92
NGHIÊN CỨU YÊU CẦU TRÌNH ĐỘ, NĂNG LỰC
NHÂN SỰ BÁN LẺ DỊCH V VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI
CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO NGÀNH QUẢN TRỊ BÁN HÀNG,
ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH – MARKETING
ThS. Lưu Thanh Thủy
Đặt vấn đề
Đào tạo nhân lực để đáp ng nhu cu hội, đào tạo để ngưi hc th
làm vic ngay khi tt nghiệp, đó s mnh ca mt t chức đào tạo nhân lc.
Khoa Qun tr kinh doanh, trường ĐH Tài chính – Marketing t hào là mt trong
những nơi đầu tiên đào tạo chuyên ngành Qun tr bán hàng mt cách chính
thng, c v kiến thc hc thut ln k năng chuyên môn từ m 2010. Tuy
nhiên, chưa những đợt tái đánh giá tổng th s phù hp của chương trình với
thc tế nhu cu nhân lc ngành y trong xã hi. Ngành dch v được coi mt
trong nhng trong tr ct phát trin kinh tế, đặc bit có ý nghĩa đối vói các khu
vc thành th. Trong gii hn thi gianvà kh năng nghiên cứu, bài viết th hin
kết qu nghiên cu yêu cầu trình độ, k năng nhân sự bán l dch v mt s
ngành mi liên h đến nội dung chương trình đào to chuyên ngành Qun tr
bán hàng,qua đó thấy đưc những điểm cn phi ci thiện để hoàn thiện hơn na
ni dung đào to, tha mãn nhu cu xã hi v nhân lc ngành bán l dch v.
Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cu s dụng phương pháp tổng hp, h thng các thông tin tuyn
dng nhân s bán l dch v các ngành: ngân hàng, bo him, giáo dc, bất động
sn, y tế, làm đẹp, marketing và công ngh thông tin.
Phương pháp so sánh được s dng nhm rút trích các yêu cầu tương đồng
khác bit gia các ngành y. Kết qu này đưc so nh tiếp theo vi ni
dung chương trình đào tạo chuyên ngành Qun tr bán hàng hiện nay đ nhìn
nhn khách quan nhng nội dung đủ thiếu của chương trình, s cho
nhng gii pháp, kiến ngh được đưa ra.
Kết qu nghiên cu và tho lun
Nghiên cu s dng 60 thông tin tuyn dng nhân viên kinh doanh 11
ngành ngh khác nhau, s ng c th theo bng sau:
93
Bng 1. S ng mu nghiên cu phân chia theo ngành
Ngun: Tng hp t d liu nghiên cu
Lĩnh vc ngân hàng, bt đng sn và công ngh thông tin chiếm 3 v trí hàng
đầu vi s ng các thông tin tuyn dụng được thu thập tương ng 22, 10
10 cho mi ngành nghề. Điu y phn ánh khá sát thc vi thc trng các
ngành ngh dch v đang dẫn đầu th trưng hin nay, c th khu vc thành
th.
Trong nghiên cu này, các yêu cu v trình độ chuyên môn, k năng chuyên
môn (ngoi ng, tin hc), k năng mềm phm cht nhân các biến được
quan sát và tng hp.
Bng 2. Yêu cu v trình đ chuyên môn, ngoi ng, tin hc,
k năng mềm ca nhân s bán l dch v
Nhóm
Ngành
Tên CV
TĐCM
Tin
hc
Ngoi
ng
K năng mềm
Phm cht
cá nhân
1
Ngân
hàng
CVPTKD,
CV QHKH
ĐH
chuyên
ngành
TC-NH,
QTKD,
MKT,…
A-B
TOEIC
550 -
650;
IELTS
5.5;
B-C;
Ngoi
ng
khác
theo
yêu cu
Giao tiếp, bán hàng,
phát trin KH &
CSKH, thương
ng & thuyết phc,
phân tích s liu báo
cáo tài chính, thu
thp & phân tích
thông tin, lp KH
kinh doanh & KH
làm vic, gii quyết
vấn đề, duy logic,
làm việc độc lp &
Tinh thn cu
tiến, trách
nhiệm, năng
động, sáng to,
nhanh nhn,
hot bát, ch
động, lch s;
cn thận, chăm
ch, chịu được
áp lc công
vic
94
nhóm
2
BĐS
NVKD
BĐS
Trung
cp tr
lên,
chng
ch kinh
doanh
BĐS
THVP
Anh
văn
giao
tiếp
Giao tiếp, đàm phán,
làm vic nhóm &
độc lp, nghe gi ĐT
tốt, vấn, cht HĐ,
gii quyết vn đề
kiên trì, tinh
thn trách
nhim, hoài
bão, t tin,
nhit huyết,
nhanh nhn,
trung thc, cu
tiến, thanh lch,
lưu loát, yêu
thích & t
cht kinh doanh
3
CNTT
NVKD PM
CĐ, ĐH
THVP
Anh
văn B
Giao tiếp, thuyết
phc, hiu biết công
ngh
chu áp lc cao,
trách nhim
4
QC,TT
NVKD,
NVKTDV
CĐ, ĐH
THVP
Anh
văn
giao
tiếp, B
Giao tiếp, CSKH,
QHKH, đàm phán,
thuyết phc, m
việc độc lp, viết tt
tinh thn trách
nhiệm, năng
động, nhy bén,
đam kinh
doanh, sáng to,
có óc m thut
5
Giáo dc
NVTV
CĐ, ĐH
THVP
Anh
văn
giao
tiếp
Làm vic nhóm &
độc lp, giao tiếp tt,
lp & trin khai kế
hoch, qun thi
gian, trình y, lãnh
đạo đội nhóm, bán
hàng, thuyết phc
ưa nhìn, nhanh
