1
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến Trường Tiểu học Thanh Phú A
Tôi ghi tên dưới đây :
SỐ
TT
Họ và tên Ngày
tháng
năm sinh
Nơi công
tác
Chức
danh
Trình
độ
chuyên
môn
Tỷ lệ
(%)
đóng
góp
vào
việc tạo
ra sáng
kiến
01 CAO THỊ THỦY 01/5/1988
Trường
TH Thanh
Phú A
TX Bình
Long,
Tỉnh Bình
Phước
Giáo
viên
Tổng
Phụ
Trách
CĐSP 100%
1.Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Phương pháp giáo dục kỹ
năng sống cho học sinh thông qua các hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh cấp
tiểu học”
2.Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
Tác giả đồng thời là chủ đầu tư tạo ra sáng kiến.
3.Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục (Công tác đội)
4.Ngày sáng kiến được áp dụng: áp dụng lần đầu ngày 4 tháng 5 năm 2020
5.Mô tả bản chất của sáng kiến:
5.1.Tính mới của sáng kiến:
Giáo dục kĩ năng sống là một trong những nội dung ,nhiệm vụ quan trọng
trong chương trình giáo dục hiện nay nhằm cụ thể những quan điểm, đường lối
chính sách của Đảng và nhà nước về đổi mới phương pháp giáo dục trong thời
kì hội nhập.
Chính vì vậy, việc đưa ra các giải pháp nhằm giáo dục kĩ năng sống cho
học sinh là vấn đề cần được quan tâm đúng mức nhằm góp phần trang bị cho
học sinh kiến thức, kỹ năng sống và phát triển trong một môi trường phát triển
bền vững.
“Phương pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua các hoạt
động Đội TNTP Hồ Chí Minh cấp tiểu học” nhằm:
2
Tìm ra nội dung, hình thức tổ chức giáo dục kĩ năng sống trong nhà
trường theo khung chương trình chung của Bộ giáo dục và Đào tạo đạt hiệu quả
cao nhất, đồng thời phù hợp với đặc điểm tình hình kinh tế xã hội ở địa phương,
thực tế nhà trường.
Đề ra các giải pháp nhằm thực hiện chương trình giáo dục kĩ năng sống
có hiệu quả trong nhà trường.
Đổi mới phương pháp công tác Đội và hoạt động ngoài giờ lên lớp một
cách hiệu quả, thu hút được nhiều đội viên tham gia.
5.2.Nội dung sáng kiến:
Để củng cố và khắc sâu kiến thức của các môn học, mở rộng và nâng cao
hiểu biết cho học sinh về các lĩnh vực của đời sống xã hội, làm phong phú thêm
vốn tri thức, kinh nghiệm hoạt động tập thể, rèn luyện các kỹ năng sống cơ bản
phù hợp với lứa tuổi học sinh tiểu học cần phải thực hiện tốt các vấn đề sau sau:
5.2.1. Bám sát nội dung giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh:
Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh cũng như các quá trình hoạt động
giáo dục khác trong nhà trường đều có cấu trúc xác định. Nội dung giáo dục kỹ
năng sống cho học sinh tập trung vào các kỹ năng tâm lý - xã hội là những kỹ
năng được vận dụng trong những tình huống hàng ngày để tương tác với người
khác và giải quyết có hiệu quả những vấn đề, những tình huống của cuộc sống.
Những nội dung này hết sức đơn giản, gần gũi với học sinh, là những kiến thức
tối thiểu để các em có thể tự lập... Và mục đích quan trọng nhất là giúp các em
tự tin hơn, tự lập hơn trong cuộc sống”. Vì vậy khi tổ chức các hoạt động giáo
dục kỹ năng sống cho học sinh cần:
- Bám sát vào nội dung của giáo dục kỹ năng sống và vận dụng linh hoạt các
nội dung của giáo dục kỹ năng sống tuỳ theo từng hoạt động giáo dục và điều
kiện cụ thể.
- Xác định rõ các nội dung giáo dục kỹ năng sống (xác định rõ các kỹ năng
sống cần hình thành và phát triển cho học sinh) để tích hợp vào nội dung của
hoạt động Đội.
