DAÃN LUAÄN ....................................................................................... tr 01
Chöông I
VAØI NEÙT VEÀ SÖÏ HÌNH THAØNH VAØ PHAÙT TRIEÅN
CUÛA NGAØNH TIEÅU THUÛ COÂNG NGHIEÄP
SAÛN XUAÁT GOÁM SÖÙ BÌNH DÖÔNG
1. Khaùi quaùt veà lòch söû, ñòa danh Bình Döông : .......................................... tr 07
1.1. Teân goïi Bình Döông, lòch söû hình thaønh tænh Bình Döông ................ tr 07
1.2. Vò trí ñòa lyù, daân soá, thoå nhöôõng khí haäu Bình Döông ...................... tr 09
1.3. Ñaëc ñieåm lòch söû phaùt trieån cuûa tænh Bình Döông trong vuøng Ñoàng
Nai-Gia Ñònh, Ñoâng nam Boä ............................................................ tr 10
2. Vaøi neùt sô löôïc veà lòch söû hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa ngaønh saûn xuaát
goám söù Bình Döông : ............................................................................... tr 13
2.1. Goám coå treân ñaát Bình Döông ............................................................ tr 13
2.2. Caùc laøng ngheà truyeàn thoáng veà goám söù cuûa Bình Döông ................. tr 15
2.2.1. Laøng ngheà goám Taân Phöôùc Khaùnh-Taân Uyeân ........................... tr 15
2.2.2. Laøng goám söù Laùi Thieâu .............................................................. tr 17
2.2.3. Laøng goám söù Chaùnh Nghóa (Thuû Daàu Moät) ............................... tr 18
2.3. Caùc tröôøng phaùi goám söù .................................................................... tr 21
2.4. Caùc giai ñoaïn phaùt trieån cuûa goám söù Bình Döông döôùi goùc ñoä lòch
söû ......................................................................................................... tr 23
2.4.1. Giai ñoaïn tröôùc Caùch maïng thaùng 8/1945 ................................... tr 23
2.4.2. Giai ñoaïn töø Caùch maïng thaùng 8/1945 ñeán ngaøy giaûi phoùng
hoaøn toaøn mieàn Nam 30/04/1975 ............................................. tr 26
2.4.3. Töø naêm 1975 ñeán 1985 ............................................................... tr 38
Chöông II
CHUÛ TRÖÔNG, CHÍNH SAÙCH CUÛA ÑAÛNG VAØ NHAØ NÖÔÙC VEÀ PHAÙT
TRIEÅN NGAØNH TIEÅU THUÛ COÂNG NGHIEÄP GOÁM SÖÙ
1. Chuû tröông, chính saùch cuûa Ñaûng vaø Nhaø nöôùc ñoái vôùi ngaønh goám
söù tröôùc thôøi kyø ñoåi môùi (tröôùc 1986) .................................................... tr 44
1.1. Chuû tröông cuûa Ñaûng vaø Nhaø nöôùc ................................................... tr 44
1.2. Caùc bieän phaùp toå chöùc, con ngöôøi, cô cheá quaûn lyù haønh chaùnh bao
caáp ...................................................................................................... tr 47
1.3. Taùc ñoäng cuûa chuû tröông, chính saùch vaø bieän phaùp quaûn lyù theo
kieåu quan lieâu bao caáp ñoái vôùi ngaønh saûn xuaát goám söù ................... tr 51
2. Söï phaù raøo, bung ra cuûa ngaønh tieåu thuû coâng nghieäp goám söù Bình
Döông ....................................................................................................... tr 55
2.1. Cô cheá bao caáp, quan lieâu trong saûn xuaát goám söù daàn daàn bò phaù
vôõ ...................................................................................................... tr 56
2.2. Söï xeù raøo treân lónh vöïc phaân phoái löu thoâng saûn phaåm goám söù ....... tr 57
2.3. Haäu quaû do chuû tröông, bieän phaùp quaûn lyù theo kieåu quan lieâu bao
caáp ñoái vôùi ngaønh saûn xuaát goám söù .................................................. tr 61
3. Chuû tröông ñoåi môùi cuûa Ñaûng vaø Nhaø nöôùc veà ngaønh tieåu thuû coâng
nghieäp goám söù Bình Döông ........................................................................ tr 59
