BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP
TRẦN BẢO NGỌC
NGHIÊN CỨU KỸ THUẬT NHÂN NUÔI LOÀI RÙA SA
NHÂN Cuora mouhotii (Gray, 1862) TẠI TRUNG TÂM
BẢO TỒN RÙA VƯỜN QUỐC GIA CÚC PHƯƠNG,
TỈNH NINH BÌNH
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
MÃ NGÀNH: 8850101
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS ĐỒNG THANH HẢI.
Hà Nội, 2020
i
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các kết quả, số
liệu, thông tin nêu trong Luận văn là trung thực, khách quan, các số liệu tham
khảo đều được trích dẫn đầy đủ. Kết quả của luận văn này chưa từng được
bảo vệ trước bất kỳ hội đồng nào để nhận học vị.
Hà Nội, ngày 15 tháng 11 năm 2020
Học viên
Trần Bảo Ngọc
ii
LỜI CẢM ƠN
Sau 2 năm học tập theo chương trình thạc sỹ ngành Quản lý tài nguyên
và môi trường tại trường Đại học Lâm nghiệp, đến nay chương trình học của
tôi đã kết thúc. Để đánh giá kết quả của học viên trước khi ra trường, được sự
đồng ý của trường Đại học Lâm nghiệp và khoa Sau đại học tôi đã tiến hành
nghiên cứu luận văn tốt nghiệp: “Nghiên cứu kỹ thuật nhân nuôi loài Rùa
sa nhân Cuora mouhotii (Gray, 1862) tại Trung tâm bảo tồn Rùa Vườn
Quốc gia Cúc Phương, tỉnh Ninh Bình”.
Trong quá trình thực hiện luận văn tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp
đỡ của các thầy cô giáo trong Khoa sau đại học, bạn bè đồng nghiệp, lãnh
đạo, cán bộ Vườn quốc gia Cúc Phương, đặc biệt là sự hướng dẫn tận tình của
thầy giáo PGS.TS Đồng Thanh Hải.
Nhân đây, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới toàn thể thầy cô giáo
trong Khoa Sau đại học, lãnh đạo, cán bộ Vườn quốc gia Cúc Phương đặc biệt
là ông Đỗ Thanh Hào - Quản lý Trung tâm bảo tồn Rùa Cúc Phương cùng bạn
bè đồng nghiệp và thầy giáo PGS.TS Đồng Thanh Hải là người đã trực tiếp
hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này.
Mặc dù đã có sự cố gắng và nỗ lực cao của bản thân, song do thời gian
nghiên cứu ngắn nên luận văn không tránh khỏi thiếu sót. Để những kết quả
của luận văn được hoàn thiện hơn tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng
góp, bổ sung của các thầy cô giáo và bạn bè.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 15 tháng 11 năm 2020
Học viên
Trần Bảo Ngọc
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN .................................................................................................. ii
MỤC LỤC ....................................................................................................... iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT .......................................................................... v
DANH MỤC CÁC BẢNG ............................................................................. vi
DANH MỤC CÁC HÌNH ............................................................................. vii
ĐẶT VẤN ĐỀ .................................................................................................. 1
Chương 1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU .................................... 3
1.1. Sơ lược về loài Rùa sa nhân Cuora mouhotii (Gray, 1862) ................... 3
1.1.1. Đặc điểm nhận biết Rùa sa nhân Cuora mouhotii (Gray, 1862) ..... 3
1.1.2. Đặc điểm sinh học, sinh thái ............................................................ 5
1.1.3. Phân bố ............................................................................................. 5
1.1.4. Tình trạng ......................................................................................... 6
1.2. Tình hình nhân nuôi động vật hoang dã ................................................. 6
1.3. Tình hình nhân nuôi Rùa......................................................................... 7
1.4. Các văn bản quy định nhân nuôi động vật hoang dã .............................. 8
1.5. Hoạt động nhân nuôi Rùa tại Trung tâm bảo tồn Rùa Cúc Phương ....... 8
Chương 2. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN - KINH TẾ - XÃ HỘI ..................... 11
2.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên ................................................................. 11
2.1.1. Đặc điểm khu hệ động, thực vật. .................................................... 16
2.2. Đặc điểm kinh tế và xã hội ................................................................... 17
2.2.1. Dân tộc, dân số và lao động ........................................................... 17
2.2.2. Đặc điểm sản xuất kinh tế............................................................... 18
2.3. Đánh giá những thuận lợi và khó khăn trong công tác bảo tồn tại vườn
quốc gia ........................................................................................................ 20
2.3.1. Những thuận lợi .............................................................................. 20
2.3.2. Những khó khăn .............................................................................. 20
iv
Chương 3. MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU ............................................................................................... 22
3.1. Mục tiêu ................................................................................................ 22
3.2. Đối tượng nghiên cứu ........................................................................... 22
3.3. Địa điểm và thời gian tiến hành ............................................................ 22
3.4. Phạm vi nghiên cứu .............................................................................. 22
3.5. Nội dung nghiên cứu ............................................................................. 22
3.6. Phương pháp nghiên cứu ...................................................................... 23
3.6.1. Phương pháp kế thừa tài liệu ......................................................... 23
3.6.2. Phương pháp bố trí thí nghiệm ....................................................... 24
3.6.3. Phương pháp thu thập số liệu ......................................................... 25
Chương 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ........................................................ 29
4.1. Phân loại và kiểm dịch rùa sau khi cứu hộ ........................................... 29
4.2. Kỹ thuật nhân nuôi Rùa sa nhân ........................................................... 29
4.2.1. Kỹ thuật xây dựng chuồng nuôi của Rùa sa nhân .......................... 29
4.2.2. Thức ăn của Rùa sa nhân ............................................................... 40
4.2.3. Nghiên cứu khả năng sinh sản của loài Rùa sa nhân .................... 51
4.2.4. Các bệnh thường gặp ở Rùa sa nhân và cách chữa trị .................. 55
4.3. Đề xuất hướng dẫn kỹ thuật nhân nuôi loài Rùa sa nhân ..................... 59
4.3.1. Chuồng nuôi Rùa sa nhân .............................................................. 59
4.3.2. Thành phần thức ăn và khẩu phần ăn của Rùa sa nhân ................ 59
4.3.3. Kỹ thuật ấp trứng ............................................................................ 60
4.3.4. Kỹ thuật chữa trị một số loại bệnh thường gặp .............................. 60
KẾT LUẬN - TỒN TẠI - KIẾN NGHỊ ....................................................... 61
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 63
PHỤ LỤC ...........................................................................................................