- Tạo ra động lực cho học sinh, làm cho học sinh tham gia một cách tích cực
vào quá trình hình thành kỹ năng sống nói chung như:
+ Kỹ năng giao tiếp: lắng nghe, chia sẻ, biểu lộ thái độ tình cảm.
+ Kỹ năng trình bày, thuyết trình trước đám đông.
+ Kỹ năng thương lượng, xử lý tình huống.
+ Kỹ năng tự khẳng định về bản thân.
+ Kỹ năng giải quyết vấn đề. Kỹ năng làm việc hợp tác.
+ Kỹ năng nói lời yêu cầu đề nghị, nói lời cảm ơn, xin lỗi, từ chối yêu cầu
đề nghị của người khác.
+ Kỹ năng kiểm soát tình cảm, kìm chế thói hư tật xấu, sở thích cá nhân.
Biết phân biệt hành vi đúng - sai, phòng tránh tai nạn, thương tích, bom mìn,
cháy nổ…
+ Kỹ năng ứng phó với biến đổi khí hậu như động đất, sóng thần, bão lũ;
+ Kỹ năng ứng phó với tai nạn đuối nước
3
+ Kỹ năng sống còn là những kiến thức về giới tính, chống lại sự cám dỗ
từ tệ nạn xã hội, chống xâm hại tình dục.
+ Kỹ năng ứng phó với một số tình huống bạo lực trong học sinh.
5.2.2. Phát huy vai trò tác dụng và hiệu quả của giờ chào cờ đầu tuần
và sinh hoạt đội để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
Cần tổ chức tốt các buổi chào cờ đầu tuần không chỉ là đánh giá xếp loại nền
nếp, học tập, các hoạt động giáo dục trong tuần qua, triển khai kế hoạch tuần tới
của BGH nhà trường, của Liên đội mà cần thay đổi hình thức buổi lễ chào cờ
một cách sáng tạo, rèn luyện các kỹ năng cho học sinh. Chẳng hạn như để các
em được thay mặt lớp trực đánh giá, nhận xét thêm phần giao lưu với toàn
trường qua các tiết mục văn nghệ, kể chuyện, câu đố, trò chơi, trao đổi về kinh
nghiệm học tập … do chính các em đứng ra tổ chức dưới sự giúp đỡ và hướng
dẫn của GVCN và giáo viên tổng phụ trách
Để lồng ghép chương trình giáo dục kỹ năng sống vào giờ sinh hoạt Đội,
giáo viên phụ trách cần xây dựng kịch bản giờ sinh hoạt Đội sao cho tăng tính
chủ động của học sinh, nâng cao vai trò của tập thể lớp chứ không phải vai trò
của giáo viên chủ nhiệm hay chi đội trưởng .
Mục đích của chúng ta là biến giờ sinh hoạt Đội thành một buổi vui chơi với
nhiều trò chơi khác nhau mà nội dung được giáo viên phụ trách chuẩn bị trước.
Các trò chơi này phải được lựa chọn và có chủ đích nhằm giáo dục kỹ năng
tương ứng cho học sinh. Việc đưa giáo dục kỹ năng sống vào giờ sinh hoạt chủ
yếu với cách làm sao cho tăng tính chủ động của học sinh, phát huy khả năng
từng cá nhân và nhấn mạnh vai trò của tập thể, để học sinh thấy được và luôn
phát huy khả năng phối hợp của nhóm trong khi giải quyết các vấn đề chung,
không nên sa đà vào việc tổ chức các trò chơi mang tính giải trí đơn thuần, sẽ
làm sai lệch mục đích của việc lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống trong
giờ sinh hoạt.
5.2.3. Vận dụng linh hoạt các loại hình hoạt động, các hình thức tổ chức
hoạt động Đội để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
Luôn "làm mới" các hình thức thực hiện và đa dạng hoá các loại hình hoạt
động theo từng chủ đề. Sự mới lạ bao giờ cũng có sức hấp dẫn đối với học sinh
khiến các em say mê khám phá. Các hoạt động mà nội dung đơn điệu, hình thức
không phong phú học sinh dễ chán nản hoặc thờ ơ. Vì vậy cần sử dụng linh hoạt
các loại hình hoạt động, các hình thức tổ chức hoạt động Đội để thực hiện mục
tiêu giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
Sau đây tôi đưa ra một hình thức tổ chức hoạt động Đội lồng ghép giáo
dục kỹ năng sống cho học sinh:
Giáo viên phụ trách cần phải xây dựng các hoạt động theo từng chủ đề, chủ
điểm của từng tháng và có kịch bản cho từng hoạt động và có sự chuẩn bị chu
đáo về cả hình thức tổ chức và các điều kiện phục vụ cho hoạt động đó.
