intTypePromotion=1
ADSENSE

Quản trị dự án - Bài 6

Chia sẻ: Hoàng Quang Thỏa | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:18

311
lượt xem
121
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nội dung • • • Khái niệm và các quan điểm về rủi ro Khái niệm, phân loại và các quan điểm về quản trị rủi ro Phòng ngừa và khắc phục rủi ro của dự án Mục tiêu • Hướng dẫn học • • • • • Nắm được các quan điểm về rủi ro, rủi ro trong kinh doanh. Nắm được các quan điểm của quản trị học đối với quản trị rủi ro. Xây dựng được các cơ sở nhận biết, phòng tránh rủi ro. Thực hành nhận biết được các rủi ro trong kinh doanh. Thực hành xây dựng được các phương án phòng ngừa, hạn chế rủi...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Quản trị dự án - Bài 6

  1. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án BÀI 6: QUẢN TRỊ RỦI RO DỰ ÁN Nội dung Khái niệm và các quan điểm về rủi ro • Khái niệm, phân loại và các quan điểm • về quản trị rủi ro Phòng ngừa và khắc phục rủi ro của • dự án Mục tiêu Hướng dẫn học Nắm được các quan điểm về rủi ro, rủi Để học tốt học viên cần có cái nhìn thực • • ro trong kinh doanh. tế về rủi ro, rủi ro trong kinh doanh và đặc biệt là rủi ro trong quản trị dự án Nắm được các quan điểm của quản trị • học đối với quản trị rủi ro. Cần nắm vững lý thuyết về rủi ro, chủ • động tiếp cận và tìm cách xử lý các tình Xây dựng được các cơ sở nhận biết, • huống bất ngờ xảy ra trong quá trình tổ phòng tránh rủi ro. chức dự án. Thực hành nhận biết được các rủi ro • Liên hệ với thực tế để hiểu rõ hơn cách • trong kinh doanh. thức dự báo rủi ro, lên kế hoạch và tìm Thực hành xây dựng được các phương • biện pháp phòng ngừa trong quá trình tổ án phòng ngừa, hạn chế rủi ro trong chức dự án để có thể giải quyết được các phạm vi bài học. công việc trong thực tế. Thời lượng học 8 tiết • 127
  2. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG BÀI Tình huống dẫn nhập Con chuột ghé mắt nhìn qua khe ván, nó thấy ông bà chủ nông trại lấy ra một gói giấy to. Nó tự hỏi: “Không hiểu trong gói giấy đó là món ngon gì mà bọc kỹ vậy?”. Rồi bỗng nhiên nó hoảng hốt khi nhận ra đó là một cái bẫy chuột. Cái bẫy chuột xuất hiện đồng nghĩa với việc nó sẽ gặp nguy hiểm. Không biết làm thế nào, rất hoang mang và cần người chia sẻ, con chuột đi xuống bếp và thấy gà mái ở đó. Nó nói với gà mái về cái bẫy chuột và về suy nghĩ của mình. Gà mái nghe chuyện một cách dửng dưng trong khi vẫn không ngừng mổ thóc, nghe xong nó nói: “Anh chuột ạ, cái bẫy chuột chẳng liên quan gì tới tôi cả và tôi cũng chẳng quan tâm tới vấn đề của anh. Tôi chả có lý do gì để phải lo lắng, tôi chỉ có thể chúc anh may mắn”. Rất thất vọng, con chuột đi tới chuồng lợn. tại đây lợn vừa ăn xong và đang nằm lim dim ngủ. Chuột lại nói với lợn về cái bẫy chuột, về vấn đề mà nó đang gặp phải. Nghe xong lợn nói: “Tôi thực sự lấy làm buồn cho anh nhưng không giúp gì được anh, anh phải tự giải quyết vấn đề của mình thôi. Tôi chỉ có thể cầu nguyện cho anh.” Vô cùng thất vọng, chuột đi ra chuồng bò. Tại đây, nó thấy bò đang thủng thẳng nhai cỏ với dáng vẻ rất nhàn nhã. Nghĩ rằng có thể chia sẻ với bò, chuột lại kể cho bò nghe về cái bẫy chuột, về mối nguy hiểm đang rình rập mình. Nghe xong bò thủng thẳng nói: “Anh kể với tôi chuyện này cũng chẳng có ích gì. Cái bẫy chuột với tôi chả có ý nghĩa gì hết.” Hoang mang cực độ, con chuột đi lên trên nhà và nó thấy bà chủ đã đặt bẫy xong. Nó không biết phải làm gì với mối nguy hiểm đang cận kề. Trong