PH N M ĐU
1. Lý do ch n đ tài
Th tr n Trà Cú là trung tâm chính tr - văn hóa c a huy n Trà Cú. Phong
trào Toàn dân đoàn k t xây d ng đi s ng văn hóa đã đc tri n khai r ngế ượ
kh p, góp ph n xây d ng n p s ng văn minh đô th g n li n v i vi c ch p hành ế
lu t pháp và các quy đnh chung c a đa ph ng, c i thi n ch t l ng cu c ươ ượ
s ng c a ng i dân trên đa bàn. Vi c xây d ng n p s ng văn minh đô th và đi ườ ế
s ng văn hóa là m t yêu c u thi t th c trong quá trình đô th hóa c a đa bàn th ế
tr n Trà Cú hi n nay.
Tuy nhiên, bên c nh nh ng thành qu đt đc v n còn nh ng t n t i, ượ
y u kém. Quá trình đô th hóa di n ra m nh m , t o ra s chuy n hoá nhanhế
chóng đa bàn dân c t nông thôn lên thành th . M t b ph n dân c còn gi ư ư
n p s ng ti u nông, ch a có ý th c ch p hành pháp lu t, gi gìn tr t t , đmế ư
b o an toàn giao thông, gi gìn môi tr ng, gi gìn v sinh đng ph và n i ườ ườ ơ
công c ng; thi u ý th c b o v tài s n công; hành vi ng x , giao ti p ch a phù ế ế ư
h p v i n p s ng văn minh đô th . ế
Đ ti p t c đy m nh vi c xây d ng đi s ng văn hóa trong quá trình ế
phát tri n chung c a th tr n Trà Cú, phát huy nh ng k t qu đã đt đc, t p ế ượ
trung th c hi n m t s n i dung c b n nh m t o ra nh ng chuy n bi n tích ơ ế
c c, rõ nét trong n p s ng c a c dân th tr n Trà Cú, x ng đáng là m t th tr n ế ư
văn hóa đnh h ng thành th tr n văn minh; tôi ch n đ tài “Nâng cao hi u qu ướ
xây d ng n p s ng văn minh đô th trên đa bàn th tr n Trà Cú: Th c tr ng và ế
gi i pháp”.
2. M c đích, nhi m v đ tài
2.1 M c đích
M c đích c a đ tài là nghiên c u và h th ng l i, làm sáng t h th ng
lý lu n v n p s ng văn minh đô th , phân tích th c tr ng hi n nay. Qua đó, đa ế ư
ra nh ng gi i pháp nh m góp ph n nâng cao công tác xây d ng n p s ng văn ế
minh đô th trên đa bàn th tr n Trà Cú.
2.2 Nhi m v
Nhi m v 1: Làm rõ lý lu n quan ni m c a Đng và nhà n c v xây ướ
d ng n p s ng văn minh đô th . ế
1
Nhi m v 2: Đánh giá th c tr ng xây d ng n p s ng văn minh đô th trên ế
đa bàn th tr n Trà Cú.
Nhi m v 3: Đa ra gi i pháp nâng cao hi u qu xây d ng n p s ng văn ư ế
minh đô th trên đa bàn th tr n Trà Cú.
3. Ph m vi đi t ng nghiên c u ượ
Ti u lu n ch y u t p trung tìm hi u, nghiên c u th c tr ng xây d ng ế
n p s ng văn minh đô th trên đa bàn th tr n Trà Cú giai đo n t năm 2016 đn ế ế
nay. Đng th i đa ra các gi i pháp nh m nâng cao hi u qu trong công tác xây ư
d ng n p s ng văn minh đô th trong giai đo n toàn c u hóa hi n nay. ế
4. Ph ng pháp nghiên c uươ
Trong quá trình nghiên c u, đ tài th c hi n trên c s ph ng pháp lu n ơ ươ
ch nghĩa Mác - Lênin, t t ng H Chí Minh k t h p v i các ph ng pháp thu ư ưở ế ươ
th p d li u, ph ng pháp th ng kê và ph ng pháp t ng h p s li u. ươ ươ
5. Ý nghĩa đ tài:
Th c hi n ti u lu n giúp b n thân có thêm kinh nghi m trong quá trình
đánh giá, t ng h p, gi i quy t các v n đ t i đa ph ng, v n d ng nh ng ki n ế ươ ế
th c, ph ng pháp lu n đã h c vào th c t , qua đó hoàn thành t t khóa h c. ươ ế
Đng th i, giúp nhà tr ng có c s đánh giá k t qu h c t p c a b n thân, ườ ơ ế
cũng là ngu n tài li u đ nghiên c u gi ng d y cho nhà tr ng. K t qu nghiên ườ ế
c u c a đ tài s góp ph n đánh giá t ng th nh ng u khuy t đi m trong công ư ế
tác xây d ng n p s ng văn minh đô th , t đó đ xu t các gi i pháp nâng cao ế
h n n a hi u qu công tác xây d ng n p s ng văn minh đô th trên đa bàn thơ ế
tr n Trà Cú.
6. K t c u đ tài: ế
Ch ng 1: C s lý lu n v n p s ng văn minh đô thươ ơ ế
Ch ng 2: Th c tr ng công tác xây d ng n p s ng văn minh đô th trên đa bànươ ế
th tr n Trà Cú giai đo n 2016 đn nay ế
Ch ng 3: M t s gi i pháp nâng cao hi u qu công tác xây d ng n p s ng vănươ ế
minh đô th trên đa bàn th tr n Trà Cú
CH NG 1: C S LÝ LU N V N P S NG VĂN MINH ĐÔ THƯƠ Ơ
1.1 Quan ni m chung v n p s ng văn minh đô th ế
1.1.1 Khái ni m v n p s ng văn minh đô th ế
2
N p s ng là nh ng hành vi ng x c a con ng i đã tr thành thói quen,ế ườ
đc l p đi l p l i tr thành n n p, xác l p giá tr đc cá nhân và c ng đngượ ế ượ
th a nh n. N p s ng lâu đi s tr thành phong t c t p quán. ế
Văn minh là n n văn hóa phát tri n cao, có l i s ng s ng có văn hóa, tôn
tr ng Nhà n c, s ng và làm vi c theo pháp lu t ướ
Đô th là khu dân c t p trung, là thành ph , th xã, th tr n đc c quan ư ượ ơ
nhà n c thành l p, có vai trò thúc đy phát tri n KT-XH c a c n c hay vùngướ ướ
lãnh th .
N p s ng văn minh đô th là n p s ng theo các giá tr chu n m c c a văn ế ế
hóa dân t c và đáp ng yêu c u t ch c cu c s ng t t đp c a c ng đng trong
môi tr ng sinh ho t đô th , công nghi p phát tri n.ườ
Th c hi n n p s ng văn minh đc hi u là n i dung c t lõi c a m t dân ế ượ
t c. Các văn ki n c a Đng đã ch ra, “là lòng yêu n c n ng nàn; lòng t tôn, ướ
t c ng dân t c; tinh th n c ng đng g n k t cá nhân - gia đình - làng xã - T ườ ế
qu c; lòng nhân ái bao dung, tr ng nghĩa tình đo lý; đc tính c n cù sáng t o
trong lao đng; là đc hy sinh cao th ng, s t nh trong c x , tính gi n d ượ ế ư
trong l i s ng…”. Trong b i c nh h i nh p r ng m , tr c s giao thoa c a ướ
nhi u n n văn hóa càng đòi h i ph i phát huy b n s c văn hóa dân t c, xây d ng
n p s ng văn minh đc tr ng đ không b hòa tan ho c bào mòn tr c s ti pế ư ướ ế
bi n c a th i cu c, ch ng l i nh ng hành vi ph n văn hóa, các s n ph m đcế
h i trái v i thu n phong m t c, t o s c đ kháng tr c nh ng thông tin tiêu ướ
c c, vô căn c tô đen, bôi nh các thành qu và s phát tri n c a đt n c. ướ
1.1.2 Đc đi m
Th c hi n n p s ng văn minh đô th th hi n qua vi c ch p hành t t các ế
giá tr chu n m c đã đc c ng đng công nh n nh : ượ ư
- S ng và làm vi c theo pháp lu t.
- B o v , gi gìn v sinh môi tr ng, an toàn giao thông, tr t t công ườ
c ng. Không có nh ng hành vi nh gây ô nhi m môi tr ng, hành vi m t m ư ườ
quan đô th , hành vi gây m t tr t t an toàn giao thông đô th .
- Có l i s ng lành m nh, hành vi ng x có văn hóa.
- Tôn tr ng l i ích c a ng i khác và c ng đng. ườ
- Không mê tín d đoan, s d ng văn hóa ph m đi tr y.
- Không l n chi m v a hè, lòng đng đ kinh doanh, buôn bán và có c ế ườ
ch , l i nói thi u văn hóa n i công c ng. ế ơ
- Th c hi n n p s ng văn minh trong vi c c i, vi c tang và l h i. ế ướ
3
1.2 Vai trò c a xây d ng n p s ng văn minh đô th ế
Xây d ng n p s ng văn minh đô th giúp m i ng i t o d ng môi tr ng ế ườ ườ
văn hóa, bao trùm m i ho t đng c a xã h i, có vai trò t ch c xã h i. Chính
vi c th c hi n n p s ng văn minh đô th th ng xuyên làm tăng đ n đnh c a ế ườ
xã h i, cung c p cho m i cá nhân các k năng s ng c n thi t đ ng phó v i ế
môi tr ng t nhiên và xã h i c a mình.ườ
Trong quá trình công nghi p hoá, hi n đi hóa, vi c xây d ng đc các ượ
n p s ng văn minh góp ph n đi u ch nh xã h i. Khi m i cá nhân, t ch c th cế
hi n ho t đng th ng xuyên xem xét các giá tr văn hóa giúp cho xã h i duy trì ườ
đc tr ng thái cân b ng đng, không ng ng t hoàn thi n và thích ng v iượ
nh ng bi n đi c a môi tr ng xã h i, giúp đnh h ng các giá tr chu n m c, ế ườ ướ
đi u ch nh hành vi con ng i, làm đng l c cho s phát tri n xã h i. ườ
Vai trò quan tr ng c a n p s ng văn minh đô th là giúp m i các nhân giao ế
ti p t t h n, h ng đn các giá tr t t đp c a xã h i. N p s ng văn minh là cáiế ơ ướ ế ế
t nhiên đc bi t đi b i con ng i, tr thành s dây n i li n con ng i v i ượ ế ườ ườ
con ng i, liên k t các cá nhân l i v i nhau, t o nên tinh th n đoàn k t dân t c.ườ ế ế
N u ngôn ng là hình th c c a giao ti p thì n p s ng văn minh đô th là n iế ế ế
dung c a nó.
Vì n p s ng văn minh đô th đc hình thành d a trên các giá tr chu nế ượ
m c văn hóa c a dân t c nên có tính t ng đi n đnh đc tích lũy và tái t o ươ ượ
trong c ng đng ng i qua không gian và th i gian, đc đúc k t thành nh ng ườ ượ ế
khuôn m u c a xã h i và c đnh hóa d i d ng ngôn ng , phong t c, nghi l , ướ
lu t pháp,…Nh đó n p s ng văn minh đã góp ph n giáo d c cho th h tr ế ế
thông qua các gía tr truy n th ng và các giá tr chu n m c m i đang hình thành.
Hai lo i giá tr này t o thành m t h th ng chu n m c mà con ng i h ng t i, ườ ướ
góp ph n hình thành nhân cách cho các th h , đm b o cho s k t c c a l ch ế ế
s , phát huy các giá tr truy n th ng xây d ng đât n c, dân t c ngày càng phát ướ
tri n, văn minh và ti n b . ế
1.3 Các y u t nh h ng đn n p s ng văn minh đô thế ưở ế ế
Tr t t văn minh đô th , n p s ng văn hóa ng i đô th t nó không hình ế ườ
thành mà c ng đng ph i góp ph n xây d ng. N u nông thôn x a n c ta có ế ư ướ
“H ng c” đi u ch nh hành vi dân c thì đô th ph i có ý th c “Tr ngươ ướ ư
lu t”, n u không tr t t xã h i s r i lo n. Th c t cho th y, vi c xây d ng ế ế
n p s ng văn minh - văn hóa đô th không ph i là câu chuy n m t s m m tế
chi u, làm theo phong trào hay t p trung đy m nh mang tính chi n d ch. Ngoài ế
vi c nâng cao ý th c c a ng i dân, các quy đnh pháp lý c n th c thi m nh m ườ
h n, nh x ph t n ng hành vi v t k o cao su, hút thu c lá n i công c ng,ơ ư ơ
không đúng quy đnh n c ngoài. T nh ng “vi c nh ” này s d n hình thành ướ
thói quen tr ng nguyên t c, ch p hành các quy đnh pháp lu t, giúp hình thành
chu n m c văn minh ng i đô th . ườ
4
1.4 Quan đi m c a Đng và Nhà n c ướ
1.4.1 Quan đi m c a Đng
Quan đi m c a Đng ta ch rõ ph i g n ch t xây d ng n p s ng m i v i ế
xây d ng con ng i m i. Văn ki n đi h i Đng toàn qu c l n th V, Đng ta ườ
đã ch ra: “Hoàn c nh n c ta đòi h i và cho phép xây d ng s m, xây d ng t ng ướ
b c con ng i m i, không ph i ch đn sau khi phát tri n cao c a n n s nướ ườ ế
xu t l n xã h i ch nghĩa”. “Xây d ng n n văn hóa m i và con ng i m i là ườ
đi u c n và có th th c hi n đc t ng b c, t ng ph n ngay t hôm nay. ượ ướ
Trong ch ng đng tr c m t này, có nh ng đi u ki n khách quan và ch quan ườ ướ
cho phép chúng ta b c đu t o ra m t xã h i đp v l i s ng, v quan h gi aướ
ng i và ng i, m t xã h i trong đó nhân dân lao đng c m th y s ng h nhườ ườ
phúc, tuy m c s ng v t ch t còn ch a cao”. ư
Ngh quy t H i ngh l n th 5, Ban ch p hành Trung ng Đng (khóa ế ươ
VIII) đã xác đnh nhi m v c th xây d ng con ng i Vi t Nam trong giai ườ
đo n cách m ng m i v i nh ng đc tính sau:
- Có tinh th n yêu n c, t c ng dân t c, ph n đu vì đc l p dân t c ướ ườ
và ch nghĩa xã h i, có ý chí v n lên đa đt n c thoát kh i nghèo nàn l c ươ ư ướ
h u, đoàn k t v i nhân dân th gi i trong s nghi p đu tranh vì hòa bình, đc ế ế
l p dân t c, dân ch và ti n b xã h i. ế
- Có ý th c t p th , đoàn k t ph n đu vì l i ích chung. ế
- Có l i s ng lành m nh, n p s ng văn minh, c n ki m, trung th c, nhân ế
nghĩa, tôn tr ng k c ng phép n c, quy c c a c ng đng; có ý th c b o v ươ ướ ướ
và c i thi n môi tr ng sinh thái. ườ
- Lao đng chăm ch v i l ng tâm ngh nghi p, có k thu t sáng t o, ươ
năng xu t cao vi l i ích c a b n thân, gia đình, t p th và xã h i.
- Th ng xuyên h c t p, nâng cao hi u bi t, trình đ chuyên môn, trình ườ ế
đ th m m và th l c.
- “Đt tr ng tâm vào nhi m v xây d ng t t ng, đo đc, l i s ng và ư ưở
đi s ng văn hóa lành m nh trong xã h i, tr c h t trong các t ch c Đng và ướ ế
Nhà n c, trong các đoàn th qu n chúng và trong t ng gia đình... xây d ng n p ướ ế
s ng văn minh trong vi c c i, vi c tang, l h i, đy lùi h t c, các t n n c ướ
b c, ma tuý, m i dâm, b o l c, gây r i tr t t công c ng”.
Đng đã ban hành Ch th 27-CT/TW ngày 12/01/1998 c a B Chính tr v
th c hi n n p s ng văn minh trong vi c c i, vi c tang và l h i. ế ướ
Văn ki n Đi h i Đng toàn qu c l n th XI, Đng đnh h ng chăm lo ướ
phát tri n văn hóa: “C ng c và ti p t c xây d ng môi tr ng văn hóa lành ế ườ
m nh phong phú, đa d ng. Đa phong trào “Toàn dân đoàn k t xây d ng đi ư ế
s ng văn hoáđi vào chi u sâu, thi t th c, hi u qu , xây d ng n p s ng văn hóa ế ế
trong các gia đình, khu dân c , c quan, đn v , doanh nghi p làm cho các giá trư ơ ơ
5