Khi tiến hành tổ chức một hoạt động cần phải tiến hành theo các bước sau:
Bước 1: Đặt tên chủ đề hoạt động và xác định các yêu cầu giáo dục phải
đạt được.
4
Bước 2: Giáo viên phụ trách cần vạch kế hoạch, thời gian tiến hành. Chuẩn
bị về nội dung, hình thức hoạt động, các phương tiện cần thiết phục vụ cho hoạt
động. Phân công công việc cụ thể, dự kiến các tình huống xảy ra. Thường xuyên
đôn đốc, kiểm tra sự chuẩn bị.
Bước 3: Tiến hành hoạt động:
Đối với các hoạt động của lớp, cần cố gắng tạo điều kiện để học sinh tự
quản, tự điều khiển, còn giáo viên nên đóng vai trò là người hỗ trợ, là người
giúp đỡ các em. Lựa chọn phương pháp, kỹ thuật và hình thức tích hợp nội dung
giáo dục kỹ năng sống thông qua chủ đề. Những phương pháp, kỹ thuật được
lựa chọn phải phù hợp với nội dung hoạt động và nội dung giáo dục kỹ năng
sống cho học sinh. Tạo cơ hội cho học sinh có môi trường trải nghiệm, rèn luyện
kỹ năng sống thông qua hợp tác với bạn, hợp tác với thầy cô.
Thiết kế hoạt động trong tổ chức chủ đề. Khi thiết kế chủ đề có tích hợp nội
dung giáo dục kỹ năng sống, cần tăng cường các hoạt động nhóm làm việc hợp
tác, xử lý tính huống, giải quyết vấn đề, thuyết trình v.v... Những hoạt động này
sẽ thu hút được người học tham gia một cách tự giác, tích cực vào quá trình học
tập, rèn luyện kỹ năng sống.
Bước 4: Rút kinh nghiệm và đánh giá kết quả:
Cần phải rút kinh nghiệm để các hoạt động tiếp theo được tốt hơn, hiệu quả
hơn. Khi rút kinh nghiệm và đánh giá kết quả cần tập trung vào hình thức tổ chức
hoạt động, nội dung hoạt động, quá trình tự quản, tự điều khiển của học sinh để
bước chuẩn bị cho những hoạt động tiếp theo đạt yêu cầu và mục tiêu đề ra. Kiểm
tra kết quả thực hiện chủ đề, nội dung hoạt động đã tích hợp giáo dục kỹ năng
sống cho học sinh như thế nào? Những kiến thức, kỹ năng nào đã được học sinh
tích lũy, trải nghiệm; kiến thức, kỹ năng nào chưa được học sinh tích lũy, trải
nghiệm và cần phải bổ sung. Cuối mỗi hoạt động phải đánh giá được kết quả để
định hướng cho hoạt động giáo dục tiếp theo.
5.2.4. Một số hoạt động Đội ở trường TH Thanh Phú A năm học 2019-
2020 nhằm thực hiện giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
Xuất phát từ nội dung giáo dục ngoài giờ lên lớp và nội dung, nguyên tắc
giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học, chúng tôi đã tiến hành các hoạt
động thông qua các giờ chào cờ đầu tuần (kể chuyện dưới cờ, sân chơi đầu tuần,
tiểu phẩm truyền thông điệp cuộc sống,…).
Giáo dục KNS thông qua hoạt động giữ gìn trường em “ xanh – sạch – đẹp”.
Giáo dục KNS thông qua hoạt động phong trào “Kế hoạch nhỏ” “Heo đất tình
thương” “ Cây mùa xuân vì bạn” “Săc màu tuổi thơ”...cụ thể như sau:
- Tiếp tục thực hiện có hiệu quả các phong trào, hoạt động bảo vệ môi
trường.
