www.tapchiyhcd.vn
128
฀ CHUYÊN ĐỀ LAO ฀
RESEARCH ON THE SKIN SENSITIVITY OF A SPRAY
SOLUTION SUPPORTING THE TREATMENT OF SINUSITIS
ON THE HEALTHY SKIN OF EXPERIMENTAL ANIMALS
NguyenVanTuan*,NguyenThiThuHuyen,DoThiDung,
MaiCongHung,NguyenVanMau,DuongAnhTuyet,PhamVanMung,NguyenNgocLinh
Hai Duong Central College of Pharmacy - 324 Nguyen Luong Bang, Le Thanh Nghi Ward, Hai Phong, Vietnam
Received:12/09/2025
Revised:02/10/2025;Accepted:09/10/2025
ABSTRACT
Objective: To evaluate the skin sensitization potential of a nasal spray solution for
adjunctivetreatmentofrhinosinusitis,aimingtodeterminethedegreeofdermalreaction
uponprolongedproductexposure.
Methods: The study was conducted in accordance with the OECD Guideline for the
TestingofChemicalsNo.406-SkinSensitization(17July1992).Skinsensitizationwas
assessedin 210 guinea pigs by applying gauze pads impregnated with 1.5 g/kg of the
nasalspraysolutiontointactdorsalskin.Eachapplicationwasmaintainedfor6hours,
afterwhichthegauzewasremovedandtheareawascleansed.Sensitizationindiceswere
evaluatedat24hoursand48hourspost-removal.
Results: Thesensitizationindexwas0accordingtotheGHS2021classification,withno
evidenceoferythemaoredemaonintactguineapigskin.
Conclusion: Thenasalspraysolutionforadjunctivetreatmentofrhinosinusitisdidnot
induceskinsensitizationintheexperimentalguineapigmodel.
Keywords: Nasalspraysolution,rhinosinusitis,guineapig,skinsensitization.
*Correspondingauthor
Email:nguyentuan0186@gmail.com Phone:(+84)981870259 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3464
Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 128-133
129
NGHIÊN CỨU TÍNH NHẠY CẢM DA CỦA DUNG DỊCH XỊT HỖ TRỢ
ĐIỀU TRỊ VIÊM MŨI XOANG TRÊN DA LÀNH CỦA ĐỘNG VẬT THỰC NGHIỆM
NguyễnVănTuấn*,NguyễnThịThuHuyền,ĐỗThịDung,
MaiCôngHưng,NguyễnVănMẫu,DươngÁnhTuyết,PhạmVănMừng,NguyễnNgọcLinh
Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương - 324 Nguyễn Lương Bằng, P. Lê Thanh Nghị, Tp. Hải Phòng, Việt Nam
Ngàynhận:12/09/2025
Ngàysửa:02/10/2025;Ngàyđăng:09/10/2025
ABSTRACT
Mục tiêu: Đánhgiátínhnhạycảmdacủadungdịchxịthỗtrợđiềutrịviêmmũixoangnhằm
xácđịnhmứcđộphảnứngcủadakhichotiếpxúcsảnphẩmtrongmộtthờigiandài.
Phương pháp nghiên cứu: TheohướngdẫncủaOECDvềthửnghiệmhóachất406-Nhạy
cảmda(17/7/1992);đánhgiátínhnhạycảmdatiếnhànhđốivới210chuộtlang,đắpgạc
tẩm1,5g/kgchuột/lầnthửdungdịchxịthỗtrợđiềutrịviêmmũixoanglênvùngdalành
củachuộtlang;sau6giờbócbỏgạc,làmsạch.Đánhgiáchỉsốnhạycảmsau24giờ,48
giờbócbỏgạc.
Kết quả: Chỉsốnhạycảmbằng0theoGHS2021(khôngxuấthiệnbanđỏvàkhôngphùnề
ởdalànhchuộtlang).
Kết luận: Dungdịchxịthỗtrợđiềutrịviêmmũixoangkhônggâynhạycảmdatrênchuột
langthínghiệm.
Từ khóa: Dungdịchxịtmũi,viêmxoang,chuộtlang,dịứngda.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Viêm mũi xoang là bệnh lý viêm nhiễm đường hô
hấptrênphổbiến,vớitỷlệmắckhoảng10-15%dân
sốtoàncầu,trongđócó5-12%ngườitrưởngthành
bịảnhhưởngbởiviêmmũixoangmạntính[1].Tại
ViệtNam,cácnghiêncứugầnđâycũngchothấyxu
hướnggiatăngtỷlệmắcviêmmũixoang,đặcbiệtở
khuvựcđôthịdomôitrườngônhiễm,khíhậuẩmvà
tìnhtrạngdịứngngàycàngphổbiến[2].Bệnhkhông
chỉ gây triệu chứng khó chịu, làm suy giảm chất
lượngcuộcsốngmàcòncóthểdẫnđếnbiếnchứng
nguyhiểmnếukhôngđượcđiềutrịđúngcách[3].
Điềutrịviêmmũixoanghiệnnaychủyếudựavào
thuốckhángsinh,corticosteroidvàthuốccomạch.
Tuynhiên,việcsửdụngkéodàithườngtiềmẩnnguy
cơ kháng thuốc hoặc tác dụng phụ toàn thân [4].
Dođó,xuhướngpháttriểncácchếphẩmhỗtrợcó
nguồngốcdượcliệungàycàngđượcchútrọng.Đặc
biệt, các chế phẩm dạng dung dịch xịt mũi được
đánh giá cao nhờ khả năng phân bố trựctiếp lên
niêmmạcmũi,giúptănghiệuquảvàhạnchếtác
độngtoànthân[5].
Tính an toàn là tiêu chí quan trọng cần được xác
minhtrướckhilưuhành.Mộttrongnhữngnguycơ
thườnggặpởchếphẩmdùngngoàilàkhảnănggây
nhạycảmhoặckíchứngda.Vìvậy,nghiêncứuđộc
tínhtrênda làbướccần thiếttronggiaiđoạn tiền
lâmsàng,gópphầnbảođảmtínhantoànvàlàcơ
sởpháplýchoquátrìnhpháttriểnsảnphẩm[6-7].
Xuấtpháttừyêucầunày,nghiêncứuđượctiếnhành
nhằmđánhgiátínhnhạycảmdacủadungdịchxịthỗ
trợđiềutrịviêmmũixoangtrêndalànhcủađộngvật
thựcnghiệm,cungcấpbằngchứngkhoahọcvềđộ
antoàn,đồngthờihỗtrợchoviệchoànthiệnhồsơ
nghiêncứuvàứngdụngchếphẩmtrongthựctiễn.
2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Nguyên vật liệu và đối tượng nghiên cứu
-Nguyênvậtliệu:dungdịchxịthỗtrợđiềutrịviêm
mũixoang(sảnphẩmnghiêncứucủađềtàicấptỉnh
củaTrườngCaođẳngDượcTrungươngHảiDương.
Quycáchđónggói:lọxịtnhựa20ml).
-Độngvậtnghiêncứu:thửnghiệmtrênchuộtlang
trắng.210conchuộtlangtrắngcảhaigiống,khỏe
mạnh,concáikhôngcóchửahoặcđangchocon
N.V. Tuan et al. / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 128-133
*Tácgiảliênhệ
Email:nguyentuan0186@gmail.com Điện thoại:(+84)981870259 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3464
www.tapchiyhcd.vn
130
bú;trọnglượng280-320g/con,trọnglượngcủamỗi
chuộtkhôngnằmngoàikhoảng±20%trọnglượng
trungbình.Chuộtđượcnuôitrongđiềukiệnthíng-
hiệmítnhất5ngàytrướckhithử.Hàngngàytheodõi
ghichépdiễnbiếnkếtquảthínghiệm.
-Thứcăntổnghợpchođộngvậtthínghiệmđạttiêu
chuẩn.
-Máymóc,thiếtbị,dụngcụ:cânphântích10-4A&D,
GR200;cânkĩthuật10-2A&D,EK410i;cácdụngcụ
khác(tôngđơđiện,kéo,panh,thước,gạcytế,băng
dínhytế,bútđánhdấu).
2.2. Phương pháp nghiên cứu [6]
2.2.1. Chuẩn bị
-Mẫuthử:dùngnguyênmẫu.
-Mẫuchứngdương:2,4-dinitrochlorobenzenđược
phađếnnồngđộthíchhợp.
-24giờtrướckhitiếnhànhthửnghiệm,cạosạch
lôngởmộtbênsườncủachuột.
2.2.2. Thiết kế nghiên cứu
* Thử nghiệm sơ bộ:
-Sốlượng:30chuộtlang.
-Dùngmẫu:
+Mẫuchứngdương:6conchuột.
+Mẫuchứngâm:6conchuột.
+ Mẫu thử: dùng nguyên mẫu với số ợng 6 con
chuột/côngthức.
-Liềulượngthửnghiệm:khởiđầu1g/kgchuột.
-Thờigianđắp:6giờ.Sau6giờ,gỡbỏbăngdínhvà
gạc,làmsạchmẫuthử bằngnước.Thaotácthực
hiệnnhẹnhàngđểtránhgâykíchứngtrêndachuột.
* Thử nghiệm chính thức:
-Sốnhómthửnghiệm:3nhóm.
+Nhómthử:gồm40conchuộtlangtrắng.Chấttiếp
xúctronggiaiđoạngâynhạycảmlàmẫuthửkhông
phaloãng(dùngnguyênmẫu).Chấtthửlàmẫuthử
không pha loãng lượng mẫu được xác định ở thử
nghiệmbanđầu.
+Nhómchứngâm:gồm30con.Chấttiếpxúctrong
giaiđoạngâynhạycảmlànướccất.
+Nhómchứngdương:gồm30con.Chấttiếp xúc
tronggiaiđoạngâynhạycảmlà2,4-dinitrochloro-
benzenđượcphađếnnồngđộthíchhợpđãxácđịnh
ởthửnghiệmbanđầu.
-Thờiđiểmtiếpxúc:
+Gâynhạycảmngày0,ngày7vàngày14.
+Thờigiantiếpxúc:6giờ.
2.2.3.Theodõi,đánhgiá
-Quansátvàghiđiểmphảnứngtrênchỗdađặtmẫu
thửsovớidakhôngđặtmẫuthửởcácthờiđiểm24
giờvà48giờsaukhilàmsạchmẫuthử.
- Điểm phản ứng trên mỗi chuột được tính bằng
điểmtrungbìnhtạicácthờiđiểm24giờvà48giờ
củahaichỉtiêubanđỏvàphùnề.
2.2.4. Phương pháp xử lý số liệu
Đốichiếuđiểmphảnứngvớicácmứcđộquyđịnh
củaGHS2021đểxácđịnhkhảnănggâynhạycảm
trêndachuộtlangcủamẫuthử.
Bảng 1. Mức độ phản ứng ở da và điểm đánh giá
Phản ứng Điểm
Sựtạo
vảyvà
banđỏ
Khôngbanđỏ 0
Banđỏrấtnhẹ
(vừađủnhậnthấy) 1
Banđỏnhậnthấyrõ 2
Banđỏvừaphảiđếnnặng 3
Banđỏnghiêmtrọng(đỏtấy)
đếntạothànhvảyđểngăn
ngừasựtiếntriểncủabanđỏ
4
Gâyphù
nề Khôngphùnề 0
Phùnềrấtnhẹ
(vừađủnhậnthấy) 1
Phùnềnhậnthấyrõ
(viềnphùnềphồnglênrõ) 2
Phùnềvừaphải(daphồng
lênkhoảng1mm) 3
Phùnềnghiêmtrọng(da
phồnglêntrên1mmvàcó
lanrộngravùngxungquanh)
4
Tổngsốđiểm
nhạycảmtốiđacóthể 8
3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1. Thử nghiệm ban đầu
Kết quả nghiên cứu tính nhạy cảm da trong thí
nghiệmbanđầutrênchuộtlangthínghiệmthểhiện
ởbảng2.
N.V. Tuan et al. / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 128-133
131
Bảng 2. Kết quả thử nghiệm ban đầu xác định tính nhạy cảm da trên chuột lang
Phản ứng T1 T2
ÂDC1 C2 C3 Â DC1 C2 C3
N3 3 3 3 3 3 3 3 3 3
Banđỏ 0 20 0 0 0 30 0 0
Phùnề 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Ghi chú: Â: nhóm chứng âm; D: nhóm chứng dương; C1: sử dụng dung dịch xịt hỗ trợ điều trị viêm xoang
công thức 1; C2: sử dụng dung dịch xịt hỗ trợ điều trị viêm xoang công thức 2; C3: sử dụng dung dịch xịt hỗ
trợ điều trị viêm xoang công thức 3; T1: thử ở nồng độ 1,0 g/kg chuột/lần thử, mẫu chứng dương sử dụng
nồng độ 1%; T2: thử ở nồng độ 2,0 g/kg chuột/lần thử, mẫu chứng dương sử dụng nồng độ 2%.
Sauthửnghiệmbanđầu,xácđịnhnồngđộthửcủamẫuthửlà1,5g/kgchuột/lầnthửvànồngđộmẫu
chứngdươngsửdụnglànồngđộ2%.
3.2. Thử nghiệm chính thức
Bảng 3. Kết quả thử nghiệm chính thức xác định tính nhạy cảm da trên chuột lang
Phản ứng Ngày 0 Ngày 7 Ngày 14
ÂDC1 C2 C3 Â DC1 C2 C3 Â DC1 C2 C3
N 30 30 40 40 40 30 30 40 40 40 30 30 40 40 40
Banđỏ 0 28 0 0 0 0 26 0 0 0 0 30 0 0 0
Phùnề 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Ghi chú: Â: nhóm chứng âm; D: nhóm chứng dương; C1: sử dụng dung dịch xịt hỗ trợ điều trị viêm xoang
công thức 1; C2: sử dụng dung dịch xịt hỗ trợ điều trị viêm xoang công thức 2; C3: sử dụng dung dịch xịt hỗ
trợ điều trị viêm xoang công thức 3.
-Tạithờiđiểmngàyđầutiêngâynhạycảm:saukhi
dùngdungdịchxịthỗtrợđiềutrịviêmxoang,chúng
tôiquansátthấykhisửdụngcả3côngthứckhông
gâynhạycảmtrêndachuộtlang(trungbìnhbanđỏ
0điểm,trungbìnhphùnề0điểmtheoGHS2021).
Tiếptụcquansáttạithờiđiểm24giờ,48giờsaukhi
làm sạch, quan t cũng không gây nhạy cảm da
trungbìnhbanđỏlà0điểm,trungbìnhphùnềlà0
điểmtheoGHS2021).Ởphầndadùnglàmchứng
âmsửdụngnướccấtcùngthờiđiểmcũngkhôngghi
nhậnhiệntượngbanđỏ,phùnề.Riêngphầnnhóm
chứngdươngsửdụngchấtgâykíchứngnênquan
sátthấyhiệntượngbanđỏnhiềuởdưới20conthử
nghiệm/nhóm,nhưngkhôngthấyxuấthiệnphùnề.
-Tạithờiđiểmgâynhạycảmởngàythứ7:daởphần
sửdụngdungdịchxịthỗtrợđiềutrịviêmxoangtấtcả
cácchuộtvàởlôchứngâm(sửdụngnướccất)đều
khôngcóbiểuhiệnnhạycảmnào(trungbìnhban
đỏ0điểm,trungbìnhphùnề0điểmtheoGHS021),
lôchứngdươngquansátthấyhiệntượngbanđỏở
dưới20con/nhómthửnghiệmvàtrongđókhôngcó
conchuộtnàocóphùnề.Tiếptụcquansáttạithời
điểm24giờ,48giờsaukhilàmsạchmẫuthử,quan
sátcũngkhôngcóhiệntượngnhạycảmởda(trung
bìnhbanđỏlà0điểm,trungbìnhphùnềlà0điểm
theoGHS2021).
