tu . Chính sách c a Nhà

ướ ầ ậ ệ ả ườ ể n c c n t p trung c i thi n môi tr ng ho t đ ng ạ ộ và đ uầ tư đ ấ t t

ế ả c  các thành ph nầ kinht tham gia ho t ạ đ ngộ và c nhạ

tranh bình đ ng.ẳ

ố ợ ơ ở ừ ế ố ộ ỉ ế ầ + T nh th a thiên Hu  và thành ph  Hu  c n ph i h p hành đ ng trên c  s  quy

ủ ả ướ ể ể ề ạ ổ ứ ề ệ ồ ờ ho ch t ng th  phát tri n ngành ngh  TCMN c a c  n c, đ ng th i căn c  vào đi u ki n

ể th c tự ế t iạ đ aị ph ngươ đ  có chính sách quy ho chạ pháttri nể phù

h p.ợ

ố ầ ị ườ ự ư ự ệ ề Thành ph  c n th c hi n nhi u chính sách nh  : tích c c khai thác các th  tr ấ   ng xu t

ở ộ ị ườ ề ẩ ố ớ ằ ệ kh u hàng TCMN truy n th ng, m  r ng các th  tr ế   ng m i b ng các bi n pháp xúc ti n

ể ộ ộ ợ ạ ị ươ ỗ ợ ề đ u t ầ ư ổ ứ , t ch c các cu c tri n lãm, h i ch  hàng TCMN t i đ a ph ng, h  tr  v  tài chính

ị ả ể ể ấ ơ ộ đ  các đ n v  s n xu t kinh doanh tham gia tri n lãm h i ch  t ợ ạ ướ i n c ngoài. Thi ế ậ ơ  t l p c

ế ể ạ ự ố ợ ữ ị ươ ụ ạ ấ ậ ị ch  đ  t o s  ph i h p gi a các ngành Du l ch, Th ẩ ng m i, D ch v , Xu t nh p kh u

ấ và các đ n vơ ịs nả ằ xu t nh m t o ạ ra ế sựg n k t ắ từ

khâu thi ế ế s nả t k ,

ả ủ ụ ả ế ệ ẩ ấ ươ ế xu t cho đ n tiêu th  s n ph m. Nâng cao hi u qu  c a các ch ng trình khuy n công,

ụ ế ệ ề ậ ạ ả ấ ộ ả khuy n khích thành l p các hi p h i ngành ngh , quy ho ch các c m s n xu t, gi ế   i quy t

ễ ạ ườ ạ tình tr ng gây ô nhi m môi tr ng t ề i các làng ngh .

ị ầ ủ ứ ằ ơ ớ ủ ộ + Các đ n v  c n nâng cao vai trò ch  đ ng c a mình nh m thích  ng v i môi

ườ ị ầ ạ ề ừ ừ ữ ạ ơ tr ng c nh tranh. T ng nhóm ngành ngh , t ng đ n v  c n t o cho mình nh ng nét riêng

ệ ứ ạ ủ ả ể ẩ ả ạ ộ ơ ị bi ệ   t, đ c đáo đ  tăng s c c nh tranh c a s n ph m. Các đ n v  ph i nh y bén trong vi c

ế ậ ị ườ ủ ơ ị ầ ạ ợ ti p c n và khai thác th  tr ng. Các ch  đ n v  c n tham gia các khoá đào t o phù h p đ ể

ướ ứ ề ậ ự ế ả ắ ừ t ng b c nâng cao năng l c qu n lý, có ki n th c v  lu t pháp, n m v ngữ các thông

ậ lệkinh doanh cả trong cướ n vàthế gi ầ   i,ớ c nầ t p trung đ u

ư ả ế ự ể ồ ươ ấ ể ả ấ ạ t phát tri n ngu n nhân l c, c i ti n ph ng pháp s n xu t đ  nâng cao năng su t, h  giá

ế ỏ ả ẩ ạ ế ế ể ả ợ ớ thành s n ph m, chú ý đ n c ng đo n thi ẩ t k  ki u dáng s n ph m phù h p v i xu h ướ   ng

ị ườ ủ ủ ả ư ệ ề ạ ỏ ố tiêu dùng c a th  tr ẩ   ấ ng hi n đ i nh ng kh ng đánh m t tính truy n th ng c a s n ph m

135

ủ ỏ ị ầ ể ế ạ ạ ợ ơ ớ ườ ứ ạ th  c ng. Các đ n v  c n m nh d n liên k t, h p tác v i nhau đ  tăng c ng s c m nh,

ị ườ ụ ạ ậ ư ị ườ ớ ộ ơ nên t p trung m c tiêu c nh tranh cho các th  tr ng r ng l n h n nh  th  tr ấ   ng xu t

ị ườ ự ế ằ ẫ ạ ẩ ỏ ỉ ụ kh u tr c ti p, kh ng nên ch  nh m m c tiêu c nh tranh l n nhau trong th  tr ị   ng  đ a

ươ ư ậ ị ự ơ ấ ơ ộ ể ẽ ạ ph ng vì nh  v y các đ n v  t ề   ể  đánh m t c  h i đ  phát tri n m nh m  và có tính b n

ữ ơ v ng h n.

ố ệ ứ ế ằ ậ ả ỏ T i xin cam đoan r ng, s  li u và k t qu  nghiên c u trong lu n văn này là

ư ề ượ ử ụ ệ ộ ọ ị ể ả ự trung th c và ch a h  đ c s  d ng đ  b o v  m t h c v  nào.

ọ ự ự ệ ệ ằ ậ ỏ ỡ T i xin cam đoan r ng, m i s  giúp đ  cho vi c th c hi n lu n văn này đã

ẫ ỏ cượ đ c mả nơ và các th ng tin trích d n trong lu n ậ văn đ uề đã đ cượ chỉ rõ

ồ ố ngu n g c.

ả Tác gi luân văn

ươ Tr ng Đình Thái

136

Ờ Ả Ơ L I C M  N

ậ ượ ự ự ậ ệ Trong quá trình th c hi n lu n văn, tôi đã nh n đ ề ậ   ỡ ủ c s  giúp đ  c a nhi u t p

ế ướ ả ơ ữ ế ọ th  và cá nhân. Tr ầ c h t tôi trân tr ng c m  n Th y giáo, PGS.TS Hoàng H u Hoà,

ườ ế ướ ậ ẫ ỡ ng ự i đã tr c ti p h ng d n và giúp đ  tôi hoàn thành lu n văn này. Tôi xin chân

ả ơ ệ ầ ạ ả ọ ố thành c m  n Ban giám hi u, Phòng qu n lý Khoa h c Đ i ngo i, các Th y giáo, Cô

ủ ộ ườ ạ ọ ế ế ệ ỡ giáo, Cán b , Nhân viên c a Tr ng đ i h c Kinh t Hu  đã nhi t tình giúp đ  tôi

ọ ậ ự ệ ề ờ trong th i gian h c t p và th c hi n đ  tài.

