i
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành chương trình thạc sĩ chuyên nghành Quản lý bảo vệ tài
nguyên rừng tại trường Đại học lâm nghiệp, tôi thực hiện đề tài nghiên cứu
“Nghiên cứu hiện trạng chăn nuôi động vật hoang dã trên địa bàn tỉnh Quảng
Ninh và đề xuất các giải pháp phát triển”.
Trong quá trình thực hiện luận văn tôi đã nhận được sự giúp đỡ quý báu của
nhiều tổ chức, cơ quan đơn vị, cá nhân.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới thầy giáo hướng dẫn, TS.Vũ Tiến Thịnh –
người đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn
thiện luận văn.
Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn tới toàn thể các thầy, cô giáo trong bộ môn Động
vật rừng, Khoa Quản lý tài nguyên rừng và môi trường, Trường Đại học Lâm
nghiệp.
Tôi xin cảm ơn cán bộ Chi cục Kiểm lâm Quảng Ninh, các hạt kiểm lâm trên
địa bàn tỉnh và các cơ sở, hộ gia đình nhân nuôi động vật hoang dã trên địa bàn tỉnh
Quảng Ninh đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập số liệu.
Mặc dù bản thân đã cố gắng, nỗ lực, tuy nhiên do trình độ, kinh nghiệm và
thời gian hạn chế nên luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận
được ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các thầy giáo, cô giáo và bạn bè đồng
nghiệp.
Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là
trung thực, chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào và các thông tin trích dẫn
trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày15 tháng 10 năm2014
Tác giả
Đặng Tuấn Hiệp
ii
MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lời cảm ơn ......................................................................................................... i
Mục lục .............................................................................................................. ii
Danh mục chữ viết tắt ....................................................................................... v
Danh mục các bảng .......................................................................................... vi
Danh mục các hình .......................................................................................... vii
ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................................................... 1
Chương 1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ....................................... 3
1.1. Trên thế giới ........................................................................................... 3
1.2. Ở Việt Nam ............................................................................................ 4
1.2.1. Các nghiên cứu về nhân nuôi động vật hoang dã ........................... 4
1.2.2. Hệ thống các văn bản chính sách liên quan đến phát triển động vật
hoang dã .................................................................................................... 6
1.2.3. Tình hình chăn nuôi động vật hoang dã tại Quảng Ninh .............. 12
Chương 2. MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 15
2.1. Mục tiêu nghiên cứu ............................................................................. 15
2.1.1. Mục tiêu chung .............................................................................. 15
2.1.2. Mục tiêu cụ thể .............................................................................. 15
2.2. Đối tượng nghiên cứu .......................................................................... 15
2.3. Phạm vi nghiên cứu .............................................................................. 15
2.3.1. Phạm vi nội dung .......................................................................... 15
2.3.2. Phạm vi thời gian .......................................................................... 16
2.3.3. Phạm vi không gian ....................................................................... 16
2.4. Nội dung nghiên cứu ............................................................................ 16
iii
2.5. Phương pháp nghiên cứu ...................................................................... 16
2.5.1. Kế thừa, thu thập tài liệu ............................................................... 17
2.5.2. Phương pháp điều tra phỏng vấn .................................................. 17
2.5.3. Phương pháp xử lý số liệu ............................................................. 18
Chương 3. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ XÃ HỘI KHU VỰC
NGHIÊN CỨU ................................................................................................ 22
3.1. Điều kiện tự nhiên ................................................................................ 22
3.1.1. Vị trí địa lý .................................................................................... 22
3.1.2. Địa hình, địa mạo .......................................................................... 23
3.1.3. Khí hậu .......................................................................................... 24
3.1.4. Thuỷ văn ........................................................................................ 27
3.1.4. Các nguồn tài nguyên .................................................................... 27
3.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ..................................................................... 33
3.2.1. Dân số, lao động, việc làm và thu nhập ........................................ 33
3.2.2. Thực trạng phát triển đô thị ........................................................... 34
Chương 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ............................ 40
4.1. Một số đặc điểm hoạt động chăn nuôi động vật hoang dã trên địa bàn
tỉnh Quảng Ninh .......................................................................................... 40
4.1.1. Danh sách các loài động vật hoang dã được nhân nuôi trên địa bàn
tỉnh Quảng Ninh ...................................................................................... 40
4.1.2. Cơ cấu hộ nhân nuôi động vật hoang dã ....................................... 43
4.1.3. Phân bố hoạt động nhân nuôi động vật hoang dã ......................... 45
4.1.4. Quy mô nhân nuôi động vật hoang dã của các hộ tỉnh Quảng Ninh
................................................................................................................. 49
4.1.5. Công tác quản lý hoạt động nhân nuôi và buôn bán động vật hoang
dã tại Quảng Ninh ................................................................................... 53
4.2. Thực trạng về kỹ thuật, chính sách chăn nuôi động vật hoang dã ....... 55
iv
4.2.1. Thực trạng về kỹ thuật nhân nuôi ................................................. 55
4.2.2. Nhu cầu và hình thức phổ biến kỹ thuật nhân nuôi ...................... 56
4.2.3. Thực trạng về chính sách nhân nuôi động vật hoang dã ............... 58
4.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động nhân nuôi động vật hoang dã trên
địa bàn tỉnh Quảng Ninh ............................................................................. 59
4.3.1. Vốn đầu tư ..................................................................................... 60
4.3.2. Nguồn giống vật nuôi .................................................................... 60
4.3.3. Kỹ thuật nhân nuôi ........................................................................ 60
4.3.4. Dịch bệnh ...................................................................................... 61
4.3.5. Thị trường tiêu thụ ........................................................................ 61
4.4. Hiệu quả nhân nuôi một số loài động vật hoang dã trên địa bàn tỉnh
Quảng Ninh ................................................................................................. 62
4.4.1. Chi phí cho hoạt động nhân nuôi động vật hoang dã .................... 62
4.4.2. Hiệu quả kinh tế trong nhân nuôi động vật hoang dã ................... 64
4.5. Định hướng và một số giải pháp phát triển hoạt động nhân nuôi động
vật hoang dã trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh ................................................ 65
4.5.1. Một số định hướng ........................................................................ 65
4.5.2. Một số giải pháp phát triển nhân nuôi động vật hoang dã ............ 65
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ......................................................................... 69
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... 71
PHỤ BIỂU
v
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt
Ý nghĩa
CITES
Công ước quốc tế về buôn bán các loài
động vật, thực vật hoang dã nguy cấp
ĐVHD
Động vật hoang dã
IUCN
Liên minh bảo tồn thiên nhiên quốc tế
KL
Kiểm lâm
NĐ-CP
Nghị định của Chính phủ
NN &PTNT
Nông nghiệp và phát triển nông thôn
NXB
Nhà xuất bản
QĐ
Quyết định
TP
Thành phố
TT
Thứ tự
TX
Thị xã