-Tạithờiđiểmgâynhạycảmởngàythứ14,quansát
daởphầnsửdụngdungdịchxịthỗtrợđiềutrịviêm
xoangtấtcảcácchuộtvàởlôchứngâm(sửdụng
nướccất)đềukhôngcóbiểuhiệnnhạycảmdanào
trungbìnhbanđỏlà0điểm,trungbìnhphùnềlà0
điểmtheoGHS2021),lôchứngdươngquansátthấy
hiệntượngcả30conđềuxuấthiệnhiệntươngban
đỏnhưngkhôngcóphùnề.Tiếptụcquansáttạithời
điểm24giờ,48giờsaukhilàmsạch,quansátcũng
khôngkíchứng(trungbìnhbanđỏ0điểm,trungbình
phùnề0điểmtheoGHS2021).
-Sau28 ngàythửsảnphẩm, tấtcảda chuột đều
khôngcóhiệntượnggâynhạycảmởlôthử3công
thức.
Kếtquảnghiêncứuchothấychếphẩmdungdịchxịt
hỗtrợđiềutrịviêmxoangkhônggâynhạycảmdaở
tấtcảcácthờiđiểmnghiêncứu.
4. BÀN LUẬN
Kếtquảnghiêncứuchothấydungdịchxịthỗtrợđiều
trịviêmmũixoangkhônggâyphảnứngnhạycảm
trêndalànhcủađộngvậtthựcnghiệmtrongtoàn
bộthờigiantheodõi.Đâylàmộtminhchứngquan
N.V. Tuan et al. / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 128-133
www.tapchiyhcd.vn
132
trọngchothấychếphẩmcóđộantoàncao,đápứng
yêucầucơbảnvềđánhgiáđộctínhngoàidatheo
hướngdẫncủaOECD[6].Việckhôngxuấthiệncác
dấuhiệubấtthườngnhưbanđỏ,phùnềhaythayđổi
hànhviănuống,vậnđộngcàngcủngcốthêmbằng
chứngvềtínhdungnạptốtcủachếphẩm.
So sánh với các nghiên cứu trước đây, nhiều chế
phẩm xịt mũi có nguồn gốc dược liệu đã được
chứngminhlàantoànvàítgâytácdụngphụtrên
niêmmạcvàda.NguyễnThịThuHằngvàcộngsự
khithửnghiệmchếphẩmxịtxoangdạngdungdịch
xịtmũiđượcbàochếtạiCôngtyTNHHPharco,sản
phẩmđạttiêu chuẩncơsởcũngghinhậntính an
toàncao,cảithiệncáctriệuchứngchínhcủaviêm
mũixoang[8].Kếtquảcủachúngtôiphùhợpvớixu
hướngnày,gópphầnkhẳngđịnhtiềmnăngứngdụng
cácsảnphẩmthảodượctrongđiềutrịhỗtrợviêm
mũixoang.
Một điểm đáng chú ý là dung dịch xịt nghiên cứu
hướngtớisửdụnglâudàiđểhỗtrợkiểmsoáttriệu
chứng.Dođó,tínhantoànvềnhạycảmdalàyếutố
tiênquyết,cácphảnứngnhạycảmdathườngcóthể
dựbáokhảnănggâykíchứngtrênniêmmạc,đặc
biệtlàniêmmạcmũivốnrấtnhạycảm[6].Vìvậy,kết
quảâmtínhtrongthửnghiệmnhạycảmdalàcơsở
quantrọngchophéptiếptụctriểnkhaicácnghiên
cứulâmsàngtrênngười.
Ngoàira,kếtquảnghiêncứucòngópphầnlàmrõ
tínhưuviệtcủachếphẩmxịtsovớicácdạngbào
chếkhác.Cácdạnguốnghoặcdạngnhỏthườngcó
nguycơgâytácdụngphụtoànthânhoặclàmtăng
gánhnặngchuyểnhóachogan,thận[4].Trongkhi
đó,dạngxịttạichỗkhôngchỉchohiệuquảnhanh
hơnmàcònhạnchếrủirotoànthân,đảmbảođộ
antoàntạichỗ.
Tuynhiên,nghiêncứucũngcònmộtsốhạnchế.Thứ
nhất,thửnghiệmmớidừnglạiởđánhgiánhạycảm
datrênđộngvật,chưacódữliệutrựctiếptrênngười.
Thứhai,nghiêncứuchưaphântíchcơchếphântử
liênquanđếnphảnứngmiễndịchhoặcviêmdatiếp
xúc,vốncóthểcungcấpthôngtinsâuhơnvềđộan
toàncủachếphẩm[7].Dođó,cácnghiêncứutiếp
theocầnđượcmởrộngtrênmôhìnhlâmsàng,đồng
thờikếthợpđánhgiátácđộngdàihạnvàcácchỉsố
miễndịchđểcókếtluậntoàndiệnhơn.
Tómlại,kếtquảnghiêncứuchothấydungdịchxịthỗ
trợđiềutrịviêmmũixoangcóđộantoàn,khônggây
nhạycảmdatrênđộngvậtthựcnghiệm.Điềunày
tạonềntảngquantrọngchocácbướcnghiêncứu
tiếptheo,đồngthờigópphầnkhẳngđịnhtiềmnăng
pháttriểnchếphẩmthảodượctrongđiềutrịhỗtrợ
cácbệnhlýviêmmũixoang.
5. KẾT LUẬN
Nghiên cứu đã tiến hành đánh giá tính nhạy cảm
dacủadungdịchxịthỗtrợđiềutrịviêmmũixoang
trêndalànhcủađộngvậtthựcnghiệm.Kếtquảcho
thấychếphẩmkhônggâyphảnứngnhạycảmtrong
suốtquátrìnhtheodõi,đồngthờikhôngghinhậnbất
kỳdấuhiệubấtlợinàovềhànhvi,sinhlýcủađộng
vật.Điềunàychứngtỏdungdịchxịtcóđộantoàn
caokhisửdụngngoàida,đápứngyêucầucủathử
nghiệmtiềnlâmsàngtheohướngdẫncủaOECD.
Kếtquảnàygópphầnbổsungbằngchứngkhoahọc
choviệcpháttriểncácchếphẩmxịtcónguồngốc
dượcliệutrongđiềutrịhỗtrợviêmmũixoang,đặc
biệtởnhữngbệnhnhâncầnsửdụnglâudài.Đồng
thời,nghiêncứucũngkhẳngđịnhtínhưuviệtcủa
dạngbàochếxịttạichỗ,vừanângcaohiệuquảtác
độngtrựctiếplênniêmmạc,vừahạnchếnguycơ
tácdụngphụtoànthân.
Tuy nhiên, để có đánhgiá toàndiện, cầntiếp tục
triểnkhaicácnghiêncứutrênlâmsàngvớisốlượng
bệnhnhânlớn,đồngthờikếthợpphântíchtácđộng
dàihạnvàcácchỉsốmiễndịch.Nhữngkếtquảnày
sẽlàcơsởvữngchắcchoviệchoànthiệnhồsơđăng
,lưuhànhvàứngdụngsảnphẩmtrongthựctiễn
điềutrịviêmmũixoang.
LỜI CẢM ƠN
NhómtácgiảchânthànhcảmơnSởKhoahọcvà
CôngnghệthànhphốHảiPhòngđãquantâm,hỗ
trợvàtạođiềukiệnthuậnlợivềthủtục,nguồnlực
đểtriểnkhaiđềtài.
ChúngtôicũngxincảmơnBanGiámhiệuTrường
CaođẳngDượcTrungươngHảiDươngđãtạođiều
kiệnvềcơsởvậtchất,phòngthínghiệm,cũngnhư
khuyếnkhích,độngviêntrongsuốtquátrìnhnghiên
cứu.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Fokkens W.J et al. European Position Paper
onRhinosinusitisandNasalPolyps2020.Rhi-
nology,2020,58(S29):1-464.
[2] HoangThiLam,NguyenVanTuongetal.Al-
lergicrhinitisinnorthernvietnam:increased
riskofurbanlivingaccordingtoalargepopu-
lationsurvey.ClinicalandTranslationalAller-
gy,2011,1:7.
[3] RosenfeldR.Metal.Clinicalpracticeguide-
line (update): adult sinusitis. Otolaryngol
HeadNeckSurg,2015,152(2S),S1-S39.
[4] ClausBachert,PeterWHellingsetal.Dupi-
lumabimproveshealth-relatedqualityoflife
in patients with chronic rhinosinusitis with
nasal polyposis. Allergy, 2020, 75 (1): 148-
N.V. Tuan et al. / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 128-133