ờ ả ơ ừ ụ ế ố ỉ Tôi xin dành l ế   i c m  n chân thành đ n C c Th ng kê t nh Th a Thiên Hu ,

ế ố ố ế ủ ế ệ ộ ố Phòng Th ng kê thành ph  Hu , Phòng Kinh t thành ph  Hu , Hi p h i Th  công

ệ ế ế ả ấ ơ ỹ ị m  ngh  Hu , cùng toàn th  các đ n v , cá nhân s n xu t kinh doanh trong ngành

ề ủ ệ ữ ệ ỹ ố ị ngh  th  công m  ngh , các doanh nghi p l ế ạ    hành trên đ a bàn thành ph  Hu , b n

ườ ỡ ộ ậ ợ ệ ề ạ ố bè, ng i thân đã giúp đ , đ ng viên và t o đi u ki n thu n l i cho tôi trong su t quá

ứ ề trình nghiên c u và hoàn thành đ  tài.

ế ề ệ ạ ậ ậ ỏ Do còn h n ch  v  lý lu n và kinh nghi m nên lu n văn không tránh kh i

ậ ượ ữ ấ ữ ủ ế ầ nh ng sai sót. Tôi r t mong nh n đ c nh ng ý ki n đóng góp c a các th y, cô giáo

ế ậ ạ ồ ượ ệ ố ơ ộ ầ ữ ệ và các b n đ ng nghi p đ  lu n văn này đ c hoàn thi n t t h n M t l n n a xin

ả ơ chân thành c m  n.

ả Tác gi luân văn

ươ Tr ng Đình Thái

BQ CN CNH Bình quân Công nghi pệ ệ Công nghi p hoá

cxxxvii

DANH M C CÁC B NG BI U

ệ ư nhân

ơ

ệ ợ

ả  Nhât B n

ố ế ố ể

ả ở ữ ệ

ể ủ ủ ệ

ế

ừ ỷ

ệ DNTN DN ĐVT EU GTSX GO HĐH HTX IC JICA LNTT NNPTNT NNTT NNTC NN NB NXB SXKD SHTT TNHH TTCN TCTT TCMN TP TT Huế UBND VA VN Doanh nghi p t Doanh nghi pệ ị Đ n v  tính Liên minh Châu Âu ấ ị ả Giá tr  s n xu t Gross Ouput ạ Hi n đ i hoá H p tác xã Indirect Cost (Chi phí gián ti p)ế ổ ứ ợ T  ch c h p tác qu c t ề Làng ngh  truy n th ng ệ Nông nghi p phát tri n nông thôn ề ề Ngành ngh  truy n th ng ề ủ Ngành ngh  th  công Ngành nghề ậ ả Nh t B n ấ ả Nhà xu t b n ấ S n xu t kinh doanh S  h u trí tu ữ ạ ệ Trách nhi m h u h n ệ Ti u th  công nghi p ố Th  công truy n th ng ỹ Th  công m  ngh Thành phố Th a thiên Hu U  ban nhân dân Value Added (Giá tri tăng thêm) Vi t Nam

Tên b ngả

ủ ự ệ ấ ả ố S n xu t th  công nghi p theo khu v c, làng và dân s

cxxxviii

DANH M C CÁC CH  VIÉT T T

ộ ả ủ ệ ấ Tình hình các h  s n xu t th  công nghi p trên c  n ả ướ c

ự ậ ớ Thu nh p bình quân tháng theo khu v c và gi i tính

ộ ả ả ướ ủ ể ệ ặ ấ Đ c đi m các h  s n xu t th  công nghi p trên c  n c

ố ố ộ ị ế Dân s  và lao đ ng trên đ a bàn thành ph  Hu

ị ả ấ ố ế Giá tr  s n xu t phân theo nhóm ngành chính thành ph  Hu

ề ế ề ề ố ố Ngh  và làng ngh  TTCN truy n th ng thành ph  Hu  năm 2006

ố ượ ế ề ố ơ ị S  l ng đ n v  ngành ngh  TCMN thành ph  Hu  2004­2006

ề ế ộ ố Lao đ ng ngành ngh  TCMN thành ph  Hu  2004­2006

ố ả ề ế ấ ố V n s n xu t ngành ngh  TCMN thành ph  Hu  2004­2006

ị ả ề ế ấ ố Giá tr  s n xu t ngành ngh  TCMN thành ph  Hu  2004­2006

ủ ơ ị ề ủ ể ặ Đ c đi m chung c a các ch  đ n v  đi u tra

ặ ằ ủ ấ ả ộ ơ Lao đ ng và m t b ng s n xu t kinh doanh c a các đ n v ề ịđi u tra

ố ả ủ ấ ơ ị Tình hình v n s n xu t kinh doanh c a các đ n v

ủ ơ ả ả ế ệ ấ ả ị K t qu  và hi u qu  s n xu t kinh doanh c a đ n v  trong năm

2004­2006

ệ ữ ế ố ố ị M i quan h  gi a giá tr  tăng thêm (VA) và các y u t ấ ồ ự ả  ngu n l c s n xu t

ệ ữ ế ố ớ ố ị ủ ơ M i quan h  gi a giá tr  tăng thêm (VA) v i các y u t ị ế  liên quan đ n ch  đ n v

ấ ủ ị ộ ệ ả ả ồ ơ ỹ ấ ổ   Hàm s n xu t c a các đ n v  m c m  ngh , đúc đ ng, thêu ren Hàm s n xu t t ng

ề ộ ữ ủ ề ệ ấ ồ ỹ ợ ủ h p c a 3 ngh  m c m  ngh , đúc đ ng và thêu ren Nh ng v n đ  khó khăn c a

ị ề ơ các đ n v  đi u tra

ộ ố ấ ị ườ ơ ở ạ ầ ẫ ề ề M t s  v n đ  v  thông tin th  tr ng, c  s  h  t ng, m u mã hàng hoá

STT Tên mô hình Trang

Ở Ầ Ầ 1       PH N M  Đ U ................................................................................................................

cxxxix

DANH M C CÁC B NG BI U

Ủ Ấ 1       1.TÍNH C P THIÉT C A ĐÈ TÀI ....................................................................................

ươ 3.2.Các ph ng pháp c  th ụ ể  3       ..............................................................................................

ƯỢ Ứ Ạ 4.ĐÓI T 6       NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U ................................................................

ƯƠ Ữ Ấ Ậ ự Ễ CH Ể   NG   1   NH NG   V N   ĐÈ   LÝ   LU N   VÀ   TH C   TI N   VÈ   PHÁT   TRI N

Ỹ Ủ   NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH Ệ  7       .........................................................................

Ơ Ả Ộ Ệ Ị 1.1.M T SÓ KHÁI NI M C  B N VÀ TIÊU CHÍ XÁC Đ NH NGÀNH NGHÈ TH Ủ

Ủ Ệ Ỹ CÔNG TRUYÈN THÓNG, NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH , LÀNG NGHÈ

Ủ Ỹ TH  CÔNG M  NGH Ệ  7       .....................................................................................................

ề ủ   1.1.1.Ngành nghe th  công truy n thong 7                                                                                    ...........................................................................

ề ủ ề ề ề ỹ 1.1.3.Làng ngh , làng ngh  truy n thOng, làng ngh  th  công m  ngh ệ  9       ........................

Ủ Ủ Ủ 1.2.VAI TRÒ C A NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG TRUYÈN THÓNG, TH  CÔNG M Ỹ

Ể Ệ Ộ    11      NGH  TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRI N KINH TÉ ­ XàH I ................................

cxl

DANH M C CÁC CH  VIÉT T T

ề ủ ầ ạ ệ ệ ể ỹ ườ 1.2.1.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n t o vi c làm cho ng i lao

đ ngộ     11      ..................................................................................................................................

ề ủ ở ộ ị ườ ể ệ ầ ỹ 1.2.2.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n m  r ng th  tr ng, tăng giá

ề ẩ ả ị tr  tong s n ph m hàng hoá cho n n kinh te 14                                                                            ....................................................................

ậ ủ ề ủ ể ệ ỹ ườ 1.2.3.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  nâng cao thu nh p c a ng i dân, góp

ầ ươ ủ ả ố ph n vào ch ng trình xoá đói gi m nghèo c a qu c gia 16                                                      ..............................................

ủ ể ệ ỹ ướ ấ ả 1.2.5.Phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  theo h ộ   ng s n xu t hàng hoá giúp đ i

ứ ệ ả ầ ộ ộ ớ ệ   ngũ lao đ ng có kh  năng thích  ng v i lao đ ng công nghi p, góp ph n công nghi p

ệ ạ 19      hoá, hi n đ i hoá nông thôn .............................................................................................

ề ủ ệ ể ỹ ướ ị 1.2.6.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  theo h ng liên ket cùng ngành du l ch

20                                                                                                                                                 ..........................................................................................................................................

ề ủ ể ệ ể ầ ố ỹ ệ   1.2.7.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n phát tri n kh i doanh nghi p,

ộ ộ ị ươ đ nh hình nên m t đ i ngũ th ớ    22      ng nhân m i ..................................................................

ệ ướ ủ ể ỹ ự ấ 1.2.8.Phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  h ẩ ng vào xu t kh u tr c tiep góp

cxli

DANH M C CÁC B NG BI U

ạ ệ ầ ấ ướ ồ   ph n tăng ngu n thu ngo i t cho đ t n 23      c ...................................................................

Ủ Ặ Ề Ệ Ẻ 1.3.Đ C ĐI M NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG TRUY N THÓNG VI T NAM 25                    ............

ặ ị Đ c điem l ch s ử    25      ..............................................................................................................

ể ặ 25      Đ c đi m văn hoá ............................................................................................................

Tính phong phú, đa d ngạ 27                                                                                                          ..................................................................................................

ủ ả ự ế ủ ệ ậ ẩ ộ ỹ ỹ ế ụ   Tính m  thu t, đ c đáo c a s n ph m th  công m  ngh  là s  k t tinh và tính k  t c

ế ệ ủ ủ ề ộ 28      qua nhi u th  h  c a lao đ ng th  công .........................................................................

Ữ Ả ƯỞ Ủ ự 1.4.NH NG NHÂN TÓ  NH H Ẻ NG ĐÉN S  PHÁT TRI N C A NGÀNH NGHÈ

Ủ Ỹ TH  CÔNG M  NGH Ệ    29      ...................................................................................................

ị ườ ủ ự ộ S  bien đ ng c a th  tr ng 29                                                                                                    ............................................................................................

cxlii

DANH M C CÁC CH  VIÉT T T

ộ ỹ ậ Trình đ  k  thu t và công ngh ệ    30      ......................................................................................

ề ủ ộ ạ ộ ộ ộ Trình đ  đào t o, trình đ  tay ngh  c a đ i ngũ lao đ ng làm ngh ề    31                                     .............................

ậ ướ Chính sách và pháp lu t nhà n 32      c ...................................................................................

ề ệ ậ ố ỹ ờ    33      K  thu t truy n th ng và kinh nghi m lâu đ i ..............................................................

ộ ố ố M t s  các nhân t 34       khác ..................................................................................................

ễ ườ Ô nhi m môi tr 34      ng ........................................................................................................

ơ ữ S  h u trí tu ệ    34      ...................................................................................................................

Ủ Ệ Ẻ 1.5.TÌNH HÌNH VÀ KINH NGHI M PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M Ỹ

Ệ Ủ ƯỚ Ớ Ở Ệ NGH  C A CÁC N C TRÊN THE GI I VÀ 35       VI T NAM. ................................

ướ ớ Các n c trên the gi 35      i ......................................................................................................

cxliii

DANH M C CÁC B NG BI U

Indonesia 35                                                                                                                                   ...........................................................................................................................

ậ ả    36      Nh t B n ..........................................................................................................................

37      Thái Lan ............................................................................................................................

ươ ị   Các đ a ph ng trong n ướ    38                                                                                                     .............................................................................................   c

ừ ỉ T nh th a thiên Hu ế    42      .........................................................................................................

ƯƠ Ự Ủ Ạ Ể Ỹ CH NG 2 TH C TR NG PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH Ệ

Ố Ị 43      TRÊN Đ A BÀN THÀNH PH  HUÉ .............................................................................

ể ặ ố ị ử ủ   Đ c đi m l ch s  c a thành ph  Hu ế    45      .............................................................................

ơ ở ạ ầ ố ủ   C  s  h  t ng c a thành ph  Hu ế    47                                                                                          ..................................................................................

ủ ể ề ặ ố ộ ố Đ c đi m v  dân s , lao đ ng c a thành ph  Hu ế    47      ........................................................

cxliv

DANH M C CÁC CH  VIÉT T T

ộ ủ ố 49      Tình hình kinh te xã h i c a thành ph  Hue ....................................................................

ể ủ ề ủ ệ ở ự ỹ ạ ố S  phát tri n c a ngành ngh  th  công m  ngh thành ph  Hue giai đo n 2003­2006

56                                                                                                                                                 ..........................................................................................................................................

ơ ở ả ả ề ủ ệ ấ ồ ỹ Ket qu  đi u tra các c  s  s n xu t kinh doanh hàng th  công m  ngh  (đúc đ ng,

ệ ộ ỹ 66      m c m  ngh , thêu ren) năm 2006 ..................................................................................

ự ủ ệ ể ạ ỹ Đánh giá th c tr ng phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  thành pho Hue 98                      ..............

ƯƠ ƯỚ Ả Ủ Ể CH Ị NG  3   Đ NH  H NG   VÀ  GI I   PHÁP   CH   YÉU   PHÁT   TRI N  NGÀNH

Ệ Ở Ủ Ỹ Ố NGHÈ TH  CÔNG M  NGH 100       THÀNH PH  HUÉ ...............................................

Ị ƯỚ Ủ Ể Ỹ Đ NH H NG PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH Ệ    100                          ..................

ủ ể ể ỹ Quan đi m phát tri n ngành nghe th  công m  ngh ệ    100      ...................................................

ươ ướ ủ ệ ể ế Ph ng h ỹ ng phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  thành pho Hue đ n năm 2015

103                                                                                                                                               ........................................................................................................................................

cxlv

DANH M C CÁC B NG BI U

Ữ Ả Ủ Ủ Ằ Ẻ NH NG GI I PHÁP CH  YÉU NH M PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG

Ệ Ỹ Ị 108      M  NGH  TRÊN Đ A BÀN THÀNH PHÓ HUÉ .........................................................

ứ ự ủ ệ ề ả ỹ ạ   To ch c đi u tra, kh o sát tong the ngành nghe th  công m  ngh  đe có s  quy ho ch

ể ợ 108      phát tri n phù h p ..........................................................................................................