- Tổ chức các trò chơi dân gian có tác dụng rèn luyện sức khỏe, sự khéo léo,
trở nên nhanh nhẹn hoạt bát, tạo sự hòa đồng, thân thiện, đoàn kết, tham gia các
trò chơi trực tuyến có ý nghĩa giáo dục, lành mạnh, tránh xa các trò chơi độc hại,
có yếu tố bạo lực.
- Tổ chức câu lạc bộ văn nghệ, thể dục thể thao, tạo môi trường an toàn, lành
mạnh để đội viên nâng cao kỹ năng sống, phát triển năng khiếu, bồi dưỡng ươm
5
mầm tài năng nhỏ tuổi. Duy trì tốt hoạt động các câu lạc bộ: Quyền trẻ em, Đội
tuyên truyền măng non,Cộng tác viên thư viện, CLB Ông kể cháu nghe... tạo môi
trường cho đội viên thể hiện, nói lên tiếng nói của chính mình. Tham gia Giải
Cờ vua, giải Điền kinh, Giải bóng đá cấp trường.
- 100 % đội viên tiếp tục nắm vững nội dung cơ bản và thực hiện tốt phong
trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực", phong trào:
”Nói không với bạo lực học đường” và thực hiện "Quy tắc ứng xử văn hóa”,
"Nội quy học sinh”, nhiệm vụ của người học sinh.
- Học sinh được nghe tuyên truyền An toàn giao thông, tiếp tục tham gia xây
dựng cổng trường an toàn; được nghe tuyên truyền phòng tránh tai nạn thương
tích; tuyên truyền phòng tránh đuối nước; bảo vệ môi trường; truyền thông về
phòng chống dịch và các bệnh theo mùa. 100% Đội viên trong nhà trường ký
cam kết thực hiện nghiêm các quy định về an toàn giao thông khi tham gia giao
thông.
Nâng cao nhận thức cho đội viên khi điều khiển xe đạp, xe đạp điện, góp
phần đảm bảo TTATGT. Thực hiện tốt văn hóa giao thông và phòng tránh tai
nạn giao thông góp phần giảm tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông.
- Được nghe Hướng dẫn phòng chống tai nạn đuối nước cho đội viên bằng
những việc cụ thể như nghe tuyên truyền hướng dẫn về kỹ năng bơi lội; không
tự ý tắm sông suối, ao, hồ.
- Tham gia cuộc thi Vẽ tranh với chủ đề bảo vệ môi trường và phòng chống
HIV AIDS.
- Thực hiện tốt “Nội quy học sinh”, “Quy tắc ứng xử văn hóa ”, nhiệm vụ và
quyền hạn của người học sinh. Đội viên xây dựng kế hoạch Kỉ luật tự giác của
cá nhân từ đó nâng cao ý thức tự giác cho các bạn đội viên trong học tập và rèn
luyện.
- Thực hiện tốt cuộc vận động “Thiếu nhi Việt Nam thực hiện tốt 5 điều Bác
Hồ dạy” .
- Tổ chức cho đội viên đăng ký thực hiện tốt phong trào “Nghìn việc tốt”,
“Thiếu nhi Việt Nam thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy”, thực hiện tốt phong trào
“Nhặt của rơi trả lại người mất”.
- Triển khai thực hiện tốt phong trào "Kế hoạch nhỏ”, kết quả có 100% đội
viên tham gia.
* Những kỹ năng sống cơ bản mà học sinh học được thông qua việc tổ chức các
hoạt động trên:
+ Hoạt động văn hóa nghệ thuật:
Đây là một loại hình hoạt động quan trọng, không thể thiếu được trong sinh hoạt
tập thể của trẻ em, nhất là học sinh tiểu học. Hoạt động này bao gồm nhiều thể
loại khác nhau: Hát, múa, nhảy, thơ ca, kịch, thi kể chuyện… Các hoạt động này
góp phần hình thành cho các em kỹ năng mạnh dạn, tự tin trước đám đông. Đây
là một trong những kỹ năng rất quan trọng. Xác định được tầm quan trọng của
hoạt động này nhà trường đã thường xuyên tổ chức các hoạt đông phù hợp với
chủ điểm từng tháng và các ngày lễ lớn trong năm.
+ Hoạt động vui chơi giải trí, thể dục thể thao: