M  Đ UỞ Ầ

ộ ả ề ả ậ ẩ ặ ố ủ   G oạ   tám xoan  H i H u là m t s n ph m truy n th ng, đ c thù c a

ả ấ ướ ệ ằ ộ ồ ồ vùng s n xu t lúa n c thu c đ ng b ng sông H ng. Tuy nhiên, hi n nay

ấ ượ ể ả ậ ị ch t l ng g o ủ   ạ   tám xoan  H i H u b  suy gi m do quá trình phát tri n c a ả

ặ ố ộ ờ ừ gi ng lúa qua m t th i gian quá dài. M c dù t ứ    năm 2003, nhóm nghiên c u

ệ ệ ậ ọ ệ ướ ỹ ủ c a Vi n Khoa h c K  thu t nông nghi p Vi t Nam tr ệ   c kia, nay là Vi n

ế ượ ữ ể ệ Chính sách và Chi n l c phát tri n nông nghi p nông thôn đã có nh ng s ự

ụ ồ ạ ợ ậ ả ố ỹ ằ tr  giúp nh m ph c h i l ấ   i gi ng lúa tám, duy trì quy trình k  thu t s n xu t

ề ố ổ ứ ư ệ ớ truy n th ng, t ỉ ạ    ch c nông dân nh ng di n tích lúa tám xoan cũng m i ch  đ t

ị ườ ữ ủ ế đ n 12% vào năm 2006. Ngoài ra nh ng khó khăn c a th  tr ạ   ng, quy ho ch

ấ ượ ả ấ ữ ẽ ả ẩ ỏ vùng s n xu t, nâng cao ch t l ng s n ph m s  là nh ng đòi h i mà hu ỵệ   n

ầ ự ợ ậ ả ỉ ị H i H u nói riêng và t nh Nam Đ nh nói chung c n s  tr ủ  giúp c a các c ơ

ổ ứ ờ ớ quan, t ch c trong th i gian t i.

ự ả ậ ả ẩ ạ ặ Xây d ng CDĐL ”H i H u” cho s n ph m g o tám xoan có đ c thù

ủ ả ẩ ớ ệ ự ượ riêng so v i các s n ph m khác c a Vi t Nam , quá trình xây d ng đ ế   c ti n

ổ ạ ộ ứ ữ ế hành t ừ ướ  d i lên, nghĩa là t ả    ch c nông dân ti n hành nh ng ho t đ ng s n

ấ ượ ả ấ ế ừ ế ạ ớ xu t, qu n lý ch t l ng sau đó m i ti n hành đăng b . Vì th , t tháng

ể ẩ ạ ờ ượ ế ạ ả 5/2007 th i đi m s n ph m g o tám đ ệ ố   c đăng b  CDĐL đ n nay, h  th ng

ư ượ ẫ ả ể ậ ử ụ qu n lý và s  d ng v n ch a đ ư c tri n khai và đ a vào v n hành.

ề ị ươ ặ ả ị ư   Cũng nh  nhi u đ a ph ữ   ng khác, Nam Đ nh cũng đang g p ph i nh ng

ứ ổ ề ứ ủ ệ ố ả khó khăn v  quy trình, cách th c t ử ụ    ch c c a h  th ng qu n lý và s  d ng

ừ ự ế ự ả ả ậ CDĐL. T  th c t ả   ể  đó, d  án “Qu n lý và phát tri n CDĐL ‘H i H u’ cho s n

ẩ ượ ể ả ậ ph m g o ạ tám xoan” đ c tri n khai đã giúp cho H i H u nói riêng và Nam

ị ượ ự ề ặ ự ỗ ợ ữ ả ả Đ nh nói chung có đ ấ   c nh ng s  h  tr  tích c c v  m t qu n lý s n xu t,

ấ ượ ị ườ ể ả ẩ ầ ọ ch t l ng s n ph m và phát tri n th  tr ng, góp ph n quan tr ng trong s ự

1

ể ổ ề ả ấ ộ ố ị duy trì và phát tri n  n đ nh m t vùng s n xu t lúa truy n th ng.

Ự Ự Ầ Ế Ệ Ả PH N III. K T QU  TH C HI N D  ÁN

ề ả ổ ẩ ạ III.1. T ng quan v  s n ph m g o tám xoan

ề ự ự ụ ể ả ấ ặ ớ ạ V i m c tiêu tìm hi u th c tr ng s n xu t, tính đ c thù v  t nhiên,

ườ ự ề ả ấ ỹ con ng ả   ố i và k  năng th c hành truy n th ng trong s n xu t, kinh doanh s n

ạ ẩ ở ậ ỉ ệ ả ị ị ượ ph m g o tám xoan huy n H i H u t nh Nam Đ nh; Xác đ nh đ ạ   c các lo i

ấ ượ ụ ụ ế ệ ằ ấ ồ đ t tr ng lúa tám có ch t l ng cao nh m khuy n cáo ph c v  cho vi c phát

ể ả ả ấ ở ị ươ ướ ả tri n và qu n lý s n xu t lúa tám đ a ph ng; Tìm ra h ng gi i pháp trong

ủ ể ệ ệ ả ấ ả ậ ỉ vi c duy trì và phát tri n s n xu t lúa tám xoan c a huy n H i H u ­ t nh

ơ ở ừ ự ề ấ ọ ị ế   Nam Đ nh. T  đó xây d ng c  s  khoa h c cho các đ  xu t liên quan đ n

ử ụ ả ả ậ ạ công tác qu n lý, s  d ng và khai thác CDĐL “H i H u” cho g o tám xoan

ị ườ ị ự ệ ế ề ơ ộ trên th  tr ng. Đ n v  th c hi n đã ti n hành đi u tra 90 h , trong đó có 51

ộ ượ ự ệ ề ệ ộ ộ ộ ộ h  trong Hi p h i và 39 h  ngoài Hi p h i. Các h  đ ọ c l a ch n đi u tra

ươ ấ ấ ẫ ộ ị theo ph ụ   ng pháp l y xác su t ng u nhiên trên đ a bàn 5 xã thu c vùng m c

ườ ủ ệ ấ ả ả ậ ả ả ả   tiêu s n xu t lúa tám xoan c a huy n H i H u là H i Anh, H i Đ ng, H i

ả ả ộ ộ ự ả   Phong, H i Toàn và H i An. Đây cũng là các xã có các h i viên thu c s  qu n

ủ ả ậ ấ ỏ ệ lý c a Hi p h i g o ộ ạ tám xoan H i H u. Ngoài ra còn ph ng v n các chuyên

ự ổ ưỡ ề ề ố ồ gia trong lĩnh v c th  nh ng, gi ng cây tr ng, các lão nông chi đi n v  các

ủ ả ặ ẩ ặ đ c tính đ c thù c a s n ph m.

ủ ả ậ ặ III.1.1.Tính đ c thù c a lúa tám xoan H i H u

ơ ở ư ậ ư ề ố ệ   Trên c  s  s u t p các gi ng lúa tám l u truy n trong dân, các tài li u

ề ặ ả ậ ộ ghi chép l ạ ướ i tr c đây v  đ c tính lúa ả   tám xoan H i H u. Thông qua h i th o

ề ề ọ ị ươ ủ c a các nhà khoa h c, các lão nông chi đi n và chính quy n đ a ph ng đ ượ   c

ế ừ ế ợ ế ti n hành vào năm 2003 ­2004, t ớ    năm 2006 đ n 2009 RUDEC k t h p v i

ệ ố ệ ệ ươ ự ự Trung tâm h  th ng cây nông nghi p ­ Vi n cây l ẩ   ng th c và cây th c ph m

2

ư ụ ể ệ ế ặ ợ ủ   ổ đã ti n hành ph c tráng, theo dõi và t ng h p các bi u hi n đ c tr ng c a

ố ả ậ ượ ả ằ ả gi ng lúa tám xoan  H i H u đ c mô t ạ  b ng 37 tính tr ng c m quan s ử

ệ ớ ả ố ể ụ d ng đ  phân bi t v i các gi ng lúa khác trong b ng 1:

ư ủ ả ặ ả ậ ạ B ng 1: Các tính tr ng đ c tr ng c a lúa tám xoan H i H u

qua các giai đo nạ

TT Tính tr ngạ ứ ộ ể   M c đ  bi u hi nệ

i cùng)

ế ế Giai đo nạ (ngày) 10 40 40 40 40 40 40 50­60 50­60 Xanh Tím nh tạ Xanh trung bình Trung bình Không có Có Xẻ Dài:35,5 – 45 cm Trung bình: 1­2 cm 1 2 3 4 5 6 7 8 9

0

ầ Lá m m: Màu ướ ố Lá g c (lá d ứ ộ Lá: M c đ  xanh ế ở Lá: Lông   phi n lá Lá: tai lá Thìa lìa ạ Lá: hình d ng thìa lìa ề Lá: Chi u dài phi n lá ề ộ Lá: chi u r ng phi n lá ế ạ Lá đòng: tr ng thái phi n lá ử ẳ 60­90 N a th ng 10 (quan sát s m)ớ

ứ 40

ộ ế ố ờ Đ ng: < 30 ạ Mu n (m nh): sau ố 11 Khóm: G c thân ( th  cây) ỗ Th i gian tr : (50% s  cây 55 12 15/10

ỏ ấ ắ có bông tr )ỗ ừ ỏ V  tr u: màu s c (tr  m 65­90 Vàng nâu 13

h t)ạ ạ

ỏ ạ 14 H t thóc: màu c a m  h t 15 Thân: đ ủ ng kính thân 80­90 65 Vàng Trung bình: 6­8mm

ườ ề Thân: chi u cao thân (không ấ 16 70 R t cao > 120cm tính bông)

Trung bình: 26­ ụ ề 17 Bông: Chi u dài tr c chính 72­90

ụ ạ 18 Bông: tr ng thái tr c chính 90

30cm ố ụ G c xu ng Trung bình (6 ố 19 Bông: S  bông / cây 70 bông/khóm)

3

ể ạ Bông: tr c ba đi m phân 20 70 Có ầ nhánh đ u tiên

ứ ộ ạ ủ ỏ H t: M c đ  lông c a v 60­80 Trung bình 21

tr uấ ạ ẹ

ổ ầ 22 H t: v o đ u ứ ấ ứ ộ 23 Bông: M c đ  gié th  c p ủ ạ 24 Bông: tr ng thái c a bông 25 Bông: thoát c  bông 60­92 90 90 90

V oẹ Ít Xoè Thoát hoàn toàn Trung bình: 1,6­ ề ạ 26 Mày h t: Chi u dài 92

90 2,5mm Vàng nh tạ

ạ ắ ạ 27 Mày h t: màu s c ố ượ H t thóc: kh i l ng 1000 ấ 28 92 ấ R t th p < 20g

ế ủ ạ ố ế h tạ ự ắ ạ H t thóc: s  s p x p c a H t g i liêên ti p 29 70­92 ạ h t thóc

nhau Trung bình: 6,51 – ề ạ ạ 30 H t thóc: chi u dài h t thóc 92

ạ ạ 31 H t thóc: màu h t thóc 92

ắ 7,6 mm Nâu cánh gián Ng n: 4,51­ 5,5 ạ ạ ậ 32 H t g o l ề t: chi u dài 92

ạ ạ ậ ạ ạ ậ ạ ạ ậ 33 H t g o l 34 H t g o l 35 H t g o l ề ộ t: chi u r ng ạ t: d ng h t: D/R ắ t: màu s c 92 92 92

ặ ấ mm ẹ H p: <2,5mm Thon dài: ≥3 Tr ngắ Không có ho c r t ộ ạ ụ ạ ạ 36 H t g o sát: Đ  b c b ng 92

ạ ạ ậ ươ ơ 37 H t g o l t: h ng th m 92 nh : <5%ỏ Th mơ

4

ả ồ ả ủ ể ạ (Ngu n: B n mô t tính tr ng c a Trung tâm phát tri n nông thôn, 2009)

Ạ Ố Ạ

ượ

ọ ọ ạ ị

ươ

ấ ạ

Hình d ng lúa tám xoan đ

c ch n l c t

i đ a ph

ả ng và s n xu t t

ộ ệ i Hi p h i

5

Ạ Ả Ậ Ạ HÌNH D NG H T THÓC VÀ G O GI NG LÚA TÁM XOAN  H I H U QUA CÁC GIAI ĐO N

ế ố ạ ủ ạ ặ * Các y u t t o nên tính đ c thù c a lúa tám xoan, g o tám xoan và

ượ ể ệ ở ắ ị ơ c m tám xoan đ c th  hi n ộ ố ặ    hình dáng, màu s c, mùi, v  và m t s  đ c

ể ượ ể ệ ở ả đi m khác đ c th  hi n b ng 2 :

ả ậ ủ ạ ề ả ữ ặ ả B ng 2: Nh ng đ c thù v  c m quan c a g o tám xoan H i H u

ạ ơ G o tám xoan C m tám xoan ỉ Ch  tiêu

ạ ạ ỏ dài, Hình dáng ượ ơ H t   c m   nh ị không b  nát ơ   ạ H t   g o   h i dài,   thon   nh ,ỏ   ộ ầ ẹ v o m t đ u Lúa tám xoan ỏ   ư ạ H t thóc th a, nh , ộ ỷ ệ    dài r ng 3,11, t  l   ng   1000 rong   l ạ h t là 18,24g

ơ Màu vàng cánh dán Màu s cắ ạ ầ ạ H t   g o   có m u trong xanh

ặ ơ ặ   th m   đ c Mùi Mùi tr ngư ị ơ Mùi   th m   d u,   ặ   ự  nhiên và đ c t tr ngư

Vị ơ   ạ H t   c m   có   màu   h i bóng ơ   ấ Ngay khi n u chín, c m ư   ơ có mùi th m đ c tr ng, ờ ẫ   ấ  v n sau khi n u 5­ 6 gi ơ ữ ượ gi    đ c mùi th m và ơ c m không b  khô. ị  ậ ị ọ ị V   ng t   d u,   đ m   (v ọ ậ ng t h u)

ể ơ ẻ C m d o, giòn ặ Đ c đi m  khác ắ   ạ ạ H t   g o   ch c, ị  ề đ u,   không   b ỡ v  khi xay xát ỷ ệ ừ T   l     thóc   xay   t ạ   ế ế ch  bi n thành g o ụ   ấ ạ th p, h t  khó r ng khi tu tố

ả ộ ế ả ồ ị ươ ng) (Ngu n: K t qu  h i th o chuyên gia đ a ph

ấ ượ ỉ ề ạ ượ ỉ * Phân tích các ch  tiêu ch t l ng v  g o tám xoan đ c ch  ra trong

ả b ng 3:

ấ ượ ả ỉ B ng 3: Các ch  tiêu phân tích ch t l

Hàm l ỉ Ch  tiêu ể ả ậ ề ạ  tám xoan H i H u ng v  g o ấ ặ   ượ ng các ch t và các đ c ủ ạ đi m c a g o

ố ố ố ổ ng protein t ng s  % ộ ổ ng tinh b t t ng s  % ổ ng Amylose t ng s  %

ượ ượ ượ ệ ộ ề ề ộ ạ

ỷ ệ

6

ộ ầ 1. Hàm l 2. Hàm l 3. Hàm l 4. Nhi t đ  hoá h 5. Chi u dài h t trung bình 6. Chi u r ng h t trung bình ộ  dài r ng  7. T  l ạ ạ 8. Hình d ng h t 9,79 88,43 20,34 Th p ấ 7,81 2,47 3,11 ỏ ơ ẹ Thon nh , h i v o m t đ u

0

ộ ạ ụ 9. Đ  b c b ng ư ậ ể ấ Nh  v y qua so sánh và phân tích có th  cho th y:

ề ạ ố ố ổ ượ ả ấ ạ + Gi ng lúa tám xoan là lo i gi ng c  truy n đ c s n xu t t ệ   i huy n

ấ ượ ậ ả ấ ạ ớ ố H i H u cho ch t l ng cao nh t so v i các lo i gi ng tám khác

ấ ượ ơ ả ự ủ ớ + Ch t l ố   ng c a lúa tám xoan có s  sai khác c  b n so v i các gi ng

ự ậ lúa tám khác trong vùng và các khu v c lân c n

ữ ể ặ ố ớ ể + Nh ng đ c đi m có th  phân bi ệ ượ t đ c gi ng lúa tám xoan v i các

ố ượ ể ệ ể ề ặ ớ gi ng lúa tám khác đ c th  hi n khá rõ ràng v i các đ c đi m v  sinh thái

ủ ạ ả ẩ ạ và hình d ng c a cây lúa, s n ph m thu ho ch

ế ố ả ữ ưở ế ị ế ế + Nh ng y u t nh h ấ   ng đ n lúa tám xoan và quy t đ nh đ n ch t

ượ ủ ượ ẳ l ng c a lúa tám xoan đ ị c kh ng đ nh đó là:

ề ờ ế ề ớ ặ ậ ệ ­ Đi u ki n v  th i ti ể t khí h u: v i đ c đi m lúa tám xoan ph i đ ả ượ   c

ụ ả ắ ồ ờ ạ tr ng trong v  mùa, th i gian vào h t ph i có gió mùa đông b c, biên đ ộ

ệ chênh l ch ngày và đêm cao

ả ượ ướ ả ả ấ ầ ờ ­ Lúa ph i đ c t ả   ụ ồ i phù sa ít nh t 14 l n/v , đ ng th i ph i đ m b o

ướ ướ ướ thoát n c tr c 10 ngày tr ặ c khi g t

ế ố ả ả ượ ể ồ ­ Y u t ấ  s n xu t: ph i đ ặ c bón phân chu ng ho c phân xanh đ  làm

ủ ả ộ ơ ấ ẩ ổ tăng quá trình trao đ i ch t, tăng thêm đ  th m c a s n ph m

ự ạ ấ ở ả ậ ả III.1.2. Th c tr ng s n xu t lúa tám xoan H i H u

ế ả ả ẩ ầ ẩ Lúa tám xoan là s n ph m mang tính hàng hoá, h u h t s n ph m đ ượ   c

ề ấ ượ ủ ế ườ ấ ồ ả s n xu t ra đ u đ c bán đi là ch  y u, ng ử ụ   i tr ng lúa r t ít khi s  d ng

ạ ạ ủ ẩ ơ ố ả s n ph m này vì giá c a lo i g o này luôn cao h n các gi ng lúa khác.

ề ệ ủ ề ả Theo đi u tra c a RUDEC, lúa tám xoan ngày càng gi m v  di n tích,

ậ ủ ơ ấ ủ ả kéo theo vai trò c a lúa tám xoan cũng gi m đi trong c  c u thu nh p c a các

ố ộ ồ ượ ề ộ h  nông dân. Trong s  các h  tham gia tr ng lúa tám đ ơ ấ   c đi u tra, c  c u

ộ ấ ủ ậ ỏ đóng góp vào thu nh p c a các h  r t nh  (năm 2008 là 7.39%) trong khi số

ỉ ệ ế ỉ ả ộ ồ h  tr ng lúa tám xoan ch  chi m t  l ố ậ  kho ng 4% dân s , v y lúa tám xoan ch ỉ

7

ậ ủ ơ ấ ệ ấ ả ậ ỏ đóng vai trò r t nh  trong c  c u thu nh p c a huy n H i H u.

ế ệ ế Năm 2000 di n tích lúa tám xoan chi m 14%, năm 2005 chi m 5%, năm

ơ ấ ủ ệ ỉ ệ   2008 là 4.3% và năm 2009 ch  còn 4% trong c  c u di n tích lúa c a huy n

ậ ả ự ả ề ệ H i H u. S  gi m sút v  di n tích lúa tám xoan có 4 nguyên nhân chính đó là:

ứ ươ ớ ặ ứ ậ ổ Th  nh t: ấ  Ph ả ng th c canh tác thay đ i: H i H u v i đ c thù là vùng

ể ấ ằ ợ ể   ồ đ ng b ng chiêm trũng ven bi n r t phù h p cho cây lúa tám xoan phát tri n.

ướ ệ ở ả ủ ế ả ả ậ Tr ấ c đây, s n xu t nông nghi p H i H u ch  y u mang tính qu ng canh,

ủ ự ụ ậ ấ ấ ấ ượ ờ ượ năng su t th p, t n d ng s  phì nhiêu c a đ t có đ c nh  đ ệ ố   c h  th ng

ồ ắ ệ ố ề sông ngòi b i đ p hàng năm. Trong đi u ki n đó, gi ng lúa tám xoan có tính

ổ ộ ấ ượ ượ ườ ị ươ thích ph  r ng, cho ch t l ng cao và đ c ng i dân đ a ph ng coi là cây

ủ ự ụ ụ ế ồ ắ   tr ng ch  l c vào v  lúa mùa (năm 1993: lúa tám chi m 60%/ v  mùa). B t

ữ ệ ể ả ấ ầ ầ ừ đ u t nh ng năm 2000 s n xu t nông nghi p đã chuy n d n theo h ướ   ng

ấ ấ ớ ạ ấ thâm canh, tăng năng su t trong khi năng su t lúa tám xoan có gi i h n th p.

ấ ượ ả ậ ị ạ ả ườ ứ Th  hai: Ch t l ng g o tám xoan H i H u b  suy gi m do ng ư   i dân l u

ọ ọ ử ề ậ ố ỹ ị ượ ự ờ truy n trong quá trình l ch s  lâu đ i, các k  thu t ch n l c gi ng đ ệ   c th c hi n

ươ ố ướ ế ấ theo ph ề ng pháp truy n th ng theo h ng năng su t, không quan tâm đ n nâng

ấ ượ ả ẩ ả ố ị cao ch t l ầ   ng s n ph m, làm cho gi ng lúa tám xoan đã b  thoái hoá và gi m d n

ừ ế ề ị ươ ế ợ ớ ề ấ ượ v  ch t l ng. T  năm 2003 đ n nay, chính quy n đ a ph ng k t h p v i các

ệ ệ ọ ộ ọ ướ nhà khoa h c thu c Vi n khoa h c nông nghi p tr c đây, nay là Trung tâm phát

ế ượ ể ệ ể ệ tri n nông thôn – Vi n Chính sách và chi n l c Phát tri n nông nghi p nông thôn

ụ ồ ạ ế ấ ượ ấ ượ ả ạ đã ti n hành c i t o và ph c h i l i ch t l ng. Tuy nhiên, ch t l ạ ng g o tám

ự ế ẫ ư ượ ề ẳ ộ ị xoan th c t v n ch a đ c kh ng đ nh vì nhi u nguyên nhân tác đ ng.

ệ ả ế ữ ầ ứ Th  ba: Hi u qu  kinh t không cao: nh ng năm g n đây, do th i ti ờ ế   t

ấ ấ ấ ấ ợ b t l ả ủ   i, năng su t lúa tám xoan r t th p (70 – 80kg/sào), trong khi giá c  c a

ư ự ệ ả ẩ ạ ớ ớ ạ g o tám xoan ch a có s  chênh l ch l n so v i các s n ph m g o khác do

ị ườ ự ẫ ộ ế ạ ấ ầ ộ trên th  tr ng có s  l n l n và pha tr n vì th  g o tám xoan đang d n m t đi

ị ườ ủ ấ ườ th  tr ng và m t lòng tin c a ng i tiêu dùng.

ơ ấ ấ ợ ể ồ ị ả ấ Th  t : ứ ư    Chuy n d ch c  c u cây tr ng b t l i cho s n xu t lúa tám

ệ ủ ị ả ấ ươ ướ ể ế xoan : S n xu t nông nghi p c a đ a ph ng có xu h ạ   ng chuy n bi n m nh

8

ệ ượ ụ ể ồ ề ề ơ ấ v  c  c u, nhi u di n tích đ c chuy n sang tr ng cây v  đông, trong khi đó

ơ ấ ụ ệ ộ ố ố lúa tám xoan là m t gi ng lúa dài ngày nên vi c b  trí c  c u mùa v  có

ể ủ ả ấ ậ ự ữ ấ nh ng b t c p cho s  phát tri n c a s n xu t.

ừ ụ ệ ấ ả ấ ộ V  mùa năm 2009 đánh d u m t tín hi u đáng m ng cho s n xu t và

ộ ệ ạ ớ ấ kinh doanh g o tám xoan. V i năng su t bình quân toàn b  di n tích lúa tám

ấ ượ ạ ả ơ ạ xoan năm 2009 đ t 105 kg/sào, ch t l ng g o th m ngon, giá c  trên th ị

ườ ữ ự ệ ớ ớ ố tr ng có s  chênh l ch l n so v i các gi ng lúa khác là nh ng thông tin tích

ẩ ả ạ ự c c cho s n ph m g o tám xoan mang CDĐL :

ậ ướ ệ ả ả Năm   2009,   toàn   huy n   H i   H u c   tính   có   kho ng   90ha   lúa   tám.

ộ ạ ủ ệ ồ ố Trong đó có 65ha tr ng lúa tám xoan theo gi ng c a Hi p h i g o tám xoan

ả ượ ọ ọ ạ ộ ồ ố ậ H i H u đã đ c ch n l c, 25ha còn l i là các h  tr ng các gi ng lúa tám

ộ ử ụ ấ ổ ỗ ố tiêu, tám c  ng ng.... Các h  s  d ng gi ng lúa tám xoan có năng su t bình

ạ ặ ệ ộ ố ộ ố ậ ỹ quân đ t 105kg/1sào, đ c bi t có m t s  h  canh tác t t, đúng k  thu t năng

ấ ạ ươ ươ ấ ủ ớ ố su t đ t 130 kg/sào t ng đ ắ   ng v i năng su t c a các gi ng lúa khác (b c

ấ ấ ấ ơ ố ơ th m s  7 năng su t trung bình 110kg/sào) trong khi năng su t th p h n 5% so

ơ ơ ớ ắ v i b c th m thì giá lúa tám xoan cao h n 66% (giá lúa tám xoan12.000đ/kg so

ộ ộ ự ủ ệ ắ ơ ọ ớ v i 7.200đ/kg c a b c th m). Đây là m t đ ng l c quan tr ng cho vi c tăng

ả ấ ờ ớ quy mô s n xu t lúa tám xoan trong th i gian t i.

ầ ả ấ III.1.3. Nhu c u s n xu t lúa tám xoan

ể ế ị ự ự ệ ề ậ ơ ọ   Đ  ti n hành đi u tra thu th p thông tin đ n v  th c hi n đã l a ch n

ộ ả ở ể ạ ọ ấ nhóm h  s n xu t lúa tám xoan ủ    5 xã tr ng đi m trong vùng quy ho ch c a

ườ ệ ả ả ả ả ả huy n là xã H i Anh, H i Đ ng, H i Phong, H i Toàn và H i An. 5 xã

ế ệ ể ệ ầ ọ ồ tr ng đi m này chi m di n tích g n 80% di n tích tr ng lúa tám xoan còn l ạ   i

ệ ả ậ ị trên đ a bàn huy n H i H u.

ộ ượ ự ọ ượ ấ Các h  đ c l a ch n đ ả c phân theo tiêu chí s n xu t lúa tám xoan và

ộ ạ ệ ả ậ ả ấ tham gia hi p h i g o tám xoan H i H u; S n xu t lúa tám xoan và không

ộ ạ ệ ả ậ tham gia hi p h i g o tám xoan H i H u.

ữ ệ ệ ộ ộ ộ ộ Trong các h  tham gia hi p h i: có nh ng h  đã tham gia hi p h i trong

9

ườ ề ả ả ả ả ộ nhi u năm (thu c xã H i Đ ng, H i Toàn, H i Phong, H i Anh) và có các

ỉ ớ ữ ệ ả ộ ộ ộ h  thu c nh ng xã ch  m i tham gia vào Hi p h i trong năm 2008 (H i An).

ư ạ ữ ề ề ộ ồ ố Nh ng chung quy l i đó đ u là nh ng h  đã có truy n th ng tr ng lúa tám

ừ ệ ự ề ệ ẫ ả ờ ọ ị xoan t ậ  lâu đ i trên đ a bàn huy n H i H u. Vi c l a ch n m u đi u tra trên

ộ ề ả ề ệ ế ạ đây mang tính đ i di n cho các nhóm h  đi u tra và so sánh. K t qu  đi u tra

ượ ổ ợ ộ ề (có báo cáo chuyên đ  kèm theo) đ c t ng h p theo các n i dung sau:

ủ ộ ủ ộ ­ Trình đ  văn hoá c a ch  h

ế ủ ộ ề ạ ­ Tình tr ng kinh t c a các nhóm h  đi u tra

ộ ề ủ ộ ­ Tình hình lao đ ng c a các h  đi u tra

ộ ề ủ ấ ­ Tình hình đ t đai c a các nhóm h  đi u tra

­  Các y u t

ế ố ả ưở ế ị ế ả ấ nh h ủ   ng đ n quy t đ nh s n xu t lúa tám xoan c a

ườ ng i dân

ề ư ệ ệ ề ­ Đi u ki n v  t ấ ụ ụ ả  li u ph c v  s n xu t

ứ ộ ọ ượ ụ ế ộ ể ả ­ M c đ  áp d ng các ti n b  khoa h c đ ấ c tri n khai vào s n xu t

ơ ấ ầ ư ả ữ ấ ổ ­ Nh ng thay đ i trong c  c u đ u t s n xu t lúa tám xoan

ề ậ ấ Qua quá trình đi u tra chúng tôi nh n th y:

ế ố ễ ệ ự ọ ọ ­ Y u t ồ   ấ  d  canh tác là quan tr ng nh t trong vi c l a ch n cây tr ng

ộ ố ệ ố ớ ườ ả ấ ộ ả   lúa tám xoan. Đ i v i m t s  di n tích đ t trũng thu c xã H i Đ ng, H i

ệ ự ộ ự ả ọ ọ Toàn và H i Phong, vi c l a ch n cây lúa tám xoan là m t l a ch n quan

ả ườ ố ớ ủ ệ ấ ọ tr ng đ i v i nông dân. L y di n tích vùng xóm 4­5 c a xã H i Đ ng làm ví

ườ ậ ị ướ ớ ị ụ d : Đây là vùng trũng, th ng b  ng p n c vào tháng 7 ­ 8 âm l ch, v i các

ể ệ ể ắ ạ ố ờ ơ ổ   gi ng ng n ngày, đây là th i đi m lúa ph i mào, vào h t vi c chuy n đ i

ệ ự ấ ấ ấ ố ố ọ sang gi ng này r t khó, năng su t th p, nên vi c l a ch n gi ng lúa tám xoan

ả là gi ế i pháp khó thay th .

ệ ả ế ề ướ ượ ệ ả ­ Hi u qu  kinh t đang có chi u h ng đ c nâng cao: Vi c gi m sút

ề ả ượ ự ả ấ ạ ề ệ v  di n tích kéo theo s  gi m sút v  s n l ng g o tám xoan cung c p ra th ị

ườ ả ặ ế ề ậ ạ ả tr ng. Đi u này khi n cho giá c  m t hàng g o tám xoan H i H u có xu

ướ ữ ậ ặ ộ h ng tăng lên t ỷ ệ  l ầ  thu n trong nh ng năm g n đây. M t khác các h  có

10

ự ệ ệ ề ầ ồ ỹ ậ   nhi u kinh nghi m tr ng lúa tám xoan, th c hi n đúng các yêu c u k  thu t

ả ả ượ ộ ộ ự ấ ổ ị ẫ v n đ m b o đ ọ   c năng su t khá  n đ nh. Đây là m t đ ng l c quan tr ng

ộ ế ụ ộ ấ ệ ắ ớ ự   cho các h  ti p t c g n bó v i cây lúa tám xoan. Là m t d u hi u tích c c

ể ệ cho vi c phát tri n cây lúa tám xoan.

ế ố ề ố ộ ố ế ọ ­ Ngoài ra, y u t truy n th ng cũng là m t nhân t quan tr ng khi n các

ạ ề ả ậ ấ ắ ớ ộ ộ h  nông dân t i H i H u v n g n bó v i cây lúa tám xoan. Nhi u h  gia đình

ề ằ ạ ả ậ ầ cho r ng: Hàng năm dù ít hay nhi u, gia đình t ộ   i H i H u cũng c n có m t ít

ể ớ ổ ơ ữ ị ễ ế ạ g o tám xoan đ  cúng lúa m i cho t tiên, ông bà. H n n a, d p l t t ng ườ ả   i H i

ấ ầ ậ ạ ươ ộ H u có con cái đi xa r t c n m t ít g o tám xoan làm quà quê h ng nên các h ộ

ẫ ấ ớ ả gia đình v n duy trì s n xu t lúa tám xoan ỏ xoan v i quy mô nh .

ặ ậ ả ấ ỹ ẩ ­ M c dù quy trình k  thu t chu n cho s n xu t lúa tám xoan đã đ ượ   c

ấ ượ ự ả xây d ng có ch t l ậ   ng. Tuy nhiên, qua quá trình kh o sát chúng tôi nh n

ứ ộ ấ ươ ủ ấ ậ ỹ ỉ th y m c đ  tuân th  các quy trình k  thu t này ch  mang tích ch t t ố   ng đ i

ề vì nhi u lý do.

Ở ỗ ề ố ầ ạ ộ ­ m i chân ru ng khác nhau có nhu c u v  gi ng, đ m, lân, kali và

ứ ề ả ồ ộ ợ ỉ phân chu ng khác nhau. Các h  ph i có m c đi u ch nh cho phù h p theo kinh

ề ệ ệ ả ấ ố   nghi m nhi u năm s n xu t trên di n tích đó. Các khâu chăm sóc, phun thu c,

ườ ộ ự ủ ộ ự ủ ệ ệ ... th ng do các h  t ộ   ữ  ch  đ ng th c hi n. Nh ng thông báo c a Hi p h i

ỉ ị ướ ủ ệ ạ ấ ộ ch  mang tính đ nh h ng, đ i trà... r t khó cho các h  trong vi c tuân th  các

tiêu chí đ  ra.ề

ủ ệ ắ ẩ ỹ ậ ­ Vi c tuân th  các quy trình k  thu t kh t khe theo đúng tiêu chu n đ ề

ừ ế ấ ạ ạ ra t ơ   ấ  khâu làm đ t, gieo m , bón phân, c y và chăm sóc, thu ho ch đ n ph i

ề ặ ổ ề ờ ỏ và đóng bao. Quá trình này đòi h i nhi u th i gian, gò bó v  m t t ứ  ch c và

ắ ầ ị ự ụ ủ ệ ể ộ ờ ụ ấ   ch u s  giám sát c a Hi p h i. Trong th i đi m mùa v , khi b t đ u v  c y

ự ượ ể ờ ộ ộ lúa tám xoan là th i đi m giá công lao đ ng cao, l c l ộ   ng lao đ ng ít, c ng

ệ ự ủ ự ế ệ ộ ớ v i thói quen làm vi c t ệ    do c a các h  nông dân khi n cho vi c th c hi n

ậ ấ ặ ỹ ệ ệ ồ ố quy trình k  thu t r t khó khăn. Đ c bi ề   t là vi c bón phân chu ng t n nhi u

ủ ư ượ ệ ầ ộ ự ệ ờ công lao đ ng nên vi c bón phân đ y đ  ch a đ c th c hi n trong th i gian

11

ệ ớ ủ ệ ả ả ộ ộ ặ qua, đ c bi ố   t v i các h  có ít lao đ ng. Trong khi vi c đ m b o đ  kh i

ượ ố ế ị ấ ươ ọ l ồ ng phân chu ng là nhân t quan tr ng quy t đ nh ch t l ạ ng g o tám

xoan.

ạ ộ ộ ớ ườ ­ Chi phí cho ho t đ ng giám sát l n: Vì các h  nông dân th ng quen

ệ ự ỹ ậ ứ ế ậ ấ ớ ố v i l i làm vi c t do và thi u tính k  lu t. Do v y ý th c ch p hành trong

ệ ả ể ả ự ệ ệ ấ ậ ầ ả ỹ ả   vi c s n xu t kém. Đ  đ m b o vi c th c hi n đúng yêu c u k  thu t, đ m

ấ ượ ế ậ ệ ẩ ả ả ộ ộ ả b o ch t l ơ ở   ng s n ph m Hi p h i ph i có đ i ngũ giám sát đ n t n c  s ,

ấ ả ộ ự ủ ệ ệ ậ ỹ theo dõi t t c  các h  th c hi n vi c tuân th  các quy trình k  thu t. Trong

ủ ế ọ ượ ậ ầ khi các thành viên này ch  y u là nông dân, ph n thu nh p mà h  đ ậ   c nh n

ừ ệ ủ ự ụ ệ ệ ầ ắ ả ộ t vi c th c hi n nhi m v  không đ  bù đ p ph n lao đ ng ph i thuê cho

ạ ộ ấ ủ ụ ế ể ả ầ ả ờ ho t đ ng s n xu t c a gia đình đ  bù ph n thi u h t do ph i dành th i gian

ẽ ấ ớ ế ệ ậ ố   cho công vi c giám sát. Chính vì v y chi phí giám sát s  r t l n n u mu n

ệ ố duy trì h  th ng này.