3.1. Söï hình thaønh, phaùt trieån cuûa caùc chuû tröông chung qua Nghò
quyeát Ñaïi hoäi Ñaûng, Nghò quyeát Hoäi ñoàng nhaân daân, vaên baûn cuûa
UÛy ban nhaân daân tænh Bình Döông ................................................... tr 61
3.2. Chuû tröông, ñònh höôùng cuï theå veà phaùt trieån ngaønh tieåu thuû coâng
nghieäp goám söù Bình Döông (1986-2000) ......................................... tr 64
3.2.1. Veà nhaän thöùc, quan ñieåm ñoåi môùi coâng ngheä saûn xuaát ................. tr 67
3.2.2. Vaán ñeà qui hoaïch laïi caùc khu vöïc saûn xuaát goám söù trong tænh
Bình Döông ....................................................................................... tr 68
3.2.3. Veà vaán ñeà giaûi quyeát voán cho ngaønh saûn xuaát goám söù ................... tr 67
3.2.4. Veà vaán ñeà giaûi phaùp nguoàn nhaân löïc ............................................. tr 72
Chöông III
SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA NGAØNH TIEÅU THUÛ COÂNG NGHIEÄP GOÁM SÖÙ
BÌNH DÖÔNG GIAI ÑOAÏN 1986 - 2000
1. Phaùt trieån veà soá löôïng, cô sôû saûn xuaát, saûn phaåm lao ñoäng ................ tr 75
2. Phaùt trieån veà chaát löôïng cuûa ngaønh tieåu thuû coâng nghieäp goám söù ..... tr 77
3. Phaùt trieån veà caùc moái quan heä trong saûn xuaát goám söù ........................ tr 80
3.1. Moái quan heä giöõa caùc cô sôû saûn xuaát vôùi söï quaûn lyù cuûa Nhaø nöôùc . tr 80
3.2. Moái quan heä giöõ chuû, thôï trong saûn xuaát goám söù ............................. tr 83
3.3. Moái quan heä giöõa ngaønh saûn xuaát goám söù vôùi thò tröôøng tieâu thuï ...... tr 86
4. Vò trí cuûa ngaønh tieåu thuû coâng nghieäp goám söù trong tieán trình phaùt trieån
kinh teá – vaên hoùa cuûa tænh Bình Döông .................................................... tr 91
KEÁT LUAÄN ................................................................................................. tr 95
DANH MUÏC TAØI LIEÄU THAM KHAÛO ................................................. tr 102
PHAÀN PHUÏ LUÏC ...................................................................................... tr 110
--------&--------
DAÃN LUAÄN
I. Lyù do choïn ñeà taøi :
Goám söù ñaõ xuaát hieän khaù sôùm trong tieán trình lòch söû phaùt trieån loaøi ngöôøi.
Trong taát caû caùc cuoäc khai quaät khaûo coå nghieân cöùu lòch söû ñeàu coù söï hieän dieän
cuûa nhöõng di vaät goám, duø nieân ñaïi cuûa noù caùch nay haøng ngaøn naêm hay vaøi
traêm naêm.
Ngaøy nay khoa hoïc kyõ thuaät ñaõ phaùt trieån maïnh meõ, theá nhöng goám söù
vaãn laø nhöõng chaát lieäu, coâng cuï khoâng theå thieáu ñöôïc trong cuoäc soáng. Ñoái vôùi
tænh Bình Döông saûn phaåm goám ñaõ coù treân ñaát naøy töø hôn hai ngaøn naêm tröôùc
vaø hieän nay cuõng vaãn laø moät trong soá ít ñòa phöông saûn xuaát ra saûn phaåm goám
söù ñeå phuïc vuï cho tieâu duøng trong nöôùc vaø xuaát khaåu ra nöôùc ngoaøi. Vôùi taàm
voùc cuûa caùc ngaønh ngheà truyeàn thoáng mang tính lòch söû vaên hoùa quan troïng
nhö vaäy nhöng chöa coù coâng trình khoa hoïc thaät söï ñeå nghieân cöùu ñaày ñuû veà
ngaønh saûn xuaát tieåu thuû coâng nghieäp goám söù Bình Döông. Chính vì lyù do ñoù ñeà
taøi “Söï phaùt trieån cuûa ngaønh tieåu thuû coâng nghieäp goám söù tænh Bình Döông
trong thôøi kyø töø naêm 1986 ñeán naêm 2000” ñöôïc choïn vôùi mong muoán goùp moät
phaàn nhoû vaøo vieäc nghieân cöùu khoa hoïc ñoái vôùi lòch söû ngaønh ngheà truyeàn
thoáng naøy. Maët khaùc vieäc nghieân cöùu ñeà taøi naøy coøn coù moät yù nghóa quan troïng
nöõa laø seõ goùp phaàøn taùc ñoäng tích cöïc ñeán chuû tröông chính saùch, ñònh höôùng
phaùt trieån ngaønh tieåu thuû coâng nghieäp moät caùch ñuùng ñaén treân ñaø coâng nghieäp
hoùa hieän ñaïi hoùa hieän nay.
