BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HỒ CHÍ MINH
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
PHÂN LẬP VÀ ĐỊNH DANH VÙNG GEN ITS
CỦA NẤM MEN NHIỄM BỆNH TRÊN DA CHÓ NUÔI
TẠI TP. HỒ CHÍ MINH
Ngành: CÔNG NGHỆ SINH HỌC- THỰC PHẨM- MÔI TRƯỜNG
Chuyên ngành: CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Giảng viên hướng dẫn: Ts. Hoàng Quốc Khánh
Ngô Đức Duy
Sinh viên thực hiện: Huỳnh Long Thủ
MSSV: 1051110154 Lớp: 10DSH01
TP. Hồ Chí Minh, 2014
LỜI CAM ĐOAN
Tôi tên Huỳnh Long Thủ, là sinh viên đại học chuyên ngành Công Nghệ Sinh Học,
khóa 2010, tại trường Đại học Công Nghệ TP Hồ Chí Minh. Tôi xin cam đoan:
✓ Công trình nghiên cứu này do chính tôi thực hiện.
✓ Các số liệu trong luận văn là hoàn toàn trung thực và chưa được công bố ở các
nghiên cứu khác hay trên bất kỳ phương tiện truyền thông nào.
Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về kết quả nghiên cứu trong Luận văn tốt
nghiệp của mình.
SINH VIÊN
Huỳnh Long Thủ
Đồ án tốt nghiệp
i
MỤC LỤC
MỤC LỤC .......................................................................................................................... i
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ................................................................................. iv
DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ HÌNH ẢNH .................................................................... v
MỞ ĐẦU ........................................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU ........................................................................... 4
1.1. Tình hình nuôi chó .................................................................................................. 4
1.1.1. Thống kê về số lượng chó trên thế giới ............................................................ 4
1.1.2. Tình hình nuôi chó ở Việt Nam ........................................................................ 5
1.2. Tổng quan về bệnh ngoài da ................................................................................... 6
1.2.1. Bệnh ngoài da trên chó .................................................................................... 6
1.2.2. Bệnh ngoài da của người ................................................................................. 7
1.3. Các tác nhân gây bệnh ............................................................................................ 7
1.3.1. Vi khuẩn ............................................................................................................ 7
1.3.1.1. Một số nhóm vi khuẩn gây bệnh ngoài da thường gặp ............................. 7
1.3.1.2. Các biểu hiện do nhóm vi khuẩn gây ra .................................................... 7
1.3.1.3. Khả năng lây lan sang người ..................................................................... 8
1.3.2. Nấm men ........................................................................................................... 8
1.3.2.1. Các loài nấm men thường gây bệnh trên da chó ...................................... 8
1.3.2.2. Các biểu hiện bệnh do nhóm nấm men gây ra .......................................... 8
1.3.2.3. Khả năng lây lan sang người ..................................................................... 9
1.3.3. Nấm sợi ............................................................................................................. 9
1.3.3.1. Một số nhóm nấm mốc gây bệnh thường gặp. .......................................... 9
1.3.3.2. Bệnh và các biểu hiện bệnh do các nhóm nấm mốc gây ra ...................... 9
1.4. Tổng quan về nấm men ......................................................................................... 10
1.4.1. Hình thái của tế bào nấm men ....................................................................... 10
1.4.2. Dinh dưỡng và sinh trưởng của nấm men ..................................................... 10
Đồ án tốt nghiệp
ii
1.4.3. Sinh sản của nấm men .................................................................................... 11
1.4.4. Nấm men gây bệnh ......................................................................................... 12
1.5. Những nghiên cứu trên thế giới về nấm men gây bệnh ....................................... 12
1.6. Định danh nấm men .............................................................................................. 13
1.6.1. Định danh nấm men bằng phương pháp truyền thống .................................. 14
1.6.1.1. Quan sát các đặc điểm hình thái ............................................................. 14
1.6.1.2. Khảo sát các đặc tính sinh lí, sinh thái ................................................... 14
1.6.2. Định danh nấm men bằng sinh học phân tử .................................................. 15
1.6.2.1 Đoạn gen rDNA ........................................................................................ 15
1.6.2.2. Nhân gen và Kỹ thuật giải trình tự trong định danh loài ...................... 17
CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP ............................................................ 19
2.1. Vật liệu và thiết bị ................................................................................................. 19
2.1.1. Dụng cụ ........................................................................................................... 19
2.1.2. Thiết bị ............................................................................................................ 19
2.1.3. Vật liệu ............................................................................................................ 19
2.1.3.1. Nguồn phân lập ........................................................................................ 19
2.1.3.2. Hóa chất ................................................................................................... 20
2.2. Phương pháp nghiên cứu ...................................................................................... 21
2.2.1. Phân lập nấm men gây bệnh .......................................................................... 21
2.2.2. Quan sát hình thái nấm men .......................................................................... 22
2.2.2.1. Quan sát tế bào nấm men ........................................................................ 22
2.2.2.2. Quan sát khuẩn ty thật khuẩn ty giả ........................................................ 23
2.2.3. Sử dụng sinh học phân tử định danh nấm men .............................................. 24
2.2.3.1. Tách chiết DNA ........................................................................................ 24
2.2.3.2. Điện di ...................................................................................................... 24
2.2.3.3. Phản ứng PCR (Polymerase Chain Reaction) ........................................ 25
2.2.3.4. Giải trình tự và định danh mẫu nấm men ............................................... 29
Đồ án tốt nghiệp
iii
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ BIỆN LUẬN ................................................................... 33
3.1. Kết quả hình thái học nấm men ............................................................................ 33
3.1.1 Kết quả khuẩn lạc ............................................................................................ 33
3.1.2. Kết quả hình ảnh tế bào sinh dưỡng .............................................................. 34
3.1.3. Kết quả quan sát tế bào sinh sản ................................................................... 35
3.1.4. Kết quả quan sát khuẩn ty .............................................................................. 35
3.2. Kết quả li trích, thu nhận và nhân bản đoạn gen ITS rDNA của nấm men ......... 36
3.2.1. Kết quả ly trích và thu nhận bộ gen của nấm men ........................................ 36
3.2.2. Kết quả nhân bản đoạn gen bảo tồn ITS rDNA của nấm men ...................... 36
3.3. Kết quả so sánh vùng gen bảo tồn ITS rDNA của nấm men trên ngân hàng gen
NCBI và thiết lập cây phân loài ................................................................................... 37
3.3.1. Kết quả Giải trình tự vùng gen ITS rDNA của 4 mẫu nấm men ................... 37
3.3.2. Kết quả so sánh trình tự ITS rDNA trên ngân hàng gen NCBI và xây dựng
cây phân loài............................................................................................................. 39
CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ ...................................................................... 43
4.1. Kết luận ................................................................................................................. 43
4.2. Đề nghị .................................................................................................................. 43
Tài liệu tham khảo ........................................................................................................... 45