ệ ả ế ệ ớ ữ ệ ­ Hi u qu  kinh t không khác bi ộ ự t l n gi a các h  th c hi n đúng yêu

ậ ớ ự ế ề ả ộ ỹ ộ   ệ ầ c u k  thu t v i các h  không th c hi n đúng: Đi u này là k t qu  tác đ ng

ế ố ướ ế ộ ề do nhi u y u t . Tr c h t là do các h  nông dân không nghiêm túc trong

ệ ấ ẩ ấ ả ắ ả   ộ vi c ch p hành các tiêu chu n b t bu c trong quá trình s n xu t, do đó s n

ế ự ồ ề ặ ấ ượ ả ấ ẩ ả ả ề ph m s n xu t ra thi u s  đ ng đ u và không đ m b o v  m t ch t l ng.

ạ ộ ữ ạ ấ ộ ọ ế ế   Bên c nh đó, m t nguyên nhân r t quan tr ng n a là do ho t đ ng ch  bi n,

ươ ạ ạ ư ạ ự ế ệ ề th ạ ng m i g o tám xoan còn h n ch , ch a t o ra s  khác bi ấ   t v  ch t

ượ ự ư ẫ ượ ụ ổ ị l ng, m u mã, ch a xây d ng đ ả   c kênh tiêu th   n đ nh. Giá bán s n

ẩ ở ứ ủ ệ ấ ấ ả ph m m c th p, giá thu mua thóc c a các nông dân th p, hi u qu  kinh t ế

ấ ẩ ậ ỹ ạ ệ ả ả s n xu t lúa tám đúng tiêu chu n k  thu t không mang l i hi u qu  kinh t ế

ự ư ế ế ợ ộ ộ ệ   nh  mong đ i. Đây là nguyên nhân khi n các h  thi u đ ng l c trong vi c

ẩ ấ ấ ậ ả ỹ ch p hành các tiêu chu n k  thu t trong s n xu t lúa tám xoan.

ế ố ả ưở ấ ượ ế ạ III.1.4. Các y u t có  nh h ng đ n ch t l ng g o tám xoan

ế ố ề ế ả ưở ấ ượ ế ả Theo k t qu  kh o sát v  các y u t ả  có  nh h ng đ n ch t l ạ   ng g o

tám xoan cho th y:ấ

12

ế ố ạ ề ế ế B ngả  4:  Ý ki n đánh giá v  các y u t h n ch  trong canh tác lúa tám

xoan

ế ố ạ ế Y u t h n ch ả ờ i

ạ ng đ m

ạ ấ ặ 1. Gi ngố ầ ặ 2. G t non (8/10 ph n) ướ ướ 3. N c t i phù xa  ồ ế 4. Thi u phân chu ng ượ ụ 5. L m d ng quá l 6. Đ t đai (m n, chua, quá trũng) ế % ý ki n tr  l 92 88 75 75 67 56

ề ồ Ngu n: Đi u tra RUDEC năm 2009

ả ưở ấ ượ ế ạ + Các khâu canh tác  nh h ng đ n ch t l ng g o tám xoan t ạ ị   i đ a

ươ ế ọ ph ứ ộ ng (x p theo m c đ  quan tr ng):

­ Gi ng;ố

ế ố ờ ế ể ạ ầ ờ ­ Th i đi m thu ho ch (c n thu non và y u t th i ti t);

ướ ướ ­ N c t i;

ế ệ ồ ố ­ Bi n pháp chăm sóc (thi u phân chu ng) và phun thu c BVTV trong

ạ ỗ giai đo n lúa tr  bông;

ụ ạ ạ ­ L m d ng đ m bón;

ấ ượ ấ ­ Ch t l ng đ t đai canh tác lúa tám xoan.

ể ả ấ ượ ả ạ ạ ạ ơ + Đ  b o đ m ch t l ng g o tám xoan th m ngon, h t g o trong,

ạ ờ ố ấ ầ ỗ ẹ đ p, th i gian thu ho ch t ệ   t nh t là 25 – 30 ngày sau tr  (chín 8 ph n). Hi n

ạ ở ạ ố ỗ ấ nay vì mu n đ t năng su t cao nông dân thu ho ch 30­35 ngày sau tr  là quá

ể ả ạ ấ ộ mu n. Tuy nhiên, thu ho ch non năng su t có th  gi m 15%­20%.

ướ ướ ế ố ả ưở ế ấ + N c t i cũng là y u t ọ  quan tr ng  nh h ấ   ng đ n năng su t ch t

ượ ể ượ ấ ượ ộ l ng lúa tám xoan. Đ  có đ ấ c năng su t ch t l ng, ru ng lúa tám xoan

ượ ướ ố ể ầ ướ ượ ướ ự ầ c n đ c t i t i thi u 14 l n n c phù sa và đ ế i tr c ti p theo h c t ệ

ướ ằ ẩ ở ự ọ ạ ố th ng t i b ng tr ng l c. Và khi lúa tám xoan vào m y ố ầ    giai đo n cu i c n

ộ ố ơ ướ ở ộ ứ ỗ ố ph i khô ru ng­ráo g c (rút n ru ng ngày th  10 sau tr c là t ấ   t nh t),

13

ạ ầ ệ ể ắ ờ ộ vào th i đi m lúa vào h t c n có gió mùa đông b c, biên đ  chênh l ch v ề

ệ ộ ở ứ ộ ậ ạ ằ nhi t đ  ngày ­ đêm m c đ  cao nh m làm cho lúa chín ch m t o lên mùi

ủ ạ ổ ơ ị ướ ấ ươ th m c a g o, tránh lúa đ , bông b  ngâm trong n c m t h ấ   ng, năng su t

gi m. ả

ấ ượ ố ả + Cu i cùng ch t l ệ   ng lúa tám xoan gi m còn có nguyên nhân là hi n

ư ầ ồ nay nông dân h u nh  không bón phân chu ng vì lí do:

ủ ế ợ ­ Phân l n dùng cho bioga là ch  y u;

ờ ụ ấ ủ ờ ể ả ụ ­ Th i v  g p trong v  mùa nông dân không có đ  th i gian đ  t i phân

ra ru ng;ộ

ư ẹ ồ ế ở ­ Bón phân chu ng thóc đ p nh ng không kinh t b i giá thóc không

ử ụ ề ệ ớ ề   chênh l ch nhi u so v i không bón. Thay vào đó nông dân s  d ng quá nhi u

ế ế ả ầ ả ượ ạ đ m, trung bình lên đ n 5 đ n 8 kg urê/sào, c n ph i gi m l ng phân này.

ấ ồ ợ ở ả ậ III.1.5. Phân vùng đ t tr ng lúa tám xoan thích h p H i H u.

ạ ấ ấ ợ ị Xác đ nh lo i đ t và vùng đ t canh tác lúa tám xoan thích h p có ý nghĩa

ỉ ố ớ ự ệ ậ ọ ỹ quan tr ng không ch  đ i v i vi c xây d ng quy trình k  thu t canh tác lúa

ặ ệ ớ ể ả ấ ả ệ ẩ tám mà còn quan trong đ c bi ặ   t v i vi c phát tri n s n xu t s n ph m đ c

ạ ấ ự ế ả ậ ả ị ả   s n lúa tám xoan H i H u sau này. D a trên k t qu  xác đ nh lo i đ t và

ộ ẽ ự ệ ấ ả ấ ợ vùng đ t thích h p này, Hi p h i s  khoanh vùng s n xu t và và xây d ng các

ồ ả ủ ử ể ả ấ ả ả b n đ  gi ệ   i th a đ  theo dõi và qu n lí quy trình s n xu t chung c a hi p

h i.ộ

ế ị ươ ả ớ Theo ý ki n các chuyên gia đ a ph ng, cùng v i quá trình kh o sát và

ể ơ ộ ệ ệ ả ậ ố ủ đánh giá, trong s  35 xã hi n nay c a huy n H i H u, có th  s  b  phân

ư ả ụ ể thành 3 vùng chính, c  th  trong b ng 5 nh  sau:

ơ ộ ồ ở ả ậ H i H u

B ngả  5: Phân vùng s  b  các xã tr ng lúa tám xoan  Vùng tám xoan Vùng tám xoan ộ ở ộ Vùng m  r ng N i dung ệ

ố g cố 12 hi n nay 15 8

ệ ỷ ệ 1. S  xã trong vùng 2. Di n tích và t ấ    l % c y

14

ụ lúa v  mùa (ha) 3762.3 (33%) 5491.8 (49%) 2027.7 (18%)

ỷ ệ 3.   T   l ệ     %   lúa   tám   hi n

24.74

ấ ượ ấ ượ nay 4. Ch t l ng lúa tám theo Ch t l ơ   ng th m 2.41 ấ ượ   ng Ch t l 1.83 ấ ượ   ng Ch t l

ủ ườ ơ đánh   giá   c a   ng i   dân th m ngon. ngon. kém h n.ơ

ươ ị đ a ph ng.

ủ ệ ệ ế ả ồ ệ t Nam Ngu n: K t qu  đánh giá, phân vùng c a Vi n KHKT Nông nghi p Vi

ả ượ ấ Các vùng s n xu t lúa tám xoan đ ể ủ   ự ị c đánh giá theo s  d ch chuy n c a

ỷ ợ ả ạ ẽ ớ ệ ả ặ ố ệ ố h  th ng thu  l ấ   i, nó có m i liên h  ch t ch  v i  kh  năng c i t o đ t

ườ ượ ướ ướ ế ớ th ng xuyên do đ i n c t ủ   c phù sa hàng năm. V i 100% ý ki n c a

ườ ạ ệ ố ỷ ợ ộ ị ng i dân và các chuyên gia t ằ i các h i ngh  cho r ng, h  th ng thu  l i đóng

ế ị ấ ượ ả ả ấ ọ ế vai trò quan tr ng quy t đ nh đ n kh  năng s n xu t và ch t l ạ ủ   ng g o c a

ệ ề ấ ố ừ   t ng vùng. Đi u đó cho th y vùng tám xoan g c và vùng tám xoan hi n nay là

ự ệ ề ặ ệ ơ ề ệ ố ự hai khu v c có đi u ki n đ c bi t h n các khu v c khác v  h  th ng thu  l ỷ ợ   i

ế ố ộ ự ư ấ ề (ngoài các y u t khác nh  đ t đai...). Đi u này đã hình thành m t s  khác

ệ ư ự ệ ậ ỉ bi ố ớ t không ch  trong huy n mà còn đ i v i các khu v c lân c n nh : Nghĩa

ư ự H ng, Tr c Ninh...

ể ủ ể ặ Quá trình và đ c đi m phát tri n c a các vùng lúa tám xoan đ ượ ổ   c t ng

ữ ể ặ ợ h p qua nh ng đ c đi m sau:

ệ ắ ồ Vùng tám xoan g c:ố  Bao g m 12 xã phía b c huy n, là vùng canh tác

ể ừ ướ ờ ợ ệ ổ lúa tám xoan phát tri n t tr c th i h p tác hóa năm 1960. T ng di n tích lúa

ử ơ ấ ủ ế ệ ệ ế ị mùa c a vùng chi m đ n 33% di n tích toàn huy n. Trong l ch s , c  c u lúa

ủ ở ụ ể ạ ế ư ệ tám xoan c a vùng ữ    v  mùa có th  đ t đ n 35­40% di n tích, nh ng nh ng

ư ư ự ầ ầ ồ năm g n đây khu v c này h u nh  không tr ng lúa tám xoan cao n a. Lí do là

ể ề ệ ặ vì vùng này hi n nay phát tri n lúa tám xoan g p nhi u khó khăn do bình quân

ệ ệ ế ệ ấ ẩ ấ ấ ẩ   di n tích đ t nông nghi p/kh u th p nh t trong huy n (0.7 đ n 0.8 sào/kh u),

ế ậ ấ ấ ớ ể ấ   ố vì th  nông dân t p trung c y các gi ng lúa m i cho năng su t cao đ  l y

15

ươ ụ ụ ụ ự ể l ủ ộ ng th c và phát tri n cây v  đông ph  v  tiêu dùng c a h .

ệ ớ Vùng tám xoan hi n nay ể   :  Đây là vùng lúa tám xoan m i phát tri n

ầ ạ ả m nh trong kho ng g n 20 năm tr ở ạ  l ế i đây, liên quan đ n 15 xã vùng trung

ấ ượ ề ệ ủ c a huy n, trong đó các xã có các nhi u lúa tám xoan và cho ch t l ơ   ng th m

ơ ả ặ ệ ả ể ế ả ườ ả ả ngon h n c  đ c bi ả   t ph i k  đ n 6 xã là H i Đ ng, H i An, H i Toàn, H i

ậ ợ ở ề ệ ả ả Phong, H i Ninh và H i Giang. Các xã này hi n có nhi u thu n l ệ   i b i di n

ấ ầ ườ ế tích đ t canh tác bình quân đ u ng ẩ   i khá cao lên đ n 1,5 – 1,7 sào/kh u.

ủ ệ ệ ấ ả ệ   ế Di n tích c y lúa mùa c a 6 xã này chi m kho ng 80% di n tích toàn huy n,

ơ ấ ủ ệ ế ố ế trong c  c u các gi ng tám xoan chi m đ n 5% di n tích lúa mùa c a vùng

ủ ự ệ ể ặ ẽ ế   (300ha). S  phát tri n di n tích lúa tám xoan c a vùng liên quan ch t ch  đ n

ủ ệ ố ộ đ ng thái c a h  th ng t ướ ướ i n c phù xa.

ở ộ ằ ở ể    phía nam và vùng ven bi n Vùng tám xoan m  r ng: Đó là 8 xã n m

ấ ị ữ ệ ề ệ ặ ồ ễ ủ c a huy n. Đây là nh ng xã đ t b  nhi m m n nhi u. Di n tích tr ng lúa tám

ư ể ệ ằ ầ ả xoan hi n này không đáng k  (kho ng 1,83% b ng ch a đ y 40 ha trong v ụ

ướ ồ ạ ự ố ố ố mùa). Các gi ng lúa tám tr c đây tr ng t i khu v c này đa s  là gi ng tám

ố ổ ố ỗ ị ươ ng  (tám c  ng ng). Gi ng lúa này theo các chuyên gia đ a ph ố   ng là gi ng

ặ ố ơ ấ ượ ư ả ả ạ ạ ị có kh  năng ch u phèn, m n t t h n c , nh ng ch t l ng g o l i không

ư ệ ệ ơ ố ơ ồ th m ngon nh  các gi ng tám xoan, tám th m... Hi n nay, di n tích tr ng lúa

ạ ủ ế ự ể ố ớ ỳ tám t i khu v c này ch  y u đã chuy n sang gi ng lúa lai v i chu k  kênh tác

ắ ổ ứ ơ ấ ụ ứ ng n và t ụ  ch c c  c u cây v  đông cho v  th  3.

ồ ợ ấ III.1.6. Đ t thích h p cho tr ng lúa tám xoan và phân vùng lúa tám

xoan ở ả ậ .    H i H u

ấ ồ ấ ố ọ ườ ấ Đ t tr ng lúa tám xoan nên ch n đ t t t, th ng là đ t phù sa trung tính

ấ ữ ệ ầ ấ ơ ồ có t ng Glây (kí hi u FLe­g), giàu mùn và ch t h u c . Đ t tr ng lúa tám

ư ể ấ ả ặ ợ xoan thích h p nh t ph i có các đ c đi m nông hoá nh  sau:

ộ ừ (cid:0) Đ  chua trung tính, pHkcl t 6,0 ­ 7,0

ầ ơ ớ ừ ị ị ặ ế (cid:0) Thành ph n c  gi i t th t trung bình đ n th t n ng:

ỷ ệ ­ T  l cát: 25% ­ 30%

16

­ Limon: 50% ­ 55%

­ Sét: 20% ­ 25%

ồ ả ấ B ng 6. Đ t thích h p cho tr ng lúa tám xoan

ợ ứ ộ ồ

ể ặ ạ ấ Đ c đi m lo i đ t ợ ấ ợ M c đ  thích h p cho tr ng lúa tám xoan t thích Đ t thích h p

ấ ấ

ầ ạ ấ Lo i đ t

ị ệ ấ ặ Đ t đ c bi h pợ Đ t phù xa trung tính ít chua, có t ng Glây, th t trung bình. Đ t   phù   xa   trung   tính   ít   chua,   th tị   trung bình và năng.

ồ ả ổ FLe­g FLe­si

++

ộ ộ

Vàn, vàn cao 2L d 25 ­ 30 50 ­ 55 20 ­ 25 6,0 – 6,5 0,20 – 0,30 6,0 – 8,0 3,0 Vàn, vàn cao 2L d, e 20 – 25 50 – 55 25 – 30 5,5 – 6,5 0,20 – 0,30 5,0 – 6,0 2,0 – 4,0

ổ ng trao đ i (CEC)

ệ Kí   hi u   trên   b n   đ   th ngưỡ nh ị Đ a hình ứ Công th c luân canh ị ơ ớ i – th t T.bình, năng TP c  gi  lỷ ệ : ­ cát  % trong đó t                          ­ limon                          ­ sét Đ  chua pHkcl ố Đ  mu i tan Cation trao đ i:     Ca Mg++ Na+  , K+ ượ Dung l ấ   ­ đ t                  ­ sét 11,5­ 12,5 22,0­ 28,0 12,0 25,0

ự ế ệ ệ ả ồ ở Ngu n: K t qu  do Vi n KHKT Nông nghi p, S  NN&PTNT xây d ng

ướ ướ ả ộ ướ ố N c t i cho ru ng lúa tám xoan ph i là n c phù sa, t ấ   t nh t là

ướ ơ ườ ụ ể n c phù sa sông Ninh C , c ng đ  n ộ ướ ướ ố c t i t ầ i thi u là 14 l n/v  lúa tám

xoan.

ả ầ ướ ướ c t i cho lúa tám xoan

B ng 7: Yêu c u n ỉ Ch  tiêu Đ n vơ ị

17

pH NO2 NH4 ổ T ng Fe Cu i vố ụ 8,058 0,0682 2,712 1,1114 Đ u vầ ụ 8,158 0,1484 0,1986 0,915 mg/l mg/l mg/l

ặ ơ ử l ng

18

C n l Ni Zn ổ T ng Cr Cu Mn Hg As Pb mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l 53,4 0,00496 0,00386 0,0091 0,00486 0,01866 0,00082 0,01126 0,0289 64,4 0,00456 0,00356 0,01318 0,00452 0,02546 0,00154 0,00992 0,03472

ả ở ả ậ ệ B ng 8:  Phân vùng sinh thái lúa tám xoan huy n H i H u

ạ Lo i vùng Phân bố

ấ ấ ổ ế ạ ấ

ị ồ ầ ơ ớ

ứ ộ ặ ườ ặ ượ ướ i phù xa sông H ng th c t ế ẹ ụ ế ng xuyên: 14 đ n 18 l n/v . ỉ ừ  0.02­ ả I. Vùng r t ấ thích h p ợ ườ ả ầ ạ ấ ộ ị ả ữ   ề ở ậ  vùng gi a T p trung nhi u  ồ ệ ủ   c a huy n, bao g m các xã: ả   ả ả H i   An,   H i   Toàn,   H i ộ   Phong,   H i   Đ ng   và   m t ả   ph n các xã: H i Ninh, H i ả ơ Giang, H i Tân và H i S n ướ ự ả ơ ị ế ừ  sông Ninh C ,  kh  năng tiêu ở ứ ộ ấ    m c đ  r t i tr c ti p t

ệ ớ ở ự ệ ấ ặ ị

ị ẹ c t II. Vùng thích  h pợ t v i vùng I b i s  xu t hi n các đ a hình vàn th p ho c đ a hình   ạ ấ ế ộ ướ ướ ị ạ   i b  c nh ở ệ ố ấ ồ ụ

ố ụ ư ầ ị ắ ố ở các xã ấ ấ ề ả Vùng I ộ ị ả ự ể ồ ạ ưở ng do cây s  phát tri n các cây tr ng v ụ Phía b c phân b    :  ả   ả H i   Minh,   H i   Anh,   H i ả ơ Long, H i S n Mô tả ấ   ủ ế 1. Đ t canh tác lúa ch  y u là đ t vàn và vàn cao, lo i đ t ph  bi n là đ t ị ặ   phù xa sông H ng trung tính, thành ph n c  gi i th t trung bình và th t n ng có glây. ồ 2. Vùng đ ễ ấ 3. Đ t không nhi m phèn hay nhi m m n, m c đ  m n nh  ch  t 0.05% ấ 4.  Đ t canh tác lúa xa làng ít b  che khu t và ít b  sâu, chu t phá h i. ệ ố 5.  H  th ng t cao Phân bi cao, và lo i đ t phù xa sông H ng chua nh . Ch  đ  n tranh b i h  th ng canh tác cây v  đông.  ộ ể ị ạ 1. Đ t cao có th  b  h n cu i v . , ru ng canh tác g n khu dân c  và b  che ề ở khu t nhi u b i làng, chu t phá h i nhi u. ế ộ ướ i phù xa b   nh h 2. Ch  đ  t đông.

Vùng II ạ ấ ề ấ ố ồ 1. Lo i đ t phù sa sông H ng chua nh  chi m đa s . ễ ị ấ 2. Nhi u đ t th p, lúa d  b  úng ẹ ế ở ố ụ  cu i v . ộ

ố ả ườ ậ ạ ấ ề ồ ừ ẹ ế  chua nh  đ n chua,

ư ả ầ ả ộ ặ ở ố ụ ể ị ễ ấ 1. Vùng t p trung nhi u lo i đ t phù sa sông H ng t 2. Đ t có th  b  nhi m phèn, m n cu i v III. Vùng ít  thích h pợ

19

ề ở  Phía   nam   phân   b   nhi u   ả ả   các xã : H i Ninh, H i Giang ả ầ và m t ph n H i Phú ả   Phân   b   các   xã   nh   H i   Châu, H i C ng, H i Nam, ả   H i Phúc và m t ph n H i ả Giang, H i Ninh….

20

ầ ơ ớ ẹ i nh ầ ạ ủ ệ Ph n còn l i c a Huy n ể ặ ưở ặ ấ 1. Vùng đ t cát, ven bi n, thành ph n c  gi ấ ị ả 2. Đ t b   nh h ng m n khá n ng IV. Vùng không  ợ   thích h p

ế ậ K t lu n

ủ ề ả ẩ ậ ả ố ố ớ ữ    Gi ng lúa tám xoan là s n ph m truy n th ng c a H i H u v i nh ng

ủ ả ấ ặ ẩ ạ ị ặ đ c tính riêng quy đ nh tính ch t đ c thù c a s n ph m g o tám xoan

ọ ậ ậ ả ặ ơ ượ ế ị ơ H i H u: th m, giòn, dai c m, ng t h u. Đ c tính đó đ c quy t đ nh

ố ổ ưỡ ạ ầ ồ ở b i gi ng, th  nh ng, phân chu ng, thu ho ch lúc lúa chín tám ph n và

ế ế ằ ươ ề ố ch  bi n b ng ph ng pháp truy n th ng.

 Di n tích lúa tám xoan đang gi m đi nghiêm tr ng t

ệ ả ọ ạ ệ ả ậ   i huy n H i H u

ừ ờ trong th i gian v a qua do các nguyên nhân sau:

 ệ ế ấ ả Hi u qu  kinh t th p

ế ạ ấ ậ ả Thi u quy ho ch t p trung trong s n xu t lúa tám xoan

 ấ ấ Năng su t th p

ố ớ ơ ấ ậ ủ ị ư ươ  Lúa tám ch a phát huy vai trò đ i v i c  c u thu nh p c a đ a ph ng

 Lúa tám xoan đang b  c nh tranh trong c  c u s n xu t

ơ ấ ả ị ạ ấ ở ị ươ đ a ph ng

 ự ạ ủ ề ắ ọ ố ệ   S  c nh tranh c a các gi ng lúa ng n ngày v  sinh h c và hi u

ả ế qu  kinh t

ự ạ ụ ủ ấ ả S  c nh tranh c a cây v  đông trong s n xu t lúa tám xoan.

 Tri n v ng cho ngành hàng g o tám xoan: Năm 2009, năng su t trung

ể ạ ấ ọ

ấ ớ bình tăng lên 50% so v i năm 2008 (năng su t TB = 105kg/sào), giá thóc tăng

ấ ượ ượ ườ lên 12.5% (12.500đ/kg), ch t l ạ ng g o đ c ng i tiêu dùng đánh giá cao là

ủ ả ặ ả ự ữ ự ể ệ ấ ẩ nh ng d u hi u tích c c cho s  phát tri n c a s n ph m đ c s n này trong

ờ ớ th i gian t i.

ề ệ ộ ạ ổ III.2. T ng quan v  hi p h i g o tám xoan

ế ế ộ ả ệ ươ ạ ạ ả ấ Hi p h i s n xu t, ch  bi n và th ậ   ng m i g o tám xoan H i H u

ọ ắ ộ ạ ệ ệ ộ ượ ứ t là Hi p h i /Hi p h i g o tám xoan (sau đây g i t ) đ c chính th c thành

21

ế ị ủ ố ỉ ậ l p vào ngày 19/10/2004 theo quy t đ nh s  264/QĐ – UB c a UBND t nh

ạ ộ ệ ầ ầ ộ ộ ị ậ   Nam Đ nh. Sau g n 5 năm ho t đ ng, Hi p h i đã có g n 300 h i viên t p

ả ấ ớ ố ị ổ ả ỏ ợ h p thành các nhóm s n xu t nh  phân b  trên đ a bàn 5 xã v i 1 t ấ    s n xu t

ố ổ ả ươ ẩ ổ ế ế ặ ụ ở ạ gi ng 12 t ấ  s n xu t lúa th ng ph m và 1 t ch  bi n đ t tr  s  t i xóm 14

ạ ộ ệ ả ậ ả ộ ị xã H i Anh ­ H i H u – Nam Đ nh. Trong quá trình ho t đ ng, Hi p h i đã

ố ợ ớ ơ ụ ự ỹ ậ   ph i h p v i c  quan chuyên môn xây d ng và áp d ng các quy trình k  thu t

ổ ứ ả ế ế ấ ươ ạ ạ trong t ch c s n xu t, ch  bi n và th ng m i g o tám xoan. Năm 2007

ứ ệ ộ ượ ướ ả ấ ằ ộ Hi p h i đã đ ng ra đăng ký và đ c Nhà N c c p Văn b ng b o h  tên

ấ ứ ạ ế ị ả ậ ố ọ g i xu t x  g o tám xoan H i H u theo quy t đ nh s  385/QĐ – SHTT ngày

ở ữ ụ ủ ệ ả ậ ộ 31/05/2007 c a C c S  h u trí tu . Đây là m t thành qu  đáng ghi nh n cho

ỗ ự ộ ổ ữ ủ ứ ể nh ng n  l c c a m t t ch c tiên phong trong quá trình phát tri n ngành

ả ạ ệ hàng nông s n t i Vi t Nam.

ể ế ệ ộ ớ Đ n nay, Hi p h i đã phát tri n thành 42 nhóm nông dân (v i 246 h ộ

ạ ộ ắ ự ỗ ợ ệ ả gia đình) ho t đ ng trên nguyên t c t ấ    nguy n và h  tr  nhau trong s n xu t

ạ ề ả ủ ệ ể ấ ọ t i năm xã tr ng đi m v  s n xu t lúa tám xoan c a huy n, 42 nhóm nông

ơ ấ ổ ế ế ộ ứ ể dân và m t nhóm ch  bi n đã c  c u t ộ ả    ch c đ  hình thành 12 chi h i s n

ấ xu t lúa tám xoan,

ế ế ộ ộ ươ ử ệ ạ ầ ộ m t chi h i ch  bi n th ng m i trong Hi p h i. Qua quá trình b u c  dân

ộ ớ ủ ệ ệ ấ ộ ộ ch  trong Hi p h i, m t ban ch p hành Hi p h i v i 20 thành viên đã đ ượ   c

ủ ị ủ ị ớ ộ ầ b u lên v i m t ch  t ch và hai phó ch  t ch.

ể ệ ặ ộ ườ ừ ự ủ Quá trình phát tri n c a Hi p h i là ch ng đ ừ   ng v a xây d ng v a

ề ợ ớ ỉ ườ ể ế ề ệ ế đi u ch nh cho phù h p v i môi tr ng th  ch  và đi u ki n kinh t ậ   . Do v y

ự ế ạ ộ ư ư ề ể ệ ế th c t ủ   ợ  còn có nhi u bi u hi n ch a phù h p nh : các quy ch  ho t đ ng c a

ư ượ ệ ệ ấ ỉ ộ Hi p h i ch a đ c ki n toàn, các thành viên không ch p hành nghiêm ch nh

ạ ộ ủ ề ế ệ ệ ậ ả ộ ộ ị các quy đ nh c a Hi p h i, nhi u b  ph n ho t đ ng thi u hi u qu  và không

ị ườ ứ ạ ắ ắ ế rõ ch c trách, không nh y bén trong khâu n m b t th  tr ng và thi u k ế

ế ế ế ị ệ ạ ả ấ ươ ạ ả ho ch trong vi c ra quy t đ nh s n xu t, ch  bi n và th ẩ   ng m i s n ph m

ạ g o tám xoan.

22

ạ ệ ộ III.2.1. Ban lãnh đ o Hi p h i

ộ ồ ủ ị ệ ệ ạ ộ Ban lãnh đ o Hi p h i g m có 3 thành viên: 1 Ch  t ch Hi p h i ph ụ

ủ ị ụ ệ ấ ả ị ả   ả trách chung, phó ch  t ch ph  trách s n xu t ch u trách nhi m qu n lý s n

ụ ấ ươ ệ ề ạ ị ủ ị xu t và   phó ch  t ch ph  trách th ạ   ng m i ch u trách nhi m v  các ho t

ươ ủ ế ế ộ đ ng ch  bi n và th ng m i. ấ   ạ Theo đánh giá c a các thành viên ban ch p

ậ ấ ạ hành (ngoài thành viên ban lãnh đ o), chúng tôi nh n th y:

ỉ ạ ả ề ả ủ ệ ộ ộ   ấ Đây là m t th  m nh c a Hi p h i ế ạ V  qu n lý và ch  đ o s n xu t:

ư ượ ạ ộ ể ả nh ng không phát huy đ ấ   c trong quá trình tri n khai các ho t đ ng s n xu t.

ể ệ ự ệ ấ ờ ộ ộ Th c ch t trong th i gian qua, Hi p h i đang th  hi n vai trò là m t tác nhân

ươ ạ ơ ả ả th ộ ộ ố ớ   ng m i h n là vai trò qu n lý, giám sát quá trình qu n lý n i b  đ i v i

ẩ ươ ệ ả s n ph m mang th ng hi u CDĐL.

ớ ộ ề ủ ờ Trong th i gian qua, uy tín c a ban lãnh V  uy tín v i các h i viên:

ớ ướ ề ả ấ ớ ộ ỉ ụ ạ đ o v i các h i viên đã s t gi m r t nhi u so v i tr c đây (ch  50% cho là

ộ ưở ằ ướ ố t t). Các chi h i tr ng đánh giá r ng, tr ạ ấ   c đây thành viên ban lãnh đ o r t

ệ ệ ư ấ ỉ ạ ộ ộ nhi t tình trong vi c t ự    v n, ch  đ o, đ ng viên, giám sát các h i viên th c

ạ ả ư ệ ấ ạ ả ẩ ờ hi n các giai đo n s n xu t, thu ho ch, thu mua s n ph m. Nh ng th i gian

ạ ộ ạ ướ ạ ề ủ ầ g n đây, ho t đ ng c a ban lãnh đ o có xu h ữ ng ch ng l i. Đi u này cũng

ướ ấ ế ắ ở ộ ượ ỹ là xu h ng t t y u, b i khi các h i viên đã n m đ ậ   c các quy trình k  thu t

ề ặ ế ấ ượ ệ ả ả ộ ỉ thì Hi p h i ch  qu n lý v  m t k t qu , thông  qua đánh giá ch t l ả   ng s n

ủ ệ ẩ ạ ộ ộ ầ   ph m mà Hi p h i thu mua c a các h i viên. Tuy nhiên, ban lãnh đ o c n

ỉ ạ ủ ộ ưở ề ẽ giám sát và phát huy vai trò ch  đ o c a các chi h i tr ng, đi u này s  góp

ấ ượ ầ ề ợ ệ ả ẩ ắ ố ph n nâng cao ch t l ặ ng s n ph m và g n ch t m i quan h  quy n l i và

ụ ủ ệ ớ ộ ộ nghĩa v  c a các h i viên v i Hi p h i.

ố ộ ở ạ ớ ủ ề ộ ự ề ố V n là m t tr ệ  ng i l n c a Hi p h i. Đi u này Năng l c v  v n:

ủ ế ệ ả ạ ố đánh giá kh  năng y u kém c a ban lãnh đ o trong vi c thu hút v n đóng góp

ổ ứ ế ượ ệ ệ ế ộ ủ c a các t ch c, cá nhân trong và ngoài Hi p h i. Vi c thi u chi n l c kinh

ế ế ả ạ ơ ộ doanh, c  ch  qu n lý tài chính không minh b ch và thi u ràng bu c pháp lý

ầ ư ế ể ộ ạ ộ trong ho t đ ng đ u t ộ   ệ  là nguyên nhân khi n Hi p h i không th  huy đ ng

23

ượ ố ừ ầ ư ả ộ đ ồ c ngu n v n t các nhà đ u t ệ  trong và ngoài Hi p h i. Đây là c n tr ở

ố ớ ệ ế ệ ả ấ ộ ở ộ ớ l n đ i v i Hi p h i trong vi c m  r ng quy mô s n xu t và xúc ti n th ươ   ng

m i. ạ

ấ ả ữ ặ ượ ế ủ ữ ư ậ Nh  v y, t t c  nh ng m t làm đ ặ ạ c và nh ng m t h n ch  c a ban

ế ế ỉ ạ ệ ạ ấ ả ả ộ ươ lãnh đ o Hi p h i trong ch  đ o, qu n lý s n xu t, ch  bi n th ạ ng m i đã

ế ủ ọ ự ề ạ ẳ ạ ị ả   kh ng đ nh năng l c lãnh đ o h n ch  c a h  trong quá trình đi u hành, qu n

ấ ạ ượ ể ệ ể ể ộ ộ ệ lý và phát tri n Hi p h i. Đ  Hi p h i ngày càng phát tri n, l y l i đ c lòng

ủ ể ả ấ ỏ ộ tin c a các thành viên ban ch p hành và toàn th  các h i viên đòi h i ph i có

ủ ữ ề ế ề ể ạ ả ơ ỉ nh ng đi u ch nh trong c  ch  qu n lý, đi u hành c a ban lãnh đ o. Đ  làm

ượ ộ ự ủ ề ạ đ c đi u này, bên c nh phát huy n i l c c a các thành viên là ề ấ v n đ  tiên

ấ ầ ự ỡ ủ ệ ế ộ ổ ứ quy t, Hi p h i cũng r t c n s  giúp đ  c a các t ch c, ban ngành có liên

ấ ừ ề ị ươ ỗ ợ quan. Nh t là t phía chính quy n đ a ph ng, trong vai trò h  tr  và giám sát

ệ ộ Hi p h i.

ể III.2.2. Ban ki m soát

ộ ộ ố ớ ả ệ ố ậ ả ẩ   Trong quá trình v n hành h  th ng qu n lý n i b  đ i v i s n ph m

ệ ể ể ọ CDĐL, ban ki m soát đóng vai trò quan tr ng trong vi c thanh tra, ki m sát

ế ế ủ ệ ấ ả ị ươ ạ ả vi c tuân th  các quy đ nh trong s n xu t, ch  bi n và th ẩ   ng m i s n ph m

ệ ử ụ ả ủ ẩ ọ ả đ m b o đ  các tiêu chu n trong vi c s  d ng tên g i CDĐL.

ề ờ Trong th i gian qua, các thành viên trong ban giám sát đã có nhi u c ố

ụ ủ ứ ệ ệ ộ ắ g ng trong vi c hoàn thành nhi m v  c a mình. Tuy nhiên, m c đ  hoàn

ủ ụ ệ ề ế ạ ộ ị ệ thành nhi m v  theo quy đ nh c a Hi p h i còn nhi u h n ch . Thành viên

ạ ộ ể ả ấ ố ban ki m soát không tham gia góp v n vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh

ủ ể ệ ậ ộ ạ   ệ ủ c a Hi p h i. Chính vì v y, công vi c c a ban ki m soát mang tính ho t

ầ ư ớ ủ ơ ộ ộ đ ng phong trào h n là vai trò c a m t nhà đ u t ệ   ệ  v i trách nhi m trong hi u

ả qu  tài chính.

ỉ ự ệ ượ ự ệ ệ Giám sát ch  th c hi n đ c trên vai trò là tác nhân th c hi n nhi m v ụ

ạ ộ ự ệ ệ ạ ị ứ ủ   do lãnh đ o giao cho trong vi c giám sát ho t đ ng th c hi n đ nh m c c a

24

ộ ả ấ ượ ể ề ấ các đ i s n xu t. Giám sát không đ c phép ki m soát v n đ  tài chính,

ế ế ế ị ệ ươ ả ạ không tham gia vào vi c ra quy t đ nh ch  bi n, th ng m i do không ph i là

ế ế ạ ộ ủ ệ ộ ươ ổ c  đông c a Hi p h i. Vai trò giám sát ho t đ ng ch  bi n, th ạ ng m i cũng

ể ự ạ ộ ư ủ ệ ạ ượ ề nh  ho t đ ng c a ban lãnh đ o không th  th c hi n đ ế   c. Đi u này khi n

ố ớ ị ớ ủ ế ể ế ọ ạ   cho ti ng nói c a ban ki m soát không th  có giá tr  l n đ i v i m i ho t

ủ ệ ộ ộ đ ng c a Hi p h i.

ư ậ ể ậ ộ ớ Nh  v y, ban ki m soát v i vai trò là b  ph n giám sát, đánh giá toàn

ế ế ạ ộ ả ấ ươ ạ ủ ộ ộ b  các ho t đ ng s n xu t, ch  bi n và th ệ ng m i c a Hi p h i đã không

ụ ủ ủ ệ ể ậ ị th  hoàn thành nhi m v  c a mình, vì v y v  trí c a ban giám sát không đ ượ   c

ề đ  cao.

ươ ổ ế ế III.2.3. T  ch  bi n và th ạ ng m i

ổ ế ế ươ ạ ộ ạ ả ố T  ch  bi n và th ấ   ng m i là khâu cu i cùng trong ho t đ ng s n xu t

ạ ộ ộ ượ ủ ủ ệ ệ ả ộ ế ị kinh doanh c a Hi p h i. Thành qu  ho t đ ng c a Hi p h i đ c quy t đ nh

ọ trong khâu quan tr ng này.

ề ạ ộ ủ ả B ng 9. Đánh giá c a các thành viên v  ho t đ ng c a t

ủ ổ ế ế  ch  bi n  (ĐVT: Ng

ấ i)ườ R t Kém Kém T tố TB ỉ Ch  tiêu đánh giá SL % SL % SL % SL %

ả 26.67 6 40.00 26.67 1 6.67 4 4

ề 46.67 40.00 13.33 0 0.00 7 2 6

ẩ ả ẩ   ng s n ph m 6 1 53.33 6.67 0 0.00 40.00 8

5 3 46.67 20.00 0 0.00 33.33 7

Kh  năng thu mua thóc ộ ủ c a các h i viên ệ   ự ộ ứ M c   đ   th c   hi n ấ   đúng quy trình v  ch t ả ượ ng s n ph m l ấ ượ Ch t l ế ế ch  bi n ế ế ự Năng l c ch  bi n ớ ạ ị 3 4 40.00 26.67 2 13.33 20.00 6

ế ượ   c 3 4 40.00 26.67 2 13.33 20.00 6

ị 4 4 33.33 26.67 2 13.33 26.67 5 ươ ả ườ ở ộ ụ ộ Đ  nhanh nh y v i th ngườ tr ự Xây   d ng   chi n   l ạ th ng m i Kh  năng m  r ng th tr ng tiêu th

25

ề ồ Ngu n: Đi u tra RUDEC năm 2009

ữ ượ ự ỡ ủ ơ ư ấ Trong nh ng năm qua, đ c s  giúp đ  c a c  quan t v n và s  n ự ỗ

ổ ế ế ự ệ ượ ự ủ l c c a các thành viên trong t ộ  ch  bi n, Hi p h i đã xây d ng đ c m t s ộ ố

ổ ộ ệ ươ ụ ấ ọ ố kênh tiêu th  quan tr ng. N i tr i nh t là m i quan h  th ạ ớ ng m i v i Công

ươ ự ề ệ ể ắ ty l ng th c mi n B c. Tuy nhiên, vi c duy trì và phát tri n các kênh tiêu

ố ượ ụ ề ế ế ạ ị th  này còn nhi u h n ch  khi n cho kh i l ng hàng hoá giao d ch ít, không

ổ ề ủ ề ẩ ấ ủ ủ ế ứ ụ ị ệ   n đ nh và ti m  n nhi u r i ro. Hình th c tiêu th  ch  y u nh t c a Hi p

ệ ố ủ ế ộ ộ h i trong năm qua ch  y u thông qua h  th ng bán l ẻ ạ  t ệ i Hi p h i.

ớ ượ ự ề ố ưở Xét v  năng l c ch  bi n ế ế : V i l ng v n ít, quy mô nhà x ạ   ng h n

ố ượ ữ ủ ế ệ ả ậ ộ ợ ồ ớ ch , Hi p h i không đ  kh  năng nh n nh ng h p đ ng v i kh i l ớ   ng l n

ệ ổ ộ ị ỉ ượ ừ và không  n đ nh. Trong năm v a qua, Hi p h i ch  thu mua đ ả   c 40% s n

ượ ấ ủ ữ ệ ả ộ ợ ồ l ng s n xu t c a các h i viên. Chênh l ch gi a giá bán theo h p đ ng ký

ụ ớ ươ ự ề ệ ắ ấ ộ ầ đ u v  v i Công ty l ả ng th c mi n B c và giá s n xu t mà Hi p h i mua

ừ ộ ữ ệ ấ ỏ ờ t ể  h i viên là r t nh , có nh ng th i đi m chênh l ch âm. Đây là nguyên nhân

ạ ộ ế ấ ượ ả ố ế ệ ả khi n ho t đ ng s n xu t không thu đ c k t qu  t t. Câu chuy n tiêu th ụ

ứ ế ế ạ ự ủ c a năm 2007, ch ng minh năng l c y u kém và thi u nh y bén th  tr ị ườ   ng

ổ ế ế ạ ộ ươ ạ ủ c a các thành viên t ch  bi n trong ho t đ ng th ng m i.

ế ớ ế ườ ả ạ ộ ấ ươ Thi u liên k t v i ng i s n xu t trong ho t đ ng th ng m i: ạ   M tộ

ự ế ễ ổ ế ế ủ ộ th c t ữ  di n ra trong nh ng năm qua là t ch  bi n không ch  đ ng đ ượ ầ   c đ u

ế ế ự ụ ụ ế ộ vào ph c v  cho quá trình ch  bi n. Do thi u s  ràng bu c trong quan h ệ

ữ ổ ế ế ườ ả ấ ặ ệ gi a t ch  bi n và ng i nông dân s n xu t lúa tám xoan, đ c bi t khi có

ị ườ ữ ế ề ả ộ nh ng bi n đ ng trên th  tr ng v  giá c . Ngoài nguyên nhân khách quan là

ủ ườ ư ệ ệ ỳ ệ do tính tu  ti n c a ng ộ i dân, vi c hi p h i ch a phát huy đ ượ ợ c l i th ế

ươ ư ạ ượ ộ ả ẩ ả trong khâu th ng m i, ch a có giá thu mua v ả   t tr i cho s n ph m đ m b o

ẩ ủ ườ ế ằ ề ợ ế ậ ộ tiêu chu n c a ng ơ i dân, do v y thi u c  ch  r ng bu c v  l i ích và tránh

ị ố ủ ệ ạ ỗ ớ nhi m   c a   các   bên   trong   chu i   giá   tr   đ i   v i   ngành   hàng   g o   tám   xoan

ươ ệ th ng hi u CDĐL.

ạ ộ ế ươ ế ươ ệ ạ Ho t đ ng xúc ti n th ng m i ạ : Xúc ti n th ng m i là nhi m v ụ

26

ủ ổ ế ế ươ ạ ộ ư ạ ạ ọ quan tr ng c a t ch  bi n và th ng m i. Nh ng ho t đ ng này l ư   i ch a

ượ ượ ổ ạ ộ ủ ổ ẫ ặ đ c đ c t ứ  quan tâm đúng m c. Ho t đ ng c a t v n mang n ng tính t ự

ự ấ ế ượ ướ ờ ụ ổ ỗ túc, t ế  c p, thi u chi n l c kinh doanh. Tr c m i th i v , t ế ế    ch  bi n

ả ậ ạ ươ ạ ườ ụ ế ph i l p k  ho ch th ng m i trình lên ban th ấ   ng v  và thông qua ban ch p

ạ ế ứ ự ề ế ả ạ ộ ấ   hành, truy n đ t đ n các h i viên, làm căn c  xây d ng k  ho ch s n xu t.

ự ế ư ạ ượ ạ ả ấ ứ ể ẩ ả Nh ng th c t này l i đi ng ồ   i, s n xu t c  tri n khai, có s n ph m r i c l

ụ ầ ả ượ ụ ề ậ ớ ệ ấ m i lo tiêu th . Do v y, v n đ  tiêu th  c n ph i đ ộ c Hi p h i quan tâm

ế ượ ề ơ ạ ộ ủ ố nhi u h n trong chi n l ế ụ   ế c ho t đ ng c a mình, n u không mu n ti p t c

ấ ạ th t b i.

ổ ố III.2.4. T  gi ng

ổ ố ệ ệ ấ ớ ố ị ự T  gi ng v i di n tích 20,9 ha ch u s  trách nhi m cung c p gi ng cho

ấ ả ữ ệ ộ ộ lúa tám xoan cho t t c  các h i viên tham gia vào Hi p h i. Trong nh ng năm

ủ ề ố ượ ộ ả ấ ầ ấ ố ố qua chi h i s n xu t gi ng đã cung c p gi ng đ y đ  v  s  l ng cho toàn

ự ả ể ệ ủ ệ ấ ằ ộ .  th  di n tích gieo c y lúa n m trong s  qu n lý c a Hi p h i

ủ ế ế ậ ả ấ ộ   Theo k t qu  thu th p ý ki n c a các thành viên ban ch p hành, h i

ả ự ế ế ấ ồ viên và k t qu  th c t thăm đ ng cho th y:

ấ ượ ạ ượ ề ấ ơ + Ch t l ố ng h t gi ng tuy đã đ ớ   c nâng cao h n r t nhi u so v i

ướ ử ụ ủ ệ ớ ộ ộ ố tr c đây và so v i các h  không s  d ng gi ng lúa c a Hi p h i. Tuy nhiên,

ự ế ệ ẫ ố ơ ố ộ có m t th c t hi n nay là gi ng lúa tám xoan v n khô h n các gi ng lúa ph ổ

ị ườ ế ị ế ệ ạ bi n khác trên th  tr ng. Trong khi th  hi u tiêu dùng hi n nay l i thích các

ẻ ạ ắ ạ ẫ ả ơ ố ủ   gi ng g o d o (b c th m, g o Thái Lan...) trong khi giá c  và m u mã c a

ề ế ẩ ả ạ ạ ơ các s n ph m này đ u mang tính c nh tranh h n g o tám xoan. Vì th  đây là

ộ ấ ề ố ố ớ m t v n đ  khó khăn đ i v i gi ng lúa tám xoan.

ệ ượ ế ẫ ấ ượ ố Xem xét nguyên nhân d n đ n hi n t ng  ch t l ng  gi ng không

ả ả đ m b o:

ừ ố ượ ụ + Gi ng lúa tám xoan v a đ ư   c ph c tráng thành công năm 2009, ch a

ượ ấ ạ ấ ượ ụ ả ữ ố ướ đ c áp d ng vào s n xu t đ i trà; ch t l ng gi ng nh ng năm tr c đây

27

ư ượ ả ả ch a đ c đ m b o.

ọ ọ ả ạ ề ạ ố ư   + Gi ng đang trong quá trình c i t o, ch n l c nên nhi u tính tr ng ch a

ổ ị n đ nh.

ủ ổ ố ự ư ệ + Các thành viên c a t gi ng ch a th c hi n đúng các quy trình k ỹ

ụ ể ả ậ ố ườ ắ ỏ ấ thu t trong quá trình s n xu t gi ng. C  th : Không th ng xuyên c t b  các

ế ệ ấ ạ ố ố cây l c dòng (cao quá, th p quá, gi ng khác, cây b nh…) khi n cho gi ng tr ở

ư ệ ề ả ấ ồ ố nên không đ ng đ u. Do di n tích lúa gi ng c y th a, 1 r nh nên có nhi u c ề ỏ

ừ ề ệ ệ ộ ố ạ d i, chu t và sâu b nh… t n nhi u công chăm sóc, phòng tr  sâu b nh nên có

ữ ề ề ạ ộ ỏ nhi u công đo n các h i viên đã sao nhãng, b  qua. Nh ng đi u này làm cho

ấ ượ ả ố ch t l ng gi ng gi m sút.

ỷ ợ ư ệ ợ ế ộ + Ch  đ  thu  l i cho lúa tám xoan ch a phù h p: di n tích lúa tám xoan

ủ ộ ằ ượ ệ ít, n m phân tán, không ch  đ ng đ ồ c ngu n n ướ ướ c t ặ i, đ c bi t là giai

ạ Ở ữ ạ ạ ỗ ườ ế ướ đo n lúa tr  và lúa vào h t. nh ng giai đo n này lúa th ng thi u n c do

ả ướ ấ ượ ề ế ạ ỳ ph i rút n c theo chu k  lúa đ i trà. Đi u này khi n cho ch t l ng lúa tám

ị ả ọ ố xoan b  gi m xu ng nghiêm tr ng.

ụ ấ ả ố ư ụ ạ ả ố +  Gi ng khi thu ho ch ch a có d ng c  s y, b o qu n t ấ   t nên ch t

ượ ờ ế ấ ả ấ ặ ố l ả ng gi ng không đ m b o, nh t là khi g p th i ti t x u.

ầ ớ ủ ậ ả ả ộ ấ   ố Do v y, c n s m nhân r ng lúa gi ng siêu nguyên ch ng đ m b o ch t

ượ ấ ạ ả l ng ra s n xu t đ i trà.

ể ả ươ ạ ề ố ị ườ + Kh  năng phát tri n th ng m i v  gi ng trên th  tr ố ng: Gi ng là

ộ ố ế ị ấ ượ ế ệ ả ấ ả m t nhân t quy t đ nh đ n ch t l ng và hi u qu  trong s n xu t nông

ớ ả ệ ấ ố nghi p nói chung và v i s n xu t lúa tám xoan nói riêng. Do đó, gi ng đ ượ   c

ộ ấ ế ệ ậ ộ ọ các h  nông dân trong và ngoài Hi p h i r t coi tr ng. Chính vì v y, n u chi

ụ ấ ố ố ậ ể ả ỹ ộ ả h i s n xu t gi ng áp d ng t ẩ   t các quy trình k  thu t đ  cho ra s n ph m

ấ ượ ố ẽ ặ ộ gi ng có ch t l ng cao thì đây s  là m t m t hàng kinh doanh phát tri n t ể ố   t,

ộ ướ ủ ệ ậ ộ ọ ươ ả ớ m t h ng thu nh p quan tr ng c a Hi p h i trong t ầ   ng lai. V i kho n đ u

ư ố ớ ề ấ ố t ả  2 kg/1 sào thì giá lúa gi ng không ph i là v n đ  quá khó khăn đ i v i các

28

ấ ượ ề ấ ố ố ậ ộ h  nông dân. Do v y, v n đ  ch t l ng gi ng là nhân t ấ   ọ  quan tr ng nh t.

ể ộ ố ượ ợ ế ủ Chi h i gi ng hoàn toàn có th  khai thác đ ữ c nh ng l i th  c a mình đ ể

ị ườ ấ ạ ế ướ ố cung c p gi ng ra th  tr ng mang l ị i giá tr  kinh t cao. Đây là h ng đi t ố   t

ả ậ ụ ộ ố ướ ố ầ mà chi h i gi ng c n ph i t n d ng, tr ấ c tiên là cung c p gi ng ch t l ấ ượ   ng

ệ ề ả ộ ưở ả ả ế ế ấ cao cho toàn Hi p h i, đi u này  nh h ng đ n k t qu  s n xu t kinh doanh

ệ ệ ể ấ ộ ộ ố ộ   ủ c a toàn Hi p h i. Sau đó, có th  cung c p gi ng cho các h  ngoài Hi p h i,

ạ ệ ả ồ ộ mang l i ngu n thu cho Hi p h i và chính b n thân các thành viên c a t ủ ổ

gi ngố

ộ ưở III.2.5. Chi h i tr ng

ộ ưở ạ ở ấ ơ ở ắ ộ Các chi h i tr ậ ng là b  ph n lãnh đ o c p c  s , là m t xích quan

ệ ữ ộ ớ ệ ế ế ắ ọ ố ộ tr ng liên k t m i quan h  gi a Hi p h i v i các h i viên. N u m t xích này

ượ ố ố ẽ ỉ ạ ể đ c cũng c  t ấ   t s  giúp cho công tác ch  đ o tri n khai và giám sát ch t

ượ ượ ệ ố ự ố ớ ả ạ ặ l ng đ c th c hi n t t, gi m gánh n ng đ i v i ban lãnh đ o. Tuy nhiên,

ộ ưở ủ ề ế ạ ờ vai trò c a các chi h i tr ẫ ng trong th i gian qua v n còn nhi u h n ch .

ơ ở ủ ạ Trên c  s  đánh giá c a các thành viên trong ban lãnh đ o, t ổ ế ế    ch  bi n,

ộ ưở ề ậ ấ ổ ỹ t k  thu t và ban giám sát v  các chi h i tr ậ ng chúng tôi nh n th y: Trong

ế ủ ứ ầ ộ ờ ộ ưở ả th i gian g n đây, m c đ  tâm huy t c a các chi h i tr ng đã gi m sút

ọ ả ủ ọ ợ ấ ủ ệ nghiêm tr ng. Theo lý gi i c a h  là do chính sách tr ộ    c p c a Hi p h i

ọ ỏ ộ ưở ứ ứ ớ không x ng đáng v i công s c mà h  b  ra (300 nghìn/ 1 chi h i tr ng/ 1 v ụ

ố ượ ả ấ ỏ ậ lúa), kho n thu nh p tính trên kh i l ng thóc thu mua cũng r t nh  do kh ả

ụ ủ ợ ấ ệ ả ộ ớ ế ấ năng tiêu th  c a Hi p h i không l n. Kho n tr  c p và chi t kh u thu đ ượ   c

ủ ể ọ ộ ụ ả ả trong m t v  lúa không đ  đ  h  trang tr i cho các kho n chi phí trong quá

ạ ộ ỉ ạ ủ ệ ề ế ệ ể ộ trình ch  đ o các ho t đ ng c a Hi p h i. Đi u này khi n cho vi c tri n khai

ỉ ạ ạ ộ ượ ọ ự ủ các n i dung ch  đ o c a ban lãnh đ o không đ ệ c h  th c hi n đúng yêu

ệ ứ ạ ự   ầ c u. Nguyên nhân này kéo theo hàng lo t các hi u  ng đi kèm: Không th c

ộ ọ ủ ộ ẩ ế ủ ệ ệ ấ   hi n các quy ch  c a Hi p h i, l n tránh tham gia các cu c h p c a ban ch p

ạ ộ ỉ ạ ế ệ ễ ậ ươ hành, ch m tr  trong ho t đ ng ch  đ o và thi u trách nhi m trên c ng v ị

ộ ưở ộ ữ ế ệ ố ế ủ c a m t chi h i tr ng. Đây là nh ng bi u hi n không t ố   t, n u không mu n

29

ạ ộ ủ ệ ộ nói là t ồ ệ i t trong ho t đ ng c a Hi p h i.

ộ ưở ế ọ ẫ ề ắ ủ Theo ý ki n c a các chi h i tr ớ   ng: Đi u níu kéo h  v n g n bó v i

ạ ộ ủ ệ ộ ọ ữ ộ ưở ả ho t đ ng c a Hi p h i là do h  đang gi vai trò là các đ i tr ấ   ng s n xu t.

ạ ộ ỉ ạ ủ ẹ ầ ạ ớ ạ   V i ph n kinh phí h n h p nên trong ho t đ ng ch  đ o c a ban lãnh đ o

ề ệ ộ ộ ế ệ Hi p h i không có tính ràng bu c v  kinh t ộ    và trách nhi m. Khi các chi h i

ưở ủ ệ ầ ạ ộ tr ng không hoàn thành yêu c u c a Hi p h i thì ban lãnh đ o cũng không

ể ự ủ ớ ệ ệ ạ ợ ố   th  th c hi n các bi n pháp m nh vì không có s i dây nào đ  l n trong m i

ề ợ ệ ộ ủ ọ ớ ệ ạ quan h  ràng bu c quy n l i và trách nhi m c a h  v i ban lãnh đ o.

ậ ạ   ể ấ  Sau 5 năm thành l p và đi vào ho t ề Qua quá trình đi u tra có th  th y:

ộ ổ ứ ạ ộ ớ ự ủ ộ ậ ứ ộ đ ng, v i ch c năng là m t t ự  ch c dân s  ho t đ ng t ch , đ c l p và t ự

ộ ộ ạ ạ ộ ệ ệ ậ ả ị ch u trách nhi m, Hi p h i h i g o tám xoan H i H u đã đi vào ho t đ ng có

ả ề ộ ạ ộ ữ ứ ầ   ề ế n  n p c  v  n i dung và hình th c ho t đ ng. Nh ng khó khăn ban đ u

ơ ả ượ ươ ệ ạ ộ trong quá trình ho t đ ng đã c  b n v t qua. Th ạ ng hi u g o tám xoan

ả ướ ầ ị ượ ị ườ ủ ị ậ H i H u đã b ẳ c đ u kh ng đ nh đ c v  trí c a mình trên th  tr ề ng v  uy

ấ ượ ơ ả ủ ệ ậ ầ ộ tín và ch t l ng. Tuy v y, do thành ph n c  b n c a Hi p h i là nông dân

ế ề ữ ạ ả ả ộ ộ ắ   ớ v i nh ng h n ch  v  trình đ  chuyên môn, trình đ  qu n lý, kh  năng n m

ị ườ ỷ ậ ệ ế ấ ắ b t th  tr ế ủ   ng và thi u tính k  lu t trong vi c ch p hành các quy ch  c a

ộ ề ệ ổ ỉ ạ ứ ả Hi p h i đ  ra. Trong quá trình t ự    ch c ch  đ o, qu n lý, giám sát và th c

ế ế ạ ộ ệ ấ ươ ạ ủ ệ ộ ả hi n các ho t đ ng s n xu t, ch  bi n và th ng m i c a Hi p h i còn

ơ ấ ổ ư ề ạ ứ ề ậ ồ ộ ế nhi u h n ch  nh : C  c u t ư    ch c còn ch ng chéo, nhi u b  ph n ch a

ụ ủ ứ ề ệ hoàn thành đúng ch c năng và nhi m v  c a mình. Nhi u thành viên trong ban

ữ ể ệ ế ấ ệ ớ ch p hành có nh ng bi u hi n thi u nhi ạ ộ   ệ t tình và trách nhi m v i ho t đ ng

ệ ượ ủ ệ ộ ổ ứ ủ c a Hi p h i. Nguyên nhân c a hi n t ng này là do khâu t ch c kém trong

ế ế ạ ộ ả ươ ế ượ ế ạ ấ ho t đ ng s n xu t, ch  bi n và th ng m i. Thi u chi n l c trong kinh

ế ả ạ ượ doanh, qu n lý tài chính kém, thi u minh b ch, không thu hút đ c các thành

ộ ố ớ ố viên tham gia góp v n. Không có chính sách đãi ng  đ i v i các thành viên.

ệ ố ự ậ ả ẩ ả ả ạ   III.3. Xây d ng h  th ng qu n lý CDĐL “H i H u” cho s n ph m g o

30

tám xoan.

ề ậ ả ả ạ ẩ ự CDĐL “H i H u” cho s n ph m g o tám xoan là ni m t ủ    hào c a

ườ ư ể ậ ả ươ ệ ng ể i dân H i H u. Nh ng đ  duy trì và phát tri n th ỏ   ng hi u này đòi h i

ộ ơ ả ổ ứ ệ ả ặ ị ph i có m t c  quan t ch c ho c cá nhân ch u trách nhi m qu n lý và phát

ủ ể ẳ ộ ị ị ươ ượ ướ tri n. Qua đó kh ng đ nh v  trí c a m t th ệ ng hi u đ c Nhà n ả c b o h ộ

ị ườ ướ ị ổ ứ ậ ơ trên th  tr ng trong và ngoài n ỏ ặ c. V y, câu h i đ t ra là đ n v , t ch c, cá

ể ả ệ ộ ệ   ệ nhân nào (HTX, Hi p h i, doanh nghi p, hay cá nhân…) có th  đ m nhi m

ượ ử ụ ể ươ ệ ượ ả đ c vai trò s  d ng và phát tri n th ng hi u khi nó đã đ ộ c b o h .

ủ ệ ế ạ ả N u giao cho HTX nông nghi p, ph m vi qu n lý c a HTX bao quát

ạ ộ ự ệ ả ấ ộ ệ ố   toàn b  ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong lĩnh v c nông nghi p. H  th ng

ộ ơ ở ượ ọ ố ể ề ợ ế ề ộ ơ cán b  c  s  đ c tuy n ch n t t, có các c  ch  ràng bu c v  quy n l i và

ụ ố ớ ộ ơ ở ạ ộ ế ặ ơ ẽ   nghĩa v  đ i v i cán b  c  s  và nông dân, có c  ch  ho t đ ng ch t ch .

ậ ợ ạ ộ ủ ệ ề ể ữ Đây là nh ng thu n l i trong vi c đi u hành các ho t đ ng c a toàn th  các

ế ế ạ ộ ả ấ ươ ộ h i viên. Tuy nhiên, trong khi ho t đ ng s n xu t, ch  bi n và th ạ   ng m i

ả ượ ạ ẩ ỏ ỉ ạ ả ủ ả c a s n ph m g o tám xoan đòi h i ph i đ c ch  đ o, qu n lý và giám sát

ẽ ừ ặ ấ ủ ố ch t ch  t ố  khâu cung c p gi ng, giám sát ngâm ấ    gi ng, làm đ t, chăm sóc,

ấ ượ ạ ế ế thu ho ch. Ngoài ra, khâu giám sát ch t l ự   ng, thu mua, ch  bi n, xây d ng

ụ ể ầ ượ ẽ ơ ế ả ặ và phát tri n các kênh tiêu th  cũng c n đ ả   c qu n lý ch t ch . C  ch  qu n

ả ượ ệ ớ ạ ộ lý tài chính trong ho t đ ng này cũng ph i đ c tách bi ạ ộ   t v i các ho t đ ng

ệ ạ ủ ơ ấ ể ự ủ ự ớ khác c a HTX. V i năng l c hi n t ệ   i c a c  c u HTX không th  th c hi n

ượ ư ế ế ề ạ đ ự ủ   c đi u này. Đó là ch a nói đ n tính thi u nh y bén trong nhân s  c a

ạ ộ ạ ộ ậ ầ ớ ơ ể ơ HTX đã quen v i ho t đ ng t p th  đ n thu n h n là ho t đ ng kinh doanh

ể ự ệ ượ ộ ậ đ c l p. Theo đánh giá chung HTX không th  th c hi n đ ề c đi u này.

ự ệ ệ ệ ế ế   N u giao cho doanh nghi p: Hi n nay, nông nghi p là lĩnh v c thi u

ấ ố ớ ầ ư ẫ ệ ớ ộ ố ấ h p d n nh t đ i v i các nhà đ u t . V i m t doanh nghi p, t i đa hoá l ợ   i

ư ầ ậ ạ ả ỉ ẩ   ặ nhu n là  u tiên hàng đ u. Trong khi m t hàng g o tám xoan ch  có s n ph m

ị ườ ủ ế ướ ế ờ ư đ a ra th  tr ng ch  y u vào 2 – 3 tháng tr c và sau t t. Trong khi th i gian

ạ ả ả ộ ớ ầ ư ạ đ u t l ủ   i dài (6 – 7 tháng), ph m vi qu n lý r ng, chi phí qu n lý l n và r i

31

ờ ế ớ ệ ớ ro l n do th i ti t. Đây là nguyên nhân l n gây khó khăn trong vi c tìm ra

ế ề ệ ệ ấ ặ ả ị doanh nghi p ch u trách nhi m qu n lý v n đ  này. M t khác, n u doanh

ế ị ụ ệ ả ả ậ ố nghi p đ m nh n vai trò qu n lý và quy t đ nh vì m c đính t i đa hóa l ợ   i

ậ ủ ậ ươ ệ ẽ ệ ự ề ậ ọ ố nhu n thì s  ph n c a th ng hi u s  đi v  đâu? Vì v y vi c l a ch n doanh

ệ ơ ị ươ ệ ộ ả ả nghi p là đ n v  qu n lý và khai thác th ng hi u là m t gi i pháp không kh ả

quan.

ư ậ ệ ể ả ươ ệ ọ Nh  v y, vi c qu n lý, khai thác và phát tri n th ấ   ng hi u tên g i xu t

ạ ả ậ ượ ệ ộ ổ ứ ứ x  hàng hóa g o tám xoan H i H u đ c giao cho Hi p h i – t ch c dân s ự

ả ấ ươ ạ ả ệ ẩ ủ c a nông dân trong s n xu t và th ng m i s n ph m nông nghi p. Thành

ủ ữ ệ ộ ườ ế ượ ủ viên c a Hi p h i là nh ng ng ự i có đ  năng l c, tâm huy t đ ộ   c các h i

ề ợ ủ ộ ướ ệ ầ ạ ộ viên b u ra đ i di n cho quy n l i c a các h i viên. Đây là m t h ng đi t ố   t

ộ ầ ệ ệ ượ ế trong tình hình hi n nay. Tuy nhiên, Hi p h i c n đ c ti n hành c i t ả ổ ợ    h p

ổ ế ế ứ ấ ả ả ươ lý trong t ch c, giám sát, qu n lý s n xu t, ch  bi n và th ạ ng m i. Tăng

ữ ố ớ ổ ứ ệ ư ườ c ế ơ ng m i liên k t h n n a v i các t ch c, doanh nghi p, t nhân… trong

ằ ị ượ ạ ộ ủ ệ ả và ngoài đ a bàn, nh m phát huy đ c hi u qu  trong ho t đ ng c a mình.

ệ ệ ậ ủ ế ạ ả ặ Đ c bi ấ   t là vai trò c a HTX trong vi c l p k  ho ch phân vùng s n xu t,

ướ ả ượ ấ ả ấ ả ị đ nh h ng s n xu t cho bà con xã viên; s n xu t lúa tám xoan ph i đ c coi

ế ượ ơ ấ ả ế ộ ướ ấ ớ ồ là cây tr ng chi n l c trong c  c u s n xu t, v i ch  đ  t i tiêu và chăm

ự ậ ề ị ươ ầ sóc riêng trong khu v c t p trung. Chính quy n đ a ph ơ   ng c n phát huy h n

ạ ộ ơ ể   ữ n a trong vai trò là c  quan giám sát các ho t đ ng khai thác và phát tri n

ươ ế ủ ệ ề ấ th ng hi u. Theo ý ki n c a các thành viên trong ban ch p hành v  ph ươ   ng

ả ổ ạ ộ ủ ằ ộ pháp c i t ệ  ho t đ ng c a Hi p h i cho r ng:

ỗ ự ủ ự ố ắ ệ ề ạ ộ ị Bên c nh s  c  g ng n  l c c a Hi p h i, chính quy n đ a ph ươ   ng

ạ ộ ộ ớ ủ ệ ả ấ ầ c n tham gia vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Hi p h i v i vai trò

ự ệ ẩ ậ ỹ giám sát quá trình th c hi n các tiêu chu n k  thu t trong các khâu t ừ ả    s n

ấ ươ ạ ả ị ườ ẩ ớ ế ế xu t, ch  bi n và th ả ả ng m i đ m b o s n ph m ra th  tr ấ   ng đúng v i ch t

ượ ượ ướ ả l ng đã đ c Nhà n ộ c b o h .

ự ế ả ầ ơ Các c  quan chuyên trách c n xây d ng và ban hành quy ch  qu n lý

32

ố ớ ả ơ ở ệ ả ậ ẩ ả   ạ CDĐL “H i H u” đ i v i s n ph m g o tám xoan. Làm c  s  cho vi c qu n

ươ ị ườ ệ ữ ả ẩ ỉ lý và khai thác th ng hi u này trên th  tr ả   ng. Ch  nh ng s n ph m đ m

ấ ượ ẩ ượ ướ ả ộ ớ ượ ử ụ ả b o tiêu chu n ch t l ng đ c Nhà n c b o h  m i đ c s  d ng th ươ   ng

ố ượ ệ ệ ộ ề ư ự ệ ế hi u CDĐL. Hi p h i là đ i t ệ   ấ ng có nhi u  u th  nh t trong vi c th c hi n

ề đi u này.

ấ ừ ự ự ệ ề ơ Xu t phát t ấ    các nguyên nhân trên, C  quan th c hi n d  án đã đ  xu t

ộ ộ ư ả mô hình qu n lý CDĐL n i b  và bên ngoài nh  sau:

UBND TỈNH NAM ĐỊNH

Ả Ơ ả ậ ố ớ

ạ ọ ở ệ C  QUAN QU N LÝ  CDĐL “H i H u” đ i v i  SP g o tám xoan S  Khoa h c và Công ngh

CƠ QUAN KIỂM SOÁT

TỔ CHỨC TẬP THỂ

CHẤT LƯỢNG

Hiệp hội gạo tám xoan

Chi cục Tiêu chuẩn – Đo lường – Chất lượng

C¸c  nhµ S X, KD lµ  Hé i viªn

C¸c  nhµ S X, KD kh«ng   ph¶i lµ hé i viªn

ươ ổ ứ ệ ố ả ậ ộ ộ ả III.3.1. Ph ng án t ch c h  th ng qu n lý n i b  CDĐL H i H u cho

ẩ ạ ả s n ph m g o tám xoan

ấ ượ ể ộ ộ ả III.3.1.1. Mô hình ki m soát ch t l ạ ng n i b  cho g o tám xoan H i

H uậ

ủ ổ ứ ậ ể ả ứ ạ ấ III.3.1.  1.1. Ch c năng c a t ch c t p th  s n xu t và kinh doanh g o tám

ậ ả xoan H i H u

ứ ậ ể ủ ổ ườ ả ế ế ấ ả T  ch c t p th  c a ng ả i s n xu t, b o qu n, ch  bi n và th ươ   ng

ậ ẽ ạ ả ứ ạ ẩ ả m i s n ph m g o tám xoan H i H u s  có các ch c năng sau:

ổ ứ ả ấ  Ch c năng t ứ ả  ch c và qu n lí s n xu t:

ạ ộ ấ ủ ệ ả ả ồ ­ Qu n lí ho t đ ng s n xu t c a các thành viên bao g m: di n tích,

33

ự ể ậ ả ị ả ượ s n l ấ ỹ ng, đ a đi m, quy trình k  thu t, th c hành s n xu t

ự ụ ứ ệ ệ ả ổ ­ T  ch c áp d ng và qu n lí vi c th c hi n quy trình canh tác chung

ấ ượ ằ ề ủ ả ự ồ ẩ nh m nâng cao ch t l ng và s  đ ng đ u c a s n ph m

ổ ứ ọ ỹ ụ ế ậ ả ấ ộ ­ T  ch c áp d ng các ti n b  khoa h c k  thu t trong s n xu t cho các

thành viên

ổ ứ ế ế ả ẩ  Ch c năng t ứ ch c thu gom và ch  bi n s n ph m

ể ả ẩ ả ậ ạ ơ ­ Qu n lý khâu thu ho ch, v n chuy n, ph i... s n ph m theo qui trình

ấ ề ấ ượ ả ự ồ ấ ể ả ố th ng nh t đ  đ m b o s  đ ng nh t v  ch t l ng

ế ế ả ổ ứ ẩ ­ T  ch c ch  bi n s n ph m theo các qui trình khác nhau

ổ ứ ị ườ ụ ả  Ch c năng t ứ ch c tiêu th  và qu n lí th  tr ng

ạ ộ ụ ả ủ ả ả ả ẩ ­ Qu n lí ho t đ ng b o qu n, tiêu th  s n ph m c a các thành viên

ả ượ ồ ạ ề ấ ượ ủ ị ườ bao g m: s n l ng, ch ng lo i v  ch t l ng, th  tr ng, giá bán...

ệ ử ụ ủ ả ư ả ẩ ­ Qu n lí vi c s  d ng tem nhãn, bao bì c a s n ph m khi đ a ra th ị

tr ngườ

ở ộ ị ườ ệ ả ọ ả ẩ ­ B o v  tên g i và m  r ng th  tr ng s n ph m

ự ứ ể ổ ươ ạ ả ẩ ­ T  ch c tri n khai xây d ng các kênh th ng m i s n ph m, h  tr ỗ ợ

ẩ ổ ươ ụ ả ẩ ạ và thúc đ y các thành viên, t , nhóm th ng m i tiêu th  s n ph m

ấ ượ ứ ả  Ch c năng qu n lí ch t l ng

ổ ứ ố ớ ậ ắ ả ộ ỹ ­ T  ch c và qu n lí quy trình k  thu t b t bu c đ i v i các thành viên

ề ử ụ ệ ấ trên các di n tích, đăng ký xin c p quy n s  d ng CDĐL

ấ ượ ụ ự ứ ể ề ệ ả ổ ­ T  ch c th c hi n các công c  qu n lí, ki m tra v  ch t l ả   ng s n

ị ườ ư ẩ ố ph m cu i cùng khi đ a ra th  tr ng

 Ch c năng qu n lí CDĐL

ứ ả

ề ử ụ ồ ơ ự ể ệ ề ­ Xây d ng h  s , các đi u ki n đ  đăng kí quy n s  d ng CDĐL

ầ ậ ấ ơ ả ­ Xác nh n và yêu c u c  quan qu n lí CDĐL c p nhãn mác, bao bì

CDĐL cho các thành viên

ể ự ố ợ ớ ơ ể ệ ệ   ­ Ph i h p v i c  quan ki m soát CDĐL bên ngoài đ  th c hi n vi c

ả qu n lí CDĐL

ộ ộ ố ớ ự ứ ệ ể ­ Th c hi n ch c năng ki m soát CDĐL n i b  đ i v i các thành viên

34

ủ ổ ứ ậ ể ầ khác không là thành viên c a t ch c t p th  khi có yêu c u.

ộ ộ ủ ổ ứ ậ ể ả ể ấ ộ III.3.1. 1.   2 N i dung ki m soát n i b  c a t ch c t p th  s n xu t và kinh

ậ ả ạ doanh g o tám xoan H i H u

ể ự ứ ậ ệ ệ ả ổ ấ   ộ T  ch c t p th  th c hi n các n i dung trong vi c qu n lí, xin c p

ụ ể ử ụ ề quy n và s  d ng, c  th  là:

 N i dung xin c p quy n s  d ng CDĐL

ề ử ụ ấ ộ

ồ ơ ự ấ ẩ ả ề ử ụ ­ Xây d ng h  s  xin c p quy n s  d ng CDĐL cho s n ph m (theo

ủ ơ ả ị ạ ị ươ quy đ nh c a c  quan qu n lí CDĐL t i đ a ph ng)

ệ ố ạ ộ ủ ự ể ị ­ Xây d ng các quy đ nh ho t đ ng c a h  th ng ki m soát n i b ộ ộ

ạ ả ậ CDĐL H i H u cho g o tám xoan

ủ ệ ố ể ộ  N i dung c a h  th ng ki m soát n i b : ộ ộ

ạ ộ ủ ả ấ ả ế ế ­ Qu n lý ho t đ ng s n xu t, ch  bi n, kinh doanh c a các thành viên:

ệ ệ ố ươ ẩ ồ ơ h  s  thành viên (di n tích lúa gi ng, di n tích lúa th ng ph m, s n l ả ượ   ng

ể ả ả ả ị ự ế d  ki n, đ a đi m, kh  năng b o qu n, kinh doanh...)

ự ứ ả ấ ổ ổ ụ ứ ả ­ T  ch c qu n lí s n xu t: Xây d ng, t ch c áp d ng các quy trình

ộ ề ả ả ế ế ồ ơ ẩ ả ắ b t bu c v  canh tác, ch  bi n, b o qu n s n ph m mang CDĐL: h  s  theo

ả ả ả ẩ ấ ả dõi, ghi chép trong quá trình s n xu t, b o qu n s n ph m...

ấ ượ ả ấ ượ ề ẩ ả ­ Qu n lí ch t l ự ng s n ph m: xây d ng tiêu chí v  ch t l ng c ụ

ộ ề ạ ả ể ẩ ộ ộ ị th : tiêu chí phân lo i s n ph m (mùi, đ  m m, đ  dính, đ  bóng, v  ngon,

ỉ ị ượ ấ ượ ướ các ch  tiêu đ nh l ể ng khác...), ki m tra ch t l ng tr ử ụ c khi s  d ng nhãn

mác, bao bì...

ự ế ổ ứ ự ế ệ ­ Xây d ng quy ch  và t ch c th c hi n quy ch  trong đăng kí tem

ử ụ ả ẩ nhãn, s  d ng tem, nhãn s n ph m…

ợ ố ượ ổ ấ ầ ả ơ ­ T ng h p s  l ng, yêu c u c  quan qu n lý CDĐL c p tem CDĐL

ậ ố ượ ứ ủ ẩ ả ặ ả cho các lô s n ph m c a các thành viên ho c ch ng nh n s  l ẩ   ng s n ph m

ể ổ ứ ậ ể ự ẩ ạ đ t tiêu chu n đ  t ch c t p th  t in tem.

ị ườ ả ố ượ ả ị ­ Qu n lí th  tr ng: xác đ nh và qu n lí s  l ụ ủ ừ   ng tiêu th  c a t ng

ươ ầ ử ổ ạ ử ụ ố thành viên th ấ   ng m i, s  d ng nhãn mác chung, yêu c u s a đ i, th ng nh t

35

ả ẩ ề v  nhãn mác s n ph m

ể ủ ệ ố ả ậ ả ổ ẩ   ả Mô hình t ng th  c a h  th ng qu n lí CDĐL H i H u cho s n ph m

36

ủ ổ ứ ậ ể ượ ơ ồ ướ ể ệ ạ g o tám xoan c a t ch c t p th  đ c th  hi n trong s  đ  d i đây:

ơ ồ ổ ả ể ả ấ ạ ả ể S  đ  1: Mô hình t ng th  trong qu n lí CDĐL c a t ch c t p th  s n xu t và kinh doanh g o tám xoan H i

ủ ổ ứ ậ H uậ

N i dung 1:

ề ử ụ

ơ

1. N p đ n xin c p quy n s  d ng CDĐL

ơ

ươ

C  quan qu n lí CD  ủ ị ĐL c a đ a ph ng

ề ử ụ

2. Ki m tra và c p quy n s  d ng CDĐL cho  các t

ể ấ ổ ứ ậ  ch c t p th

N i dung 2:

ợ ố ượ

ể ng, danh sách đ  xin c p tem

ổ ứ ậ T  ch c t p  ể ả th  (s n  ế ấ xu t, ch   ế bi n, kinh  doanh)

ổ (5) T ng h p s  l CD ĐL

:

ử ụ

ố ượ

(6) C p tem s  d ng CD ĐL theo s  l

ng đăng kí

ộ N i dung 3 Báo cáo  hàng năm  ơ lên c  quan  qu n lý CD  ĐL

(4) Phân lo i, ạ đánh giá kh i ố

ộ (8) N p báo  cáo hàng năm  ề v  tình hình  ệ ự ế th c hi n k   ử ụ ạ ho ch s  d ng  tem CD ĐL

(2) Đăng  kí di n ệ tích s n ả ấ xu t theo  CDĐL  hàng năm

ả ị (7) Qu n lí th   ử ườ ng, s   tr ụ d ng tem  nhãn,  kh  ả năng truy su t ấ ủ ả c a s n ph m

(1) Xây  ồ ơ ự d ng h  s   ố ủ g c c a  các thành  viên: di n ệ tích, lô  th a...ử

(3) Qu n lí d a trên  ệ di n tích đã đăng kí  ầ đ u năm c a các  thành viên: quy  ấ ắ ả trình s n xu t b t  ấ ượ ộ ng,  bu c, ch t l ẩ ả ố ượ ng s n ph m  s  l ố

cu i cùng

ượ ả ng s n  l ư ẩ ph m đ a ra  ị ườ th  tr ng:  đăng lí s  ử ụ d ng tem,  nhãn

ộ ả

ộ ế ế H  ch  bi n,  kinh doanh n...

ộ ế ế H  ch  bi n,  kinh doanh 1

H  s n xu t  1

ộ ả H  s n  ấ xu t ...n

37

ề ử ụ ạ ộ ự ệ ấ III.3.1. 1  .3. Quy trình th c hi n ho t đ ng xin c p quy n s  d ng CDĐL

ướ ự ả ổ ự ứ ệ B c 1 ệ ố : Xây d ng h  th ng qu n lí, t ệ ố    ch c và th c hi n h  th ng

ộ ộ ả ổ ứ ự ị ử ụ qu n lí n i b  cho t ch c d  đ nh xin s  d ng CDĐL

ướ ề ử ụ ự ấ ả ầ Tr ề   c khi xin c p quy n s  d ng CDĐL, c n ph i xây d ng các đi u

ề ệ ể ấ ồ ị ki n đ  xin c p quy n theo quy đ nh, bao g m:

ả ả ề ạ ộ ử ệ ấ ấ ả ả ị ­ B n mô t v  ho t đ ng s n xu t: di n tích s n xu t, v  trí lô th a,...

ế ế ấ ặ ệ ả ­ Quy trình canh tác trong s n xu t và ch  bi n (đ c bi ủ ề   t là đ  đi u

ậ ắ ụ ệ ể ộ ỹ ki n đ  áp d ng quy trình k  thu t b t bu c)

ế ổ ứ ề ấ ượ ể ả ẩ ­ Quy ch  t ch c, theo dõi và ki m soát v  ch t l ng s n ph m

ả ả ấ ượ ạ ả ả ẩ ẩ ­ B n mô t ch t l ủ ừ   ng s n ph m (lo i s n ph m, tiêu chí c a t ng

lo i...)ạ

ử ụ ẫ ­ M u mã, bao bì đăng kí s  d ng

ử ụ ồ ơ ự B c 2 ướ : Xây d ng h  s  xin đăng kí s  d ng CDĐL

ế ườ ợ ủ ổ ứ ậ ệ ẽ ể ­ N u trong tr ng h p c a t ch c t p th  thì vi c này s  do t ổ ứ    ch c

ủ ể ử ụ ể ệ ơ ị ỉ ậ t p th  đ  trình đ n và là ch  th  s  d ng ch  dân đ a lí

ướ ổ ơ ề ẩ ử B c 3: ấ Theo đu i đ n và x  lí các v n đ  x y ra theo yêu c u c a c ầ ủ ơ

ế ề ậ ả ơ ơ ạ ị ươ quan ti p nh n đ n (c  quan qu n lí v  CDĐL t i đ a ph ng).

ổ ứ ậ ệ ố ộ ộ ể III.3.1.2.T  ch c v n hành h  th ng ki m soát n i b

ệ ố ự ể III.3.1. ệ  2  .1. Các quy trình th c hi n h  th ng ki m soát n i b ộ ộ

ệ ố ả ả ấ ủ ổ ứ ậ ộ (cid:0) Quy trình qu n lí h  th ng s n xu t c a t ể      ch c t p th , các h  thành

viên

ơ ở ữ ệ ể ệ ệ ố ụ ự ả ả   ­ M c tiêu: Xây d ng h  th ng c  s  d  li u th  hi n kh  năng s n

ế ế ủ ổ ứ ậ ể ấ ộ xu t, ch  bi n và kinh doanh c a t ch c t p th , các h  thành viên

ộ ­ N i dung:

ồ ơ ả ấ ủ ự ệ ồ + Xây d ng h  s  s n xu t c a các thành viên bao g m: di n tích, h ồ

ử ấ ồ ị ơ ề ệ s  v  di n tích tr ng lúa, v  trí lô th a, năng su t hàng năm...

ế ế ủ ả ộ ổ ứ ậ ể + Kh  năng ch  bi n c a các h  thành viên/t ch c t p th

ụ ạ ả ươ ệ ủ ả ấ + Kh  năng tiêu th  g o th ố   ng hi u c a các thành viên s n xu t: kh i

38

ượ ủ ể ạ ờ l ng, ch ng lo i, th i đi m bán,...

ế ậ ạ ộ ồ ơ ả ộ + Thi ử   ủ t l p h  s  qu n lí ho t đ ng c a các thành viên: mã h , lô th a,

ủ ử ề ể ả ầ ộ ị ặ đ c đi m và v  trí c a lô th a... thông qua m t ph n m m qu n lí thông tin

ơ ồ ự ệ ả ạ S  đ  2: Các b

c xây d ng hi n tr ng canh tác, s n xu t c a t ạ ấ ủ ổ ứ    ch c ả ậ ấ

ổ (1) Xây d ng m u phi u, s   đăng kí các thành viên và  ấ hi n tr ng s n xu t

ự ệ Th c hi n theo  ộ ẫ m t m u th ng  ấ nh t riêng cho  ừ t ng t

ổ ứ  ch c

(2) Yêu c u kê khai và đăng  ấ kí hi n tr ng s n xu t

ề ệ

ổ ứ ạ

(3) T  ch c kê khai v  hi n  ấ ả tr ng s n xu t

ấ ượ

ố Không th ng nh t đ

c

quan đi mể

Söa ch÷a

(4) T  ch c ki m tra, xác

Kh«ng chÝnh x¸c

Yªu cÇu söa ch÷a, bæ sung

ộ ề

ổ ứ ậ ạ nh n l

i thông tin

ộ ồ

ế ị

Thành  l p  h i  đ ng  có  s   tham  gia  ơ ủ c a chính quy n, c  quan qu n lí nhà  ẽ ư ướ c. H i đ ng s  đ a ra quy t đ nh  n ố cu i cùng

Cã c¨n cø

Kh«ng cã c¨n cø

ố ố (5)  Hoàn  thành  h   th ng  s   ạ li u hi n tr ng canh tác

Không ch p ấ nh nậ  h  sồ ơ

ồ ơ (6) Xây d ng h  s  qu n lí  ạ ệ thành viên và hi n tr ng canh  tác

ế

(7) Quy t đ nh c p mã s  thành viên

ể ậ (8)  Ti p  nh n  thông  tin  đ   ử ố ộ đánh mã s  h , lô th a

ế ị tham gia t

ấ ố ổ ứ ậ  ch c t p th

ậ t p th  s n xu t và kinh doanh g o tám xoan H i H u ự ướ ể ả ế

ướ ổ ứ ậ ệ ướ Ghi chú: Các b c: 1, 2, 4, 5, 6, 7 do t ể ự  ch c t p th  th c hi n; các b c 3, 8

ự ệ ộ do h  thành viên th c hi n

ổ ứ ả ấ (cid:0) Quy trình t ch c đăng kí s n xu t theo CD ĐL hàng năm

ụ ị ạ ấ ủ ề ả ả ­ M c tiêu: Xác đ nh l i thông tin v  kh  năng s n xu t c a các thành

ấ ả ự ế ạ ả ẩ viên, xây d ng k  ho ch s n xu t s n ph m CD ĐL hàng năm.

39

ộ ­ N i dung:

ấ ủ ộ ệ ả + Các thành viên đăng kí di n tích s n xu t c a h  gia đình theo CDĐL

ườ ể (th ầ ụ ng tri n khai vào đ u v )

ồ ơ ệ ậ + L p danh sách và h  s  di n tích mang CD ĐL hàng năm

ươ ế ế ế ạ ả ấ ự + Xây d ng các ch ng trình, k  ho ch s n xu t, ch  bi n và kinh

ủ ổ ứ ậ ể ộ doanh hàng năm c a t ch c t p th , các h  thành viên

ế

ẫ ấ

ự ả

ổ (1) Xây d ng m u phi u, s   đăng kí s n xu t hàng năm

(2) Yêu c u kê khai và đăng  kí vào đ u vầ ụ

ấ ẽ ự

ộ ả (3) H  s n xu t s  t  kê khai  ử ố theo mã s  lô th a đã có trong  h  sồ ơ

ấ ượ

ố Không th ng nh t đ

c

quan đi mể

Söa ch÷a

Yªu cÇu söa ch÷a

ổ ứ

Kh«ng chÝnh x¸c

ấ ổ ứ T  ch c truy su t  ồ ơ ố theo h  s  g c

ậ ạ

(4) T  ch c ki m tra, xác  i thông tin v  mã lô  nh n l ộ th a, mã h

Cã c¨n cø

Kh«ng cã c¨n cø

ổ ộ

ề (5) T ng h p v  thông tin c a  các h  thành viên

ậ   Không ch p nh n đăng kí

ế

(7) Xây d ng k  ho ch s n  ạ ấ

ạ ươ

ả ng m i

(6) Công b  và đăng ký hi n  ấ tr ng s n xu t CD ĐL hàng  năm

ự ế ế xu t, ch  bi n và th hàng năm

ồ ơ

ả ả ng s n

ơ (8) Xây d ng h  s  trình c  quan qu n lí  ố ượ ề v  CDĐL đ  báo cáo kh i l ẩ ph m CD ĐL năm

ơ ồ ướ ổ ứ ề ả ấ S  đ  3: Các b c t ch c đăng ký v  s n xu t CD ĐL hàng năm

ướ ự ệ ả ấ ộ ướ ạ Ghi chú: B c 3 do h  thành viên s n xu t th c hi n, các b c còn l i do t ổ

40

ể ự ứ ậ ệ ch c t p th  th c hi n

(cid:0) Quy trình t

ổ ự ứ ệ ể ỹ ậ ắ      ch c ki m tra giám sát th c hi n quy trình k  thu t b t

bu cộ

ụ ụ ề ệ ể ị ­ M c tiêu: Ban hành và ki m soát vi c áp d ng các quy đ nh v  quy

ộ ủ ậ ắ ỹ trình k  thu t b t bu c c a các thành viên

ộ ả ậ ắ ấ ả ự ộ ỹ ẩ   ­ N i dung: D a trên quy trình k  thu t b t bu c s n xu t s n ph m

ự ộ ệ mang CD ĐL, th c hi n các n i dung sau:

ậ ả ụ ự ấ ả ỹ + Xây d ng các công c  trong qu n lí quy trình k  thu t s n xu t bao

ế ế ồ ơ ả ả ả ươ ạ ấ ồ g m: h  s  theo dõi s n xu t, ch  bi n, b o qu n, và th ả   ng m i; biên b n

ế ể ủ ổ ử ể ạ ứ ậ ki m tra, x  lí vi ph m; quy ch  ki m tra, theo dõi c a t ể ố    ch c t p th  đ i

ớ v i các thành viên...

ổ ứ ướ ẫ ầ ườ ả ự ệ ấ + T  ch c h ng d n, yêu c u ng ệ   i s n xu t th c hi n ghi chép hi n

ủ ộ ạ tr ng canh tác c a h  gia đình

ổ ứ ế ể ự ự ệ ệ + T  ch c th c hi n quy ch  ki m tra, giám sát quá trình th c hi n quy

ậ ủ ỹ trình k  thu t c a các thành viên

ơ ồ ự S  đ  4: Các b

ụ ự (1) Xây d ng công c   ả trong qu n lí quy trình  ộ ậ ắ ỹ k  thu t b t bu c

ạ ế Khi u n i

ệ (2) Th c hi n ghi chép  thông tin vào s  theo dõi

ế

N u vi ph m

ế

ể Ki m tra th c hành:  đo đ m, quan sát

ử ụ ỉ ử ụ

ị ặ ờ ạ

X  lí vi ph m: ­ Đ  ngh  không  cho s  d ng CD ĐL, ho c đình  ch  s  d ng có th i h n

ổ ứ (3) T  ch c ki m tra  ự ệ ệ vi c th c hi n quy trình  ậ ủ ỹ k  thu t c a các thành  viên

Không vi  ph mạ

ệ ủ

Nếu vi phạm

ề ị Đ  ngh  không cho  ử ụ  s  d ng CD ĐL

ể (4)  Ki m  tra  vi c  ghi  ổ chép s  theo dõi c a các  ộ h  thành viên

Khiếu nại

Không vi  ph mạ

ự ổ ứ T   ch c  th c  ề ệ hi n  nhi u  ầ l n  trong  năm  c ướ theo  các  b ủ c a  quy  trình  ậ ỹ k   thu t  b t  bu cộ

ế ị ệ

ượ

(5) Quy t đ nh s n ph m  ề th c  hi n  đúng  v   quy  ộ ậ ắ trình k  thu t b t bu c

ồ ơ ả ệ (6) Hoàn thi n h  s  s n  ụ ử ẩ ph m  đ s   d ng  c  CDĐL

41

ể c ki m tra, giám sát quá trình th c hi n quy trình kĩ ậ ả ế ế ươ ấ ướ thu t s n xu t, ch  bi n và th ệ ạ ng m i

ướ ự ệ ộ ướ ạ Ghi chú: B c 2 do h  thành viên th c hi n, các b c còn l i do t ổ ứ ậ    ch c t p

ể ự ệ th  th c hi n

ấ (cid:0) Quy trình xin c p tem, nhãn mác, bao bì

ụ ả ổ ứ ự ệ ­ M c tiêu: Qu n lí và t ố    ch c th c hi n tem, nhãn mác và bao bì th ng

ấ ổ ứ ậ ể ả ẩ nh t cho các t ch c t p th  và cho s n ph m CDĐL.

ơ ở ể ề ự ự ệ ộ ­ N i dung: D a trên c  s  ki m tra, đánh giá v  th c hi n quy trình k ỹ

ấ ắ ậ ả ộ ổ ứ ậ ể ự ộ thu t s n xu t b t bu c, t ệ  ch c t p th  th c hi n các n i dung sau:

ườ ợ ạ ả ẩ + Tr ng h p các h  t ộ ự ươ  th ớ   ộ ng m i s n ph m: H  thành viên cùng v i

ươ ố ượ ể ạ ả ẩ ậ ộ b  ph n th ng m i ki m tra, đánh giá kh i l ể ạ   ng s n ph m có th  đ t

ượ ấ ượ ề ả ẩ đ ầ c các yêu c u v  ch t l ng s n ph m CDĐL theo các tiêu chí c a t ủ ổ

ứ ậ ể ch c t p th .

ộ + Các h  thành viên đăng ký tem, nhãn mác, bao bì lên t ổ ế ế  ch  bi n

ầ ấ ả ơ ạ +   Yêu   c u   xin   c p   tem   CD   ĐL   lên   c   quan   qu n   lí   CDĐL   t ị   i   đ a

ph ngươ

ổ ứ ậ ự ể ả ạ ẩ ị ế + T  ch c t p th  ph i xây d ng k  ho ch chu n b  nhãn mác, bao bì

cho các thành viên

ể (1) Ki m tra, đánh giá  ợ ườ ng h p toàn s n ph m đ Trong tr ẩ ả ố ượ ng s n ph m  kh i l ẩ ử ụ ạ đ t tiêu chu n s  d ng  ạ

ả ch c tiêu th  b i t ụ ở ổ ứ ậ    ch c t p

ẫ ể ự (2) Xây d ng bi u m u  ẩ ượ ổ ứ c t ử ụ đăng ký s  d ng tem,  nhãn bao bì  ố ượ ế ạ ủ ộ th  thì ban lãnh đ o ch  đ ng lên k  ho ch s  l

ể ng tem, nhãn chung v i s ớ ự

ố Không th ng nh t  đ

ấ c quan đi m

Söa ch÷a

ổ ứ

Yªu cÇu söa ch÷a

T  ch c truy su t  theo h  sồ ơ

Kh«ng chÝnh x¸c

ố ượ

ộ ẩ

ổ ứ (4) T  ch c ki m tra,  ậ ạ xác nh n l i thông tin  ử ề v  mã lô th a, mã h  và  ng s n ph m  kh i l

ả đăng ký

Cã c¨n cø

Kh«ng cã c¨n cø

ố ượ

ậ   Không ch p nh n ng đăng kí kh i l

ợ ổ (5) T ng h p v  thông tin  ố ượ ề v  kh i l ng tem, nhãn,  bao bì xin c pấ

42

ế

(6) Xin c p tem CD ĐL  ơ theo m u quy đ nh lên c   quan qu n lí CD ĐL

(7) Xây d ng k  ho ch  ề v  nhãn mác, bao bì cho  ươ ng m i theo đăng ký th

ướ ổ ứ ậ  ch c t p th ể ấ ể giám sát c a ban ki m soát. ố ượ ng  (3) Đăng ký kh i l tem, nhãn mác, bao bì s  ử ơ ồ S  đ  5: Các b ể ụ d ng lên t c tri n khai xin c p tem, nhãn mác và bao bì CD ĐL ượ

ướ ự ệ ộ ướ ạ Ghi chú: B c 1, 3 do h  thành viên th c hi n, các b c còn l i do t ổ ứ    ch c

ư ườ ợ ổ ứ ậ ể ệ (L u ý, trong tr ng h p các t ch c t p th  ph i t ả ự    in ể ự ậ t p th  th c hi n

ế ự ổ tem CD ĐL thì cũng ti n hành theo các b ướ ươ c t ng t . Khi đó, các t ứ    ch c

ấ ượ ứ ề ể ấ ả ị ph i ch p hành qui đ nh v  hình th c, ki u dáng và ch t l ng tem CD ĐL

ầ ủ ơ ả theo yêu c u c a c  quan qu n lý CDĐL)

(cid:0) Quy trình ki m tra ch t l

ấ ượ ể ệ ử ụ ả ng, qu n lí vi c s  d ng tem, nhãn mác,

ủ ả ẩ bao bì s n ph m CDĐL c a các thành viên

ụ ả ượ ấ ượ ệ ử ụ ố ­ M c tiêu: Qu n lí đ c ch t l ng cu i cùng và vi c s  d ng tem,

ủ ả ẩ ướ ị ườ nhãn mác, bao bì c a s n ph m tr ư c khi đ a ra th  tr ng

ộ ­ N i dung:

ấ ượ ự ề ạ ả ẩ + Xây d ng các tiêu chí v  phân lo i ch t l ng s n ph m: tiêu chí đ ể

ự ế ụ ự ộ các h  thành viên th c hành, áp d ng trên th c t

ế ể ấ ượ ự ẩ ả + Xây d ng quy ch  ki m tra ch t l ủ ả   ố ng s n ph m cu i cùng c a s n

ố ượ ả ẩ ẩ ả ả ượ ả ph m. Đ m b o s  l ẩ ng tem, nhãn s n ph m, bao bì s n ph m đ ấ   c c p

ươ ứ ớ ố ả ủ ề ệ ượ ẩ t ng  ng v i s  s n ph m đ  đi u ki n đ c mang CDĐL

ứ ẩ ả ổ + T  ch c trao tem CD ĐL, nhãn mác, bao bì s n ph m cho các thành

ả ả ẩ ẩ ả ả ỉ ử ụ   viên đăng ký. Đ m b o tem, nhãn s n ph m, bao bì s n ph m ch  s  d ng

ẩ ượ ự ứ ề ệ ề ặ ọ ả cho các s n ph m đ ấ   c l a ch n đáp  ng các đi u ki n đ c thù v  ch t

43

ượ ị l ng đã quy đ nh.

ệ ử ụ ứ ể ổ ả   + T  ch c ki m tra, giám sát vi c s  d ng tem, nhãn và bao bì s n

ổ ứ ả ề ươ ớ ố ượ ứ ả  ch c ph i tr  ti n t ng  ng v i s  l ng tem CD ĐL ư ph m ẩ (L u ý: Các t

ậ ừ ơ ể ả ả ơ nh n t c  quan qu n lý CDĐL/c  quan ki m soát bên ngoài. Kho n chi phí

ẽ ượ ộ ộ ủ ổ ứ ả này s  đ c tính vào chi phí qu n lý n i b  c a t ch c, các thành viên tham

ả ượ ệ ẽ ả ấ gia s  đóng góp theo di n tích/s n l ng đăng ký s n xu t CD ĐL).

ạ ế Khi u n i

ế

ầ ử ổ Yêu c u s a đ i theo  ả ể k t qu  ki m tra

ả ủ ơ

ẩ ả

(1)  C p  tem,  nhãn,  bao  bì  s n  ế ph m theo k t qu  c a c  quan   qu n lí CDĐL

Không đúng so  v i đăng kí

ậ ổ

ấ C p tem,  nhãn,  bao bì  s n ả ph m ẩ cho h  ộ thành  viên

ệ ấ (2) L p s  theo dõi vi c c p  ẩ tem, nhãn, bao bì s n ph m

ị ườ

Không đ t ạ tiêu chu nẩ

ổ ứ ẩ

Không  khi u ế n iạ

cho  Không  ử ụ s   d ng  tem  nhãn CD ĐL

ạ (3) T  ch c đóng gói, phân lo i  ụ ả s n ph m theo các tiêu chí c   thể

ng  Bán ra th  tr ử ụ không s  d ng tem  ử nhãn. X  lí vi  ộ ph m h  t.viên

Không đ  tiêu chu n

ấ ượ

ng  s n

(4)  Ki m  tra  ch t  l ạ ph m đã phân lo i

ạ ế Khi u n i

ổ ứ T  ch c  đóng gói,  ể ki m tra  ch t ấ

(5) Đói gói, dán tem, nhãn và bao  bì s n ph m

ượ ng và  l ử ụ s  d ng  tem,  nhãn

ổ Ghi chép vào s  theo  ấ ủ ộ ả dõi s n xu t c a h   thành viên

ổ ứ

ụ ả

(6) T  ch c tiêu th  s n ph m

ơ ồ ướ ấ ượ ử ụ ẩ ả ả ể ể S  đ  6: Các b c tri n khai quy trình ki m tra ch t l ng, qu n lí s  d ng tem, nhãn, bao bì s n ph m

ướ ự ệ ướ ạ ộ Ghi chú: B c 3, 5 và 6 do h  thành viên th c hi n, các b c còn l i do t ổ

ệ ch c t p th  th c hi n

44

ố ớ ị ươ ạ ả ẩ ể ự ứ ậ (cid:0) Quy đ nh đ i v i th ng m i s n ph m CD ĐL

ạ ộ ẽ ắ ộ ị ươ N i dung này s  quy đ nh các nguyên t c trong ho t đ ng th ạ   ng m i

ủ ẩ ổ ứ ầ ộ ả s n ph m c a các t ch c, các h  thành viên khai thác CDĐL. Yêu c u trong

ạ ộ ươ ạ ho t đ ng th ng m i:

ổ ươ ạ ộ ươ ­ S  theo dõi th ọ ọ ng m i: M i h at đ ng th ng m i c a t ạ ủ ổ ứ ậ    ch c t p

ề ể ẩ ượ ổ ố ớ ả th , các thành viên đ i v i s n ph m CD ĐL đ u đ c ghi chép vào s  theo

ươ ạ ọ ồ ườ dõi th ng m i. Các thông tin chính bao g m: H  tên ng ỉ ế   ị i mua, đ a ch  (n u

ố ượ ạ ộ ẽ ự ả ờ ể có th ), s  l ẩ ng, th i gian mua, lô s n ph m. Ho t đ ng này s  d a trên

ế phi u bán hàng.

ợ ồ ươ ạ ộ ụ ả ạ ẩ ớ ­ H p đ ng th ố   ng m i: các ho t đ ng tiêu th  s n ph m v i kh i

ượ ườ ặ ệ ạ ị l ớ ng l n, th ng xuyên, đ c bi t là bán cho các đ i lý, siêu th , công ty phân

ố ủ ẻ ề ả ả ợ ồ ị ph i, c a hàng bán l ... đ u ph i có h p đ ng, trong đó ph i quy đ nh:

ạ ộ ề ệ ủ ả ả ả ị ủ   + Quy đ nh v  vi c tuân th  và b o đ m trong ho t đ ng qu ng bá c a

ơ ị ụ các đ n v  tiêu th

ủ ả ả ẩ ọ ả + Tôn tr ng và đ m b o bao bì c a s n ph m

ề ượ ạ ộ ủ ổ ứ ể + Quy n đ c ki m tra và giám sát ho t đ ng bán hàng c a t ch c, cá

ử ụ nhân s  d ng CD ĐL

ủ ệ ố ạ ộ ự ề ị III.3.1. 2.   2. Quy đ nh v  nhân s  và tài chính ho t đ ng c a h  th ng

ộ ộ ẽ ệ ố ậ ị ề Quy đ nh v  nhân s : ể ự  V n hành h  th ng ki m soát n i b  s  do các

ổ ứ ậ ể ự ổ ứ ự ứ ệ thành viên trong t ch c t p th  t t ch c th c hi n, theo hình th c ban

ể ổ ể ể ổ ể ẽ ượ ầ ki m soát/t ki m soát, ban ki m soát/t ki m soát s  đ c b u theo hình

ủ ề ệ ứ ủ ạ ộ ủ ổ ứ ắ th c dân ch , tuân th  đi u l và nguyên t c ho t đ ng c a t ch c.

ị ể ậ ề Quy đ nh v  tài chính: ủ ệ ố  Chi phí v n hành c a h  th ng ki m soát n i b ộ ộ

ổ ả ự ứ ậ ủ ể ồ ẽ s  do t ch c t p th  chi tr , d a trên ngu n tài chính đóng góp c a các h ộ

ả ẽ ổ ứ ậ ể ỏ ậ ị ứ thành viên. M c chi tr  s  do t ch c t p th  th a thu n quy đ nh.

ổ ứ ậ ể ể ộ ừ ồ T  ch c t p th  cũng có th  huy đ ng t ợ ỗ ợ ủ    các ngu n tài tr , h  tr  c a

ươ ổ ứ ể ế ị đ a ph ặ ng ho c các t ch c khác (n u có th ).

ụ ể ạ III.3.1. 2  .3. Ph m vi áp d ng mô hình ki m soát n i b ộ ộ

ộ ộ ẽ ơ ở ể ể ổ ứ ậ ể ­ Mô hình ki m soát n i b  s  là c  s  đ  các t ch c t p th , các h ộ

ự ế ể ử ụ ụ ẩ thành viên áp d ng vào trong th c t đ  thúc đ y quá trình s  d ng và khai

45

thác CD ĐL.

ầ ượ ự ồ ấ ủ ậ ố ơ ị ­ Mô hình c n đ c s  đ ng thu n và th ng nh t c a các đ n v  tham

ỗ ợ ả ơ ướ ề ạ ị ươ gia h  tr  và c  quan qu n lí nhà n c v  CDĐL t i đ a ph ng

ộ ộ ụ ữ ể ỉ ổ ứ ậ ­ Mô hình ki m soát n i b  ch  áp d ng cho nh ng t ể ả    ch c t p th  s n

ế ế ệ ấ ạ ả ậ ả ấ   xu t,ch  bi n và kinh doanh g o tám xoan H i H u có di n tích s n xu t

ự ả ấ ả ồ ượ ộ ằ n m trong khu v c s n xu t thu c b n đ  khoanh vùng CDĐL đ ụ c C c S ở

ệ ậ ữ h u trí tu  công nh n.

ươ ổ ứ ệ ố ả III.3.2. Ph ng án t ch c h  th ng qu n lý bên ngoài

ả ạ ộ ủ ả ả ơ Qu n lý bên ngoài là ho t đ ng qu n lý c a các c  quan qu n lý nhà

ướ ề ở ữ ệ ơ ả ả ồ ơ n c, g m: c  quan qu n lý v  s  h u trí tu , c  quan qu n lý CDĐL, c ơ

ấ ượ ả ự ả ẩ ơ quan qu n lý ch t l ng s n ph m mang CDĐL và các c  quan th c thi

ụ ủ ệ ề ả ằ ả ả ủ   quy n SHTT. M c đích c a qu n lý bên ngoài là nh m b o v  tài s n c a

ướ ạ ườ ệ ử ụ ẳ ả nhà n c, t o môi tr ủ   ng pháp lý bình đ ng trong vi c s  d ng tài s n c a

ướ ườ ạ ộ ạ nhà n c (CDĐL), môi tr ả   ng kinh doanh lành m nh giúp cho ho t đ ng s n

ữ ể ả ẩ ấ ả ộ xu t, kinh doanh s n ph m mang CDĐL phát tri n. Nh ng n i dung qu n lý

ủ ở ữ ủ ự ệ ệ ả ướ trên là vi c th c hi n vai trò qu n lý c a ch  s  h u (Nhà n ả c). Qu n lý

ể ự ư ệ ể ệ ố ặ   ệ bên ngoài gi ng nh  barie đ  th c hi n vi c ki m soát, phát hi n, ngăn ch n

ử ệ ẩ ả ả ả ẩ các s n ph m không đ m b o tiêu chu n, phát hi n x  lý các hành vi vi

ộ ố ơ ả ạ ả ậ ầ ph m. Qu n lý bên ngoài do m t s  c  quan tham gia qu n lý, do v y c n có

ứ ự ố ợ ạ ộ ế ả ệ quy ch  ph i h p làm căn c  th c hi n ho t đ ng qu n lý bên ngoài CDĐL,

ờ ể ệ ự ủ ữ ơ

ể ả ẩ phát tri n s n ph m mang CDĐL.

Ỉ ả

ệ   ồ đ ng th i nó còn th  hi n s  quan tâm c a các c  quan h u quan trong vi c Ị UBND T NH NAM Đ NH (Qu n lý chung) ị ự ệ ế ả ậ ơ ạ Đ n v  th c hi n đã ti n hành kh o sát, thu th p thông tin t i UBND

ị ườ ệ ả ệ ơ các huy n, xã, phòng nông nghi p, các đ n v  qu n lý th  tr ị   ấ ng c p  đ a

ị S  ở Khoa học và Công nghệ (CQ quản lý CD ĐL) ươ ế ả ế ế ị ự ố ượ ấ ơ ỉ ph ng, t nh, các đ n v  tr c ti p s n xu t, ch  bi n. S  l ề   ế ng phi u đi u

ơ ấ ươ ạ ị ị ự i đ a ph ả  qu n lý t ế tra là 20 phi u. Xu t phát t

ạ ẩ ả ậ ả ề

ộ ộ ả ể ấ ch c 02 cu c h i th o đ  l y ý ki n đóng góp c a đ i di n các

ng

ơ ề ỉ

ự ộ ủ

ườ

ả ứ

ả ề

Tổ  chức,  cá  nhân  được  trao  quyền  sử  dụng  CDĐL

ườ

ư ế ả K t qu  đ  xu t mô hình qu n lý CDĐL nh  sau:

ng.

ừ ự ế ệ    th c t ng, đ n v  th c hi n Chi cục Tiêu chuẩn  * Nội dung kiểm soát: ả đã đ  xu t mô hình qu n lý CDĐL “H i H u” cho s n ph m g o tám xoan,   Đo lường ­ Chất lượng +  Quản  lý  cơ  sở  dữ  liệu  ề về  v   CDĐL  (ch ng  lo i,  (CQ kiểm soát bên ngoài) ủ ạ ế ệ ẩ ả mã  số  s n  ph m  CDĐL,  ả vùng lãnh thổ…) ệ ệ + Ki m tra vi c th c hi n  ổ ộ qu n  lý  n i  b   c a  t   ch c, cá nhân. + Kiểm soát về chất lượng  sản  phẩm  lưu  thông  trên  thị tr ấ ơ ị ơ Các c  quan, đ n v   ố ợ ph i h p. ồ ờ ổ ứ đ ng th i t ệ ­ S  Nông nghi p và  ở S , ban, ngành, các c  quan có liên quan trong t nh v  mô hình qu n lý CDĐL. phát tri n nông thôn; ươ ­ S  Công th ả ề ấ ị ả ( Qu n lý th   tr ng); ­ Công an, H i quan ­ Chính quy n đ a  ơ ươ ng n i có  ph CDĐL. ơ ồ ả ả ẩ ạ

46 ả ậ S  đ  7: Mô hình qu n lý CDĐL “H i H u” cho s n ph m g o tám xoan

ả ơ III.3.2.1. C  quan qu n lý:

Ủ ả ỉ ị ị ử ụ   ­  y ban nhân dân t nh Nam Đ nh: Ban hành quy đ nh qu n lý và s  d ng

ộ ỉ CDĐL thu c t nh

ệ ớ ứ ọ ở ­ S  Khoa h c và Công ngh  v i các ch c năng:

ế ổ ứ ệ ử ụ ề ả + Ban hành các quy ch  t ấ    ch c qu n lý, đi u ki n s  d ng và d u

ệ ậ ế ề ạ ả ẩ hi u nh n bi ừ t v  CDĐL cho t ng lo i s n ph m

ề ử ụ ề ấ ồ ổ ứ + C p quy n và thu h i quy n s  d ng CDĐL cho các t ch c, cá

nhân

ế ậ ả ấ ề ấ ề ữ ề ế + Ti p nh n và gi i quy t nh ng v n đ  tranh ch p v  quy n, hành

ế ử ụ ố ượ ạ ặ ử ụ vi xâm ph m quy ch  s  d ng CDĐL. Thay m t các đ i t ng s  d ng b o v ả ệ

ề ử ụ ạ ự s  xâm ph m v  s  d ng CDĐL.

ể ề ơ III.3.2.2. C  quan ki m soát bên ngoài v  CDĐL:

ụ ẩ ườ ấ ượ ơ ỉ Chi c c Tiêu chu n ­ Đo l ng ­ Ch t l ị ng t nh Nam Đ nh là c  quan ch ủ

ạ ộ ự ế ề ạ ố ơ ị trì đi u ph i và xây d ng k  ho ch ho t đ ng, các đ n v  chuyên môn có liên

47

ố ợ ự ệ quan ph i h p th c hi n.

ử ụ ề III.3.2.3. Cá nhân, t ổ ứ ượ  ch c đ c quy n đăng kí s  d ng CDĐL:

ờ ụ ể ệ ấ ề ả ể ặ ấ ỏ Do đ c đi m v  s n xu t lúa tám là quy mô nh , tính th i v  th  hi n r t rõ

ổ ủ ể ứ ậ ể ẽ ấ ượ ự ế nên d  ki n là t ch c t p th  s  là ch  th  duy nh t đ ề ử ụ   c quy n s  d ng

CDĐL.

ổ ứ ậ ể ẽ ố ượ ệ ố ử ụ Các t ch c t p th  s  là đ i t ể   ng s  d ng CDĐL, các h  th ng ki m

ộ ộ ế ắ ử ụ soát CDĐL n i b ; quy ch , nguyên t c s  d ng CDĐL; đăng kí nhãn mác; bao bì

ẩ ả ả ạ ổ ả ấ ượ ả s n ph m; b n mô t ấ  ph m vi lãnh th  s n xu t; đăng kí tiêu chí ch t l ng công

ệ ể ữ ề ẽ ổ ứ ả ự ệ ướ ố b ... s  là nh ng đi u ki n đ  các t ch c này ph i th c hi n tr c khi đ ượ ấ   c c p

quy n.ề

ự ệ ề ươ ệ III.4. Xây d ng các đi u ki n, ph ụ ụ ả ng ti n ph c v  qu n lý CDĐL

ề ử ụ ể ể ệ ả Đ  qu n lý và phát tri n CDĐL thì vi c trao quy n s  d ng CDĐL là

ệ ắ ề ử ụ ự ệ ả ộ vi c b t bu c ph i th c hi n. ủ ở ữ   ệ Trao quy n s  d ng CDĐL là vi c ch  s  h u

ạ ướ ổ ủ ề ứ ệ CDĐL (đ i di n cho Nhà n c) trao cho t ệ    ch c cá nhân có đ  đi u ki n

ượ ử ụ ể ắ ủ ả ẩ đ c s  d ng CDĐL đ  g n lên s n ph m c a mình.

ở ế ư ượ ề ổ ứ ­ B i n u ch a đ ử ụ c trao quy n s  d ng CDĐL thì t ch c cá nhân

ể ử ụ ủ ơ ở không có đ  c  s  pháp lý đ  s  d ng ;

ề ử ụ ơ ở ế ệ ­ N u không có vi c trao quy n s  d ng CDĐL thì không có c  s  pháp

ứ ể ể ả ạ ị lý đ  qu n lý và căn c  đ  xác đ nh các hành vi vi ph m;

ể ả ụ ệ ế ả ộ ẩ ả   ­ M c tiêu b o h  CDĐL là đ  b o v  uy tín, danh ti ng, thúc đ y s n

ờ ố ị ả ẩ ấ xu t, nâng cao gía tr  s n ph m mang CDĐL, nâng cao đ i s ng nhân dân khu

ấ ả ế ề ể ẩ ậ ự ả v c s n xu t s n ph m mang CDĐL. V y n u không trao quy n đ  cho các

ậ ử ụ ụ ự ủ ụ ổ ứ t ệ    ch c cá nh n s  d ng vào th c thi các m c tiêu trên thì m c tiêu c a vi c

ể ả ộ ở ể ự ư ả b o h , qu n lý và phát tri n tr ệ    nên không ý nghĩa. Nh ng đ  th c hi n

ượ ề ề ệ ệ ầ ầ ả đ ơ ả   c vi c trao quy n thì c n ph i có các đi u ki n và các yêu c u c  b n

sau:

48

ề ử ụ ể ự ủ ứ ệ ệ + Có đ  căn c  pháp lý đ  th c hi n vi c trao quy n s  d ng CDĐL;

ề ề ệ ượ ị ị ườ ồ ợ + Có quy đ nh v  đi u ki n đ c trao; quy đ nh tr ị ng h p b  thu h i;

ườ ứ ử ợ + Các tr ng h p và hình th c x  lý;

ề ệ ể ề ẩ ị ị + Có quy đ nh v  vi c ki m tra, th m đ nh, đ  nghi trao;

ề ự ủ ụ ị ị + Có quy đ nh v  trình t ồ ơ ề , th  t c, h  s  đ  ngh  trao;

ả ế ấ ả ạ ố ế ế + Gi i quy t tranh ch p và gi i quy t khi u n i t cáo.

ể ượ ơ ả ự ệ ộ Đ  có đ c các n i dung c  b n trên thì vi c xây d ng trình UBND

d ngự

ế ả ặ ả ị ỉ t nh ban hành quy đ nh qu n lý CDĐL, ho c Quy ch  qu n lý CDĐL xây

ệ ầ ả ế ủ ậ ợ ớ ệ ố h  th ng qu n lý là vi c c n thi ị t, phù h p v i quy đ nh c a Pháp lu t.

ơ ở ả ượ ấ ơ Trên c  s  mô hình qu n lý CDĐL đã đ c các c  quan, ban ngành nh t trí,

ị ự ế ả ơ đ n v  th c hi n đã ti n hành xây d ng d  th o các văn b n ph c v  công tác ể ề ứ

ả ị ị ự ả ự ứ ộ ố ơ ử ụ ệ ướ B c 1  qu n lý CDĐL nh : ư Quy đ nh qu n lý và s  d ng CDĐL thu c t nh Nam Đ nh; ụ ụ ệ ủ ị ộ ỉ ự ế ả ế ể ả   Quy ch  ki m soát bên ngoài đ i v i s n ph m g o tám xoan mang CDĐL H i Nghiên c u, tìm hi u v  ch c năng, nhi m  ụ ủ v   c a  m t  s   c   quan  theo  quy  đ nh  c a  ả ậ pháp lu t có liên quan đ n qu n lý và th c  ẩ ố ớ ả ạ ệ ở ữ thi s  h u trí tu .

ả ậ ậ ả ẩ   ề ử ụ H u; Quy trình đánh giá và trao quy n s  d ng CDĐL “H i H u” cho s n ph m

ổ ự ệ ố ứ ả ạ g o tám xoan.

ế ả Các b c ti n hành xây d ng ụ các văn b n ph c v  công tác qu n lý ợ ự

ụ ụ ủ ớ ơ ượ ướ ướ B c 2 ế c ti n hành theo trình t CDĐL đ ch c  qu n  Xây  d ng  mô  hình  h   th ng  t ố ớ lý  bên  ngoài  đ i  v i  CDĐL.  Phân  tích  các  ả ự ả ổ ể ả ế   đ   đ m  b o  s   phù  h p  v i  quy  y u  t ệ ứ ị đ nh ch c năng, nhi m v  c a các c  quan  ự ư  nh  sau: ệ ố trong h  th ng.

ụ ụ ướ B c 3 ả ự ả các văn b n ph c v  công

ự ả Xây d ng d  th o  tác qu n lý CDĐ

ổ ứ ộ ỉ ướ B c 4 ế ụ ụ ả ả ả

ự T  ch c h i th o xin ý ki n hoàn ch nh d   th o ả các  văn  b n  ph c  v   công  tác  qu n  lý  CDĐL

ạ ộ ủ ệ ả ướ B c 5 ụ Áp d ng th  nghi m vào ho t đ ng qu n  lý CDĐL

49

ệ ế ả ơ ướ B c 6 ụ ự ệ

Hoàn  thi n  qui  ch   trình  c   quan  qu n  lý  ư CDĐL  phê  duy t  đ a  vào  áp  d ng  th c  hi n.ệ

ộ ả ả ượ N i dung các văn b n qu n lý CDĐL đã đ c ban hành

ộ ỉ ả ị ị ử ụ III.4.1. Quy đ nh qu n lý và s  d ng CDĐL thu c t nh Nam Đ nh

ế ị ố (Ban hành kèm theo Quy t đ nh s : 27/2010/QĐ­UBND ngày 16 tháng 11 năm

ủ ỉ ị 2010 c a UBND t nh Nam Đ nh)

ồ ị ươ ớ ị ố ụ  Quy đ nh này g m 3 ch ề ng v i 12 đi u, quy đ nh III.4.1.1. B  c c:

ấ ề ử ụ ủ ỉ ề ấ ả ị chung nh t v  các v n đ  trong qu n lý và s  d ng CDĐL c a t nh Nam Đ nh

ươ ị  Ch ề ng I: Quy đ nh chung – 3 đi u

ươ ụ ể ề ị  Ch ng II:  Quy đ nh c  th  ­ 6 đi u

ươ ổ ứ ự ề ệ  Ch ng III:   T  ch c th c hi n– 3 đi u

ộ ố ộ ơ ả III.4.1.2. M t s  n i dung c  b n:

 Quy n đăng ký b o h  CDĐL (Đ.4)

ả ộ ề

 Th m quy n qu n lý và s  d ng CDĐL đã đ

ử ụ ề ẩ ả ượ ả ộ c b o h

50

ề ử ụ  Trao quy n s  d ng CDĐL (Đ.6)

 Đi u ki n đ  đ

ể ượ ề ệ ề ử ụ c trao quy n s  d ng CDĐL

 Hô s   đ  ngh  trao quy n s  d ng CDĐL

ề ử ụ ̀ ơ ề ị

ồ ề ử ụ  Thu h i quy n s  d ng CDĐL (Đ.7)

 Quy n c a t

ề ủ ổ ứ ượ ch c, cá nhân đ ề ử ụ c trao quy n s  d ng CDĐL

(Đ.8)

 Trách nhi m c a các c p, các ngành, các t

ủ ệ ấ ổ ứ ch c, cá nhân

ả ử ụ trong qu n lý và s  d ng CDĐL (Đ.10)

ủ ở ệ ọ ệ    Trách nhi m c a S  Khoa h c và Công ngh

 Trách nhi m c a S  Tài nguyên và Môi tr

ủ ở ệ ườ    ng

 Trách nhi m c a S  Nông nghi p và Phát tri n nông thôn

ủ ệ ệ ể ở

 Trách nhi m c a S  Công th

ủ ở ệ ươ   ng

 Trách nhi m c a  y ban nhân dân các huy n, thành ph

ủ Ủ ệ ệ ố

ị ệ   Nam Đ nh có trách nhi m

 Trách   nhi m   c a   T   ch c,   cá   nhân   đ

ủ ứ ệ ổ ượ ề c   trao   quy n   s ử

ụ d ng CDĐL

ả ậ ử ụ ế ả ố ớ ả   III.4.2. Quy ch  qu n lý và s  d ng CDĐL “H i H u” đ i v i s n

ủ ỉ ạ ẩ ị ph m g o tám xoan c a t nh Nam Đ nh

ế ị ố (Ban hành kèm theo quy t đ nh s : 575A/QĐ­SKHCN ngày 8 tháng 12 năm

ố ở ệ ỉ ủ ị ọ 2010 c a Giám đ c S  Khoa h c và Công ngh  t nh Nam Đ nh)

ồ ươ ớ ị ế ố ụ   Quy ch  này g m 6 ch ề ng v i 18 đi u, quy đ nh III.4.2.1. B  c c:

ử ụ ề ả ấ ậ ả ả ẩ ạ   các v n đ  trong qu n lý và s  d ng CDĐL “H i H u” cho s n ph m g o

ủ ỉ ị tám xoan c a t nh Nam Đ nh

ươ  Ch ị ng I: Quy đ nh chung

 Ch

51

ươ ố ớ ả ả ả ẩ ậ ạ ng II: Qu n lý CDĐL “H i H u” đ i v i s n ph m g o tám xoan

 Ch

ươ ệ ả ề ề ả ấ ẩ ị ạ   ng III: Quy đ nh v  đi u ki n s n xu t, kinh doanh s n ph m g o

ả ậ tám xoan mang CDĐL “H i H u”

 Ch

ươ ố ớ ả ử ụ ậ ẩ ả ạ   ng IV: Đăng ký s  d ng CDĐL “H i H u” đ i v i s n ph m g o

tám xoan.

 Ch

ươ ụ ủ ề ạ ổ ứ ng V: Quy n h n và nghĩa v  c a các t ch c, cá nhân đ ượ ấ   c c p

ề ử ụ ứ ấ ậ ả ả ậ ẩ ạ   gi y ch ng nh n quy n s  d ng CDĐL “H i H u” cho s n ph m g o

tám xoan.

 Ch

ươ ề ả ng VI: Đi u kho n thi hành

ộ ố ộ ơ ả III.4.2.2. M t s  n i dung c  b n:

 H  th ng qu n lý CDĐL “H i H u” cho s n ph m g o tám xoan

ệ ố ả ả ạ ậ ả ẩ

(Đ.3)

 Trách nhi m và quy n h n c a các t

ạ ủ ề ệ ổ ứ ả ch c, cá nhân trong qu n lý

ả ậ ạ ẩ ả CDĐL “H i H u” cho s n ph m g o tám xoan.

 C  quan ki m soát bên ngoài

ể ơ

ộ ạ ệ ả ậ    Hi p h i g o tám xoan H i H u

 Các t

ơ  Các ngành và các c  quan liên quan

ổ ứ ả ề ườ  ch c b o v  ng i tiêu dùng

ệ ả ấ ả ề ạ ả   ẩ  Các đi u ki n s n xu t s n ph m g o tám xoan mang CDĐL “H i

H u”ậ

 Di n tích s n xu t lúa tám xoan:

ệ ả ấ

 Gi ng và th i v  canh tác:

ờ ụ ố ấ ị ố   ề ệ ả Quy đ nh v  vi c s n xu t gi ng

ờ ụ ả ấ   lúa tám xoan và th i v  s n xu t

 Quy trình canh tác:  Quy đ nh các v n đ

ấ ị ỹ ề v  kề ậ  thu t làm

52

ấ ạ ạ m ;  ạ Làm đ t m ; Gieo m ; Bón phân ­ chăm sóc m ạ;  Kỹ

thu t c y; ậ ấ Bón phân; Chăm sóc;  T ướ ướ ;  Phòng tr c i n sâuừ

ử ạ ử ẫ b nhệ ; Kh  l n, kh  t p;

ạ ả  Thu ho ch và b o qu n ả

ế ấ ả ị ế  Quy   trình   ch   bi n   s n   ph m: ẩ   Quy   đ nh   các   v n   đ ề về

ươ ế ể ả ẩ ạ ph ng pháp ch  bi n s n ph m g o tám xoan nh : ư Tách

ả ạ ẩ ạ ỏ ấ v  tr u; Giã g o; Làm s ch s n ph m; Đóng gói.

 Các tiêu chí đ c thù c a s n ph m g o tám xoan H i H u:

ủ ả ặ ẩ ạ ả ậ Quy đ nhị

ề ư ấ ề v  các v n đ  nh :

ư ặ ­ Đ c tr ng lúa tám xoan

ư ặ ủ ạ ­ Đ c tr ng c a g o tám xoan:

ư ặ ẩ ủ ­ Đ c tr ng c a thành ph m

 H   s

ồ ơ ể ượ ứ ề ấ ậ ấ đăng   ký   đ   đ c   c p   gi y   ch ng   nh n   quy n   s ử ụ     d ng

ố ớ ả ủ ỉ ậ ả ạ ẩ CDĐL “H i H u” đ i v i s n ph m g o tám xoan c a t nh Nam

Đ nhị

 Quy trình đánh giá đ  c p “Gi y ch ng nh n ch ng nh n quy n s

ể ấ ứ ứ ấ ậ ậ ề ử

ố ớ ả ủ ỉ ậ ả ạ ẩ ụ d ng CDĐL “H i H u” đ i v i s n ph m g o tám xoan c a t nh

ị Nam Đ nh”

ệ ự ủ ề ử ụ ứ ấ ả ậ ậ    Hi u l c c a Gi y ch ng nh n quy n s  d ng CDĐL “H i H u”

ủ ỉ ẩ ạ ị ố ớ ả đ i v i s n ph m g o tám xoan c a t nh Nam Đ nh

ề ử ụ ứ ạ ấ ậ ậ ả ố    Gia h n Gi y ch ng nh n quy n s  d ng CDĐL “H i H u” đ i

ủ ỉ ạ ẩ ị ớ ả v i s n ph m g o tám xoan c a t nh Nam Đ nh

 S a đ i, c p đ i, c p l

ử ổ ấ ổ ấ ạ ề ử ụ ứ ậ ấ i Gi y ch ng nh n quy n s  d ng CDĐL

ố ớ ả ả ậ ủ ỉ ẩ ị ạ “H i H u” đ i v i s n ph m g o tám xoan c a t nh Nam Đ nh

ề ử ụ ứ ồ ấ ậ ậ ả ố    Thu h i Gi y ch ng nh n quy n s  d ng CDĐL “H i H u” đ i

53

ủ ỉ ạ ẩ ị ớ ả v i s n ph m g o tám xoan c a t nh Nam Đ nh.

ố ớ ả ế ể ạ ẩ III.4.3. Quy ch  ki m soát bên ngoài đ i v i s n ph m g o tám xoan

ả ậ   mang CDĐL H i H u

ế ị ố (Ban hành kèm theo quy t đ nh s : 624/QĐ­SKHCN ngày 24 tháng 12 năm

ố ở ệ ỉ ủ ị ọ 2010 c a giám đ c S  Khoa h c và Công ngh  t nh Nam Đ nh)

ồ ươ ớ ị ế ố ụ   Quy ch  này g m 3 ch ề ng v i 14 đi u, quy đ nh III.4.3.1. B  c c:

ử ụ ề ả ấ ả ậ ẩ ả ạ   các v n đ  trong qu n lý và s  d ng CDĐL “H i H u” cho s n ph m g o

ủ ỉ ị tám xoan c a t nh Nam Đ nh

 Ch

ươ ị ng I: Quy đ nh chung

ươ ụ ể ị  Ch ng II: Quy đ nh c  th

ươ ổ ứ ự ệ  Ch ng III: T  ch c th c hi n

ộ ố ộ ơ ả III.4.3.2. M t s  n i dung c  b n:

ộ  N i dung qu n lý bên ngoài ả

ề ể ố  Ki m tra, đánh giá v  cây gi ng:

 Ki m tra vi c th c hi n các quy đ nh v  qu n lý ch t l

ấ ượ ự ề ệ ể ệ ả ị ả   ng s n

ủ ổ ứ ẩ ph m c a t ch c, cá nhân

ị ườ ể ả  Ki m tra s n ph m l u thông trên th  tr ẩ ư ng.

ự ủ ụ ệ ử ả ể ế  Trình t , th  t c và vi c x   lý k t qu  ki m soát ch t l ấ ượ   ng

ẩ ả s n ph m

ử ể ạ  X   lý vi ph m trong quá trình ki m tra

ử ạ ề ố .  X  lý vi ph m v  gi ng

ấ ượ ự ử ệ ạ ả ị  X  lý vi ph m vi c th c hi n các quy đ nh qu n lý ch t l ệ ả   ng s n

ph mẩ

54

ẩ ư ị ườ ử ạ ả  X  lý vi ph m trong quá trình s n ph m l u thông trên th  tr ng:

ấ ượ ẩ ả ụ ể III.4.4. Công c  và quy trình ki m soát ch t l ạ   ng s n ph m g o

ả ậ tám xoan mang CDĐL “H i H u”:

ấ ượ ượ ự ể ằ ả ụ Đ c xây d ng nh m m c đích: Ki m soát ch t l ẩ ng s n ph m mang

ủ ổ ứ ượ ử ụ ề ấ CDĐL  c a  t ch c,   cá  nhân  đ ấ   c  c p  quy n s  d ng CDĐL;   Truy  su t

ố ả ị ườ ư ẩ ồ ngu n g c s n ph m mang CDĐL khi l u thông trên th  tr ộ ng. N i dung

ấ ượ ể ả ồ ki m soát ch t l ẩ ng s n ph m g m:

ấ ủ ổ ứ ậ ệ ố ể ả ả III.4.4.1. Qu n lý h  th ng s n xu t c a t ch c t p th , cá nhân

ổ ứ ấ ả III.4.4.2. T  ch c đăng ký s n xu t theo CDĐL hàng năm

ậ ắ ự ệ ể ỹ ộ III.4.4.3. Ki m tra, giám sát th c hi n quy trình k  thu t b t bu c

ấ ủ ộ ậ ả ả ỹ ­ Qu n lý quy trình k  thu t s n xu t c a h :

ế ố ể ậ ắ ộ ỹ ­ Các y u t ki m soát quy trình k  thu t b t bu c:

ớ ạ ị  Gi i h n đ a lý

 Gi ngố

ạ ờ  Th i đi m thu ho ch ể

 Phân chu ngồ

ế ộ ướ ướ  Ch  đ  t i n c phù sa

ệ  Phòng tr  sâu b nh h i ạ ừ

ỹ  K  thu t ch  bi n ế ế ậ

ươ  Đóng bao, th ạ ng m i

ấ ượ ể ẩ ả ố  Ki m soát ch t l ng s n ph m cu i cùng

ử ụ ả ẩ ả III.4.4.4. Qu n lý s  d ng nhãn mác, bao bì s n ph m

ụ ụ ệ ỉ III.4.4.5. Các ch  tiêu hoá sinh ph c v  cho vi c đánh giá ch t l ấ ượ   ng

55

ả ậ ẩ ạ ả s n ph m g o tám xoan H i H u:

ỉ ả ­ Ch  tiêu c m quan:

+ Hình dáng

cướ + Kích th

+ Màu s cắ :

+ Mùi

ặ ể + Đ c đi m khác

ố ớ ả ẩ ỉ ­ Ch  tiêu sinh hoá đ i v i s n ph m

ượ ổ ố 1. Hàm l ng protein t ng s  %

ượ ố 2. Hàm l ộ ổ ng tinh b t t ng s  %

ượ ố ổ 3. Hàm l ng Amylose t ng s  %

ệ ộ ồ 4. Nhi t đ  hoá h

ộ ạ ụ 5. Đ  b c b ng

ế ế ạ ả III.4.4.6. Qu n lý thu mua, ch  bi n g o tám xoan.

ẩ ư ị ườ ả ả III.4.4.7. Qu n lý s n ph m l u thông trên th  tr ng

ồ ố ụ ấ III.4.4.8. Công c  truy xu t ngu n g c:

ố ề ả ấ ỹ ị ậ ắ   III.4.5. Quy đ nh v  quy trình s n xu t gi ng và quy trình k  thu t b t

bu c: ộ

ộ ồ Bao g m các n i dung sau:

ả ệ ấ ả : Di n tích s n xu t lúa tám xoan ự III.4.5.1. Khu v c qu n lý CDĐL

ố ớ ả ự ả ẩ ậ ạ ả ằ n m trong khu v c qu n lý CDĐL H i H u đ i v i s n ph m g o tám xoan

ượ ơ ả ồ ậ (B n đ  khoanh vùng kèm theo) đ ả c c  quan qu n lý xác nh n.

ố ố ượ ở ơ ứ Lúa gi ng tám xoan đ c cung  ng b i c  quan/t ổ III.4.5.2. Gi ng:

ượ ả ậ ấ ả ố ứ ch c đ ấ   c công nh n s n xu t lúa tám xoan gi ng theo quy trình s n xu t

56

ề ố ố ấ ả ố (Quy trình s n xu t gi ng lúa tám xoan gi ng lúa tám xoan truy n th ng.

ề ố ượ ể ả ố ồ ố truy n th ng đ ệ c Trung tâm kh o ki m nghi m gi ng cây tr ng Qu c gia

xác nh n)ậ

ờ ỹ ậ ấ   III.4.5.3. Th i gian và k  thu t c y:

2 , hàng cách hàng   23 ­

ể ấ ờ ậ ộ ấ Th i đi m c y: 10/7 ­ 15/7, m t đ  c y: 24 khóm/m

ấ ả ẳ ấ 25cm. Cây cách cây 18 ­20 cm, c y 3 ­ 4 d nh/khóm, c y nông tay, th ng hàng.

ướ ể ạ ộ ấ Không c y khi n c ru ng đang nóng, không đ  m  qua đêm.

III.4.5.4. Phân bón :

ữ ơ ồ ể ồ Phân h u c : Phân chu ng t ươ ố i t i thi u 300kg/sào; phân chu ng hoai

ể ượ ướ ấ ố t i thi u 120kg/sào và đ c bón lót tr c khi c y 2 – 3 ngày

­ Phân vô c :ơ

­ Ure: 4­5 kg/sào

­ Supe lân: 14 – 16 kg/sào

­ Kali: 4­5 kg/sào

III.4.5.5. Chăm sóc:

ả ậ ượ ễ ồ Cây lúa tám xoan H i H u đ ợ c chăm sóc đ t 1 khi bén r h i xanh

ờ ẻ ẩ ấ ố ợ (sau c y 10 ­ 15 ngày) và chăm sóc đ t 2 vào cu i th i đ  nhánh, chu n b ị

ớ ộ ố ế ợ ỏ ụ ấ phân hoá đòng (sau c y 35 ­ 40 ngày), k t h p làm c  x c bùn, x i v  g c.

ả ả ạ III.4.5.6. Thu ho ch và b o qu n

ạ ỗ ­ Thu ho ch 30 ­ 35  ngày sau khi lúa tr

ướ ấ ượ ệ ạ ầ ­ Tr ể c khi thu ho ch, c n ki m tra, nghi m thu ch t l ng:  Đ ộ

ẩ ủ ạ ộ ừ ể m c a h t thóc ki m tra giao đ ng t 12% ­ 14%.

ố ớ ả ầ ạ ạ ẩ ­ Đ i v i s n ph m g o giã: Yêu c u thu ho ch khi lúa chín

ượ ư ầ ằ ị 85%; 85 % đ c quy đ nh nh  sau: Bông lúa chia làm 3 ph n b ng nhau,

57

ể ầ ạ ố ộ ắ khi 1/3 (m t ph n ba) cu i bông b t chuy n sang giai đo n chín sáp.

ạ ượ ơ ạ ạ ả ­ Sau khi thu ho ch đ ả   c h i khô, qu t s ch, đóng bao, b o qu n

ơ n i khô ráo, thông thoáng

ả ả ế ế III.4.5.7. Ch  bi n, b o qu n

ướ ầ ­ Yêu c u thóc tr c khi ch  bi n ế ế :

ả ạ ẫ ạ  Thóc ph i s ch không l n đá, s n....

ượ ạ  Thóc đ c rê s ch và sàng ré

  Đ  đ ng đ u cao

ộ ồ ề

ộ ẩ ộ ẩ   Đ   m: đ   m c a h t thóc ≤ 14% là đ t. ạ ủ ạ

ế ế ­ Ch  bi n:

ẩ ả ỏ  S n ph m không b  nóng sau khi tách v ị

ỷ ệ ỏ ướ  T  l thóc sau khi tách v  d i 5 %

 S n ph m sau khi tách v  ph i đ

ả ượ ẩ ả ỏ ế ụ ế ế c ti p t c ch  bi n không đ ượ   c

ờ ồ ể đ  quá 12 gi ồ  đ ng h .

ế ế ­ Sau ch  bi n

ỏ ồ ự ẩ ả ả ả ấ ạ  S n ph m đ m b o không có s n, tr u, thóc và c  l ng v c...

ỷ ệ ấ ượ  T  l t m: không v t quá 10%

ủ ả ẩ ỉ III.4.5.8. Các ch  tiêu sinh hoá c a s n ph m

ậ ạ ả ượ ể ặ ặ ị G o tám xoan H i H u đã đ ữ c xác đ nh là có nh ng đ c đi m đ c thù

ể ễ ậ ế ề ả v  c m quan có th  d  dàng nh n bi ư t nh  sau:

ạ ạ ơ ộ ầ ỏ ẹ ­ Hình dáng: H t g o h i dài, thon nh , v o m t đ u;

ề ­ Kích th cướ : ạ Chi u dài h t trung bình : 7,81 mm;

ề ộ ạ Chi u r ng h t trung bình: 2,47 mm;

58

ỷ ệ ộ T  l dài r ng: 3,11;

ầ ­ Màu s cắ : m u trong xanh; ạ h t thóc màu cánh gián

ị ự ơ ặ ư ­ Mùi: mùi th m d u, t nhiên và đ c tr ng

ặ ạ ạ ị ỡ ề ắ ể ­ Đ c đi m khác :  H t g o ch c, đ u, không b  v  khi xay xát

59

ấ ượ ỉ ả III.4.5.9. Các ch  tiêu phân tích ch t l ng: ( B ng 5 – trang 16)

60

ả ồ ấ ả B n đ  khoanh vùng s n xu t lúa tám xoan

ả ấ ệ ả ả B ng 10: Danh sách và di n tích các xã có kh  năng s n xu t lúa tám

xoan

ệ TT Tên xã Di n tích tr ng lúa tám xoan (ha) ợ ặ ồ t thích h p Vùng đ c bi

ệ 2250.3 Vùng thích h pợ 3520.2

ngươ

T ngổ 1 H i Đả ư ngờ ả 2 H i An ả 3 H i Anh ả ắ 4 H i B c 5 H i Cả ngườ ả 6 H i Giang 7 H i Hả ưng ả 8 H i Long ả 9 H i Minh ả 10 H i Ninh 11 H i Phả ả 12 H i Phú ả 13 H i Phong ả ơ 14 H i S n ả 15 H i Tân ả 16 H i Tây ả 17 H i Toàn 18 TT C nồ 19 TT Yên Đ nhị 552.0 386.3 ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ 164.0 ­ ­ 234.6 277.5 307.0 ­ 296.4 32.5 ­ ­ ­ 434.9 210.8 231.3 120.4 406.6 330.0 385.5 113.4 298.0 261.3 156.4 ­ ­ 347.7 ­ 129.9 94.0

ươ

ậ   ng án khai thác, phát tri n giá tr  CDĐL “H i H u”

ự ẩ

III.5. Xây d ng ph cho s n ph m g o tám xoan

ả ủ ạ ạ ộ ể ặ ạ ạ ả ậ B ng 11: Đ c đi m ho t đ ng c a đ i lý g o tám xoan t i H i H u

Đ n vơ ị ố ượ ỉ Ch  Tiêu S  l ng tính

ạ ộ

61

ờ ủ Th i gian ho t đ ng ẩ ạ ả Ch ng lo i s n ph m tháng lo iạ 11 6­8

ộ iườ

ng t nấ 3 250 – 400

ầ ố Lao đ ng trung bình Quy mô trung bình/năm V n   đ u   t ư ơ ở ạ c   s h ệ ồ tri u đ ng 25 – 40

ệ ồ t ngầ ố V n quay vòng tri u đ ng 70 ­ 100

ữ ộ ọ ạ ồ ạ ộ M t trong nh ng ho t đ ng quan tr ng mang l i ngu n thu chính cho

ạ ự ữ ề ả ậ ặ ầ ố ồ ạ các đ i lý t ế   i H i H u đó là d  tr  và đi u ph i ngu n cung. M c dù h u h t

ế ế ủ ạ ộ ụ ề ể ạ ặ ộ ờ ho t đ ng ch  bi n c a các đ i lý này đ u ph  thu c vào th i đi m đ t hàng

ỗ ạ ế ượ ụ ề ạ ầ ủ c a các đ i lý đ u tiêu th  tuy nhiên m i đ i lý đ u có chi n l c cho mình

ằ ượ ệ ề ồ ổ ố ị nh m có đ c ngu n hàng  n đ nh. Hi n nay có hai cách đi u ph i mà các

ườ ử ụ ạ đ i lý th ng s  d ng đó là:

ỗ ạ ề ờ ể ­ Thu mua thóc vào các th i đi m mùa, m i đ i lý đ u d  tr ự ữ ộ    m t

ượ ố ượ ụ ề ả ộ l ấ ị ng thóc nh t đ nh, kh i l ng ph  thu c vào kh  năng v  tài chính. Tuy

ố ượ ể ộ ừ ọ ườ ự ữ ạ nhiên kh i l ng có th  dao đ ng t ấ  20­50 t n, h  th ng d  tr t i kho

ặ ườ ứ ộ ủ ạ ộ ủ ả ậ ho c do ng i thu gom đ m nh n. M c đ  r i ro c a ho t đ ng này có th ể

ị ườ ế ả ế ộ ả x y ra khi th  tr ng bi n đ ng theo xu th  gi m giá.

ử ụ ộ ủ ứ ứ ề ạ ộ ấ   ­ M t hình th c khác mà nhi u đ i lý s  d ng có m c đ  r i ro th p

ọ ử ụ ệ ố ộ ế ạ ướ ơ h n đó là h  s  d ng h  th ng các h  nông dân quen bi t và m ng l i thu

ể ư ề ể ả ờ ị gom đ  đ a ti n cho nông dân mà không ph i ch u lãi. Th i đi m bán do

ườ ế ị ị ườ ủ ườ ng i nông dân quy t đ nh theo giá c a th  tr ng, thông th ng thì khi giá

ị ườ ườ ư ẽ ợ ồ ỉ trên th  tr ng cao thì ng ờ ạ   i nông dân s  bán, nh ng h p đ ng ch  có th i h n

ấ ị ườ ắ ầ ụ ế ể ấ ờ nh t đ nh th ứ   ng thì đ n th i đi m b t đ u vào c y v  sau. Tuy nhiên, m c

ủ ứ ữ ế ạ ầ ồ ị ả   ộ ổ đ   n đ nh cho ngu n cung c a hình th c này có nh ng h n ch  vì c n ph i

ữ ổ ồ ườ ợ ấ ớ trao đ i và th ng nh t v i dân. Trong nh ng tr ố   ư ậ ng h p nh  v y thì m i

ế ườ ẽ ạ ả ệ quan h  quen bi t và th ng xuyên s  giúp các đ i lý gi i quy t đ ế ượ ự c s

ề ả ế ẩ khan hi m v  s n ph m.

ổ ả ẩ ầ ợ ồ ầ   ữ ạ ­ H p đ ng trao đ i s n ph m gi a đ i lý và các tác nhân đ u vào, đ u

ượ ơ ở ủ ự ự ưở ệ ề ra đ u đ c xây d ng trên c  s  c a s  tin t ữ   ng và uy tín làm vi c. Nh ng

62

ứ ượ ể ế ư ậ ờ th  ch  phi chính th c đ ấ   ể c hình thành nh : th i đi m giao nh n hàng, ch t

ượ ữ ử ủ ể ệ ả ẩ ờ l ng s n ph m, th i đi m thanh toán và nh ng bi n pháp x  lý khi có r i ro

ượ ữ ệ ạ ộ ở ố ớ ề đ u đ c ràng bu c b i m i quan h  làm ăn lâu dài. Gi a đ i lý v i ng ườ   i

ượ ệ ử ụ ự ỗ ợ ự ố thu gom còn đ c xây d ng trong vi c s  d ng v n và s  h  tr  khi ng ườ   i

ấ ượ ữ ủ ề ự ế ề ộ thu gom có nh ng r i ro v  cách đánh giá ch t l ng hay s  bi n đ ng v  giá

ị ườ ầ ả ệ ữ ấ ề ư ậ ố th  tr ng. Nh  v y, m i quan h  gi a các tác nhân đ u s n xu t đ u đ ượ   c

ể ế ứ ữ ủ ự ự ữ xây d ng d a trên nh ng th  ch  phi chính th c, nh ng r i ro phát sinh trong

ệ ượ ả ề ố ự ế ộ ự quá trình th c hi n khó đ c gi i quy t ngoài s  ràng bu c v  m i quan h ệ

ế quen bi t và lâu dài.

ả ậ ớ ạ ạ iii /  Đ i lý l n kinh doanh g o tám xoan ngoài H i H u

ố ạ ệ ố ạ ộ ủ ọ Đóng vai trò quan tr ng ho t đ ng c a h  th ng phân ph i g o nói

ạ ộ ả ẩ ạ chung và s n ph m g o tám xoan nói riêng, trong quá trình ho t đ ng tác nhân

ộ ố ặ ể này có m t s  đ c đi m chính sau :

ữ ề ệ ề ộ ế ­ Là nh ng h  có đi u ki n v  kinh t ạ ộ   , có thâm niên trong ho t đ ng

ạ ộ ạ ạ ạ kinh doanh g o và kinh doanh g o là ho t đ ng chính mang l ậ i thu nh p chính

c a hủ ộ

ữ ầ ườ ả ấ ườ ố ­ Có vai trò là c u n i trung gian gi a ng i s n xu t, ng i bán và

ườ ắ ấ ọ ắ ượ ị ế ủ ầ ườ ng i tiêu dùng nên h  n m b t r t rõ đ c nhu c u, th  hi u c a ng i tiêu

ể ề ầ ọ ủ ả ố dùng cho nên h  có th  ph n nào đi u ti ế ượ t đ c giá c  lên hay xu ng c a th ị

ườ ạ ố ả ề ẩ ọ ố ượ ự ệ tr ng t ệ i vùng h  phân ph i. Vi c đi u ph i s n ph m đ c th c hi n theo

ị ườ ệ ậ ừ ự ả ấ giá th  tr ậ ng, vi c c p nh t thông tin giá t khu v c s n xu t là th ườ   ng

ề ấ ượ ữ ữ ề ầ ớ xuyên, nh ng thông tin v  giá cùng v i nh ng yêu c u v  ch t l ẽ ng s  giúp

ậ ạ ế ị các đ i lý quy t đ nh nh p hàng.

ệ ố ạ ạ ấ ộ ỳ ­ Các h  th ng đ i lý bán g o này bán giá cao hay th p tu  thu c vào

ứ ộ ạ ậ ượ ả m c đ  giá g o nh p, l ầ ng khách hàng và nhu c u tăng hay gi m mà h  đ ọ ề

63

ượ ế ượ ợ ra đ c chi n l c bán hàng sao cho h p lý

ườ ạ ừ ớ ố ượ ệ ố ệ ạ ấ ­ Th ậ ng nh p g o t các h  th ng đ i lý c p huy n v i s  l ớ   ng l n,

ệ ữ ạ ả ủ ẩ ạ ạ ố ch ng lo i s n ph m phong phú và đa d ng, m i quan h  gi a các đ i lý này

ườ ệ ổ ị th ng là các quan h  làm ăn  n đ nh và lâu dài.

ộ ặ ạ ộ ủ ể ạ ọ ­ M t đ c đi m quan tr ng trong ho t đ ng c a các đ i lý đó là vi c s ệ ử

ươ ụ ạ ủ ự ể ệ ả ậ ụ d ng th ư   ng hi u H i H u đ  tiêu th  g o tám c a các khu v c khác nh :

ả ươ ộ ả ệ ắ ẩ   Thái Bình, Ninh Bình, H i D ng, B c Ninh… Ngoài vi c pha tr n s n ph m

ể ượ ự ủ ả ẩ ả ậ thì các s n ph m c a các khu v c khác ngoài H i H u cũng có th  đ c bán

ậ ộ ậ ướ đ c l p d ả i tên H i H u.

ố ượ ủ ả ẩ ấ ạ ờ ớ ớ ­ Kh i l ng s n ph m bán c a các đ i lý l n là r t cao, v i th i gian

ạ ộ ả ạ ấ ẩ ớ   ho t đ ng 12 tháng/năm, s n ph m kinh doanh r t đa d ng và phong phú v i

ạ ả ế ề ẩ ạ ả ẩ ầ ộ ỉ nhi u lo i s n ph m khác nhau, s n ph m g o tám ch  chi m m t ph n nh ỏ

ạ ạ ủ ơ ấ ụ ạ ả trong c  c u tiêu th  các lo i g o c a các đ i lý này trên năm (kho ng 6­7%).

ặ ể ả ậ ớ

ạ ộ ỉ Ch  tiêu S  lố ư ngợ

ủ ạ B ngả  12: Đ c đi m ho t đ ng c a đ i lý l n kinh doanh ngoài H i H u TT 1 Đ n vơ ị tháng 12

ờ ổ ạ ụ ạ ộ Th i gian ho t đ ng trên năm ố ượ T ng   kh i   l ng   g o   tiêu   th   trung

2 t nấ 600­700

ố ượ bình/năm ỷ ệ ạ T  l ổ  g o Tám/t ng kh i l ạ ng g o tiêu

ụ ổ ổ ố th  trên năm 3 ộ T ng lao đ ng thuê 4 ộ 5 T ng lao đ ng gia đình 6 V n kinh doanh cho lúa tám % iườ ng iườ ng tri uệ 5.5 2.75 1.75 215

ệ ộ ạ ả ậ iiii / Hi p h i g o tám xoan H i H u

ệ ằ ả ẩ ộ ờ ươ ệ Hi p H i ra đ i nh m kinh doanh s n ph m th ấ ứ ắ   ng hi u xu t x , g n

ợ ủ ệ ấ ồ ờ l ả i ích và trách nhi m c a hai tác nhân s n xu t và kinh doanh, đ ng th i xây

ộ ừ ả ơ ở ả ấ ự d ng m t ngành hành khép kín t ấ    s n xu t, kinh doanh, c  s  qu n lý ch t

ượ ả ẩ ố ổ ứ ậ ậ ộ l ế ng s n ph m đ n phân ph i và t ch c v n hành các hành đ ng t p th ể

ấ ượ ằ ị ườ ẩ ả nh m qu n lý ch t l ị ả ng, nâng cao giá tr  s n ph m trên th  tr ộ   ệ ng. Hi p h i

ạ ộ ề ừ ả có vai trò đi u hành và giám sát các ho t đ ng t ấ  khâu s n xu t theo quy trình

64

ấ ế ế ế ụ ả ủ ẩ ẩ ả ố ệ   chung th ng nh t đ n ch  bi n và tiêu th  s n ph m. S n ph m c a Hi p

ườ ả ả ấ ư ế ộ h i khi đ a đ n tay ng ồ   ồ i tiêu dùng đ m b o tính đ ng nh t cao và có ngu n

ộ ả ạ ượ ế ừ ố g c rõ ràng đ n t ng h  nông và ph i đ t đ c các tiêu chí sau:

ữ ủ ệ ệ ộ ộ   ­ Nh ng di n tích c a các h  thành viên đăng ký tham gia vào Hi p h i

ự ả ả ằ ấ ượ ữ ph i n m trong khu v c s n xu t đã đ c khoanh vùng theo nh ng y u t ế ố

ờ ế ỷ ợ ố ượ ứ ề ả ẩ ấ đ t đai, th i ti t, thu  l i, 100% kh i l ng s n ph m cung  ng  đ u có

ố ừ ả ậ ồ ngu n g c t H i H u

ộ ệ ề ượ ả ấ ộ ố ­ Toàn b  di n tích đ u đ c s n xu t cùng m t gi ng lúa tám xoan và

ế ế ủ ả ả ấ ộ ươ ph i tuân th  theo cùng m t quy trình s n xu t, ch  bi n và th ạ   ng m i

ế ố ả ả ư ề ạ ố ồ chung, đ m b o các y u t truy n th ng nh  bón phân chu ng, thu ho ch, giã

ủ th  công, đóng gói chân không...

ạ ộ ẽ ượ ủ ệ ­ Trong quá trình ho t đ ng c a các thành viên s  đ c Hi p h i t ộ ổ

ế ế ứ ự ệ ệ ả ấ ch c giám sát vi c th c hi n quy trình trong s n xu t, ch  bi n và th ươ   ng

ẩ ạ ả ộ ượ ị ườ ủ m i. S n ph m c a các h  gia đình đ ư c phép đ a ra th  tr ả   ả ng khi đ m b o

ự ữ ệ ạ ộ ắ không vi ph m nh ng quy trình b t bu c trong quá trình th c hi n.

ộ ổ ứ ự ứ ệ ệ Là m t t ự  ch c nông dân nên vi c th c hi n ch c năng xây d ng h ệ

ị ườ ố ụ ệ ấ ậ ộ th ng th  tr ợ   ng tiêu th  là r t khó khăn, chính vì v y Hi p h i đã ký h p

ố ớ ộ ố ươ ệ ạ ộ ồ đ ng phân ph i v i m t s  công ty th ự   ng m i. Ngoài ra Hi p h i cũng th c

ứ ệ ớ ệ ẩ ạ ả ườ hi n vai trò cung  ng và gi ả i thi u s n ph m t ậ i H i H u cho ng i tiêu

ị ươ ậ ươ ớ ệ ả ẩ ở dùng đ a ph ng, khách th p ph ng và gi i thi u s n ph m các th  tr ị ườ   ng

ơ ả ủ ữ ể ặ ạ ớ ộ ướ ệ m i. M t trong nh ng đ c đi m c  b n c a m ng l ộ i Hi p h i đó là ng ườ   i

ượ ự ế ấ ượ ả nông dân đ c tr c ti p tham gia vào quá trình qu n lý ch t l ị ng và đ nh giá

ạ ộ ủ ẩ ạ ề ị ủ ả c a s n ph m. Ho t đ ng c a m ng l ướ ượ i đ ứ   c phân đ nh rõ ràng v  ch c

ữ năng gi a các tác nhân tham gia đó là:

ệ ộ ổ ứ ả ấ ượ ấ ả ­ Hi p h i đóng vai trò t ch c s n xu t, ch t l ẩ ng s n ph m và giám

ươ ạ ủ ự ố sát quá trình th ệ   ng m i c a các tác nhân phân ph i. Ngoài ra còn th c hi n

65

ả ờ ệ ế ậ ồ ủ ườ ử ụ vi c ti p nh n thông tin và tr  l ả i thông tin ph n h i c a ng i s  d ng

ự ứ ạ ố ướ ­ Công ty có ch c năng phân ph i xây d ng m ng l ố ả   i phân ph i s n

ứ ế ẩ ậ ph m và chăm sóc khách hàng. Ngoài ra còn có ch c năng ti p nh n thông tin

ồ ủ ả ẻ ườ ph n h i c a các tác nhân bán l ị , siêu th  và ng i tiêu dùng sau đó thông tin

ạ ệ l ộ i cho Hi p h i

ẻ ố ả ứ ị ỉ ­ Các tác nhân bán l ẩ    và siêu ch  ch  có ch c năng phân ph i s n ph m

ồ ề ấ ượ ế ậ ẫ ẩ ả ả và ti p nh n ph n h i v  ch t l ng s n ph m, m u mã bao bì cho công ty

ư ệ ộ cũng nh  Hi p h i

ấ ả ệ ố ố ủ ươ ạ ề ­ T t c  h  th ng phân ph i c a công ty th ng m i đ u ph i đ ả ượ   c

ự ứ ể ệ ệ ộ thông báo cho Hi p h i ệ ộ đ  Hi p h i th c hi n ch c năng giám sát.

v/ Nông dân

ụ ể ấ ả ở ấ ả Là tác nhân s n xu t lúa tám và có th  tiêu th  lúa tám xoan t c  các t

ấ ả ở ả ữ tác nhân trong ngành hàng. Nh ng tác nhân s n xu t lúa tám ậ  H i H u có th ể

ộ ạ ữ ể ệ ặ ộ ả   là nh ng h  cá th  có ho c không tham gia vào Hi p H i g o tám xoan H i

ể ả ậ ạ ậ H u. T i H i H u, chúng tôi chia nông dân làm hai ki u chính sau:

ủ ư ấ ả ả Ki u 1ể ệ   : Có s n xu t lúa tám nh ng không ph i là thành viên c a Hi p

ộ ả ề ấ ố ố H i, s n xu t nhi u gi ng lúa khác nhau, trong đó có gi ng lúa tám xoan, tuy

ơ ấ ệ ề ế ầ ộ ỏ ỉ ố   nhiên di n tích không nhi u ch  chi m m t ph n nh  trong c  c u các gi ng

ủ ộ ậ ồ ủ ế ỹ ươ ứ lúa c a h . K  thu t tr ng lúa tám ch  y u theo ph ề   ng th c canh tác truy n

ủ ế ấ ả ắ ố ố th ng, s n xu t ch  y u là gi ng lúa tám ng n ngày (80 ngày).

ộ ạ ủ ệ ả ậ Ki u 2ể : Là thành viên c a Hi p H i g o tám xoan H i H u, đ ượ ạ ạ   c đ o t o

ấ ậ ươ ớ ủ ộ ấ ả ứ ệ và t p hu n ph ng th c canh tác m i c a Hi p h i, t ề   ộ t c  các h i viên đ u

ậ ố ỹ ử ụ s  d ng quy trình k  thu t và gi ng lúa tám xoan và luôn đ ượ ư ấ c t v n và h ỗ

ợ ề ỹ ậ ả ả ấ ẩ ấ ố ầ   ả tr  v  k  thu t trong su t quá trình s n xu t. S n ph m s n xu t ra đa ph n

ụ ệ ế ạ ộ ừ ố là bán cho Hi p H i ngay sau v  thu ho ch k t thúc t 15­20 ngày, s  còn l ạ   i

ấ ượ ớ ờ ủ ộ gi ữ ạ  l i ch  giá cao m i bán. Ch t l ng và giá bán thóc c a các h i viên

ườ ộ ừ ệ ơ ớ ộ ờ th ng cao h n so v i các h  ngoài Hi p H i t ể    10­15% cùng th i đi m.

66

ộ ố ặ ữ ể ể ể ặ ộ Ngoài nh ng đ c đi m trên hai ki u h  này còn có m t s  đ c đi m sau:

ả ể ộ ể

ủ B ng 13: Đ c đi m c a ki u h  nông dân ể ộ Ki u h  1 ỉ Ch  tiêu ể ộ Ki u h  2

ặ ĐVT Ng Ng m2 m2

ệ ệ ố ố BQ nhân kh u/hẩ ộ ộ BQ lao đ ng/h Di n tích lúa tám  Di n tích  lúa khác ử ụ Gi ng s  d ng iườ 3.23 iườ 2.49 1954 1270 ắ Ng n ngày, tám lùn 3.80 2.57 2144 1317 Dài ngày, gi ng tám

xoan 180 ờ Th i gian   sinh ngày 80

ưở

ạ ệ ủ tr ng c a lúa Tác nhân đ u raầ Thu   gom,   đ i   lý, ộ Thu gom, Hi p H i

công ty

ế ố ả ưở ế ạ Các y u t nh h ng đ n ngành hàng g o tám xoan

ế ố ả ưở ữ ế ề Có nhi u y u t nh h ế   ạ ng đ n ngành hàng g o tám xoan, nh ng y u

ấ ừ ệ ị ố t ể  này có th  xu t phát t ữ  các quan h  giao d ch gi a các tác nhân trong ngành

ừ ự ả ự ữ ế ấ ấ hàng, xu t phát t ắ    nh ng khó khăn trong lĩnh v c s n xu t hay s  thi u v ng

ữ ả ế ượ ể ạ nh ng gi i pháp và chi n l ụ ể c phát tri n ngành hàng g o tám xoan c  th :

Ổ ị ả ượ ấ ấ ượ ạ ề ặ ả ­  n đ nh v  m t s n xu t, s n l ng g o tám xoan ch t l ng cung

ứ ị ườ ng trên th  tr ng

ấ ứ ủ ả ề ấ ẩ ạ ồ ố ị ­ V n đ  xác đ nh ngu n g c xu t x  c a s n ph m g o tám xoan

ề ấ ầ ả ả ạ ẩ ­ V n đ  qu n lý đ u ra cho s n ph m g o tám xoan

ệ ạ ệ ậ ớ ­ Không có tiêu trí rõ ràng trong vi c phân bi t g o tám xoan “th t” v i các

ẩ ạ ả ả s n ph m g o tám xoan “gi ”

ấ ượ ư ượ ọ ủ ư ­ Ch t l ng ch a đ ợ ớ c nh  mong đ i v i tên g i c a nó

67

ứ ư ẫ ượ ớ ự ế ề ệ ­ M u mã bao bì ch a đáp  ng đ c v i đi u ki n th c t

ủ ạ ạ ạ ạ ớ III.5.1.4. Tính c nh tranh c a g o tám xoan so v i các lo i g o khác.

ề ề ả ỉ Trong quá trình đi u tra và kh o sát, các ch  tiêu đánh giá v  khách hàng,

ủ ạ ượ ư ố ượ ư ề ch  đ i lý đ c đ a ra nh  đánh giá v  kh i l ng bán, giá bán, ch t l ấ ượ   ng

ở ứ ộ ư ế ạ ạ ớ ạ g o tám xoan m c đ  nh  th  nào so v i các lo i g o khác.

ố ượ ườ ỗ ạ ủ ạ ớ ­ S  l ng ng i mua g o tám xoan trên ngày c a m i đ i lý so v i các

ạ ạ lo i g o khác

ố ượ ạ ạ ủ ạ ­ Kh i l ỗ   ớ ng bán c a g o tám xoan so v i các lo i g o khác trên m i

ạ đ i lý trong ngày.

ố ượ ườ ạ ạ ạ ầ ớ ­ S  l ng ng i mua g o tám xoan l n 2 so v i các lo i g o khác

ạ trong ngày/ đ i lý.

ạ ạ ạ ớ ­ S  ng ố ườ ả ạ ạ i tr  l i g o tám xoan so v i các lo i g o khác/ đ i lý.

ạ ạ ớ ạ ệ ạ ả ạ ­ Các lo i g o hi n nay có kh  năng c nh tranh m nh v i g o tám

xoan, nguyên nhân.

ả ề ạ ạ ế ả ạ ả ộ K t qu  đi u tra, kh o sát các đ i lý bán g o t i Hà N i, H i Phòng,

ủ ả ề ả ẩ ạ ạ ị ả   Nam Đ nh, Qu ng Ninh...v  tính c nh tranh c a s n ph m g o tám xoan H i

ớ ả ẩ ậ ượ ộ ố ế ả H u so v i s n ph m khác, chúng tôi thu đ c m t s  k t qu  chính sau:

ườ ạ ạ ườ ế ố s  ng i mua g o tám/ngày/đ i lý là 3.4 ng i chi m 17.3%, trong đó

ườ ạ ế ạ g o khác là 16.3 ng i/đ i lý/ngày chi m 82.7%.

ố ượ ạ ạ Kh i l ế   ng bình quân g o tám xoan bán/ngày/ đ i lý là 32.1 kg chi m

ế ạ 19.4%, trong đó g o khác 133.7 kg, chi m 80.6%.

ề ấ ượ ể ị ự ổ Đ  đánh giá tính  n đ nh v  ch t l ng, s  trung thành trong tiêu dùng,

ố ượ ỉ ườ ế ạ ạ ầ ỉ ch  tiêu s  l ng ng i mua g o tám l n 2/ đ i lý ch  chi m 14.7%, trong đó

ấ ứ ạ ạ ụ ủ ẫ ạ g o khác là 98.8% cho th y s c tiêu th  c a các lo i g o khác v n luôn ở

68

ứ ổ ơ ị m c  n đ nh h n.

ề ứ ụ ả ạ ỉ ủ ạ   B ng 14: Ch  tiêu đánh giá v  s c tiêu th  và tính c nh tranh c a g o

ạ ạ ớ

ỉ ệ ỉ ệ tám xoan so v i các lo i g o khác T  l G o támạ tiêu T  l tiêu

ỉ ạ Ch  tiêu bình quân xoan H iả G o khác ụ ạ   th  g o ụ ạ   th  g o

H uậ támxoan(%) khác(%)

Ngư i ờ 3.4 ng iườ 16.3 ng iườ 17.3% 82.7%

ượ mua/ngày/đ i lýạ ng bán/  L 32.1 kg 133.7 kg 19.4% 80.6%

ầ ngày/đ i lýạ ờ Ngư i mua l n 0.5 ng iườ 16.1 ng iườ 14.7% 98.8% 2/đ i lýạ

ủ ầ ợ ươ ạ ề ả III.5.1.5.  Nhu c u h p tác c a các tác nhân th ẩ   ng m i v  s n ph m

ạ g o tám xoan

ế ượ ề ể ầ ằ ạ ợ Tìm hi u v  nhu c u h p tác các đ i lý nh m có chi n l c cho các

ạ ộ ờ ớ ạ ộ ở ộ ự ể ho t đ ng trong th i gian t i khi tri n khai m  r ng ho t đ ng d  án. Qua

ơ ở ạ ề ấ ả ợ ố kh o sát cho th y có 76.9% c  s  đ i lý đ u có ý mong mu n h p tác vào

ạ ộ ổ ị ườ ứ ẻ ằ ho t đ ng có t ch c. Lý do chính nh m cùng chia s  thông tin th  tr ng,

ự ầ ồ ộ ươ ệ ả ẫ ngu n hàng đ u vào, cùng xây d ng m t th ẩ   ng hi u, m u mã s n ph m

ấ ượ ạ ả ả ẩ nâng cao uy tín ch t l ng s n ph m, tăng kh  năng c nh tranh và giá bán

ị ườ ơ ở ạ ấ ằ ư ậ ệ trên th  tr ấ   ng. Nh  v y cho th y r ng các c  s  đ i lý hi n nay đang r t

ề ẫ ế ấ ươ ư ư ệ ẩ ả quan tâm đ n v n đ  m u mã và th ng hi u s n ph m. Nh ng ch a có

ượ ự ị ướ ổ ứ ỗ ợ ự ể ể đ c s  đ nh h ng và t ch c h  ch  xây d ng đ  phát tri n.

ế ợ ư ủ ề ầ ơ ợ V  các c  ch  h p tác khi đ a ra thăm dò nhu c u h p tác c a các c ơ

ế ề ế ầ ả ủ ạ   ở ạ s  đ i lý h u h t đ u không có các ý ki n chính xác. Vì b n thân các ch  đ i

ể ề ệ ượ ặ ế ề ấ lý cũng không th  hi u toàn di n đ ế   c các v n đ  nêu ra ho c n u có ý ki n

ụ ể ượ ề ậ ỉ ự ư ế ạ ộ thì cũng ch  d a trên m t khía c nh c  th  đ c đ  c p đ n. Nh ng có chung

ề ộ ướ ớ ề ề ấ ơ ở m t đi u mà các c  s  kinh doanh này h ng t i đó là v n đ  v  uy tín

69

ươ ấ ượ ệ ề ả ẩ ỗ th ng hi u và ch t l ộ ơ ở ng s n ph m. M i m t c  s  kinh doanh đ u có

ự ố ươ ị ườ ệ mong mu n xây d ng cho mình uy tín và th ng hi u trong th  tr ng phân

ố ả ẩ ph i s n ph m.

ậ ợ ể ả ệ ạ ẩ III.5.1.6. Thu n l i và khó khăn trong vi c phát tri n s n ph m g o

tám xoan

i/ Thu n l ậ ợ i

ế ẩ ả ả ị ừ ọ ờ ­ Là s n ph m b n đ a, có danh ti ng t ỗ ứ    lâu đ i ch n, có ch  đ ng

ị ườ ượ ườ ự ư ọ trong th  tr ng và đ ề c nhi u ng i tiêu dùng  a thích và l a ch n.

ấ ớ ậ ợ ầ ả ạ ẩ ­ Nhu c u tiêu dùng s n ph m g o tám xoan r t l n, thu n l i trong

ở ộ ể ệ ả ấ vi c phát tri n và m  r ng s n xu t.

ề ự ượ ủ ướ ề ị ươ ­ Đ c nhi u s  quan tâm c a nhà n c, chính quy n đ a ph ng cũng

ư ổ ứ ướ ả ồ ệ ể nh  các t ch c trong và ngoài n ả   c trong vi c b o t n và phát tri n s n

ph m.ẩ

ữ ả ẩ ộ ượ ướ ả ộ ­ Là m t trong nh ng s n ph m đ c nhà n c b o h  CDĐL trên toàn

ậ ợ ể ể ả ề ệ ả ẩ ố qu c, là đi u ki n thu n l i đ  qu ng bá và phát tri n s n ph m trong t ươ   ng

lai.

ii/ Khó khăn

ể ả ẩ  Khó khăn trong vi c phát tri n s n ph m ệ

ệ ấ ấ ả ế ườ ặ ­ Năng su t th p, hi u qu  kinh t không cao, ng i dân không m n mà

ẩ ớ ả v i s n ph m.

ệ ề ả ẩ ả ế ạ ạ ­ Nhi u s n ph m cùng lo i c nh tranh cho hi u qu  kinh t ắ    (B c

th m)ơ

ườ ớ ả ấ ẩ ­ Ng ạ   i tiêu dùng m t lòng tin v i s n ph m do tính không minh b ch

ộ ẫ ữ ố ằ   ủ c a các tác nhân tham gia trong kênh hàng (tr n l n gi a các gi ng lúa nh m

ả ấ ả gi m giá thành s n xu t)

70

ủ  Khó khăn trong c a các kênh hàng

ự ư ượ ộ ơ ế ị Ch a xây d ng đ c m t c  ch  bán hàng rõ ràng vào các siêu th  (còn

ủ ụ ề ấ ờ ế ư ấ ấ ượ ấ ả thi u các th  t c v  gi y t nh  gi y đăng ký ch t l ẩ ng s n ph m, v n đ ề

ế ơ ế ư ư ế ạ ấ ề v  thanh toán, c  ch  chi t kh u,.. còn h n ch , ch a rõ ràng). Ch a gi ả   i

ế ượ ấ ơ ở ế ế ệ ề ạ ơ ố ỏ quy t đ ộ   c v n đ  hóa đ n đ  do đa s  các đ i lý, c  s  ch  bi n, Hi p H i

ể ả ư ệ ả ụ ch a có đăng ký kinh doanh, đ  đ m  b o cho vi c tiêu th .

ế ừ ộ ố ị Nhãn mác bao bì: Qua thăm dò ý ki n t ạ  m t s  các đ i lý, siêu th  và

ứ ấ ả ả ơ ấ khách hàng ph n ánh cho th y th  nh t bao bì, nhãn mác còn đ n gi n, không

ờ ạ ử ụ ể ệ ư ư ứ ắ ượ ắ b t m t, nh  bao d a không ghi th i h n s  d ng, ch a th  hi n đ c tính

ứ ộ ố ộ chuyên môn hoá cao. Th  hai m t s  n i dung trình bày trên bao bì ch a đ ư ượ   c

ệ ố ị rõ ràng gây khó khăn cho vi c các siêu th  đánh mã s  hàng

ế ế ậ ả ạ ị Kh  năng ti p c n, chăm sóc, theo dõi vào các siêu th  còn h n ch  do

ạ ộ ế ệ ế ươ ạ thi u tính chuyên nghi p trong ho t đ ng xúc ti n th ng m i.

ế ả ẩ ườ ề S n ph m đ n tay ng ệ   i tiêu dùng qua nhi u tác nhân trung gian, vi c

ộ ẫ ả ể ẩ ẩ ớ ượ ả tr n l n s n ph m v i các s n ph m khác khó ki m soát đ c.

ị ườ ệ ể  Khó khăn trong vi c phát tri n th  tr ng

ự ạ ị ườ ủ ẩ ậ ạ ạ S  c nh tranh c a các lo i g o nh p kh u trên th  tr ng (Thái xanh,

ậ ạ ạ ạ ạ ơ tám Đài Loan, g o Nh t, g o thái King Nam Đô, g o th m Thái, g o tám Thái

ẩ ả ượ ườ ề ơ ữ s a), các s n ph m này đ c ng ứ   i tiêu dùng đánh giá cao h n v  hình th c

ấ ượ ớ ạ ả ẩ ợ ố ườ ư cũng nh  ch t l ng s n ph m, do phù h p v i đ i đa s  ng i tiêu dùng

ệ ẻ ệ ề ặ ạ ơ Vi t Nam hi n nay (m m và d o h n), trong khi đó g o tám xoan m c dù

ư ệ ẫ ắ ơ ơ ắ   th m h n nh ng ăn khô, m u mã bao bì kém chuyên nghi p, không b t m t

ườ ặ ng i tiêu dùng. M t khác, các tác nhân tham gia trong ngành hàng luôn l ợ   i

ụ ợ ể ậ ả ằ ọ ườ ụ d ng tên g i “Tám H i H u” đ  kinh doanh nh m tr c l i, ng i tiêu dùng

ố ớ ả ở ộ ậ ẩ ả ấ không phân bi ệ ượ t đ c “th t, gi ” đ i v i s n ph m. R t khó m  r ng th ị

ườ tr ng.

ủ  Khó khăn c a các tác nhân tham gia ngành hàng

71

(cid:0) Tác nhân thu gom

ố ượ ờ ả ẩ ệ ­ Th i gian làm vi c không dài, kh i l ng s n ph m thu mua không

ệ ấ ổ ị ớ l n, không  n đ nh, tính ch t công vi c manh mún nên không thu hút ng ườ   i

ố ượ ả ượ ộ ỳ thu gom. Kh i l ng thóc tám và giá c  thóc đ ệ   c thu mua tu  thu c vào vi c

ữ ấ ổ ố trao đ i th ng nh t gi a hai bên, không có ràng bu c t ộ ừ ướ  tr c.

ầ ư ỏ ố ự ­ V n đ u t nh , thu gom thóc hình thành mang tính t phát, t ự ỏ ố    b  v n

ể ợ ệ ậ ủ c a mình ra kinh doanh đ  thu l i nhu n. Công vi c mang tính cá nhân nên

ầ ư ố ượ ả ẩ ượ ố v n đ u t ớ  không l n, kh i l ng s n ph m đ ề   c thu mua cũng không nhi u.

ố ượ ệ ộ ỳ ệ ạ ố Vi c thu mua thóc tám xoan tu  thu c vào kh i l ng v n hi n t i cũng nh ư

ủ ả ườ kh  năng thu mua c a ng i thu gom.

Ả ưở ừ ặ ủ ả ể ạ ườ ­  nh h ng t ẩ  đ c đi m c a s n ph m: G o tám xoan th ng đ ượ   c

ố ấ ả ạ ở ờ ử ụ s  d ng t t nh t trong kho ng th i gian 3 ­ 4 tháng sau khi thu ho ch. B i vì

ế ể ạ ờ ơ ạ   ẽ ấ ẻ trong th i gian này g o tám xoan s  r t d o và th m, n u đ  quá lâu thì g o

ướ ị ườ ẽ ạ ẽ s  có xu h ng b  khô, ng i tiêu dùng s  không thích dùng thóc/g o tám

ể ậ ườ ườ xoan đã đ  lâu. Chính vì v y ng i thu gom th ng không thu mua thóc tám

ố ượ ữ ụ ặ ằ ớ ợ ớ xoan v i kh i l ng l n ho c không tích tr  trong nhà nh m m c đích đ i giá

ố ượ ựơ ỏ ợ thóc tăng. Chính vì kh i l ng thóc tám xoan đ c thu mua nh  nên l ậ   i nhu n

ề ậ ườ ự ự ế không nhi u. Vì v y ng i thu gom cũng không th c s  “thi ệ   t tha” công vi c

ố ượ ượ ầ ấ ộ ỉ này, kh i l ng thóc tám xoan đ ế c thu mua ch  chi m m t ph n r t nh ỏ

ố ượ ổ ượ ườ ọ ỉ trong t ng kh i l ng thóc đ c thu mua và thông th ng h  ch  thu mua khi

có khách hàng yêu c u.ầ

(cid:0) ộ ạ ệ ả ậ Hi p h i g o tám xoan H i H u

ở ộ ệ ộ ượ ị ườ ố ớ ả ẩ ư ­ Hi p h i ch a m  r ng đ c th  tr ấ   ng đ i v i s n ph m có ch t

ượ ụ ệ ả ố l ư ng cao, các kênh hàng tiêu th  ch a thông su t, di n tích s n xu t đ ấ ượ   c

ủ ế ở ộ ụ ề ế ế ạ ả ấ ộ không m  r ng nhi u, k  ho ch s n xu t ch  y u ph  thu c vào k t qu ả

ụ ủ ụ ướ ự ư ượ ế ượ ể tiêu th  c a v  tr c, ch a xây d ng đ c chi n l c phát tri n cho các v ụ

72

sau.

ấ ủ ộ ỏ ẻ ả ỗ ộ ỉ ­ Quy mô s n xu t c a h  nh  l , trung bình m i h  gia đình ch  có 2­3

ủ ộ ự ả ấ ậ ế   sào lúa tám xoan, s n xu t không t p trung, s  quan tâm c a h  gia đình đ n

ế ệ ề ạ ấ ả ế ạ ừ ệ ả s n xu t còn nhi u h n ch  do hi u qu  kinh t đem l ồ  vi c tr ng lúa i t

ủ ộ ư ư ạ ượ ớ ẩ ả tám xoan c a h  ch a cao, ch a c nh tranh đ c v i các s n ph m khác cùng

ố ượ ạ ệ ộ ượ ư ề lo i, kh i l ng thóc tám xoan mà hi p h i thu mua đ c ch a nhi u.

ờ ụ ạ ộ ộ ị ạ ộ ­ Ho t đ ng trên đ a bàn r ng, ho t đ ng mang tính th i v , không liên

ộ ượ ủ ệ ả ộ ớ ụ t c (6 tháng/năm), b  máy qu n lý c a Hi p h i đ c hình thành v i thành

ủ ế ầ ườ ế ế ể ph n ch  y u là nông dân và ng i ch  bi n, do đó quá trình tri n khai các

ặ ấ ạ ộ ổ ứ ề ho t đ ng g p r t nhi u khó khăn. Kinh phí t ờ   ạ ộ  ch c các ho t đ ng trong th i

ấ ớ ệ ấ ầ ặ ộ ố ệ gian đ u là r t l n, r t khó khăn trong vi c huy đ ng v n, đ c bi t là trong

ươ ạ th ng m i.

ấ ả ữ ề ấ ả ả ưở ­ Nh ng khó khăn trong v n đ  qu n lý s n xu t  nh h ng l n t ớ ớ   i

ạ ộ ươ ộ ủ ế ạ ộ ộ ho t đ ng th ng m i. Đ i ngũ cán b  ch  y u là nông dân, trình đ  văn hoá

ỳ ệ ề ệ ấ ả ế ấ ề th p nên trong cách làm còn nhi u tu  ti n, vi c gi i quy t v n đ  không

ượ ứ ề ể ế ừ ể ề ấ ộ đ c d t đi m. Trong v n đ  tri n khai đ n t ng chi h i cũng còn nhi u khó

ạ ộ ầ ớ ộ ưở ị ườ ộ khăn do đ a bàn ho t đ ng r ng, ph n l n các chi h i tr ng là ng ạ   i ho t

ạ ộ ủ ệ ệ ờ ộ ộ đ ng kiêm nhi m nên th i gian dành cho các ho t đ ng c a Hi p h i không

ủ ế ế ề ầ ớ ộ nhi u. Thông tin vì th  khi đ n v i h  thành viên không đ y đ  và không

ả ượ ầ ủ ự ạ ộ ph n ánh đ c tinh th n c a ban lãnh đ o. Trình đ , năng l c, s  đ u t ự ầ ư ủ    c a

ườ ủ ơ ở ả ấ ạ ng ế ư ề i dân trong s n xu t cũng nh  đi u hành c a c  s  còn h n ch .

ớ ề ộ ả ấ ượ ủ ệ ả ẩ ẩ ộ ­ S n ph m c a Hi p h i là m t s n ph m m i v  ch t l ng, quá

ạ ộ ươ ạ ủ ấ ạ ệ trình ho t đ ng th ộ ng m i c a Hi p h i là quá trình l y l ủ ạ   i uy tín c a g o

ị ườ ộ ị ườ tám xoan nói chung trên th  tr ờ ng sau m t th i gian dài b  ng i tiêu dùng

ộ ậ ệ ề ế ấ ờ nghi ng . Vì th  trong 4 năm qua, Hi p h i t p trung vào v n đ  ch t l ấ ượ   ng

ữ ế ươ ạ ớ ể ả đ  gi i quy t nh ng khó khăn đó, quá trình th ng m i m i mang tính th ử

ị ườ ệ ậ ư ự ế ạ ượ nghi m. Vì v y, các kênh th  tr ng còn h n ch , ch a xây d ng đ ạ   c m ng

ướ ụ ạ ấ ề ữ ị l i tiêu th  (đ i lý, siêu th  và công ty...) có tính ch t b n v ng, các kênh th ị

73

ườ ự ượ ở ộ ả ẩ tr ng xây d ng xong không đ ụ ấ   c duy trì và m  r ng, s n ph m tiêu th  r t

ủ ể ế ấ ạ ớ ỏ ị ươ ổ th p so v i đòi h i và k  ho ch phát tri n c a  đ a ph ế   ng.  T  xúc ti n

ươ ạ ộ ủ ế ộ ớ ự ế ạ ạ th ng m i ho t đ ng h n ch  do năng l c cán b  v i ch  y u là nông dân

ệ ế ọ ả ế ấ ề nên trong cách làm còn thi u khoa h c, vi c gi i quy t v n đ  không đ ượ   c

ứ ể ượ ế ầ ặ ớ ư ứ d t đi m, ch a đáp  ng đ c yêu c u đ t ra v i công tác xúc ti n th ươ   ng

ụ ụ ạ ộ ữ ụ ế ạ ươ m i. Ngoài ra nh ng công c  ph c v  cho ho t đ ng xúc ti n th ạ   ng m i và

ự ự ụ ư ư ả ẩ ả ẫ ứ   ế qu ng bá s n ph m ch a th c s  thuy t ph c, m u mã bao bì ch a đáp  ng

ượ ị ườ ạ ớ ườ đ c th  tr ư ng, ch a gây đ ượ ấ ượ c  n t ng m nh v i ng ư   i tiêu dùng. Ch a

ượ ơ ế ể ẩ ự ủ ạ ự ạ t o d ng đ ệ   c c  ch  đ  thúc đ y s  tham gia c a các đ i lý khác trong vi c

ở ộ ị ườ ả ở ộ ạ qu ng bá và m  r ng th  tr ạ   ng g o tám xoan. Khó khăn trong m  r ng m ng

ướ ồ ự ớ ạ ế ề ể ạ ạ ạ l ậ   i bán hàng do h n ch  v  ngu n l c đ  c nh tranh v i g o ngo i nh p,

ạ ị ươ ạ các đ i lý đ a ph ng và các công ty bán g o khác.

ự ự ượ ư ủ ả ẩ ộ ườ ệ ­ S n ph m c a hi p h i ch a th c s  đ c ng ậ   i tiêu dùng đón nh n,

ườ ấ ượ ờ ủ ệ ả ẩ ạ ề nhi u ng i còn nghi ng  ch t l ộ   ng s n ph m g o tám xoan c a hi p h i.

ơ ở ạ ấ ượ ủ ế ề ả ả Qua kh o sát thăm dò ý ki n c a các c  s  đ i lý v  ch t l ẩ   ng s n ph m

ệ ế ạ ằ ộ ỉ ủ c a g o tám xoan trong Hi p h i ch  có 40.4% ý ki n cho r ng ch t l ấ ượ   ng

ệ ế ằ ộ ơ ấ   ạ g o tám xoan trong Hi p h i cao h n bên ngoài, 49.5% ý ki n cho r ng ch t

ượ ộ ả ấ ự ệ ạ ạ ộ l ng g o trong Hi p h i và g o do các h  s n xu t t do bên ngoài là nh ư

ạ ưở ấ ượ ủ ệ ả ẩ nhau, còn l i không tin t ng vào ch t l ộ   ạ ng s n ph m g o c a hi p h i,

ờ ằ ệ ể ạ ạ ộ ộ ẫ v n nghi ng  r ng hi p h i có pha tr n g o khác vào g o tám xoan đ  tăng

ợ ậ l i nhu n.

(cid:0) ạ ẻ ạ Đ i lý bán buôn/l g o

ố ượ ủ ề ả ẩ ầ ườ ­ Kh i l ng s n ph m không nhi u, nhu c u c a ng i tiêu dùng

ạ ặ ạ không cao nên các đ i lý cũng không bán ho c bán ít g o tám xoan.

ấ ả ộ ả ệ ả ẩ ở ẩ   ­ Giá thành s n ph m cao là m t c n tr  trong vi c cung c p s n ph m

ị ườ ị ườ ấ ẫ ệ ễ ạ này ra th  tr ng. Trong th  tr ạ   ng g o hi n nay, d  bán nh t v n là các lo i

ạ ạ ắ ẽ ứ ượ ạ g o có m c giá trung bình. Lo i g o có giá đ t s  không bán đ ề c nhi u do

ậ ẽ ạ ạ ế ạ ạ ộ ớ ậ ợ v y l i nhu n s  không cao. N u các đ i lý tr n g o tám v i lo i g o khác

74

ợ ấ ượ ẽ ậ ả ể ả đ  gi m giá thành và tăng l i nhu n thì s  làm gi m ch t l ạ ng g o tám

ẽ ế ề ườ ử ụ ạ xoan, đi u này s  khi n ng i tiêu dùng không thích s  d ng g o tám xoan.

ế ố ượ ấ ế ạ ả ẫ T t y u d n đ n s  l ng khách hàng mua g o tám xoan ngày càng gi m.

ề ả ậ ươ ầ ẩ ạ ả ả ả ­ Yêu c u v  b o qu n s n ph m g o tám xoan H i H u t ố   ng đ i

ườ ỉ ể ể ế ạ ả cao. Thông th ả   ng g o xát ra ch  đ  kho ng 1­2 tháng, n u đ  lâu và b o

ả ố ạ ẽ ị ố ả ố ả ạ qu n không t t thì g o s  b  m c. Cho dù có b o qu n t t thì g o tám xoan

ệ ạ ỉ ể đ  lâu quá 4 tháng, ăn cũng không ngon. Vi c bán g o tám xoan ch  mang tính

ự ự ầ ư ạ ụ ư ạ mùa v  nên cũng ch a th c s  thu hút các nhà đ u t đ i lý g o kinh doanh

ặ m t hàng này.

ả ể ả ậ ả ạ III.5.1.7. Gi ẩ i pháp phát tri n s n ph m g o tám xoan H i H u

ế ề ự ể ố ị ­ Xây d ng th  ch  v  ngành hàng trong quá trình phân ph i giá tr  gia

ấ ượ ề ả ẩ ừ ả ế ế ấ ệ tăng, trách nhi m v  ch t l ng s n ph m t s n xu t, ch  bi n và th ươ   ng

ạ ả ẩ m i s n ph m.

ở ộ ị ườ ơ ở ủ ề ố ­ M  r ng th  tr ố   ữ ng trên c  s  c ng c  nh ng kênh hàng truy n th ng

ư ở ộ ị ườ ữ ể ớ ấ ẩ và phát tri n nh ng kênh hàng m i nh  m  r ng th  tr ng xu t kh u, th ị

ườ tr ố ớ ng các thành ph  l n

ự ủ ệ ế ể ặ ố ộ ­ C ng c  và phát tri n mô hình Hi p H i, xây d ng liên k t ch t ch ẽ

ữ ệ ộ ộ ườ ả ả ấ ằ gi a hi p h i và h i viên, ng ả   i dân s n xu t lúa tám xoan nh m đ m b o

ố ượ ấ ượ ị ườ ế ể ự ơ kh i l ng và ch t l ứ ng cung  ng ra th  tr ng. Xây d ng c  ch  đ  thúc

ủ ổ ứ ẩ ự đ y s  tham gia c a các t ch c, cá nhân khác tham gia vào quá trình th ươ   ng

ố ề ổ ờ ủ ạ ồ ứ ệ ả ổ m i. Đ ng th i c ng c  v  t ch c và nâng cao hi u qu  trong t ứ  ch c và

ả ổ ứ ủ ệ ệ ạ ộ ộ ộ qu n lý t ch c c a cán b  Hi p h i nói chung, lãnh đ o Hi p h i nói riêng.

ộ ố ơ ở ả ế ế ủ ề ấ ấ ạ ­ C p quy n CDĐL cho m t s  c  s  s n xu t, ch  bi n g o đ  tiêu

chu nẩ

ử ụ ấ ả ẩ ồ ướ ­ S  d ng đ ng nh t bao gói, thông tin s n ph m, h ẫ ử ụ   ng d n s  d ng

ẩ ả s n ph m

ị ườ ự ả ả ẩ ủ ề ạ ­ Tích c c qu ng bá s n ph m ra th  tr ng, t o ni m tin c a ng ườ   i

75

tiêu dùng

ở ộ ữ ạ ướ ụ ố ị ơ ­ M  r ng h n n a m ng l ộ   i tiêu th  trên đ a bàn thành ph  Hà N i

ộ ở ộ ố ươ ệ ủ ệ và m t vài đ i l ạ ý ố  m t s  thành ph  khá giúp cho th ộ   ng hi u c a hi p h i

ượ ườ ế ế ặ ệ ầ ề ệ ả ơ đ ề c nhi u ng i bi t đ n Đ c bi ế   t c n quan tâm, c i thi n nhi u h n đ n

ấ ượ ệ ạ ề ả ậ ẩ ố ch t l ề   ng  h  g o giã, s n ph m  mang  đ m nét truy n th ng mà nhi u

ườ ề ấ ệ ố ộ ươ ng i tiêu dùng hi n nay đ u r t mong mu n tìm l ạ ượ i đ c m t chút h ng v ị

ữ ạ ướ ư ự ủ ơ ố ủ c a g o tám xoan nh ng năm tr c kia nh  s  cu n hút c a mùi th m, đ ộ

ụ ấ ố ẻ ơ ạ ạ ứ ọ ị ng t và d o c m. Đây là lo i g o có s c tiêu th  r t t t vào các d p tr ướ ế   t c t

ứ ể ượ ầ nguyên đán do đó đ  đáp  ng đ c nhu c u tiêu dùng, nên tăng kh i l ố ượ   ng

ứ ế ữ cung  ng cho nh ng năm ti p theo.

ệ ố ố ề ự ự ­ Xây d ng h  th ng đ i l ạ ý phân b  đ u trong các khu v c trung tâm,

ấ ượ ụ ả ả ẩ ư ứ ề v  quy mô cũng nh  s c tiêu th . Ch t l ng và mã s n ph m ph i th c s ự ự

ộ ồ ữ ề ề ơ ị ắ ủ   ề ộ ơ ồ đ ng đ u h n n a (đ  đ ng đ u v  đ  th m, hình dáng, mùi v , màu s c c a

ấ ượ ẩ ổ ườ ổ ị ả s n ph m….). Phân b , cung c p l ng hàng hóa th ng xuyên,  n đ nh,

ế ữ ả ạ ươ ự ề đi u ti ệ ố t giá c  hài hòa gi a h  th ng các đ i lý, công ty l ng th c và các

ụ ự ằ ả ộ ị siêu th  nh m tránh s  xáo tr n trong tiêu th . Nâng cao kh  năng canh tranh

ụ ơ ữ ả ạ ẩ ạ ằ ố ớ đ i v i các s n ph m g o tám cùng lo i trong tiêu th  h n n a b ng cách

ả ầ ế ạ ấ ượ ẩ gi m các chi phí trung gian không c n thi t, h  th p đ ả c giá bán s n ph m.

ự ề ệ ươ ả ậ ệ ả III.5.2. Xây d ng đi u ki n, ph ng ti n qu ng bá CDĐL “H i H u”cho

ẩ ạ ả s n ph m g o tám xoan.

ệ ố ự ệ ệ ậ ấ III.5.2.1. Xây d ng h  th ng d u hi u nh n di n CDĐL

ệ ự ủ ợ ồ ọ ở ự Sau khi ký h p đ ng giao ch  trì th c hi n d  án, S  Khoa h c và Công

ế ệ ớ ồ ợ ị ộ   ngh  Nam Đ nh ti n hành ký h p đ ng v i công  ty TNHH Châu Long, m t

ị ế ế ớ ộ ả ấ ỉ ơ đ n v  thi ị t k , in  n qu ng cáo trên đ a bàn t nh v i n i dung thi ế ế ệ  t k  h

ể ượ ố ế ử ụ ẩ ả ạ th ng bi u t ng, quy ch  s  d ng cho s n ph m g o tám xoan mang CDĐL

bao g m: ồ

76

ể ượ ủ ạ ng, logo c a g o tám xoan ­ Bi u t

ệ ố ụ ả ả ươ ­ H  th ng tem nhãn, công c  qu ng bá hình  nh, th ạ ng m i (gian

ẩ ờ ơ ệ ả hàng chu n, t r i, tài li u qu ng cáo... )

ủ ạ ệ ố ậ ả ­ H  th ng nhãn mác, bao bì c a g o tám xoan H i H u

ế ử ụ ệ ố ề ­ H  th ng truy n thông và bán hàng, quy ch  s  d ng

ệ ố ể ệ ể ả ẩ ờ ­ H  th ng bi n hi u, băng rôn, c  và bi n qu ng cáo tiêu chu n, thi ế   t

ấ ả ẩ ế k  các s n ph m in  n.

ệ ố ­ H  th ng văn phòng

ế ử ụ ự ồ ắ   ­ Xây d ng quy ch  s  d ng nhãn mác, bao bì lôgô bao g m: màu s c,

ả ậ ị ổ ứ ấ ả ồ ọ lôgô, v  trí tên g i "H i H u", tên t ố    ch c, thông tin nhà s n xu t, ngu n g c

truy xu t...ấ

ế ế ỗ ệ ố ư ẫ Nhóm thi t k  đã đ a ra m i h  th ng 05 m u thi ế ế ượ t k  đ c đánh s ố

ứ ự ừ ế ổ ứ ế ủ ư ầ ổ ứ th  t t 1 đ n 5 và t ch c tr ng c u ý ki n c a các cá nhân, t ch c có liên

ề ệ ự ẫ ọ ế ế ạ ẩ ả ợ quan v  vi c l a ch n m u thi t k  phù h p cho s n ph m g o tám xoan

ự ả ậ ả ẫ ọ ế ế ế mang CDĐL H i H u. K t qu  đã l a ch n m u thi ế ự   ố t k  có s  phi u l a

ệ ấ ọ ở ọ ị ổ ứ ộ ch n cao nh t. S  Khoa h c và Công ngh  Nam Đ nh đã t ị ấ    ch c h i ngh  l y

ế ẫ ế ế ượ ự ọ ý ki n góp ý vào các m u thi t k  đ c l a ch n. Tháng 12 năm 2010, Giám

ế ị ệ ệ ở ọ ị ẫ   ố đ c S  Khoa h c và Công ngh  Nam Đ nh đã ký quy t đ nh phê duy t m u

ả ả ạ ẩ ậ logo, bao bì và tem CDĐL “H i H u” cho s n ph m g o tám xoan.

ế ế III.5.2.1.1. Thi t k  logo

ơ ả ữ ự ể ệ ạ ặ ấ   ự Vi c xây d ng logo g o tám xoan d a trên nh ng đ c đi m c  b n nh t

ẩ ạ ượ ế ế ấ ưở ủ ả c a s n ph m g o tám xoan. Logo đ c thi t k  l y theo ý t ả ị   ng qu  đ a

ị ự ấ ừ ế ể ố ạ ớ ộ ầ c u. Nó bi u th  s  đoàn k t th ng nh t t lãnh đ o t ệ   i h i viên trong hi p

ị ự ồ ẹ ể ậ ộ ố ọ ộ ủ ả   ộ h i, bi u th  s  đ ng b , tr n v n và cu i cùng là tính h i nh p c a s n

ị ườ ạ ẩ ph m g o tám xoan vào th  tr ng. Logo có hình bông lúa và nhánh lá cách

77

đi u. ệ

ụ ữ ủ ặ ậ ả ượ Đ c thù c a logo là CDĐL nên c m ch  "Tám xoan H i H u" đ c th ể

ỉ ẫ ả ổ ậ ệ ể ẩ hi n to, rõ ràng đ  làm n i b t CDĐL và ch  d n s n ph m.

ữ ủ ụ ả ộ ượ ế ợ ớ Toàn b  hình  nh, c m ch  c a logo đ c k t h p hài hòa v i nhau

ộ ố ụ ể ạ ẩ ả ộ ướ trong m t hình tròn đ  t o ra m t b  c c hài hòa cho s n ph m, h ng t ớ ự  i s

ể ớ ạ ả ạ ẩ phát tri n l n m nh cho s n ph m g o tám xoan.

ắ ượ ử ụ ở ủ ư Màu s c đ c s  d ng chính ặ  đây là gam màu đ c tr ng c a lúa tám

ỏ xoan là màu vàng; màu xanh lá cây và màu đ . Màu xanh và màu vàng là các

ư ẩ ả ặ ử ụ   màu đ c tr ng cho s n ph m lúa tám xoan. Ngoài ra trong logo còn s  d ng

ụ ữ ể ấ ả ậ ỏ thêm màu đ  làm đi m nh n cho c m ch  “Tám xoan H i H u” đ  t o s ể ạ ự

ắ ủ ồ ổ ậ n i b t cho CDĐL. Màu xanh cũng là màu s c c a cánh đ ng lúa tám xoan

ấ ặ ộ m t món quà vô giá mà thiên nhiên đã ban t ng cho đ t Thành Nam.

ả ạ Hình  nh logo g o tám xoan

ỉ ẫ Tên màu Ch  d n màu

Màu xanh lá C=57, M=0, Y=100, K=0

Màu vàng C=0, M=20, Y=100, K=0

Màu đỏ C=0, M=100, Y=100, K=0

ế ế ẩ ươ ệ ệ III.5.2.1.2.  Thi ả t   k   tem,   nhãn   s n  ph m,   các   ph ng   ti n,   tài  li u   tuyên

78

ề ả truy n, qu ng bá cho CDĐL

ể ả ả ưở ữ ố ồ ơ Đ  đ m b o cho khách hàng tin t ng h n n a vào ngu n g c, xu t x ấ ứ

ệ ố ẩ ả ẩ ượ ủ ả c a s n ph m, h  th ng tem, nhãn cho s n ph m, ... đ c thi ế ế ụ ể  t k  (c  th

ượ ế ử ụ ể ệ ố ươ ệ ẫ đ c th  hi n trong cu n "Quy ch  s  d ng th ng hi u"). Các m u thi ế   t

ụ ụ ề ẫ ế ế ớ ế ượ k  đ c trình bày trong ph  l c v  các m u thi ộ t k , v i các n i dung c  th ụ ể

sau:

ệ ố ụ ả ả ươ ­ H  th ng tem nhãn, công c  qu ng bá hình  nh, th ạ ng m i (gian

ẩ ờ ơ ệ ả hàng chu n, t r i, tài li u qu ng cáo... )

ủ ạ ệ ố ậ ả ­ H  th ng nhãn mác, bao bì c a g o tám xoan H i H u

ế ử ụ ệ ố ề ­ H  th ng truy n thông và bán hàng, quy ch  s  d ng

ệ ố ể ể ệ ả ẩ ờ ­ H  th ng bi n hi u, băng rôn, c  và bi n qu ng cáo tiêu chu n, thi ế   t

ấ ẩ ả ế k  các s n ph m in  n.

ệ ố ­ H  th ng văn phòng

ộ ố M t s  hình  nh ẩ : ả  s n ph m ả

79

ẫ ­ M u bao bì nilon

80

ờ ơ ị ­ T  r i, phong bì giao d ch

81

ể ơ ở ả ể ả ẩ ậ ấ ­ Xe v n chuy n s n ph m; Bi n c  s  s n xu t, kinh doanh.

ự ể ả ị ươ ạ III.5.2.2. Xây d ng Website đ  qu ng bá và giao d ch th ả   ng m i cho s n

ả ạ ậ ẩ ph m g o tám xoan H i H u

ớ ệ ạ ậ ả ượ ế ế ớ Trang web gi i thi u g o tám xoan H i H u đ c thi ụ   t k  v i m c

ề ặ ả ế ả ả ả ậ ớ ạ tiêu qu ng bá hình  nh v  đ c s n g o tám xoan H i H u đ n v i khách

ả ủ ầ ấ hàng. Đây là kênh đăng t ố i các thông tin chính th ng, đ y đ  nh t nh t v ấ ề

ự ể ả ậ ế ề ả ơ ạ g o tám xoan H i H u giúp khách hàng có s  hi u bi ẩ   t sâu h n v  s n ph m

này.

ủ ả ả ạ ậ ớ ề   B n   demo   c a   Website   g o   tám   xoan   H i   H u   v i   tên   mi n

http://tamxoanhaihau.com.vn

ớ ệ ạ ậ ả ượ ự ồ Website gi i thi u g o tám xoan H i H u đ c xây d ng g m có các

modul sau.

(cid:0) Gi

ớ ệ ể ị ế ớ ề ạ ệ i thi u  Hi n th  các bài vi t gi i thi u chung v  g o tám xoan,

ộ ạ ệ Hi p h i g o tám xoan.

(cid:0) ả ẩ ữ ầ ấ S n ph m : Cung c p cho khách hàng nh ng thông tin c n thi ế ề  t v

ụ ả ẩ ẩ ị ề ả các s n ph m d ch v , có nhi u s n ph m bên trong trình bày d ướ   i

ụ ể ả ẩ ầ ị ồ   ạ d ng list s n ph m/d ch v . Các thành ph n này có th  bao g m

ả ả hình  nh, mô t và giá thành.

(cid:0) H  th ng Đ i lý

ệ ố ạ ệ ủ ấ ạ ỉ ị ố ệ  : Cung c p đ a ch  và s  đi n tho i liên h  c a các

ứ ạ ả ẩ ử c a hang, đ i lý chính th c có bán s n ph m.

(cid:0) Quy trình s n xu t ấ

ả ề ấ ể ả   ơ ả  : Cung c p thông tin c  b n v  quy trình đ  s n

ấ ả ạ ừ ồ ố ẩ xu t ra s n ph m g o tám t ế  khi ngâm gi ng đ n giao tr ng, thu

ế ế ạ ho ch, ch  bi n…

(cid:0) ấ ượ ề ấ ẩ ẩ   Tiêu chu n ch t l ng ấ    : Cung c p thông tin v  các tiêu chu n ch t

ượ ượ ụ l ng đ c áp d ng.

(cid:0) ổ ậ ề ả ứ ữ ể ẩ ớ ị Trang tin ệ    : Hi n th  nh ng tin t c m i, n i b t v  s n ph m, Hi p

82

ứ ộ h i và các tin t c chuyên ngành.

(cid:0) ố ệ ệ ủ ệ ấ ạ ị ỉ Liên hệ ộ    : Cung c p đ a ch  và s  đi n tho i liên h  c a Hi p h i

ả ậ ườ ệ ạ g o tám xoan H i H u. Cho phép ng ộ   ệ ớ i xem liên h  v i hi p h i

ử ệ qua form liên h  trên web. Form giúp khách hàng g i thông tin yêu

ự ế ầ ả ộ ầ c u tr c ti p trên website mà không c n ph i vào h p mail. Email

ầ ừ ẽ ượ ử ề ủ ệ ộ yêu c u t websiite s  đ c g i v  email c a hi p h i.

83

ộ ố ủ ả M t s  hình  nh c a website:

ứ ự ấ ả ẩ III.5.2.2. In  n bao bì, tem, túi nilon, bao d a đ ng s n ph m.

ể ả ệ ả ả ớ ệ ả ạ ẩ Đ  đ m b o cho vi c qu ng bá, gi i thi u s n ph m g o tám xoan trên

ị ườ ổ ủ ự ị ự ệ ơ ổ ứ th  tr ng, trong khuôn kh  c a d  án, đ n v  th c hi n đã t ch c in và h ỗ

ậ ố ượ ộ ạ ệ ả ợ ư tr  Hi p h i g o tám xoan H i H u s  l ng bao bì, tem nh  sau:

ẩ ả ­ In 3000 nhãn s n ph m

ả ẩ ­ In 3000 tem s n ph m

­ In 3000 t r iờ ơ

ấ ả ạ ­ S n xu t 5000 bao nilon lo i 3 kg, 5kg

ứ ự ả ấ ạ ạ ­ S n xu t 5000 bao d a đ ng g o lo i 10 kg

ệ ử ể ả ấ ­ S n xu t 20 cái bi n hi u c a hàng

ố ượ ẩ ả ượ ử ụ ể ỗ ợ ộ ạ ệ S  l ng s n ph m đã đ c s  d ng đ  h  tr  Hi p h i g o tám xoan

ợ ể ẩ ả ộ ạ ị trong các h i ch  tri n lãm, mang s n ph m đi chào hàng t i các siêu th , và

84

ạ ạ các đ i lý kinh doanh g o tám xoan.

ả ậ ể ả ả   III.6. Tri n khai mô hình qu n lý và khai thác CDĐL “H i H u” cho s n

ẩ ạ ph m g o tám xoan

ằ ổ ứ ể ượ ủ Nh m giúp cho các t ch c, cá nhân hi u đ ệ   c vai trò, ý nghĩa c a vi c

ư ả ệ ả ử ụ ấ ộ ả   ả b o h  cũng nh  qu n lý và s  d ng CDĐL vào vi c s n xu t, kinh doanh s n

ể ẩ ượ ệ ử ụ ụ ề ph m mang CDĐL; hi u đ c quy n, nghĩa v  trong vi c s  d ng CDĐL, có

ứ ề ị ườ ế ứ ế ậ ớ ươ ạ ượ đ c ki n th c v  th  tr ng, ti p c n v i các hình th c th ặ   ng m i ...; đ c

ệ ệ ỗ ợ ổ ứ ậ ể ự ộ ộ ứ ệ ả bi t là vi c h  tr  t ch c t p th  th c hi n ch c năng qu n lý n i b  CDĐL,

ị ự ự ệ ơ ổ ổ ế ứ ứ Đ n v  th c hi n d  án đã t ụ  ch c ph  bi n, áp d ng các cách th c tuyên

ụ ể ừ ề ộ ươ ớ ườ truy n c  th  t ng n i dung và ph ng pháp t i ng ệ ấ   i dân. Đây là vi c r t

ỉ ố ớ ổ ứ ấ ả ẩ ả ớ m i không ch  đ i v i t ch c, cá nhân s n xu t, kinh doanh s n ph m mang

ở ữ ệ ả ả ả ơ ơ CDĐL mà còn c  các c  quan qu n lý s  h u trí tu  và các c  quan qu n lý

bên ngoài CDĐL.

ề ợ ứ ứ ề ề ậ ậ ­ Nh n th c chung v  CDĐL; Nh n th c v  quy n l i và nghĩa v ụ

ệ ử ụ ổ ế ử ụ ứ ề trong vi c s  d ng CDĐL: S  d ng hình th c tuyên truy n, ph  bi n thông

ị ậ ệ ả ộ ộ qua các h i ngh  t p hu n; ấ tài li u, h i th o…

ử ụ ụ ế ậ ậ ỹ ­  Ti p thu và v n d ng các quy trình k  thu t: S  d ng hình th c t ứ ổ

ứ ộ ổ ế ổ ậ ứ ứ ệ ấ ổ ị ầ   ế ch c các bu i t p hu n, ph  bi n ki n th c; tài li u. T  ch c h i ngh  đ u

b …ờ

ươ ươ ề ị ườ ứ ế ạ ­ Tham gia các ph ng án th ng m i; ki n th c v  th  tr ng: S ử

ổ ế ớ ỗ ợ ộ ệ ầ ứ ụ d ng hình th c ph  bi n, gi i thi u và h  tr ệ    m t ph n kinh phí cho vi c

ẩ ớ ệ ả ử ả chào bán s n ph m, gi ẩ i thi u s n ph m dùng th …

ề ử ụ ử ụ ứ ướ ­ Đăng ký trao quy n s  d ng CDĐL: S  d ng hình th c h ng d n t ẫ ổ

ứ ậ ể ườ ả ấ ả ự ẩ ch c t p th  và ng i s n xu t s n ph m mang CDĐL xây d ng h  s  đ ồ ơ ề

ứ ề ề ể ệ ề ị ngh  trao quy n, cách th c ki m tra, đánh giá đi u ki n trao quy n. H  tr ỗ ợ

85

ề ử ụ ồ ơ ệ ể ầ ấ ộ m t ph n kinh phí đ  hoàn thi n h  s  xin c p quy n s  d ng CDĐL.

ổ ứ ậ ự ể ự ự ệ ệ ả ể ­ Giúp T  ch c t p th  nâng cao năng l c đ  t th c hi n vi c qu n lý

ứ ớ ệ ổ ướ ứ ẫ ộ ộ ử ụ n i b : S  d ng hình th c Gi i thi u, trao đ i, h ng d n cách th c, ph ươ   ng

ộ ộ ệ ậ ả pháp qu n lý n i b  thông qua vi c t p hu n t ấ ạ ơ ở i c  s .

ả ấ ươ ạ ­ Giúp các nhà s n xu t (nông dân) và các nhà th ng m i (kinh doanh)

ụ ả ệ ẩ ẩ ả ậ ợ ả s n ph m mang CDĐL tho  thu n h p tác vi c tiêu th  s n ph m mang

ề ệ ấ ỗ ợ ụ ủ CDĐL, nh t là quy n, nghĩa v  c a m i bên và vi c phân chia l ậ   i nhu n:

ổ ế ướ ủ ứ ẫ ả ậ ắ ổ ậ   H ng d n cách th c trao đ i, tho  thu n, ph  bi n nguyên t c c a Lu t

ươ ạ ồ ươ ỗ ợ ậ th ợ ng m i, h p đ ng th ng mai….   h  tr ụ    tem, nhãn CDĐL (v n d ng

ệ ự ự trong quá trình th c hi n d  án).

ỗ ợ ả ớ ộ ợ ể ­ H  tr  tham gia các h i tr  tri n lãm hàng nông s n... gi ệ ả   i thi u s n

ị ườ ẩ ớ ọ ớ ệ ể ợ ph m cho các th  tr ự ng m i: L a ch n và gi i thi u tri n lãm phù h p, h ỗ

ợ ể ỗ ợ ự ợ ộ tr  kinh phí tham gia các h i ch  tri n lãm. H  tr  xây d ng các gian hàng t ạ   i

ợ ể ộ các h i ch  tri n lãm.

ử ụ ả ượ ơ Sau khi mô hình qu n lý và s  d ng CDĐL đ ệ c phê duy t, đ n v ị

ụ ự ự ể ệ ệ ế ễ   th c hi n đã ti n hành tri n khai vi c áp d ng mô hình vào trong th c ti n

ươ ạ ả ẩ ả ậ ấ ả s n xu t và th ạ ng m i s n ph m g o tám xoan H i H u.

ổ ứ ộ ả ộ ậ ấ III.6.1. Công tác t ch c các cu c t p hu n, h i th o:

ờ TT Th i gian ộ ấ Thành ph nầ   tham dự ậ   N i dung t p ả ộ hu n/h i th o ớ ậ   Tên l p t p ộ   ấ hu n/h i th oả

ả ố ả t 20­ 1 10, 22/6/2010

ả ẩ ứ

ộ ả xác  H i   th o   ị ị đ nh   đ a   bàn,   ượ   ố đ i ng tham   gia   vào  mô   hình   qu nả   lý ố   ị Xác đ nh đ a bàn, đ i ượ   t ng   tham   gia   vào mô   hình   qu n   lý   ậ   CDĐL   “H i   H u” ạ   ả cho   s n   ph m   g o tám xoan

86

ướ ườ 2 ậ T p hu n ấ   10­ ẫ   H ng d n các thành ể   là  ạ 50   đ i   bi u ở   ệ ạ đ i di n các s , ngành   có   liên  quan   trong   hệ  th ng   qu n   lý,   các   cá   nhân,   tổ    ch c   tham   gia ấ ả   s n   xu t,   kinh ạ   doanh   g o   tám xoan  250   ng i   là

ự ả ướ ự

ị 22/12/2010 ệ ả thành viên trong  ộ hi p h i

ẫ   ng   d n h ệ th c   hi n   các   ề  quy   ch   vế ả   qu n lý và trao ử  ề quy n s ụ d ng CDĐL.

ườ i

3 12­ 17/6/2010 ệ là  250   ng thành viên trong  ộ Hi p h i ế ạ ả ậ ấ   T p hu n ẫ   ướ ng   d n h ậ v n   hành   các   quy trình trong  ộ ộ qu n lý n i b viên   th c   hi n   quy   ử  ị đ nh   qu n   lý   và   s ộ   ụ d ng   CDĐL   thu c ỉ t nh   Nam   Đ nh;   Quy   ử  ế ch   qu n   lý   và   s ụ ả   d ng   CDĐL   “H i ẩ   ả ậ H u”   cho   s n   ph m ạ g o tám xoan;  ẫ cho   các  ướ H ng   d n   thành viên trong Hi pệ   ươ ề ộ   h i   v   ph ng   pháp ộ   và   n i   dung   các   quy ộ   ch   ho t   đ ng,   quy ể ậ trình t p th .

ọ ả ệ ả

4 6­ 16/9/2010 ườ   i   (02 200   ng mô   hình   x   10  ngày)

H p  ọ nhóm th o lu n ậ   ậ   ự vi c xây d ng và v n ứ   ế ổ  ch c hành quy ch  t ấ ượ ể ng, ki m soát ch t l   ấ   ả ạ ế k   ho ch   s n   xu t, ạ ươ   ng m i trên 2 mô th hình

H p   nhóm   ề  th o   lu n   v ự   vi c xây d ng ậ và   v n   hành   ổ    tế quy   ch ể   ứ   ki m ch c ch tấ   soát   ế  ượ k ng, l ạ ả   s n ho ch   ươ   ấ xu t,   th ng ạ   m i trên 2 mô hình

ổ ạ

5

ấ đào  ậ T p hu n,  ế   ổ ạ t o   ph   bi n thông tin ộ   50 cán b  trong ơ các   c     quan qu n lýả 10­ 12/7/2010 7­ 8/12/2010

ế   Đào   t o   ph   bi n thông   tin   cho   50   cán  ộ b   trong   mô   hình   ề  ả qu n lý bên ngoài v ả ế     qu n   lý quy   ch ể ậ ạ   ngo i vi đ  v n hành ả ệ ố h  th ng qu n lý bên   ngoài.

ả ậ ả ớ ượ ậ c v n hành trong th c t ự ế   , V i mô hình qu n lý CDĐL “H i H u” đ

ạ ộ ế ề ệ ằ ọ ở S  Khoa h c và Công ngh  đã ti n hành các ho t đ ng tuyên truy n b ng các

ổ ế ư ậ ứ ể ấ ả ạ ộ ớ hình th c nh  t p hu n, h i th o, đào t o đ  ph  bi n thông tin t i ng ườ   i

ứ ủ ự ể ế ể ậ ườ dân. Đ  đánh giá s  chuy n bi n trong nh n th c c a ng ề i dân v  CDĐL,

ổ ậ ự ế ấ ả ả ỗ ộ ẫ   sau m i bu i t p hu n, h i th o, ban qu n lý d  án ti n hành phát các m u

87

ế ế ế ả ấ ẫ ượ phi u thăm dò. K t qu  cho th y trong 100 m u phi u đ c phát ra có t ớ   i

ố ự ự ữ ự ấ ỏ ọ ọ 90% s  ng ườ ượ i đ c h i đã có nh ng l a ch n cho th y h  đã th c s  quan

ớ ả ề ẩ ạ ả ậ tâm t ấ   i s n ph m g o tám xoan mang CDĐL “H i H u”. Đi u đó cho th y

ệ ố ổ ế ề ế ả ạ ậ ứ công tác tuyên truy n, ph  bi n ki n th c, đào t o v n hành h  th ng qu n lý

ừ ả ướ ủ ả ấ ườ ậ CDĐL “H i H u” đã t ng b c đi vào s n xu t, kinh doanh c a ng i dân.

ổ ứ ể ướ ẫ ậ III.6.2. Công tác t ch c ki m tra, giám sát, h ng d n v n hành mô hình:

ộ ộ ệ ẽ ậ ả Vi c v n hành thành công các mô hình qu n lý n i b  CDĐL s  góp

ỗ ợ ơ ự ệ ầ ả ị ươ ph n tích c c vào vi c h  tr  c  quan qu n lý CDĐL đ a ph ng trong quá

ả ổ ứ ạ ộ ấ ệ ử ụ trình qu n lý; vi c s  d ng CDĐL và t ả  ch c ho t đ ng s n xu t, kinh doanh

ộ ộ ạ ả ả ẩ ấ trong ph m vi n i b  các nhà s n xu t, kinh doanh s n ph m mang CDĐL.

ệ ố ộ ộ ụ ự ệ ả ớ   Vi c xây d ng và áp d ng h  th ng qu n lý n i b  CDĐL còn khá m i

ẻ ệ ể ậ ượ ẻ ơ ậ ộ m  hi n nay, vì v y đ  mô hình đ c v n hành m t cách suôn s , c  quan

ạ ộ ế ả ướ ể ẫ qu n lý CDĐL ti n hành các ho t đ ng h ệ   ng d n, ki m tra, giám sát vi c

ự ế ệ ả ị ư th c hi n các quy đ nh, quy ch  qu n lý trong mô hình nh :

ể ỗ ợ ậ ự ế ử ộ ố ­ C  cán b , chuyên gia tr c ti p xu ng mô hình đ  h  tr  v n hành h ệ

ộ ộ ề ử ụ ả ố th ng qu n lý n i b  v  CDĐL cho các thành viên s  d ng CDĐL. Trung tâm

ơ ở ỗ ự ử ế ể ố phát tri n nông thông đã c  chuyên gia tr c ti p xu ng c  s  m i tháng 10

ự ệ ờ ướ ẫ ngày trong th i gian 8 tháng th c hi n. Các chuyên gia h ộ   ng d n bà con h i

ế ể ự ủ ệ ề ệ ộ ộ ộ   ệ viên c a hi p h i và ban đi u hành hi p h i th c hi n quy ch  ki m soát n i

ứ ầ ỉ ệ ệ ệ ả ộ ố   ộ b  trong toàn hi p h i. Hình th c c m tay ch  vi c này có hi u qu  cao đ i

ủ ệ ộ ộ ớ v i bà con h i viên c a Hi p h i.

ử ộ ổ ệ ố ứ ậ ­ C  cán b , chuyên gia t ch c v n hành h  th ng theo dõi quá trình

ử ụ ị ự ủ ự ệ ệ ệ ế ả ộ ơ th c hi n các quy ch  qu n lý và s  d ng c a Hi p h i: Đ n v  th c hi n đã

ổ ự ậ ự ứ ệ ệ ử c  các chuyên gia t ch c theo hõi s  v n hành vi c th c hi n các quy ch ế

ộ ộ ế ả ả ừ ượ qu n lý n i b  và các quy ch  qu n lý bên ngoài, t đó đánh giá đ c m c đ ứ ộ

ụ ả ấ ả ẩ ị ả áp d ng các quy đ nh qu n lý trong s n xu t, kinh doanh s n ph m CDĐL.

ổ ứ ơ ở ể ỗ ồ ể ể   ­ T  ch c 5 đoàn ki m tra c  s , m i đoàn g m 5 thành viên đ  ki m

88

ệ ố ộ ộ ậ ả tra, v n hành h  th ng qu n lý n i b  trên 2 mô hình:

ổ ứ ệ ậ ể ế ả ợ ­ T  ch c 05 đ t ki m tra vi c v n hành các quy ch  qu n lý CDĐL:

ả K t quế TT ộ ể Ngày  ể ki m tra N i dung ki m tra

c ngâm, ổ

1 01 ngày  16/6/2010 ể   ứ T  ch c ki m tra   ngâm,   ủ  gi ngố

ộ ự

ộ iườ

ấ ổ Phòng    lý 2 01 ngày  17/7/2010 ể   ứ T  ch c ki m ấ tra   c y   lúa,   bón phân 02

ộ ự ổ ộ

ấ 3 01 ngày  15/11/2010

ạ ể   ứ T  ch c ki m ả   ệ tra   vi c   s n ả   ấ s n xu t   ạ   ẩ ph m   g o thành ph mẩ iườ

4 01 ngày  22/3/2011

ẩ ể   ứ ổ T  ch c ki m vi cệ     tra ạ   ươ th ng   m i ả s n ph m 02 ng:

ổ ả

5 ả 01 ngày  25/5/2011 ố ể   ứ T  ch c ki m ả   ệ tra   vi c   b o ữ  ư qu n,   l u   tr lúa gi ng ố Thành ph nầ   tham dự Đoàn   ki mể   ồ tra   g m   10   iườ ng +   Chi   c cụ   Tiêu chu n –ẩ   ườ   ng   ­ Đo   l ượ ấ   ng: Ch t   l 02 ng +   ả Qu n Chuyên  ngành: iườ ng + Phòng ch tấ   ượ l   ng   nông ở  ả s n   ­   S Nông   nghi pệ   và   phát   tri nể   nông thôn: 02  ng +   Chi   c cụ   ả ị  Qu n   lý   th ở  ườ tr ng   –   S Công  ươ th iườ ng Ủ   y   ban +   dân  nhân   ả   ệ huy n   H i ậ   H u: 02 iườ ng ố Gi ng   lúa   tám   xoan ủ ượ đ  theo đúng quy trình các quy trình:   mủ ạ ­ Quy trình ngâm,  ấ ­ Quy trình làm đ t,  gieo mạ ệ   ệ Hi p   h i   đã   th c   hi n ệ   vi c giám sát các h  nông ả dân s n xu t theo đúng các   quy trình:  ậ ấ   ỹ ­ Quy trình k  thu t c y, chăm sóc ệ ự   ­ Quy trình b o v  th c v tậ ệ   ệ Hi p   h i   đã   th c   hi n ệ   vi c giám sát các h  nông ả dân s n xu t theo đúng các   quy trình:  ­ Quy trình Thu ho ch và ả ả b o qu n ộ ệ   ự ệ Hi p   h i   đã   th c   hi n ả   ạ ươ vi c  ệ ng   m i   s n th ệ ẩ ph m, tuy nhiên vi c này   ứ   ượ ổ ư ẫ   ch c c   t v n   ch a   đ chuyên nghi p, ệ ổ  ộ ỉ ạ   ch   đ o   t Hi p   h i   đã ệ b oả   ệ ự gi ngố  th c hi n vi c  ố   qu n gi ng lúa tám xoan ượ ạ c theo quy thu ho ch đ   ộ   ấ ả trình s n xu t gi ng m t ả ệ cách hi u qu .

ổ ứ ấ ề ử ụ ả ậ III.6.3. Công tác t ch c c p quy n s  d ng CDĐL “H i H u”:

ừ ả ơ ướ T  1/12/2010, c  quan qu n lý CDĐL đã ra thông báo và h ẫ   ng d n

ồ ơ ươ ệ ề ử ụ ộ n p h  s  đăng ký quy n s  d ng CDĐL trên các ph ạ   ng ti n thông tin đ i

89

ụ ở ữ ộ ố ư ệ chúng nh : trong chuyên m c s  h u trí tu  và cu c s ng trên đài phát thanh

ủ ề ở ị và truy n hình Nam Đ nh; thông báo trên website c a S  KH&CN; website

ả ớ ằ ỉ ị ủ c a UBND t nh Nam Đ nh; ... và thông báo b ng văn b n t ị ả   ơ i các đ n v  s n

ế ế ạ ấ ậ ả ở xu t và kinh doanh g o tám xoan H i H u. Đ n h t ngày 30/1/2011, S  Khoa

ệ ậ ượ ề ử ụ ộ ồ ơ ấ ọ h c và Công ngh  nh n đ ủ   c 02 b  h  s  xin c p quy n s  d ng CDĐL c a

ộ ạ ệ ả ậ ổ ợ ế ế Hi p h i g o tám xoan H i H u và t ả   ạ  h p tác ch  bi n g o tám xoan xã H i

Toàn.

ố ợ ớ ơ ệ ể ọ ở S  Khoa h c và Công ngh  ph i h p v i c  quan ki m soát bên ngoài

ơ ổ ứ ẩ ơ ị ị và các đ n v  liên quan t ch c th m đ nh và đánh giá h  s ị   ồ ơ c a ủ 02 đ n v .

ả ồ ơ ủ ợ ệ ế ơ ị ổ ứ ị K t qu  h  s  c a 02 đ n v  hoàn toàn h p l . Sau đó t ẩ  ch c th m đ nh t ạ   i

ồ ơ ủ ệ ề ơ ị ị ơ ở c  s , xác đ nh các đi u ki n trong h  s  c a 02 đ n v  là hoàn toàn đúng s ự

ế ế ậ ấ ở ọ th t. Đ n h t tháng 2 năm 2011, S  Khoa h c và Công ngh  đã ệ  c p quy n s ề ử

ộ ạ ơ ị ụ d ng cho CDĐL cho 02 đ n v  là Hi p ệ h i g o tám xoan và mô hình t ổ ợ    h p

ế ế ạ tác ch  bi n g o tám xoan ả xã H i Toàn.

ạ ộ ể ả ả ậ ả     III.6.4. Ho t đ ng qu ng bá và phát tri n CDĐL “H i H u” cho s n

ạ ẩ ph m g o tám xoan

ổ ủ ỗ ợ ủ ự ự ệ ị ơ Trong khuôn kh  c a d  án, đ n v  ch  trì th c hi n đã h  tr cho

ộ ạ ạ ộ ự ệ ệ ả ả ả ậ ẩ   Hi p h i g o tám xoan H i H u th c hi n các ho t đ ng qu ng bá s n ph m

ờ ừ ạ g o tám xoan trong th i gian t ế  tháng 10/2009 đ n tháng 4/2011.

ớ ẩ ả ợ ộ ể ư III.6.4.1  Tr ng bày, gi i thi u ệ s n  ph m, t ham gia h i  ch , tri n lãm

ươ th ạ ng m i

ứ ư ổ ớ ệ ả ẩ ạ ể ­ T  ch c gian tr ng bày gi i thi u s n ph m t i các đi m tham quan

ạ ề ạ ư ạ ị du l ch, t i các làng ngh , t i các khách s n, nhà hàng nh :

ạ ộ ị ế ợ ị + 02 gian hàng t i h i ch  xuân Nam Đ nh trong d p t t nguyên đán năm

2010 và 2011;

ạ ộ ạ ể + 02 gian hàng t ợ i h i ch  xuân t ả   i Trung tâm tri n lãm hàng nông s n

90

ị ế d p t t nguyên đán năm 2010 và 2011;

ư ẩ ả ạ ả ộ ợ ộ + Tr ng bày s n ph m t i 02 h i ch  Techmart Qu ng Ninh và Hà N i.

ự ể ả ớ ệ ẩ ­ Xây d ng 02 gian hàng đ  qu ng bá, gi ả i thi u s n ph m th ườ   ng

ộ ớ ố ờ ị ị xuyên trên đ a bàn thành ph  Nam Đ nh và Hà N i v i th i gian là 12 tháng.

ượ ủ ơ ệ ể ị Các gian hàng đ ả   c trang trí bi n hi u theo quy đ nh chung c a c  quan qu n

lý.

ứ ả ậ ạ ả ẩ ổ ­ T  ch c mang s n ph m g o tám xoan mang CDĐL “H i H u” đi

ạ ố ớ ư ả ộ ị chào hàng t i các thành ph  l n nh  Nam Đ nh, H i Phòng, Hà N i.

ớ ở ố ợ ể ệ ổ ­ Ph i h p v i S  Nông nghi p và phát tri n nông thôn t ứ  ch c gi ớ   i

ệ ả ẩ ạ ộ ề ả ị ộ ệ ề ẩ ả thi u s n ph m t i h i ngh , h i th o v  làng ngh , s n ph m nông nghi p.

ứ ổ ớ ủ ệ ả ẩ ọ ở ­ T  ch c gi i thi u s n ph m trên trang Web c a S  Khoa h c và

ệ ử ệ ạ Công ngh ; trang web g o tám xoan và trên các trang tin đi n t khác.

ự ươ ươ ệ III.6.4.2. Xây d ng các ch ả ng trình qu ng bá trên ph ng ti n

ạ thông tin đ i chúng

ự ươ ớ ề ệ III.6.4.2.1. Xây d ng ch ả ng trình qu ng bá, gi i thi u trên truy n hình

ề ạ ị ự ự ụ ệ ơ Đ n v  th c hi n đã xây d ng 03 phim chuyên m c nói v  g o tám xoan

ề ị ỉ (Có đĩa CD kèm theo) và phát trên đài phát thanh và truy n hình t nh Nam Đ nh

ớ ộ v i n i dung:

(cid:0) Chuyên đ  1:  G o tám xoan ­ ngu n g c và v  trí đ a lý

ề ạ ố ồ ị ị

ộ ớ ố ạ ệ ề ồ ớ ệ N i dung: Gi i thi u v  ngu n g c g o tám xoan; Gi ể   ặ i thi u đ c đi m

ự ệ ủ ạ ớ ả ủ ạ c a g o tám xoan: Khái quát s  khác bi ẩ   t c a g o tám xoan so v i s n ph m

ư ự ạ ệ ề ề ự ệ ấ cùng lo i nh : s  khác bi ậ t v  đi u ki n khí h u, đ t đai; S  khác bi ệ ề  t v

ự ề ố ệ ề ấ ả ệ gi ng lúa và đi u ki n canh tác; S  khác bi t v  quy trình s n xu t và ch ế

ấ ượ ữ ư ế ề ặ ề ậ ạ bi n; Nh ng đ c tr ng v  ch t l ệ   ả ng g o tám xoan H i H u; Đi u ki n

ậ ả ồ tr ng và canh tác lúa tám xoan H i H u

(cid:0) Chuyên đ  2:  K  thu t chăm sóc, thu ho ch và ch  bi n g o tám xoan

ế ế ề ậ ạ ạ ỹ

91

ậ ả H i H u

ộ ớ ệ N i dung: Gi ụ   ạ i thi u quy trình canh tác g o tám xoan; Công tác ph c

ấ ượ ể ạ ả ả ả ướ ạ thu ho ch và b o qu n: Hình  nh Ki m tra ch t l ng tr c khi thu ho ch;

ử ụ ư ạ ả ặ ế ị ố ạ ơ Hình  nh Thu ho ch lúa nh :  g t,  s  d ng thi t b  tu t, qu t, sân ph i, bao

ự ố ươ ư ể ệ ậ ạ bì đ ng h t gi ng, ph ng ti n v n chuy n nh  công nông, xe kéo...; Quy

ế ế ướ ủ ư ẩ ả ặ ấ ẫ trình ch  bi n s n ph m; H ng d n cách n u và tính đ c tr ng c a thành

ph mẩ

(cid:0) Chuyên đ  3:  Qu n lý, khai thác và phát tri n g o tám xoan H i H u: ậ

ể ề ả ả ạ

ớ ệ ố ệ ả ẩ ớ ệ ế ả Gi i thi u h  th ng tem, nhãn s n ph m; Gi i thi u quy ch  qu n lý

ử ụ ươ ư ạ ả ả ạ ẩ và s  d ng CDĐL; Th ng m i và qu ng bá s n ph m nh  đ i lý,

ị ộ ả ợ siêu th , h i ch  qu ng bá

ứ ả ả ạ ẫ ổ ớ ẩ   III.6.4.2.2. T  ch c qu ng bá s n ph m g o tám xoan v i m u mã, bao bì

ớ ươ ệ ạ m i trên ph ng ti n thông tin đ i chúng

ề ạ ự ả ­ Xây d ng trang thông tin hình  nh v  g o tám xoan trên Báo Nam

Đ nhị

ế ạ ộ ọ ự ­ Xây d ng bài vi ả t và hình  nh trên T ạp chí ho t đ ng khoa h c;

ế ả ọ ự ­ Xây d ng bài vi t và hình  nh trên Báo Khoa h c và phát tri n ể ;

ớ ệ ả ề ẩ ị ổ ứ ­ T  ch c gi i thi u s n ph m trên truy n hình cáp Nam Đ nh;

ớ ệ ả ề ẩ ổ ứ ­ T  ch c gi i thi u s n ph m trên Đài phát thanh và truy n hình Nam

ị Đ nh.

ị ự ự ự ệ ơ ệ ấ   Trong 3 năm 2009, 2010, 2011, đ n v  th c hi n d  án đã th c hi n r t

ạ ộ ề ả ả ạ ẩ ả   nhi u các ho t đ ng qu ng bá s n ph m g o tám xoan mang CDĐL “H i

ế ấ ả ậ ạ ạ ợ ộ H u”. K t qu  cho th y: T i các h i ch , gian hàng g o tám xoan mang

ậ ả ơ ượ ườ CDĐL “H i H u” đã thu hút h n 2000 l t ng ắ   i tham quan và mua s m.

92

ự ạ (D a trên s  t ố ờ ơ ượ  r i đ c phát ra t ợ   ộ i các h i ch ).

ạ ườ ị ị T i 02 gian hàng th ỉ ng xuyên trên đ a bàn t nh Nam Đ nh, Thành ph ố

ụ ả ặ ả ẩ ộ ỏ ẩ   Hà N i liên t c có khách tham quan và h i mua s n ph m, m c dù s n ph m

ỉ ươ ị ế ạ ạ g o tám xoan ch  th ng m i vào các d p t t Nguyên đán.

ả ủ ể ệ ạ ẩ ả ả Đ  đánh giá hi u qu  c a công tác qu ng bá s n ph m g o tám xoan

ị ự ừ ệ ế ẫ ớ ờ ớ ơ trong th i gian v a qua v i m u mã bao bì m i, đ n v  th c hi n đã ti n hành

ổ ờ ị ế ả ộ ộ ỏ ừ m t cu c kh o sát nh  trong khuôn kh  th i gian d p t t Tân Mão v a qua.

ế ừ ộ ố ạ ả ị Qua thăm dò ý ki n t m t s  các đ i lý, siêu th  và khách hàng ph n ánh cho

ứ ư ứ ấ ấ ả ơ ờ   th y: th  nh t bao bì, nhãn mác còn đ n gi n, nh  bao d a không ghi th i

ể ệ ư ượ ứ ạ ử ụ h n s  d ng, ch a th  hi n đ c tính chuyên môn hoá cao; th  hai m t s ộ ố

ư ượ ệ ộ n i dung trình bày trên bao bì ch a đ c rõ ràng gây khó khăn cho vi c các

ể ệ ộ ạ ế ề ố ị ế ế siêu th  đánh mã s  hàng. Đi u này th  hi n m t h n ch  trong thi t k  bao bì

ạ ẩ ả ạ ả ẩ cho s n ph m g o tám xoan. Nguyên nhân sâu xa là s n ph m g o tám xoan

ấ ượ ượ ư ỳ ọ ế ẩ ẫ ả có ch t l ng không đ c nh  k  v ng, d n đ n giá thành s n ph m không

ừ ầ ư ệ ề ẫ ấ cao, t đó đ u t ế    chi phí cho vi c in  n bao bì không cao, đi u đó d n đ n

93

ấ ượ ệ ượ ấ ượ ch t l ng bao bì hi n nay đ ư ạ c in ch a đ t ch t l ng.

Ầ Ậ Ề Ế Ị PH N IV. K T LU N VÀ Đ  NGH

ậ ế IV.1. K t lu n

ủ ệ ậ ả ạ ả ậ ượ ấ CDĐL “H i H u” cho g o tám xoan c a huy n H i H u đ c c p văn

ạ ộ ả ả ộ ớ   ằ b ng b o h  ngày 31 tháng 5 năm 2007, các ho t đ ng qu n lý CDĐL m i

ượ ớ ự ỗ ợ ừ ươ ự ể đang đ c xây d ng v i s  h  tr  t ch ề ả   ặ ng trình 68. Do đ c đi m v  s n

ờ ụ ể ệ ấ ấ ỏ xu t lúa tám xoan là quy mô nh , tính th i v  th  hi n r t rõ nên t ổ ứ ậ    ch c t p

ể ẽ ấ ượ ề ử ụ ự ậ ủ ể th  s  là ch  th  duy nh t đ c quy n s  d ng CDĐL. D  án đã t p trung

ệ ộ ổ ợ ả ấ ỗ ợ h  tr  2 mô hình: mô hình Hi p h i và mô hình t ế ế    h p tác s n xu t, ch  bi n

ạ ậ ả và kinh doanh g o tám xoan H i H u.

ặ ầ ả ơ ướ ị ươ ượ ụ M c d u các c  quan qu n lý nhà n c đ a ph ng đã đ c C c SHTT

ợ ậ ư ề ấ ả ổ ứ t ch c các đ t t p hu n v  qu n lý, tuy nhiên do ch a có mô hình cũng nh ư

ự ế ấ ấ ệ ể ả ệ kinh nghi m th c t nên vi c tri n khai qu n lý CDĐL còn r t r t lúng túng.

ứ ừ ế ượ ể ệ ả T  các k t qu  nghiên c u đ ể ư   c th  hi n trong báo cáo này có th  đ a

ộ ố ế ậ ra m t s  k t lu n sau:

ệ ể ả ả ạ IV.1.1.Vi c phát tri n s n ph m ậ ẩ g o tám xoan H i H u

ế ạ ả ẩ ả ị ừ G o tám xoan là s n ph m b n đ a, có danh ti ng t ờ  lâu đ i, có ch ỗ

ị ườ ượ ườ ự ư ứ đ ng trong th  tr ng và đ ề c nhi u ng ọ   i tiêu dùng  a thích và l a ch n;

94

ấ ớ ậ ợ ả ầ ẩ ạ ệ Nhu c u tiêu dùng s n ph m g o tám xoan r t l n, thu n l i trong vi c phát

ở ộ ự ủ ề ể ấ ả ướ ượ tri n và m  r ng s n xu t; Đ c nhi u s  quan tâm c a nhà n c, chính

ề ị ươ ư ổ ứ ướ ệ quy n đ a ph ng cũng nh  các t ch c trong và ngoài n ả   c trong vi c b o

ữ ể ẩ ả ả ẩ ộ ượ ồ t n và phát tri n s n ph m; Là m t trong nh ng s n ph m đ c nhà n ướ   c

ậ ợ ể ề ệ ả ố ộ ả b o h  CDĐL trên toàn qu c, là đi u ki n thu n l i đ  qu ng bá và phát

ể ả ẩ ươ tri n s n ph m trong t ng lai.

ộ ố ư ể ệ ặ Tuy nhiên vi c phát tri n này g p m t s  khó khăn nh : khó khăn trong

ệ ệ ể ẩ ả ấ ấ ả ế vi c phát tri n s n ph m do năng su t th p, hi u qu  kinh t không cao,

ườ ề ả ạ ạ ớ ả ư ặ ẩ ẩ ng i dân ch a m n mà v i s n ph m, nhi u s n ph m cùng lo i c nh tranh

ệ ả ế ườ ớ ả ấ ẩ cho hi u qu  kinh t , ng i tiêu dùng m t lòng tin v i s n ph m do tính

ộ ẫ ữ ủ ạ không minh b ch c a các tác nhân tham gia trong kênh hàng (tr n l n gi a các

ể ằ ả ả ố ấ gi ng lúa nh m gi m giá thành s n xu t); Khó khăn trong phát tri n các kênh

ị ườ ể ệ hàng ; Khó khăn trong vi c phát tri n th  tr ng;

ổ ứ ậ ấ ả ể ả ẩ ạ ệ ả ậ IV.1.2. T  ch c t p th  s n xu t s n ph m g ộ   o tám xoan H i H u –Hi p h i

ậ ả ạ g o tám xoan H i H u

ạ ộ ứ ậ ớ Sau 5 năm thành l p và đi vào ho t đ ng, v i ch c năng là m t t ộ ổ ứ    ch c

ạ ộ ự ự ủ ộ ậ ự ị ộ ạ ệ ệ dân s  ho t đ ng t ch , đ c l p và t ch u trách nhi m, Hi p h i g o tám

ả ề ộ ạ ộ ề ế ậ ả ứ   xoan H i H u đã đi vào ho t đ ng có n  n p c  v  n i dung và hình th c

ạ ộ ạ ộ ữ ầ ơ ả   ho t đ ng. Nh ng khó khăn ban đ u trong quá trình ho t đ ng đã c  b n

ượ ươ ệ ạ ả ậ ướ ầ ị v t qua. Th ng hi u g o tám xoan H i H u đã b ẳ c đ u kh ng đ nh đ ượ   c

ị ườ ủ ấ ượ ề ị v  trí c a mình trên th  tr ng v  uy tín và ch t l ậ ng. Tuy v y, do thành

ầ ơ ả ủ ế ề ữ ệ ạ ộ ớ ộ ph n c  b n c a Hi p h i là nông dân v i nh ng h n ch  v  trình đ  chuyên

ị ườ ả ả ắ ắ ộ ế môn, trình đ  qu n lý, kh  năng n m b t th  tr ỷ ậ   ng và thi u tính k  lu t

ộ ề ế ủ ệ ệ ấ ậ trong vi c ch p hành các quy ch  c a Hi p h i đ  ra. Vì v y, trong quá trình

ạ ộ ỉ ạ ự ệ ả ấ ả ổ ứ t ch c ch  đ o, qu n lý, giám sát và th c hi n các ho t đ ng s n xu t, ch ế

ế ươ ạ ủ ề ệ ạ ộ bi n và th ế ụ ể ng m i c a Hi p h i còn nhi u h n ch . C  th :

ơ ấ ổ ứ ư ề ậ ộ ồ ­ C  c u t ch c còn ch ng chéo, nhi u b  ph n ch a hoàn thành đúng

ụ ủ ứ ề ệ ấ ch c năng và nhi m v  c a mình. Nhi u thành viên trong ban ch p hành có

95

ữ ệ ế ế ệ ạ ộ ủ ệ ệ ớ nh ng bi u hi n thi u nhi ộ   t tình và trách nhi m v i ho t đ ng c a Hi p h i.

ệ ượ ủ ổ ứ ạ ộ Nguyên nhân c a hi n t ng này là do khâu t ả    ch c kém trong ho t đ ng s n

ấ ươ ạ ế ế xu t, ch  bi n và th ng m i.

ế ượ ế ế ả ­ Thi u chi n l c trong kinh doanh, qu n lý tài chính kém, thi u minh

ượ ố ạ b ch, không thu hút đ c các thành viên tham gia góp v n.

ộ ố ớ ế ề ­ Thi u chính sách đãi ng  đ i v i các thành viên. Đi u này khi n s ế ự

ế ề ợ ủ ệ ắ g n k t v  l i ích và trách nhi m c a các thành viên không cao.

ậ ả ướ ể ắ * Chính vì v y, gi i pháp tr c m t, đ  phát huy vai trò là m t t ộ ổ ứ    ch c

ườ ả ế ế ấ ươ ộ ổ ứ ậ ữ ủ c a nh ng ng i s n xu t, ch  bi n và th ạ ng m i; m t t ể ạ    ch c t p th  đ i

ề ợ ủ ệ ườ ệ di n cho quy n l i c a ng ề   ộ ầ i nông dân, Hi p h i c n có chính sách đi u

ỉ ổ ạ ộ ế ế ứ ả ấ ch nh trong t ch c, giám sát các ho t đ ng s n xu t, ch  bi n và th ươ   ng

ụ ể ạ ằ ữ ế ạ ộ ấ ả ậ m i b ng nh ng k  ho ch hành đ ng c  th  cho t ộ t c  các b  ph n. Tr ướ   c

ộ ầ ổ ứ ẽ ề ấ ượ ệ ắ ả ặ m t, Hi p h i c n t ch c qu n lý và giám sát ch t ch  v  ch t l ng trong

ế ế ự ệ ấ ả ổ ươ khâu s n xu t và ch  bi n. Th c hi n thành công khâu t ứ  ch c th ạ   ng m i

ố ớ ủ ạ ộ ố ể đ  ho ch toán có lãi. Qua đó c ng c  lòng tin đ i v i các h i viên, khích l ệ

ở ộ ả ấ ả ấ ố ể ở ộ ọ h  tham gia s n xu t và góp v n đ  m  r ng quy mô s n xu t, m  r ng các

ế ế ế ượ ự ệ ế ươ ơ ở c  s  ch  bi n thành viên và th c hi n chi n l c xúc ti n th ạ ớ   ng m i l n

ụ ế trong mùa v  ti p theo.

ộ ầ ể ừ ơ ề ệ ị V  lâu dài, Hi p h i c n chuy n t ả    đ n v  kinh doanh sang vai trò qu n

ộ ớ ệ ố ế ế ầ ượ ụ ệ lý là chính. Hi p h i v i h  th ng các c m ch  bi n c n đ c hình thành, các

ạ ộ ộ ậ ị ự ủ ẽ ệ ả ặ ộ ỳ ụ c m này s  ch u s  qu n lý c a Hi p h i ho c ho t đ ng đ c l p tu  vào

ố ủ ự ủ   quy mô và mong mu n c a các thanh viên trong các nhóm. S  hình thành c a

ổ ề ấ ượ ự ạ ạ ị ườ ườ ả các t nhóm t o ra s  c nh tranh v  ch t l ng, th  tr ng và ng ấ   i s n xu t

ố ớ ố ớ ự ự ể ộ ẽ s  là đ ng l c cho s  phát tri n chung đ i v i ngành hàng này. Đ i v i các t ổ

ế ế ộ ẽ ự ệ ệ ấ ộ ị ch  bi n tr c thu c, Hi p h i s  ch u trách nhi m giám sát, c p quy n s ề ử

ủ ệ ấ ộ ượ ả ơ ụ d ng bao c p tem, nhãn, bao bì... c a Hi p h i đã đ c C  quan qu n lý Nhà

ỉ ư ậ ướ ề ề ệ ể ể ộ ớ ộ   N c v  CDĐL trao quy n. Ch  nh  v y, Hi p h i m i có th  phát tri n m t

96

ượ ề ữ cách b n v ng đ c.

ụ ụ ệ ố ệ ả ả ậ ả IV.1.3. H  th ng văn b n ph c v  cho vi c qu n lý CDĐL “H i H u”

ự ệ ầ ượ ệ ố ấ ỉ D  án đã ph n nào hoàn thi n đ ả c h  th ng văn b n c p t nh ph c ụ vụ

ể ế ệ ố ệ ả ố ượ ậ vi c qu n lý CDĐL có tính xuyên su t. H  th ng th  ch  này đ c v n hành

ề ở ữ ự ệ ệ ệ ị theo quy đ nh hi n hành v  s  h u trí tu . Ngoài ra, vi c xây d ng thành công

ẽ ả ả ạ ậ ẩ ả ầ   ệ ố h  th ng qu n lý CDĐL “H i H u” cho s n ph m g o tám xoan s  góp ph n

ề ặ ấ ổ ự ề ả ộ ị ầ   xây d ng m t vùng s n xu t  n đ nh và có nhi u ý nghĩa v  m t tinh th n

ườ ị ố ớ đ i v i ng i dân Nam Đ nh.

ệ ố ụ ệ ệ ậ ậ ấ ả ả   IV.1.4. H  th ng công c  nh n di n d u hi u CDĐL “H i H u” cho s n

ạ ẩ ph m g o tám xoan

ụ ệ ệ ệ ậ ấ ậ ả ố ả   H   th ng   công  c   nh n  di n   d u   hi u   CDĐL   “H i   H u”  cho   s n

ủ ự ữ ạ ẩ ả ẩ ộ ượ ph m g o tám xoan – m t trong nh ng s n ph m c a d  án đ ệ   c hoàn thi n

ụ ể ả ả ẩ ả ơ ư   đã giúp cho c  quan qu n lý CDĐL có công c  đ  qu n lý s n ph m l u

ị ườ ườ ả ể ấ ả thông trên th  tr ng, giúp cho ng i s n xu t và kinh doanh có th  qu ng bá

ị ườ ẩ ệ ố ụ ả s n ph m mang CDĐL trên th  tr ng, ngoài ra h  th ng công c  này còn

ơ ở ả ấ ả ạ ẩ ướ giúp cho các c  s  s n xu t kinh doanh s n ph m g o tám b c đ u t o s ầ ạ ự

ạ ộ ệ ươ ạ chuyên nghi p trong ho t đ ng th ng m i.

ả ế ệ IV.1.5. Hi u qu  kinh t ộ  ­ xã h i

ả ủ ự ế ế ầ ầ ủ ạ   K t qu  c a d  án đã ph n nào góp ph n cho danh ti ng, uy tín c a g o

ượ ẳ ạ ị tám đ ượ ấ ạ c l y l i và đ ủ ả   ả c kh ng đ nh. Nâng cao kh  năng c nh tranh c a s n

ị ườ ạ ẩ ơ ở ể ế ề ả ạ ph m g o tám xoan trên th  tr ng,  t o n n t ng và c  s  đ  ti n hành

ướ ư ạ ị ườ ế ằ ả ố ế ữ nh ng b ộ c ti p theo nh m b o h  và đ a g o tám ra th  tr ng qu c t .

ườ ấ ượ ả Ng i nông dân s n xu t đ ụ ả   ộ ệ ố c tham gia vào m t h  th ng tiêu th  s n

ẩ ổ ỏ ẻ ữ ụ ề ắ ả ấ ị ph m  n đ nh, kh c ph c nh ng khó khăn v  quy mô s n xu t nh , l và

ặ ệ ể ả ẩ ượ ế ớ ơ manh mún. Đ c bi t là s n ph m có th  bán đ c v i giá cao h n n u khai

ừ ệ ử ụ ậ ẽ ế ạ ả thác t ố ợ t l i ích t vi c s  d ng CDĐL. G o tám xoan H i H u s  đ n đ ượ   c

ườ ư ạ ả ẩ ạ ố ớ ớ v i ng i tiêu dùng  u thích s n ph m g o tám t ớ   i các thành ph  l n v i

97

ồ ố ngu n g c rõ ràng.

ị ế IV.2. Ki n ngh

ố ớ ề ế ệ ấ ả ậ V n đ  khó khăn hi n nay đ i v i tám xoan H i H u là làm th  nào đ ể

ệ ử ụ ể ả ậ ươ ạ ở ki m soát vi c s  d ng CDĐL “H i H u” trên nhãn mác th ng m i. B i vì

ừ ướ ế ươ ậ ượ ệ ạ ả ầ t c đ n nay, th tr ng hi u g o tám xoan H i H u đ ế   c dùng cho h u h t

ệ ẩ ạ ả ả ậ ườ ị các  s n   ph m  g o  tám  trên  đ a  bàn  huy n  H i  H u,  Xuân  Tr ng,   Giao

ủ ự ặ ị ấ ạ ố ộ Th y, Tr c Ninh.... M t khác, gi ng lúa tám xoan b  th t l c, pha tr n, thoái

ự ế ườ ả ấ ị ượ hóa. Trên th c t ng i s n xu t không xác đ nh đ ố c đâu là gi ng lúa tám

ấ ượ ạ ệ ố ị xoan cho ch t l ơ ng g o th m ngon, ả   các gi ng lúa trên đ a bàn huy n H i

ấ ượ ề ậ ụ ớ ượ H u đ u có ch t l ng ngang hàng v i tám xoan, chinh ph c đ c khách

ừ ấ ấ ượ ể ậ ạ hàng t ế  r t lâu. Vì v y làm th  nào đ  nâng cao ch t l ng g o tám xoan

ố ớ ộ ấ ề ầ ặ ả ấ cũng là m t v n đ  khó khăn c n đ t ra đ i v i các nhà s n xu t.

ự ể ệ ấ ậ ơ ộ Qua h n m t năm tri n khai cho th y, vi c xây d ng và v n hành h ệ

ủ ộ ủ ề ả ấ ố ở ứ ạ th ng qu n lý CDĐL là v n đ  ph c t p.  S  KH&CN đã ch  đ ng, ch  trì,

ố ủ ả ơ ướ ủ ph i   c a   các   c   quan   qu n   lý   nhà   n ị   c   chuyên   ngành   liên   quan   c a   đ a

ươ ổ ứ ậ ế ế ể ả ấ ả ph ng và t ẩ    ch c t p th  các nhà s n xu t, ch  bi n, kinh doanh s n ph m.

ể ậ ượ ệ ố ả ộ ự Tuy nhiên đ  xây d ng và v n hành đ ầ   c h  th ng qu n lý m t cách thu n

ự ỗ ự ầ ư ề ờ ự ủ ụ ả ầ th c, c n ph i có s  n  l c đ u t v  th i gian, chi phí, s  tham gia c a các

ứ ư ấ ặ ệ ự ỗ ợ ề ừ ổ t ch c t v n, đ c bi t s  h  tr  v  kinh phí t ạ    ngân sách trong giai đo n

ể ầ đ u tri n khai;

ố ớ ầ ả ậ ạ ở ỉ Đ i v i CDĐL “H i H u”, UBND T nh, Lãnh đ o S  KH&CN c n có

ủ ươ ầ ư ừ ự ệ ệ ả ch  tr ng đ u t kinh phí t ủ ỉ  s  nghi p KH&CN c a t nh cho vi c Qu n lý

ể ả ậ ả ẩ ạ ạ ế   và phát tri n CDĐL H i H u cho s n ph m g o tám xoan trong giai đo n ti p

ố ế ạ ượ ủ ằ ả ạ ộ ư theo nh m c ng c  k t qu  đã đ t đ c và đ a các ho t đ ng này vào n ề

ệ ả ế n p có hi u qu ;

ị ộ ệ ề ọ ươ Đ   ngh   B   Khoa   h c   và   Công   ngh ,   Văn   phòng   Ch ng   trình   68

ả ự ự ế ể ệ ệ ả ả ậ   nghi m thu k t qu  th c hi n d  án “Qu n lý và phát tri n CDĐL ‘H i H u’

98

ẩ ạ ả cho s n ph m g o tám xoan”.

Ơ Ủ ị Nam Đ nh, ngày 30 tháng 6  năm 2011 C  QUAN CH  TRÌ

Ự Ủ Ệ CH  NHI M D  ÁN

99

ứ TS. Lê Đ c Ngân