2. Lòch söû nghieân cöùu vaán ñeà:
Trong saùch lòch söû cuûa Vieät Nam noùi chung vaø Ñaøng trong noùi rieâng chæ
coù moät vaøi choã, daêm ba caâu ghi nhaän veà ngaønh ngheà tieåu thuû coâng nghieäp goám
söù, chöa thaáy coù moät phaàn hoaëc chöông rieâng naøo ñeà caäp ñeán vaán ñeà naøy. Vaøo
thôøi kyø caän ñaïi vaø hieän ñaïi ñaõ xuaát hieän moät soá saùch, baùo vieát veà goám söù noùi
chung vaø goám söù Bình Döông noùi rieâng.
Nhaø nghieân cöùu, söu taäp goám söù noåi tieáng Vöông Hoàng Seån coù nhieàu taùc
phaåm vieát veà saûn phaåm goám söù nhöng noäi dung thöôøng taäp trung nhieàu vaøo
ngheä thuaät söu taàm ñoà coå hôn laø lòch söû phaùt trieån ngheà goám.
Nhaø vaên, nhaø nghieân cöùu Sôn Nam coù moät soá baøi vieát ñeà caäp ñeán ngaønh
ngheà goám söù döôùi goùc ñoä vaên hoùa truyeàn thoáng, phong tuïc taäp quaùn Nam boä xöa.
Taùc giaû Buøi Vaên Vöôïng coù taùc phaåm “Laøng ngheà thuû coâng truyeàn thoáng
Vieät Nam”(1), Coù noùi ñeán laøng ngheà goám trong caû nöôùc, trong ñoù coù ñeà caäp
ñeán goám söù Bieân Hoøa – Ñoâng Nai Gia Ñònh, caây Mai, Thuû Daàu Moäât, Bình
Döông. Nhöng do phaûi neâu caùc ngaønh ngheà khaùc neân lieàu löôïng veà ngaønh goám
söù khaù sô löôïc, haïn cheá.
ÔÛ ñòa phöông coù coâng trình “Ñòa chí Soâng Beù”(77) do nhaø nghieân cöùu Traàn
Baïch Ñaèng chuû bieân cuøng vôùi moät soá nhaø khoa hoïc coù teân tuoåi khaùc bieân soaïn
nhö: “Lòch söû Ñaûng boä Soâng Beù”(37), “Lòch söû Ñaûng boä huyeän Taân Uyeân”(38),
“Thuaän An nhöõng chaëng ñöôøng lòch söû”(81), “Lòch söû Ñaûng boä Thò xaõ Thuû Daàu
Moät”(36)…. Caùc coâng trình naøy ñeàu coù ñeà caäp ñeán ngaønh ngheà goám söù, nhöng
coù ñieåm haïn cheá chung laø lieàu löôïng khieâm toán, khoâng chuyeân saâu veà maûng
lòch söû ngaønh ngheà goám söù.
Gaàn ñaây coù moät cuoán saùch khaûo cöùu veà “Goám söù Soâng Beù”(41) cuûa
Nguyeãn An Döông – Tröôøng kyù, neâu khaù kyõ veà ngaønh ngheà goám söù Bình
Döông, nhöng coù haïn cheá lôùn laø cuoáùn saùch naøy chuû yeáu ñi saâu veà khía caïnh
vaên hoùa neân chöa xem laø moät coâng trình nghieân cöùu khoa hoïc veà goám söù Bình
Döông ñöôïc.