ứ ụ ữ ể ả ấ ơ ị ể ạ ự Phát tri n mô hình s n xu t theo c m đ  t o s  liên ket gi a các đ n v  cung  ng, nhà

ụ ể ạ ứ ạ ề ữ ể ấ ả   s n xu t, các th  che tài chính, giáo d c đ  t o s c c nh tranh b n v ng 110                         .................

ạ ậ ữ ệ ế ợ ố ị ộ   ơ   T o l p m i liên k t, h p tác gi a các đ n v  trong ngành thông qua các hi p h i

111      ngành nghe ......................................................................................................................

ị ườ ồ ể   Phát tri n th  tr ố ng và ngu n v n 112                                                                                       ...............................................................................

ự ượ ự ủ ể ồ Xây d ng chien l c và chính sách phát tri n ngu n nhân l c cho ngành nghe th  công

ỹ   m  ngh ệ    117      .........................................................................................................................

ượ ươ ả ạ ố Hình thành chien l c xúc tien th ng m i, tiep cân thông tin qu c te, qu ng bá và khai

ị ườ ệ ị ủ ả ầ ẩ ỹ ươ thác th  tr ng đ u ra cho s n ph m th  công m  ngh  đ a ph 120      ng ..........................

cxlvi

DANH M C CÁC CH  VIÉT T T

ả ấ ượ ả ể ẫ ẩ ả Gi i pháp c i tien ch t l 125      ng s n ph m và phát tri n m u mã ..................................

133      KET LUÄN VA KIEN NGHI • • ....................................................................................

ả Tác gi cxxxvii        luân văn .......................................................................................................

Ụ Ụ

M C L C

...................................................................................................................    cxlvii       M C L C                                                                                                                          Ụ

Ở Ầ Ầ 1       PH N M  Đ U ................................................................................................................

Ủ Ấ 1       1.TÍNH C P THIÉT C A ĐÈ TÀI ....................................................................................

ươ 3.2.Các ph ng pháp c  th ụ ể  3       ..............................................................................................

ƯỢ Ứ Ạ 4.ĐÓI T 6       NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U ................................................................

ƯƠ Ữ Ấ Ậ ự Ễ CH Ể   NG   1   NH NG   V N   ĐÈ   LÝ   LU N   VÀ   TH C   TI N   VÈ   PHÁT   TRI N

Ỹ Ủ   NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH Ệ  7       .........................................................................

Ơ Ả Ộ Ệ Ị 1.1.M T SÓ KHÁI NI M C  B N VÀ TIÊU CHÍ XÁC Đ NH NGÀNH NGHÈ TH Ủ

Ủ Ệ Ỹ CÔNG TRUYÈN THÓNG, NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH , LÀNG NGHÈ

Ủ Ỹ TH  CÔNG M  NGH Ệ  7       .....................................................................................................

cxlvii

DANH M C CÁC B NG BI U

ề ủ   1.1.1.Ngành nghe th  công truy n thong 7                                                                                    ...........................................................................

ề ủ ề ề ề ỹ 1.1.3.Làng ngh , làng ngh  truy n thOng, làng ngh  th  công m  ngh ệ  9       ........................

Ủ Ủ Ủ 1.2.VAI TRÒ C A NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG TRUYÈN THÓNG, TH  CÔNG M Ỹ

Ể Ệ Ộ    11      NGH  TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRI N KINH TÉ ­ XàH I ................................

ề ủ ầ ạ ể ệ ệ ỹ ườ 1.2.1.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n t o vi c làm cho ng i lao

đ ngộ     11      ..................................................................................................................................

ề ủ ở ộ ị ườ ể ệ ầ ỹ 1.2.2.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n m  r ng th  tr ng, tăng giá

ề ẩ ả ị tr  tong s n ph m hàng hoá cho n n kinh te 14                                                                            ....................................................................

ậ ủ ề ủ ệ ể ỹ ườ 1.2.3.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  nâng cao thu nh p c a ng i dân, góp

ầ ươ ủ ả ố ph n vào ch ng trình xoá đói gi m nghèo c a qu c gia 16                                                      ..............................................

ủ ể ệ ỹ ướ ấ ả 1.2.5.Phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  theo h ộ   ng s n xu t hàng hoá giúp đ i

ứ ệ ả ầ ộ ộ ớ ệ   ngũ lao đ ng có kh  năng thích  ng v i lao đ ng công nghi p, góp ph n công nghi p

ệ ạ 19      hoá, hi n đ i hoá nông thôn .............................................................................................

cxlviii

DANH M C CÁC CH  VIÉT T T

ề ủ ệ ể ỹ ướ ị 1.2.6.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  theo h ng liên ket cùng ngành du l ch

20                                                                                                                                                 ..........................................................................................................................................

ề ủ ệ ể ể ầ ố ỹ ệ   1.2.7.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n phát tri n kh i doanh nghi p,

ộ ộ ị ươ đ nh hình nên m t đ i ngũ th ớ    22      ng nhân m i ..................................................................

ệ ướ ủ ể ỹ ự ấ 1.2.8.Phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  h ẩ ng vào xu t kh u tr c tiep góp

ạ ệ ầ ấ ướ ồ   ph n tăng ngu n thu ngo i t cho đ t n 23      c ...................................................................

Ủ Ặ Ề Ệ Ẻ 1.3.Đ C ĐI M NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG TRUY N THÓNG VI T NAM 25                    ............

ặ ị Đ c điem l ch s ử    25      ..............................................................................................................

ể ặ 25      Đ c đi m văn hoá ............................................................................................................

Tính phong phú, đa d ngạ 27                                                                                                          ..................................................................................................

ủ ả ự ế ủ ệ ẩ ậ ộ ỹ ỹ ế ụ   Tính m  thu t, đ c đáo c a s n ph m th  công m  ngh  là s  k t tinh và tính k  t c

ế ệ ủ ủ ề ộ 28      qua nhi u th  h  c a lao đ ng th  công .........................................................................

cxlix

DANH M C CÁC B NG BI U

Ữ Ả ƯỞ Ủ ự 1.4.NH NG NHÂN TÓ  NH H Ẻ NG ĐÉN S  PHÁT TRI N C A NGÀNH NGHÈ

Ủ Ỹ TH  CÔNG M  NGH Ệ    29      ...................................................................................................

ị ườ ủ ự ộ S  bien đ ng c a th  tr ng 29                                                                                                    ............................................................................................

ộ ỹ ậ Trình đ  k  thu t và công ngh ệ    30      ......................................................................................

ề ủ ộ ạ ộ ộ ộ Trình đ  đào t o, trình đ  tay ngh  c a đ i ngũ lao đ ng làm ngh ề    31                                     .............................

ậ ướ Chính sách và pháp lu t nhà n 32      c ...................................................................................

ệ ề ậ ố ỹ ờ    33      K  thu t truy n th ng và kinh nghi m lâu đ i ..............................................................

ộ ố ố M t s  các nhân t 34       khác ..................................................................................................

ễ ườ Ô nhi m môi tr 34      ng ........................................................................................................

ơ ữ S  h u trí tu ệ    34      ...................................................................................................................

cl

DANH M C CÁC CH  VIÉT T T

Ủ Ẻ Ệ 1.5.TÌNH HÌNH VÀ KINH NGHI M PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M Ỹ

Ệ Ủ ƯỚ Ớ Ở Ệ NGH  C A CÁC N C TRÊN THE GI I VÀ 35       VI T NAM. ................................

ướ ớ Các n c trên the gi 35      i ......................................................................................................

Indonesia 35                                                                                                                                   ...........................................................................................................................

ậ ả    36      Nh t B n ..........................................................................................................................

37      Thái Lan ............................................................................................................................

ươ ị   Các đ a ph ng trong n ướ    38                                                                                                     .............................................................................................   c

ừ ỉ T nh th a thiên Hu ế    42      .........................................................................................................

ƯƠ Ự Ủ Ạ Ể Ỹ CH NG 2 TH C TR NG PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH Ệ

Ố Ị 43      TRÊN Đ A BÀN THÀNH PH  HUÉ .............................................................................

ể ặ ố ị ử ủ   Đ c đi m l ch s  c a thành ph  Hu ế    45      .............................................................................

cli

DANH M C CÁC B NG BI U

ơ ở ạ ầ ố ủ   C  s  h  t ng c a thành ph  Hu ế    47                                                                                          ..................................................................................

ủ ề ể ặ ố ố ộ Đ c đi m v  dân s , lao đ ng c a thành ph  Hu ế    47      ........................................................

ộ ủ ố 49      Tình hình kinh te xã h i c a thành ph  Hue ....................................................................

ể ủ ề ủ ệ ở ự ỹ ạ ố S  phát tri n c a ngành ngh  th  công m  ngh thành ph  Hue giai đo n 2003­2006

56                                                                                                                                                 ..........................................................................................................................................

ơ ở ả ả ề ủ ệ ấ ồ ỹ Ket qu  đi u tra các c  s  s n xu t kinh doanh hàng th  công m  ngh  (đúc đ ng,

ệ ộ ỹ 66      m c m  ngh , thêu ren) năm 2006 ..................................................................................

ự ủ ệ ể ạ ỹ Đánh giá th c tr ng phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  thành pho Hue 98                      ..............

ƯƠ ƯỚ Ả Ủ Ể CH Ị NG  3   Đ NH  H NG   VÀ  GI I   PHÁP   CH   YÉU   PHÁT   TRI N  NGÀNH

Ệ Ở Ủ Ỹ Ố NGHÈ TH  CÔNG M  NGH 100       THÀNH PH  HUÉ ...............................................

Ị ƯỚ Ủ Ể Ỹ Đ NH H NG PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH Ệ    100                          ..................

ủ ể ể ỹ Quan đi m phát tri n ngành nghe th  công m  ngh ệ    100      ...................................................

clii

DANH M C CÁC CH  VIÉT T T

ươ ướ ủ ể ế ệ Ph ng h ỹ ng phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  thành pho Hue đ n năm 2015

103                                                                                                                                               ........................................................................................................................................

Ữ Ả Ủ Ủ Ằ Ẻ NH NG GI I PHÁP CH  YÉU NH M PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG

Ệ Ỹ Ị 108      M  NGH  TRÊN Đ A BÀN THÀNH PHÓ HUÉ .........................................................

ứ ủ ự ệ ề ả ỹ ạ   To ch c đi u tra, kh o sát tong the ngành nghe th  công m  ngh  đe có s  quy ho ch

ể ợ 108      phát tri n phù h p ..........................................................................................................

ữ ứ ụ ể ấ ả ơ ị ể ạ ự Phát tri n mô hình s n xu t theo c m đ  t o s  liên ket gi a các đ n v  cung  ng, nhà

ụ ể ạ ứ ạ ề ữ ể ấ ả   s n xu t, các th  che tài chính, giáo d c đ  t o s c c nh tranh b n v ng 110                         .................

ạ ậ ữ ệ ế ợ ố ị ộ   ơ   T o l p m i liên k t, h p tác gi a các đ n v  trong ngành thông qua các hi p h i

111      ngành nghe ......................................................................................................................

ị ườ ồ ể   Phát tri n th  tr ố ng và ngu n v n 112                                                                                       ...............................................................................

ự ượ ự ủ ể ồ Xây d ng chien l c và chính sách phát tri n ngu n nhân l c cho ngành nghe th  công

ỹ   m  ngh ệ    117      .........................................................................................................................

cliii

DANH M C CÁC B NG BI U

ượ ươ ạ ả ố Hình thành chien l c xúc tien th ng m i, tiep cân thông tin qu c te, qu ng bá và khai

ị ườ ệ ị ủ ầ ả ẩ ỹ ươ thác th  tr ng đ u ra cho s n ph m th  công m  ngh  đ a ph 120      ng ..........................

ả ấ ượ ả ể ả ẩ ẫ Gi i pháp c i tien ch t l 125      ng s n ph m và phát tri n m u mã ..................................

133      KET LUÄN VA KIEN NGHI • • ....................................................................................

ả Tác gi cxxxvii        luân văn .......................................................................................................

Ụ Ụ cxlvii       M C L C ...................................................................................................................

ề ủ ề ề ề ỹ ố Làng ngh , làng ngh  truy n th ng, làng ngh  th  công m  ngh ệ.............................10

Ủ Ủ Ủ Ỹ VAI TRÒ C A NGÀNH NGHÊ TH  CÔNG TRUYÊN THÔNG, TH  CÔNG M

Ộ Ề Ệ NGH  TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRI N KINH TÉ ­ XàH I ...12

ề ủ ầ ạ ể ệ ệ ỹ ườ Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n t o vi c làm cho ng ộ   i lao đ ng

12

ề ủ ở ộ ị ườ ể ệ ầ ỹ Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n m  r ng th  tr ng, tăng

Ở Ầ Ầ 1       PH N M  Đ U ................................................................................................................

Ủ Ấ 1       1.TÍNH C P THIÉT C A ĐÈ TÀI ....................................................................................

ươ 3.2.Các ph ng pháp c  th ụ ể  3       ..............................................................................................

ƯỢ Ứ Ạ 4.ĐÓI T 6       NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U ................................................................

cliv

DANH M C CÁC CH  VIÉT T T

ƯƠ Ữ Ấ Ậ ự Ễ CH Ể   NG   1   NH NG   V N   ĐÈ   LÝ   LU N   VÀ   TH C   TI N   VÈ   PHÁT   TRI N

Ỹ Ủ   NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH Ệ  7       .........................................................................

Ơ Ả Ộ Ệ Ị 1.1.M T SÓ KHÁI NI M C  B N VÀ TIÊU CHÍ XÁC Đ NH NGÀNH NGHÈ TH Ủ

Ủ Ệ Ỹ CÔNG TRUYÈN THÓNG, NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH , LÀNG NGHÈ

Ủ Ỹ TH  CÔNG M  NGH Ệ  7       .....................................................................................................

ề ủ   1.1.1.Ngành nghe th  công truy n thong 7                                                                                    ...........................................................................

ề ủ ề ề ề ỹ 1.1.3.Làng ngh , làng ngh  truy n thOng, làng ngh  th  công m  ngh ệ  9       ........................

Ủ Ủ Ủ 1.2.VAI TRÒ C A NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG TRUYÈN THÓNG, TH  CÔNG M Ỹ

Ể Ệ Ộ    11      NGH  TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRI N KINH TÉ ­ XàH I ................................

ề ủ ầ ạ ệ ể ệ ỹ ườ 1.2.1.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n t o vi c làm cho ng i lao

đ ngộ     11      ..................................................................................................................................

ề ủ ở ộ ị ườ ệ ể ầ ỹ 1.2.2.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n m  r ng th  tr ng, tăng giá

ề ả ẩ ị tr  tong s n ph m hàng hoá cho n n kinh te 14                                                                            ....................................................................

clv

DANH M C CÁC B NG BI U

ậ ủ ề ủ ể ệ ỹ ườ 1.2.3.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  nâng cao thu nh p c a ng i dân, góp

ầ ươ ủ ả ố ph n vào ch ng trình xoá đói gi m nghèo c a qu c gia 16                                                      ..............................................

ủ ể ệ ỹ ướ ả ấ 1.2.5.Phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  theo h ộ   ng s n xu t hàng hoá giúp đ i

ứ ệ ầ ả ớ ộ ộ ệ   ngũ lao đ ng có kh  năng thích  ng v i lao đ ng công nghi p, góp ph n công nghi p

ệ ạ 19      hoá, hi n đ i hoá nông thôn .............................................................................................

ề ủ ể ệ ỹ ướ ị 1.2.6.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  theo h ng liên ket cùng ngành du l ch

20                                                                                                                                                 ..........................................................................................................................................

ề ủ ệ ể ể ầ ố ỹ ệ   1.2.7.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n phát tri n kh i doanh nghi p,

ộ ộ ị ươ đ nh hình nên m t đ i ngũ th ớ    22      ng nhân m i ..................................................................

ệ ướ ủ ể ỹ ự ấ 1.2.8.Phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  h ẩ ng vào xu t kh u tr c tiep góp

ạ ệ ầ ấ ướ ồ   ph n tăng ngu n thu ngo i t cho đ t n 23      c ...................................................................

Ủ Ặ Ệ Ề Ẻ 1.3.Đ C ĐI M NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG TRUY N THÓNG VI T NAM 25                    ............

ặ ị Đ c điem l ch s ử    25      ..............................................................................................................

clvi

DANH M C CÁC CH  VIÉT T T

ể ặ 25      Đ c đi m văn hoá ............................................................................................................

Tính phong phú, đa d ngạ 27                                                                                                          ..................................................................................................

ủ ả ự ế ủ ệ ẩ ậ ộ ỹ ỹ ế ụ   Tính m  thu t, đ c đáo c a s n ph m th  công m  ngh  là s  k t tinh và tính k  t c

ế ệ ủ ủ ề ộ 28      qua nhi u th  h  c a lao đ ng th  công .........................................................................

Ữ Ả ƯỞ Ủ ự 1.4.NH NG NHÂN TÓ  NH H Ẻ NG ĐÉN S  PHÁT TRI N C A NGÀNH NGHÈ

Ủ Ỹ TH  CÔNG M  NGH Ệ    29                                                                                                           ...................................................................................................

ị ườ ủ ự ộ S  bien đ ng c a th  tr ng 29                                                                                                    ............................................................................................

ộ ỹ ậ Trình đ  k  thu t và công ngh ệ    30      ......................................................................................

ề ủ ộ ạ ộ ộ ộ Trình đ  đào t o, trình đ  tay ngh  c a đ i ngũ lao đ ng làm ngh ề    31                                     .............................

ậ ướ Chính sách và pháp lu t nhà n 32      c ...................................................................................

clvii

DANH M C CÁC B NG BI U

ệ ề ậ ố ỹ ờ    33      K  thu t truy n th ng và kinh nghi m lâu đ i ..............................................................

ộ ố ố M t s  các nhân t 34       khác ..................................................................................................

ễ ườ Ô nhi m môi tr 34      ng ........................................................................................................

ơ ữ S  h u trí tu ệ    34      ...................................................................................................................

Ủ Ệ Ẻ 1.5.TÌNH HÌNH VÀ KINH NGHI M PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M Ỹ

Ệ Ủ ƯỚ Ớ Ở Ệ NGH  C A CÁC N C TRÊN THE GI I VÀ 35       VI T NAM. ................................

ướ ớ Các n c trên the gi 35      i ......................................................................................................

Indonesia 35                                                                                                                                   ...........................................................................................................................

ậ ả    36      Nh t B n ..........................................................................................................................

37      Thái Lan ............................................................................................................................

clviii

DANH M C CÁC CH  VIÉT T T

ươ ị   Các đ a ph ng trong n ướ    38                                                                                                     .............................................................................................   c

ừ ỉ T nh th a thiên Hu ế    42      .........................................................................................................

ƯƠ Ự Ủ Ạ Ể Ỹ CH NG 2 TH C TR NG PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH Ệ

Ố Ị 43      TRÊN Đ A BÀN THÀNH PH  HUÉ .............................................................................

ể ặ ố ị ử ủ   Đ c đi m l ch s  c a thành ph  Hu ế    45      .............................................................................

ơ ở ạ ầ ố ủ   C  s  h  t ng c a thành ph  Hu ế    47                                                                                          ..................................................................................

ủ ể ề ặ ố ộ ố Đ c đi m v  dân s , lao đ ng c a thành ph  Hu ế    47      ........................................................

ộ ủ ố 49      Tình hình kinh te xã h i c a thành ph  Hue ....................................................................

ể ủ ề ủ ệ ở ự ỹ ạ ố S  phát tri n c a ngành ngh  th  công m  ngh thành ph  Hue giai đo n 2003­2006

56                                                                                                                                                 ..........................................................................................................................................

ơ ở ả ả ề ủ ệ ấ ồ ỹ Ket qu  đi u tra các c  s  s n xu t kinh doanh hàng th  công m  ngh  (đúc đ ng,

ệ ộ ỹ 66      m c m  ngh , thêu ren) năm 2006 ..................................................................................

clix

DANH M C CÁC B NG BI U

ự ủ ể ệ ạ ỹ Đánh giá th c tr ng phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  thành pho Hue 98                      ..............

ƯƠ ƯỚ Ả Ủ Ể CH Ị NG  3   Đ NH  H NG   VÀ  GI I   PHÁP   CH   YÉU   PHÁT   TRI N  NGÀNH

Ệ Ở Ủ Ỹ Ố NGHÈ TH  CÔNG M  NGH 100       THÀNH PH  HUÉ ...............................................

Ị ƯỚ Ủ Ể Ỹ Đ NH H NG PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH Ệ    100                          ..................

ủ ể ể ỹ Quan đi m phát tri n ngành nghe th  công m  ngh ệ    100      ...................................................

ươ ướ ủ ệ ế ể Ph ng h ỹ ng phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  thành pho Hue đ n năm 2015

103                                                                                                                                               ........................................................................................................................................

Ữ Ả Ủ Ủ Ằ Ẻ NH NG GI I PHÁP CH  YÉU NH M PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG

Ệ Ỹ Ị 108      M  NGH  TRÊN Đ A BÀN THÀNH PHÓ HUÉ .........................................................

ứ ủ ự ệ ề ả ỹ ạ   To ch c đi u tra, kh o sát tong the ngành nghe th  công m  ngh  đe có s  quy ho ch

ể ợ 108      phát tri n phù h p ..........................................................................................................

ữ ụ ứ ể ả ấ ơ ị ể ạ ự Phát tri n mô hình s n xu t theo c m đ  t o s  liên ket gi a các đ n v  cung  ng, nhà

ụ ể ạ ứ ạ ề ữ ể ấ ả   s n xu t, các th  che tài chính, giáo d c đ  t o s c c nh tranh b n v ng 110                         .................

clx

DANH M C CÁC CH  VIÉT T T

ạ ậ ữ ế ệ ố ợ ị ộ   ơ   T o l p m i liên k t, h p tác gi a các đ n v  trong ngành thông qua các hi p h i

111      ngành nghe ......................................................................................................................

ị ườ ồ ể   Phát tri n th  tr ố ng và ngu n v n 112                                                                                       ...............................................................................

ự ượ ự ủ ể ồ Xây d ng chien l c và chính sách phát tri n ngu n nhân l c cho ngành nghe th  công

ỹ   m  ngh ệ    117      .........................................................................................................................

ượ ươ ạ ả ố Hình thành chien l c xúc tien th ng m i, tiep cân thông tin qu c te, qu ng bá và khai

ị ườ ệ ị ủ ầ ả ẩ ỹ ươ thác th  tr ng đ u ra cho s n ph m th  công m  ngh  đ a ph 120      ng ..........................

ả ấ ượ ả ể ả ẩ ẫ Gi i pháp c i tien ch t l 125      ng s n ph m và phát tri n m u mã ..................................

133      KET LUÄN VA KIEN NGHI • • ....................................................................................

ả Tác gi cxxxvii        luân văn .......................................................................................................

Ụ Ụ cxlvii       M C L C ...................................................................................................................

ế ượ ự ự ể ồ ề Xây d ng chi n l c và chính sách phát tri n ngu n nhân l c cho ngành ngh

Ở Ầ Ầ 1       PH N M  Đ U ................................................................................................................

Ủ Ấ 1       1.TÍNH C P THIÉT C A ĐÈ TÀI ....................................................................................

clxi

DANH M C CÁC B NG BI U

ươ 3.2.Các ph ng pháp c  th ụ ể  3       ..............................................................................................

ƯỢ Ứ Ạ 4.ĐÓI T 6       NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U ................................................................

ƯƠ Ữ Ấ Ậ ự Ễ CH Ể   NG   1   NH NG   V N   ĐÈ   LÝ   LU N   VÀ   TH C   TI N   VÈ   PHÁT   TRI N

Ỹ Ủ   NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH Ệ  7       .........................................................................

Ơ Ả Ộ Ệ Ị 1.1.M T SÓ KHÁI NI M C  B N VÀ TIÊU CHÍ XÁC Đ NH NGÀNH NGHÈ TH Ủ

Ủ Ệ Ỹ CÔNG TRUYÈN THÓNG, NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH , LÀNG NGHÈ

Ủ Ỹ TH  CÔNG M  NGH Ệ  7       .....................................................................................................

ề ủ   1.1.1.Ngành nghe th  công truy n thong 7                                                                                    ...........................................................................

ề ủ ề ề ề ỹ 1.1.3.Làng ngh , làng ngh  truy n thOng, làng ngh  th  công m  ngh ệ  9       ........................

Ủ Ủ Ủ 1.2.VAI TRÒ C A NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG TRUYÈN THÓNG, TH  CÔNG M Ỹ

Ể Ệ Ộ    11      NGH  TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRI N KINH TÉ ­ XàH I ................................

ề ủ ầ ạ ể ệ ệ ỹ ườ 1.2.1.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n t o vi c làm cho ng i lao

đ ngộ     11      ..................................................................................................................................

clxii

DANH M C CÁC CH  VIÉT T T

ề ủ ở ộ ị ườ ệ ể ầ ỹ 1.2.2.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n m  r ng th  tr ng, tăng giá

ề ả ẩ ị tr  tong s n ph m hàng hoá cho n n kinh te 14                                                                            ....................................................................

ậ ủ ề ủ ệ ể ỹ ườ 1.2.3.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  nâng cao thu nh p c a ng i dân, góp

ầ ươ ủ ả ố ph n vào ch ng trình xoá đói gi m nghèo c a qu c gia 16                                                      ..............................................

ủ ể ệ ỹ ướ ấ ả 1.2.5.Phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  theo h ộ   ng s n xu t hàng hoá giúp đ i

ứ ệ ầ ả ớ ộ ộ ệ   ngũ lao đ ng có kh  năng thích  ng v i lao đ ng công nghi p, góp ph n công nghi p

ệ ạ 19      hoá, hi n đ i hoá nông thôn .............................................................................................

ề ủ ể ệ ỹ ướ ị 1.2.6.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  theo h ng liên ket cùng ngành du l ch

20                                                                                                                                                 ..........................................................................................................................................

ề ủ ể ể ệ ầ ố ỹ ệ   1.2.7.Phát tri n ngành ngh  th  công m  ngh  góp ph n phát tri n kh i doanh nghi p,

ộ ộ ị ươ đ nh hình nên m t đ i ngũ th ớ    22      ng nhân m i ..................................................................

ệ ướ ủ ể ỹ ự ấ 1.2.8.Phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  h ẩ ng vào xu t kh u tr c tiep góp

ạ ệ ầ ấ ướ ồ   ph n tăng ngu n thu ngo i t cho đ t n 23      c ...................................................................

Ủ Ặ Ệ Ề Ẻ 1.3.Đ C ĐI M NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG TRUY N THÓNG VI T NAM 25                    ............

clxiii

DANH M C CÁC B NG BI U

ặ ị Đ c điem l ch s ử    25      ..............................................................................................................

ể ặ 25      Đ c đi m văn hoá ............................................................................................................

Tính phong phú, đa d ngạ 27                                                                                                          ..................................................................................................

ủ ả ự ế ủ ệ ậ ẩ ộ ỹ ỹ ế ụ   Tính m  thu t, đ c đáo c a s n ph m th  công m  ngh  là s  k t tinh và tính k  t c

ế ệ ủ ủ ề ộ 28      qua nhi u th  h  c a lao đ ng th  công .........................................................................

Ữ Ả ƯỞ Ủ ự 1.4.NH NG NHÂN TÓ  NH H Ẻ NG ĐÉN S  PHÁT TRI N C A NGÀNH NGHÈ

Ủ Ỹ TH  CÔNG M  NGH Ệ    29      ...................................................................................................

ị ườ ủ ự ộ S  bien đ ng c a th  tr ng 29                                                                                                    ............................................................................................

ộ ỹ ậ Trình đ  k  thu t và công ngh ệ    30      ......................................................................................

ề ủ ộ ạ ộ ộ ộ Trình đ  đào t o, trình đ  tay ngh  c a đ i ngũ lao đ ng làm ngh ề    31                                     .............................

clxiv

DANH M C CÁC CH  VIÉT T T

ậ ướ Chính sách và pháp lu t nhà n 32      c ...................................................................................

ề ệ ậ ố ỹ ờ    33      K  thu t truy n th ng và kinh nghi m lâu đ i ..............................................................

ộ ố ố M t s  các nhân t 34       khác ..................................................................................................

ễ ườ Ô nhi m môi tr 34      ng ........................................................................................................

ơ ữ S  h u trí tu ệ    34      ...................................................................................................................

Ủ Ẻ Ệ 1.5.TÌNH HÌNH VÀ KINH NGHI M PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M Ỹ

Ệ Ủ ƯỚ Ớ Ở Ệ NGH  C A CÁC N C TRÊN THE GI I VÀ 35       VI T NAM. ................................

ướ ớ Các n c trên the gi 35      i ......................................................................................................

Indonesia 35                                                                                                                                   ...........................................................................................................................

ậ ả    36      Nh t B n ..........................................................................................................................

clxv

DANH M C CÁC B NG BI U

37      Thái Lan ............................................................................................................................

ươ ị   Các đ a ph ng trong n ướ    38                                                                                                     .............................................................................................   c

ừ ỉ T nh th a thiên Hu ế    42      .........................................................................................................

ƯƠ Ự Ủ Ạ Ể Ỹ CH NG 2 TH C TR NG PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH Ệ

Ố Ị 43      TRÊN Đ A BÀN THÀNH PH  HUÉ .............................................................................

ể ặ ố ị ử ủ   Đ c đi m l ch s  c a thành ph  Hu ế    45      .............................................................................

ơ ở ạ ầ ố ủ   C  s  h  t ng c a thành ph  Hu ế    47                                                                                          ..................................................................................

ủ ể ề ặ ố ộ ố Đ c đi m v  dân s , lao đ ng c a thành ph  Hu ế    47      ........................................................

ộ ủ ố 49      Tình hình kinh te xã h i c a thành ph  Hue ....................................................................

ể ủ ề ủ ệ ở ự ỹ ạ ố S  phát tri n c a ngành ngh  th  công m  ngh thành ph  Hue giai đo n 2003­2006

56                                                                                                                                                 ..........................................................................................................................................

clxvi

DANH M C CÁC CH  VIÉT T T

ơ ở ả ả ề ủ ệ ấ ồ ỹ Ket qu  đi u tra các c  s  s n xu t kinh doanh hàng th  công m  ngh  (đúc đ ng,

ệ ộ ỹ 66      m c m  ngh , thêu ren) năm 2006 ..................................................................................

ự ủ ể ệ ạ ỹ Đánh giá th c tr ng phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  thành pho Hue 98                      ..............

ƯƠ ƯỚ Ả Ủ Ể CH Ị NG  3   Đ NH  H NG   VÀ  GI I   PHÁP   CH   YÉU   PHÁT   TRI N  NGÀNH

Ệ Ở Ủ Ỹ Ố NGHÈ TH  CÔNG M  NGH 100       THÀNH PH  HUÉ ...............................................

Ị ƯỚ Ủ Ể Ỹ Đ NH H NG PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG M  NGH Ệ    100                          ..................

ủ ể ể ỹ Quan đi m phát tri n ngành nghe th  công m  ngh ệ    100      ...................................................

ươ ướ ủ ế ệ ể Ph ng h ỹ ng phát tri n ngành nghe th  công m  ngh  thành pho Hue đ n năm 2015

103                                                                                                                                               ........................................................................................................................................

Ữ Ả Ủ Ủ Ằ Ẻ NH NG GI I PHÁP CH  YÉU NH M PHÁT TRI N NGÀNH NGHÈ TH  CÔNG

Ệ Ỹ Ị 108      M  NGH  TRÊN Đ A BÀN THÀNH PHÓ HUÉ .........................................................

ứ ủ ự ề ệ ả ỹ ạ   To ch c đi u tra, kh o sát tong the ngành nghe th  công m  ngh  đe có s  quy ho ch

ể ợ 108      phát tri n phù h p ..........................................................................................................

clxvii

DANH M C CÁC B NG BI U

ụ ữ ứ ể ả ấ ơ ị ể ạ ự Phát tri n mô hình s n xu t theo c m đ  t o s  liên ket gi a các đ n v  cung  ng, nhà

ụ ể ạ ứ ạ ề ữ ể ấ ả   s n xu t, các th  che tài chính, giáo d c đ  t o s c c nh tranh b n v ng 110                         .................

ạ ậ ữ ế ệ ố ợ ị ộ   ơ   T o l p m i liên k t, h p tác gi a các đ n v  trong ngành thông qua các hi p h i

111      ngành nghe ......................................................................................................................

ị ườ ồ ể   Phát tri n th  tr ố ng và ngu n v n 112                                                                                       ...............................................................................

ự ượ ự ủ ể ồ Xây d ng chien l c và chính sách phát tri n ngu n nhân l c cho ngành nghe th  công

ỹ   m  ngh ệ    117      .........................................................................................................................

ượ ươ ạ ả ố Hình thành chien l c xúc tien th ng m i, tiep cân thông tin qu c te, qu ng bá và khai

ị ườ ệ ị ủ ầ ả ẩ ỹ ươ thác th  tr ng đ u ra cho s n ph m th  công m  ngh  đ a ph 120      ng ..........................

ả ấ ượ ả ể ả ẩ ẫ Gi i pháp c i tien ch t l 125      ng s n ph m và phát tri n m u mã ..................................

133      KET LUÄN VA KIEN NGHI • • ....................................................................................

ả Tác gi cxxxvii        luân văn .......................................................................................................

Ụ Ụ cxlvii       M C L C ...................................................................................................................

Ả Ệ TÀI LI U THAM KH O

clxviii

DANH M C CÁC CH  VIÉT T T

Ụ Ụ PH  L C

ụ ụ Ph  l c 1

ậ ố ệ ế ơ ị Phi u thu th p s  li u đ n v

ế ủ ơ ả ị B ng ý ki n c a đ n v

ị ườ ế ả Phi u kh o sát th  tr ng

ụ ụ ị ổ ể Ph  l c 2 : Ki m đ nh phân t theo VA

Nhóm đúc đ ngồ

ỹ ệ ộ Nhóm m c m  ngh

Nhóm thêu ren

ụ ụ ế ố ị ể Ph  l c 3 : Ki m đ nh các y u t theo VA

ề ộ ỹ ệ Ngh  m c m  ngh

ề ồ Ngh  đúc đ ng

ề Ngh  thêu ren

ụ ụ

ể ồ ồ Ph  l c 4 : Phân tích h i quy Nhóm đúc đ ngồ a. ồ Bi u đ  nhóm đúc đ ng b.

ỹ ệ ộ Nhóm m c m  ngh a.

ể ộ ồ ỹ ệ Bi u đ  nhóm m c m  ngh b.

Nhóm thêu ren a.

ể ồ Bi u đ  nhóm thêu ren b.

ổ ộ ồ ợ a. T ng h p 3 nhóm : m c ­ đ ng ­ thêu

ồ ổ ể ề b. ợ Bi u đ  t ng h p 3 nhóm ngh

ụ ụ Ph  l c 5

ể ặ ộ ủ Đ c đi m c a lao đ ng

ấ ượ ụ ệ ể ặ ồ ẩ ả Đ c đi m ngu n nguyên li u, tiêu th , ch t l ng s n ph m

ề ệ ạ ộ ố Khó khăn v  nguyên li u, v n, lao đ ng, c nh tranh

ị ườ ơ ở ạ ầ ẫ Thông tin th  tr ng, c  s  h  t ng, m u mã hàng hoá

clxix

DANH M C CÁC B NG BI U

ộ ố ệ ủ ả ỹ ế ủ M t s  hình  nh hàng th  công m  ngh  c a Hu

clxx