nhn, hot bát,
nhit nh, trách
nhim cao, yêu
thích tr em,
thích KD, nhit
tình, tinh thn
cu tiến, hòa
đồng, nghiêm
túc
6
Làm đẹp
NV sales
Trung
cp tr
lên
THVP
Giao tiếp & đàm
phán, PR, trin khai
hoạt động, CSKH,
thuyết phc
nhanh nh, ng
biến linh hot,
nhit tình, cn
thn, t m, chi
tiết, năng động,
chu áp lc cao,
cu tiến, ngoi
hình khá
7
Dch v
kinh
doanh
NV sales
DVKT
CĐ, ĐH
chuyên
ngành
THVP
IELST
5.5
Giao tiếp, bán hàng,
làm vic nhóm, qun
lý thi gian
chu áp lc cao,
cn thn, trung
thực, định
95
KD
ng ngh rõ
ràng
8
TMĐT
NVBH
online
CĐ, ĐH
THVP
Anh
văn
giao
tiếp
Giao tiếp tt
năng động,
sáng to, chu
áp lc cao
9
Logistic
NDKD
CĐ, ĐH
THVP
TOEIC
550 -
650;
IELTS
5.5; B-
C
Giao tiếp, duy,
làm việc độc lp,
CSKH, QHKH, hiu
biết th trường
chu áp lc cao,
nhiệt tình, năng
động, trách
nhim, làm vic
lâu dài
10
NH, KS
Qun lý
nhà hàng
CĐ, ĐH
THVP
Anh
văn +
Ngoi
ng
khác
Làm vic nhóm &
độc lp, giao tiếp tt,
lp & trin khai kế
hoch, qun thi
gian, trình y, lãnh
đạo đội nhóm,
chu áp lc cao,
tinh thn trách
nhim, hp tác,
nhit nh, trách
nhim, nhanh
nhn, vui v,
hot bát, cu
tiến
11
Du lch
NV sales
tour
CĐ, ĐH
THVP
Anh
văn
giao
tiếp
Giao tiếp, thương
ng, thuyết phc
trách nhim,
nhit tình, chu
áp lc cao
Ngun: Tng hp t d liu nghiên cu
T yêu cu xã hi
Bng 2 cho thấy, trình độ chuyên môn ti thiểu được yêu cu 11 ngành
ngh đang quan sát từ trung cp tr lên, nhưng chiếm t l nh, khong 2/11
nhóm, tương đương 18%, 82% yêu cầu trình đ t cao đẳng, đại học, đây cũng là
xu hướng tt yếu v trình độ của người lao động trong tương lai.
Yêu cu v ngoi ng và tin hc xut hin tt c các nhóm, vi mc yêu
cau ti thiu là tin học văn phòng và anh văn giao tiếp, để chứng minh cho năng
lc ngoi ng, tin hc của mình, đòi hỏi các ng viên phi tham gia các kì thi sát
hạch năng lc theo h thng bng ca B giáo dc, S giáo dc (A, B, C) hoc
các t chc quc tế (IELTS, TOEIC, …). TOEIC chứng ch ngoi ng dành
cho người đi làm, giá trị quc tế và th thay thế chng ch quc gia A, B,
C, khá quen thuc vi nhà tuyn dụng, nên xu hướng thi TOEIC s ngày càng
tr nên ph biến hơn.
K năng mềm phm chất nhân được yêu cu khá c th, chi tiết
phong phú. Ti bng 2, ct k năng mềm ch ra nhng k năng thường được các
nhà tuyn dng v trí nhân viên kinh doanh, nhân viên bán hàng đưa ra nhiu
nht là: K năng giao tiếp (100%), K năng làm việc nhóm làm việc độc lp
(54%), K năng thuyết phục, thương lượng (54%), K năng gii quyết vấn đề
96
(18%), K năng quản thi gian (18%) K năng bán hàng (18%). Tuy vy,
nhng k năng khác nK năng lp trin khai kế hoch, K năng tìm kiếm,
thu thp phân tích thông tin, K năng CSKH phát triển các mi quan h
vi khách hàng, K ng lãnh đạo đội, nhóm hiện đang được nhiu nhà tuyn
dụng quan tâm, đưa o yêu cầu tuyn dng của mình đ chn lọc được nhng
ng viên thích hp nht.
Lĩnh vực kinh doanh, bán hàng lĩnh vực đòi hỏi người lao động phi
chịu đưc áp lc công vic cao, chiếm 100% các nhóm ngành ngh bng 2. V
trí th 2 thuc v nhng phm chất “vốn của một người kinh doanh: năng
động, nhanh nhn, hot bát, linh hot, ci mở, hòa đồng vi 63%. Nhng phm
chất khác như cầu tiến, nghiêm c, tinh thn trách nhiệm được xem to
nên s khác bit gia nhng công việc bán hàng thông thường, đơn giản vi
nhng công việc kinh doanh đòi hỏi trình độ, năng lực nhân s tm chuyên
nghiệp hơn.
Đến chương trình đào tạo c nhân đại hc chuyên ngành QTBH,
trường ĐH Tài chính - Marketing
Chương trình đào to chuyên ngành qun tr bán hàng gm 2 khi kiến
thc chính, khi kiến thức sở khi kiến thc ngành, chuyên ngành. Khi
kiến thc s kiến thức ngành được y dng theo yêu cu chung ca
ngành đào to Qun tr kinh doanh. Đề cập đến khi kiến thc chuyên ngành,
hin nay, sinh viên chuyên ngành QTBH đang đưc trang b nhng ni dung
kiến thc chuyên ngành theo bng 3, song song, sinh viên toàn trường ĐH Tài
chính Marketing được yêu cu trang b thêm kiến thc K năng mềm trước khi
tt nghip, c th gm các K năng: