Năng lực lãnh đạo của cán bộ dân tộc thiểu số cấp xã: Yêu cầu và thách thức từ mô hình chính quyền đô thị tại Đà Nẵng

Phát triển năng lực lãnh đạo cho đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số (DTTS) là một nhu cầu thực tiễn cấp bách và nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa quyết định trong toàn bộ công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đặc biệt, tại các vùng miền núi, biên giới, vùng sâu, vùng xa, đội ngũ cán bộ chủ chốt DTTS không chỉ là những nhà quản lý hành chính, mà còn là “cột sống” của hệ thống chính trị cơ sở, yếu tố then chốt bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và chủ quyền quốc gia. Trong bối cảnh mô hình chính quyền đô thị mới tại Đà Nẵng, việc đảm bảo năng lực lãnh đạo hiệu quả cho lực lượng này càng trở nên cấp thiết để thực hiện các chính sách và đảm bảo sự phát triển đồng bộ, bền vững cho toàn thành phố.

Các nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách, cán bộ quản lý công trong lĩnh vực hành chính công, phát triển đô thị và công tác dân tộc, đặc biệt tại Việt Nam.

Nghiên cứu này nhận diện các thách thức cốt lõi đối với năng lực lãnh đạo của cán bộ dân tộc thiểu số cấp xã tại Đà Nẵng trong mô hình chính quyền đô thị mới. Sử dụng phương pháp hỗn hợp, kết hợp khảo sát định lượng với 100 cán bộ và phỏng vấn sâu với các lãnh đạo, quản lý, bài viết đã hệ thống hóa ba nhóm rào cản chính. Thứ nhất là sự hẫng hụt về năng lực nền tảng, thể hiện qua khoảng cách giữa yêu cầu về năng lực được chuẩn hóa và thực tiễn nội tại của cán bộ, đặc biệt trong tư duy lý luận chính trị và khả năng vận dụng chính sách. Thứ hai là sự bất cập về năng lực thực thi, tức là sự mâu thuẫn giữa kỹ năng mềm mong muốn và khả năng giải quyết các vấn đề phát triển kinh tế địa phương. Cuối cùng, nhóm rào cản thứ ba là vòng lặp tiêu cực của môi trường và thể chế, bao gồm sự cô lập về địa lý, công nghệ và chính sách đãi ngộ yếu kém, dẫn đến bất bình đẳng trong phát triển. Bài viết luận giải rằng những thách thức này đòi hỏi các giải pháp đột phá, chiến lược và đồng bộ. Cụ thể, cần đổi mới căn bản công tác phát triển năng lực lãnh đạo thông qua việc xây dựng khung năng lực đặc thù, chuyển đổi phương pháp đào tạo theo hướng "học đi đôi với hành" và tích hợp trí tuệ bản địa. Đồng thời, cần thiết kế các gói chính sách "vượt khung" mang tính đặc thù, bao gồm cơ chế đãi ngộ cạnh tranh, đầu tư vào hạ tầng mềm và áp dụng cơ chế đánh giá linh hoạt. Cuối cùng, cần xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ "tại chỗ" thông qua các chương trình cố vấn, huấn luyện và tăng cường vai trò "vườn ươm" của cấp ủy địa phương. Các giải pháp này nhằm đảm bảo sự phát triển đồng bộ, bền vững cho toàn thành phố, đặc biệt là các cộng đồng dân tộc thiểu số, vượt qua những yếu tố cản trở và thúc đẩy vai trò nòng cốt của họ.