bóng tối nó đứng một mình và khóc cho sự kém may mắn của mình. Đúng lúc đó có tiếng bẫy sập. Một con rắn độc tình cờ đi ngang qua và bị sập bẫy. Bà chủ nhà cũng nghe thấy tiếng bẫy sập. Bà nghĩ rằng đã tóm được con chuột và đi tới để xem. Trong bóng tối lờ mờ, bà không nhận ra con rắn và thế là bị rắn đớp ngay vào tay. Người nông dân vội vàng đưa vợ đi cấp cứu, hôm sau bà chủ được về nhà trong trạng thái sốt cao. Người nông dân nghĩ rằng cần nấu cháo để tẩm bổ cho vợ, thế là gà bị thịt để nấu cháo. Hôm sau bệnh tình bà chủ vẫn không thuyên giảm, mọi người đến nhà thăm hỏi rất đông. Đáp lại tấm lòng của mọi người, người nông dân mổ lợn thết đãi tất cả khách khứa. Thật đáng buồn, cuối cùng bà chủ nhà không qua khỏi. Người nông dân đành phải thịt nốt con bò để làm đám ma cho vợ mình. Như vậy cả gà, heo và bò đều chết. Chỉ duy nhất chuột còn sống. Đừng tưởng hiểm nguy là của người khác mà không liên quan tới mình đâu nhé. Câu hỏi Theo bạn trong câu truyện này, đối tượng nào gặp may mắn? đối tượng nào gặp rủi ro? Có cách nào để nhân vật trong câu truyện có thể tránh được rủi ro? Bạn nhận thức thế nào về vấn đề thông qua câu truyện này? 128
  3. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án 6.1. Khái niệm và các quan điểm về rủi ro 6.1.1. Khái niệm và phân loại rủi ro 6.1.1.1. Khái niệm về rủi ro Rủi ro, theo nghĩa chung nhất, được hiểu là điều không tốt lành, không tốt bất ngờ xảy đến. Đây là cách hiểu thông thường nhất. Những gì được coi là rủi ro luôn mang lại những điều mà con người không mong muốn. Khi “rủi ro” xảy ra luôn đồng nghĩa với việc chủ thể tiếp nhận nó phải chịu một sự thiệt hại nào đó. Ví dụ: Bạn đang tới một cuộc hẹn với đối tác thì bị hỏng xe giữa đường. 6.1.1.2. Các loại rủi ro • Rủi ro có và không kèm theo tổn thất về tài chính Thuật ngữ rủi ro bao gồm tất cả các tình huống trong đó có các nguy cơ hiện hữu. Trong kinh doanh, rủi ro thường gắn chặt với thiệt hại về tài chính, tuy nhiên trong một số trường hợp lại không như vậy mà rủi ro lại ảnh hưởng tới những vấn đề khác. Nếu doanh nghiệp bị sút giảm doanh thu do khủng hoảng, ta nói rủi ro gây thiệt hại về tài chính cho công ty. Nếu bạn không làm vừa lòng cử tri trong bầu cử, khi đó phiếu bầu cho bạn giảm, đây có thể coi là thiệt hại không liên quan tới tài chính. Ví dụ: đồng hồ báo thức hỏng và đi học muộn, bị vấp ngã và làm vỡ một giỏ trứng. • Rủi ro động và rủi ro tĩnh Rủi ro động o Đây là rủi ro xuất hiện khi nền kinh tế thay đổi dẫn đến việc công ty phải hứng chịu những tổn thất, chẳng hạn như việc doanh nghiệp không giữ được thị phần và khách hàng ổn định, không đảm bảo được chi phí và thu nhập ổn định… và hậu quả là sẽ xuất hiện những tổn thất về tài chính. Rủi ro động còn bao gồm một số tổn thất khác mà nguyên nhân của nó không phải do nền kinh tế như thiên tai, bị lừa đảo…. Nhìn chung, các rủi ro động không mang lại lợi ích cho xã hội. Nó bao gồm cả sự hư hỏng về tài sản, chuyển đổi sở hữu hay sự phá sản đối với doanh nghiệp…. Rủi ro động nhìn chung là khá nguy hiểm, hầu hết các doanh nghiệp đều chú ý tới nó và thường áp dụng cách bảo hiểm để giảm thiểu tối đa thiệt hại khi nó xảy ra. Ví dụ: bão gây thiệt hại cho doanh nghiệp nuôi thủy sản Rủi ro tĩnh o Đây là kết quả của sự thay đổi trong nền kinh tế. Rủi ro tĩnh thường ít được chú ý nhưng tầm ảnh hưởng của nó lại tương đối rộng. Ví dụ: sự thay đổi giá xăng dầu 129
  4. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án • Rủi ro căn bản và rủi ro cá biệt Đây là hai loại rủi ro được phân biệt dựa trên cơ sở sự khác nhau của nguồn rủi ro và hậu quả của tổn thất do chúng gây ra. o Rủi ro căn bản bao gồm các thiệt hại thông phàm về nguồn gốc và hậu quả. Đó là các rủi ro, nguyên nhân của hầu hết các hiện tượng kinh tế, xã hội, chính trị. Nó tác động trên một vùng rộng lớn hay tất cả dân số. Ví dụ: chiến tranh. o Rủi ro cá biệt là các rủi ro phát sinh từ những hiện tượng cá biệt. Rủi ro này có thể là động hay tĩnh. Ví dụ: hoả hoạn. Nhìn chung, rủi ro căn bản không rơi vào cá biệt một ai. Do vậy toàn xã hội sẽ phải có trách nhiệm loại trừ rủi ro này. Cách thông thường nhất là thông qua các loại bảo hiểm. Rủi ro cá biệt là do các cá nhân phải gánh chịu, nó không phải chủ thể để cả xã hội quan tâm. Các cá nhân có thể áp dụng nhiều cách thức khác nhau để hạn chế rủi ro này. • Rủi ro thuần túy và rủi ro suy đoán o Rủi ro thuần tuý là các loại rủi ro chỉ mang lại hậu quả không có lợi hoặc những tổn thất (tức là rủi ro theo một chiều chứ hoàn toàn không có tính hai mặt). Ví dụ: bạn rơi xuống một cái hố khi đang đi ngoài đường Rủi ro thuần tuý có thể chia thành bốn nhóm như sau: Rủi ro cá nhân: là các tổn thất về thu nhập hay tài sản… của một cá nhân. Nhìn chung, rủi ra cá nhân được đánh giá trên bốn mối nguy hiểm: chết sớm, tuổi già, mất sức lao động, thất nghiệp. Rủi ro về tài sản: bất cứ cá nhân nào là chủ sở hữu tài sản đều chịu rủi ro về tài sản do mình sở hữu. Đây là những tổn thất về tài sản do bị hư hỏng hay mất mát. Tổn thất về tài sản gồm hai loại: tổn thất trực tiếp và tổn thất gián tiếp do hậu quả. Rủi ro về tài sản có thể là một hỗn hợp giữa ba loại rủi ro: rủi ro tổn thất về tài sản, rủi ro tổn thất về thu nhập khi tài sản không được sử dụng, chi phí tăng thêm trong trường hợp có thiệt hại về tài sản Rủi ro pháp lý: đây là các rủi ro liên quan tới luật pháp hay các quy định, quy chế. Mối nguy hiểm cơ bản trong rủi ro pháp lý là sự bất cẩn (không cố ý) của người khác, hay sự nguy hiểm đến tài sản của họ do không cẩn thận hay không chủ tâm gây nên. Như vậy, rủi ro pháp lý còn có thể là kết quả của việc bất cẩn không cố ý gây nên. Rủi ro pháp lý là tổng hợp giữa khả năng thiệt hại về tài sản hiện tại và tổn thất về thu nhập trong tương lai do hậu quả thiệt hại về tài sản gây nên, hay trách nhiệm pháp lý phát sinh trong trường hợp cả khi ta cố ý hay không cố ý xâm hại quyền lợi của người khác. 130
  5. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án Theo pháp luật Việt Nam, nếu một người nào đó có hành vi làm hại người khác hay định gây ra thiệt hại về tài sản cho người khác vì bất cứ lý do gì sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý với sự thiệt hại gây ra đó. Rủi ro phát sinh do sự phá sản của người khác: Khi một người nào đó đã đồng ý làm việc cho cho một tổ chức, người đó phải chấp nhận bất kỳ tình huống nào xảy ra với tổ chức đó. Khi một cá nhân hay tổ chức bị phá sản đó là hậu quả tổn thất về tài chính, ta nói đó là rủi ro hiện hữu. Trong trường hợp này, tổ chức có thể đưa vấn đề pháp sản vào hợp đồng để xây dựng phương án thanh toán nợ vay khi có sự cố xảy ra. Rủi ro suy đoán là loại rủi ro không hoàn toàn mang tính thiệt hại mà đôi khi o nó lại mang tới lợi ích. Ví dụ: Khi đầu tư kinh doanh có thể phát sinh rủi do suy thoái Rủi ro suy đoán có thể do một số nguyên nhân sau: Rủi ro do thiếu kinh nghiệm và kỹ năng quản lý kinh doanh, rủi ro do kém khả năng cạnh tranh, rủi ro do sự thay đổi thị hiếu của khách hàng, rủi ro do lạm phát, rủi ro do sự không ổn định của chính sách thuế, rủi ro do thiếu thông tin, rủi ro do bất ổn chính trị… 6.1.2. Các quan điểm về rủi ro 6.1.2.1. Các quan điểm truyền thống về rủi ro Vấn đề vận may và rủi ro luôn gắn với thực tiễn đời sống và ước vọng của con người, đặc biệt là người Á Đông. Cha ông ta cũng đã đúc kết vấn đề này thông qua các phương ngôn, như: • Phúc bất trùng lai, hoạ vô đơn chí • Trong cái rủi có cái may, trong cái may có cái rủi • Tái ông mất ngựa... Sự may rủi được hiểu là khách quan, nằm ngoài sự kiểm soát của con người,. Sở dĩ có thực tế như vậy là do trình độ nhận thức của nhân loại nói chung và của mỗi người nói riêng đối với thế giới khách quan lúc đó còn bị hạn chế. Dần dần, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật và công nghệ, nhân loại càng ngày càng nhận biết và khám phá được các quy luật tự nhiên và xã hội. Điều này đã tạo sức mạnh cho con người trong việc khống chế và làm chủ tự nhiên, xã hội và bản thân. Từ đó, quan niệm về may rủi cũng đỡ thần bí và được cắt nghĩa đa chiều, mang tính khoa học và chủ động hơn. • May mắn hay cơ hội là những biến động của các điều kiện khách quan bên ngoài chủ thể (do tự nhiên, xã hội tạo ra) đưa đến những điều kiện thuận lợi cho chủ thể, giúp cho chủ thể có điều kiện bứt phá, tạo nên sự phát triển đột biến. • Rủi ro được quan niệm ngược lại, nó được coi là những vận động khách quan bên ngoài chủ thể gây khó khăn, trở ngại cho chủ thể trong hành trình đi đến mục tiêu, 131
  6. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án tàn phá các thành quả đang có, bắt buộc các chủ thể phải chi phí nhiều hơn về nhân lực, tài lực, vật lực, thời gian trong quá trình phát triển của mình (xem bảng ). a Cơ hội (may mắn) Rủi ro – Mưa thuận, gió hoà – Thời tiết bất thường (hạn hán, lũ lụt, động đất) Tự nhiên – Thời vụ thuận lợi – Thời vụ không thuận lợi – Chính trị – xã hội ổn định – Chính trị – xã hội mất ổn định Xã hội – Kinh tế tăng trưởng – Kinh tế suy thoái Quan niệm cổ điển về phân loại cơ hội, rủi ro Quan niệm này về cơ bản là đúng, vì nó xuất phát từ việc xem xét bản chất của từng yếu tố và sự tác động của mỗi yếu tố đó đến sự tồn tại và phát triển của con người và các tổ chức nói chung, doanh nghệp nói riêng. Cách tiếp cận này giúp cho các doanh nghiệp có sự cân nhắc và quyết định đúng đắn trong nhiều trường hợp. Tuy nhiên, cách tiếp cận đó còn có những hạn chế nhất định: thụ động trong nhận thức và từ đó dẫn đến hành động. Những sự hạn chế đó thể hiện qua hai cách ứng xử điển hình đối với cơ hội và rủi ro: • Chờ đợi, mong muốn, cầu xin • Né tránh Cả hai cách ứng xử này đều không phù hợp trong điều kiện sống và kinh doanh trong thế giới hiện đại, và do vậy, trong nhiều trường hợp, chính nó lại là nguyên nhân dẫn đến việc bỏ lỡ những “cơ hội ngàn vàng”. Ví dụ: Cơn bão số 9 vừa qua gây thiệt hại nặng cho các cánh đồng lúa miền Trung. Đây là một ví dụ về rủi ro 6.1.2.2. Các quan điểm về rủi ro trong kinh doanh hiện đại Rủi ro và cơ hội (sự may mắn) được quan niệm là hai mặt đối lập nhưng thống nhất trong một thực thể. Trong cuộc sống cũng như trong kinh doanh, con người đều mong muốn được thụ hưởng may mắn (cơ hội) và tránh được sự không may (rủi ro) của thực thể thống nhất đó. Không có cơ hội và rủi ro cho tất cả (trừ một số rất ít, cá biệt: “lụt thì lút cả làng”). Thường một biến cố nào đó, nếu là cơ hội cho một (hay một số) người này, doanh nghiệp hay tổ chức này, sẽ trở thành rủi ro (không may) đối với một (hay một số) người khác, doanh nghiệp và tổ chức khác. Cha ông ta cũng đã có cách tiếp cận rất biện chứng, duy vật (đã đề cập ở trên), tiếc rằng, trong hành động thực tiễn, không phải lúc nào chúng ta cũng hiểu biết hết và vận dụng nó một cách đúng đắn. Yếu tố quyết định trong việc một sự thay đổi của điều kiện khách quan trở thành một cơ hội hay rủi ro đối với doanh nghiệp, một mặt, tuỳ thuộc ở tính chất, nội dung của sự biến đổi đó; mặt khác, tuỳ thuộc ở tính chủ động (hay bị động) ở cách tiếp nhận, bản lĩnh và phương pháp tiếp nhận những biến động đó. Điều này phụ thuộc phần lớn vào tâm thế, khí chất, khí phách, bản lĩnh, sự dày dạn kinh nghiệm, sự từng trải, ý chí, năng lực chuyên môn của nhà quản trị. 132
  7. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án Rủi ro và cơ hội, không mâu thuẫn, loại trừ nhau mà trái lại, chúng còn bổ sung lẫn nhau để đi đến một cái nhìn toàn diện, khách quan, chủ động, tích cực trong việc xử lý các công việc thường nhật và bất thường trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp. Ví dụ: các doanh nghiệp kinh doanh tấm lợp lãi lớn sau bão. 6.2. Khái niệm, phân loại và các quan điểm về quản trị rủi ro 6.2.1. Khái niệm, phân loại quản trị rủi ro 6.2.1.1. Khái niệm về quản trị rủi ro • Khái niệm: Quản trị rủi ro là nỗ lực phát hiện và quản lý các nguy cơ có thể gây ra các thiệt hại, các tác động tới doanh nghiệp cũng như các hoạt động của doanh nghiệp. Quản trị rủi ro bao gồm: đánh giá các hoạt động, phát hiện các nguy cơ tiềm năng cũng như khả năng xảy ra các nguy cơ này và thiệt hại của chúng, thực hiện các hành động phù hợp để xử lý các nguy cơ, đăc biệt là đối với các nguy cơ có nhiều khả năng xảy ra và hậu quả lớn. Sự nhận dạng, đo lường và kiểm soát các loại rủi ro có thể đe dọa các loại tài sản và thu nhập từ các dịch vụ chính hay từ các hoạt động sản xuất kinh doanh chính của một ngành kinh doanh hay của một doanh nghiệp sản xuất. • Mục tiêu của quản trị rủi ro Mục tiêu chính của quản trị rủi ro là là né tránh các tổn thất từ rủi ro, tai nạn. Nếu rủi ro có xảy ra thì cũng có thể giúp doanh nghiệp tối thiểu hóa tổn thất có thể xuất hiện và tối thiểu hóa hậu quả của một tổn thất. Né tránh rủi ro là mục tiêu chính của tất cả các hình thức quản trị rủi ro. Các tổn thất không mong đợi này có thể được hạn chế và kiểm soát bằng sự phối hợp các biện pháp: Né tránh và giảm thiểu rủi ro, ngăn ngừa và tối thiểu hóa rủi ro. Trong chuỗi rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động dự án, chúng ta cũng có thể áp dụng hai loại biện pháp này để giúp dự án hạn chế tối đa những thiệt hại do rủi ro mang lại. Do kinh phí cho các hoạt động dự án là có giới hạn, để có thể hạn chế thấp nhất chi phí cho hoạt động quản trị rủi ro dự án doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ một số biện pháp với nhau như: Lưu trữ, chuyển giao và tài trợ tổn thất, quản trị doanh nghiệp… Tất cả các loại rủi ro phải được quản lý chặt chẽ sao cho chi phí và tổn thất mà nó mang lại cho tổ chức, cá nhân hay xã hội là nhỏ nhất. Nhà quản trị rủi ro sẽ phải là một chuyên gia về phân tích, đo lường, phân tán tất cả các loại rủi ro tai nạn, có như vậy mới thực hiện được các mục tiêu giảm thiểu rủi ro với mức chi phí thấp nhất có thể. Ngày nay, phạm vi quản trị rủi ro đã được mở rộng đáng kể, nó bao gồm các mục tiêu: 133
  8. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án Cuộc sống, sức khỏe và tài sản của con người, môi trường xung quanh. o Mối quan hệ với chính phủ, các nhà lãnh đạo trong khu vực, nhân viên pháp lý, o công chúng… Các mục tiêu và chính sách ban đầu của một tổ chức o Ví dụ: bạn có dự án làm một nhà máy sản xuất xốp cách nhiệt. Bạn dự đoán rủi o ro về cháy có thể xảy ra. Bạ sẽ làm gì để xử lý rủi ro đó? 6.2.1.2. Phân loại quản trị rủi ro • Quản trị rủi ro bất khả kháng Thông thường đây là các rủi ro do môi trường thiên nhiên mang lại. Đây là các yếu tố nằm ngoài tầm khống chế của con người. Để quản trị được các rủi ro này, nhà quản trị cần tìm hiểu kỹ về các đặc trưng tự nhiên của từng nơi kết hợp với sự phát triển của của khoa học kỹ thuật để có thể đưa ra các dự đoán chính xác. Đồng thời cần xây dựng các phương án dự phòng, khắc phục rủi ro nếu có xảy ra. • Quản trị rủi ro do môi trường kinh tế Yếu tố kinh tế cũng mang lại cho doanh nghiệp nói chung và dự án nói riêng những thiệt hại không nhỏ. Khủng hoảng kinh tế toàn cầu, lạm phát, chênh lệch tỷ giá… đều có thể gây ra những thiệt hại nặng nề. Đối với các nhà quản trị dự án cần nâng cao kỹ năng phân tích, xây dựng hệ thống thông tin… để có thể nắm bắt kịp thời các thay đổi của môi trường kinh tế nhằm giảm thiểu tối đa các rủi ro có thể xảy đến từ môi trường này. • Quản trị rủi ro do môi trường văn hóa – xã hội Sự khác biệt phong tục tập quán, lối sống khác nhau, sự thiếu hiểu biết, tuổi tác… đều là những nguyên nhân gây ra những mất mát, hạn chế trong kinh doanh, có thể làm dự án gặp nhiều khó khăn. Các nhà quản trị dự án cần chú ý đặc biệt là khi triển khai dự án ở các vùng lãnh thổ khác nhau cần đưa ra các biện pháp khắc phục những hạn chế này, thích nghi với các yếu tố văn hóa xã hội khác nhau. • Quản trị rủi ro do môi trường chính trị – luật pháp Bên cạnh những quy định bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp Luật pháp vẫn luôn có những quy định gây bất lợi cho doanh nghiệp. Mặt khác, sự bất ổn về chính trị hay không rõ ràng của luật pháp cũng có thể là nguyên nhân gây cho dự án những bất lợi. Các nhà quản trị dự án cần nghiên cứu kỹ các quy định của luật pháp để xác định cho dự án cách thức hoạt động, loại hình kinh doanh… phù hợp. • Quản trị rủi ro do doanh nghiệp Phát sinh ngay trong nội bộ doanh nghiệp như Ban lãnh đạo, chính sách hoạt động, trình độ nhân công, vốn… là các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới dự án. Nhà quản trị dự án trong nhiều trường hợp bị phụ thuộc vào các yếu tố nội tại của doanh nghiệp. Để có thể hạn chế sự tác động từ doanh nghiệp, nhà quản trị dự án nên chủ động xây dựng kế hoạch làm việc chi tiết cụ thể theo từng giai đoạn, xây dựng lộ trình làm việc để có thể tiến hành công việc một cách chủ động. 134
  9. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án 6.2.2. Các quan điểm quản trị học hiện đại về quản trị rủi ro 6.2.2.1. Chủ động tiếp cận và xử lý các tình huống Trong kinh doanh nói riêng và trong cuộc sống nói chung, việc dự đoán cho tương lai luôn là vấn đề khó cho tất cả mọi người. Nhà quản trị dự án cần hiểu biết các kỹ năng và kiến thức để dự báo được rủi ro có thể xảy ra với dự án kinh doanh, từ đó có biện pháp phòng ngừa có hiệu quả. Cách tốt nhất để chống rủi ro là hành động khi chưa có rủi ro, đồng thời, nhà quản trị dự án cần hiểu thấu đáo triết lý: “Biết người, biết ta, trăm trận trăm thắng”. Biết mình, biết người giúp cho nhà quản trị dự án tránh được các rủi ro chủ quan, rủi ro liều lĩnh và rủi ro do hiếu thắng. • Dự báo rủi ro Dự báo rủi ro là một khâu quan trọng trong quản trị rủi ro của dự án. Dự báo rủi ro là một nghệ thuật, ở đó tính sáng tạo đóng vai trò quan trọng. Mục đích của nó là giúp các nhà quản trị có được cơ sở cho những quyết định nhằm né tránh, ngăn ngừa hoặc hạn chế đến mức thấp nhất sự ảnh hưởng của rủi ro đến kết quả của dự án. o Né tránh rủi ro là một biện pháp kiểm soát của nhà quản trị, nó giúp cho việc đưa ra các quyết định để chủ động né tránh trước khi rủi ro xảy ra và loại bỏ những nguyên nhân của chúng. Né tránh rủi ro là cách tiếp cận hữu hiệu của quản trị, nó giúp cho tổ chức biết rằng họ sẽ không phải gánh chịu những tổn thất tiềm tàng hoặc bất định mà rủi ro có thể gây ra. Tuy nhiên, né tránh cũng có thể làm cho doanh nghiệp mất đi những lợi ích có thể có từ những rủi ro đó. Chính điều này làm cho các nhà quản trị phải có sự lựa chọn giữa có và không. Trong nhiều trường hợp, né tránh tuyệt đối là không thể thực hiện được, bởi trong kinh doanh, cơ hội và rủi ro là song song tồn tại. o Ngăn ngừa rủi ro là một biện pháp khôn ngoan hơn cả, bởi vì nhà kinh doanh xác định trước được khả năng xảy ra rủi ro và chấp nhận với một sự chuẩn bị và khả năng hoàn thành công việc kinh doanh với chi phí phù hợp để vẫn được lợi nhuận tiềm tàng trong tương lai. Có thể áp dụng các phương pháp ngăn ngừa rủi ro tuỳ theo từng nguyên nhân dẫn đến rủi ro. Ví dụ, để chống trộm cắp tài sản, người ta lắp đặt các thiết bị theo dõi báo động. Để phát triển thị trường mới hoặc thâm nhập thị trường mới, nhà kinh doanh cần có đầy đủ các thông tin để nghiên cứu như: nhu cầu khách hàng và mức độ thoả mãn nhu cầu về hàng hoá của doanh nghiệp, các đối thủ cạnh tranh và tiềm lực của chúng trên thị trường, thị hiếu của người tiêu dùng, sức mua của dân cư... Trên cơ sở các thông tin về thị trường, tiến hành cân đối với khả năng của doanh nghiệp về tài chính, nhân sự. Các quyết định được đưa ra sau khi đã nghiên cứu kỹ môi trường kinh doanh nhằm giúp cho dự án tránh hoặc hạn chế được những điều không đáng có xảy ra với nó. 135
  10. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án Giảm thiểu rủi ro là tìm cách làm giảm bớt giá trị hư hại khi tổn thất xảy ra hay o nói cách khác, là làm giảm nhẹ sự nghiêm trọng của tổn thất. • Chấp nhận rủi ro Trong nền kinh tế thị trường kinh doanh luôn gắn liền với những may rủi. Tục ngữ Việt Nam có câu: “Có chí làm quan, có gan làm giàu” đã nói lên một thực tế trong kinh doanh là: những người biết chấp nhận rủi ro mới tồn tại và kiếm được lợi nhuận. Còn Masmi Marukami, nhà quản trị tài ba người Nhật Bản thì phát biểu: “Nếu bạn muốn kiếm tiền, bạn phải đi ngược lại hướng mà những người khác thường đi”. Chấp nhận rủi ro trong kinh doanh là câu châm ngôn của các nhà kinh doanh từ ngàn xưa đến nay. Bởi họ hiểu rằng rủi ro càng tăng bao nhiêu thì tiền lời tăng bấy nhiêu, rủi ro càng lớn thì lợi nhuận càng cao. Mạo hiểm trong kinh doanh nghĩa là chấp nhận rủi ro và cũng có nghĩa là nhà quản trị đã phân tích, đánh giá và tìm biện pháp phòng ngừa rủi ro. Nhà kinh doanh chỉ né tránh và hạn chế bớt rủi ro chứ không bao giờ loại trừ hẳn rủi ro được. Đó chính là chấp nhận rủi ro trong kinh doanh. “Phản công là cách phòng thủ tốt nhất”. Doanh nghiệp tấn công vào thị trường của đối thủ cạnh tranh. VÍ DỤ Hãng phim Kodak tấn công hãng phim Fuji. Vào đầu thập niên 80, hãng phim nổi tiếng của Mỹ là Kodak bị các hãng phim của Nhật tấn công ngay trên chính thị trường nước Mỹ và Châu Âu, nơi đã là thị trường truyền thống, ổn định và đang thành công. Điều này làm cho Kodak bị lúng túng và bất ổn định bởi không phải lúc nào hạ giá bán cũng thành công. Hãng Kodak quyết định phản công bằng cách xâm nhập thị trường Nhật Bản. Do chiến lược phản công này mà ngay từ năm 1984, hãng đã bán ở thị trường Nhật với số lượng tăng gấp 6 lần trước đây, đạt doanh số 1,3 tỷ đôla. Điều này đã buộc hãng Fuji vào thế thủ mà trước kia nó chiếm lĩnh tới 70% thị phần. Hãng Kodak đã áp dụng chiến thuật liên kết với khâu phân phối sản phẩm, đầu tư vào địa phương và đẩy mạnh quảng cáo. Phương pháp phản công đã giúp cho Kodak phát triển sản xuất ngay tại Nhật gấp 2 lần hãng Fuji và Konica trong năm 1990 và 1991. Đối với một số rủi ro trong kinh doanh, chỉ có cách chấp nhận và thậm chí kinh doanh những rủi ro cụ thể như rủi ro về công nghệ, rủi ro về thị trường, rủi ro về tài sản kinh doanh…Đối với các loại rủi ro này xảy ra là tự nhiên, nhà kinh doanh phải tìm cách san xẻ hoặc ứng xử phù hợp khi rủi ro xảy đến. Đó là chấp nhận để hướng tới thành công. 6.2.2.2. San sẻ rủi ro và phân chia cơ hội Trong may có rủi, trong rủi có may. Điều này cũng cho thấy, trong mỗi cơ hội đều ẩn chứa nguy cơ của sự bất trắc, thua thiệt. Chính vì vậy, người xưa đã cảnh báo rằng, phải biết cách tiến và phải biết cách thoái để khỏi lâm vào tình trạng: • Tiến thoái lưỡng nan. • Trở đi cách núi, trở về cách sông. Như vậy, ngay cả cơ hội chắc thắng 100%, nhà quản trị dự án cũng cần phải tỉnh táo, để lại một “cửa” bảo hiểm, phòng xa. Còn đối với rủi ro, việc tốt nhất mà nhà quản trị dự án nên làm là san sẻ chúng cho người khác càng nhiều càng tốt. 136
  11. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án Tuy nhiên, một câu hỏi đặt ra: Vì sao lại có thể chuyển rủi ro cho người khác được (họ cũng biết nguyên lý san sẻ rủi ro!)? Câu giải đáp là: kinh doanh rủi ro cũng hứa hẹn những cơ hội thu lợi lớn (bảo hiểm ngày càng là ngành kinh doanh mang tính cạnh tranh cao). Nhận thức quan điểm này không khó, cái khó đối với nhà quản trị là ở chỗ phải hành động theo nhận thức một cách nhất quán. Các nhà quản trị buộc phải chấp nhận khi phân chia rủi ro cho người khác thì cũng đang chia cả cơ hội cho họ. 6.3. Phòng ngừa và khắc phục rủi ro dự án 6.3.1. Phòng ngừa rủi ro dự án 6.3.1.1. Khái niệm và mục đích Dự án là môt lĩnh vực phức tạp và rất đa dạng liên quan tới nhiều lĩnh vực, nhiều bộ phận, nhiều ngành nghề khác nhau nên rủi ro có thể xảy ra bất kỳ lúc nào. Nhà quản trị dự án có trách nhiệm bằng những hiểu biết và kinh nghiệm của mình áp dụng các biện pháp nghiệp vụ giảm thiểu tối đa tác hại cũng như khả năng xảy ra của các rủi ro. Nhà quản trị dự án cần hiểu biết các kỹ năng và kiến thức để dự báo được rủi ro có thể xảy ra với dự án kinh doanh, từ đó có biện pháp phòng ngừa có hiệu quả. Cách tốt nhất để chống rủi ro là hành động khi chưa có rủi ro, đồng thời, nhà quản trị dự án cần hiểu thấu đáo triết lý: “Biết người, biết ta, trăm trận trăm thắng”. Biết mình, biết người giúp cho nhà quản trị dự án tránh được các rủi ro chủ quan, rủi ro liều lĩnh và rủi ro do hiếu thắng. 6.3.1.2. Dự báo rủi ro • Nhận dạng mối nguy hiểm và rủi ro Có nhiều loại rủi ro có thể xảy đến với dự án. Phần lớn các rủi ro này đều có thể được nhận dạng. Vấn đề đặt ra là chúng ta phải nhận dạng được nguyên nhân tiềm năng của rủi ro và các hậu quả tương tự. Có nhiều loại rủi ro rất dễ nhận biết và cũng rất dễ điều tiết, nhưng cũng có rất nhiều rủi ro rất khó nhận dạng hoặc nhận dạng sai. Do đó, có nhiều rủi ro tồn tại và được lưu giữ trong một thời gian dài một cách vô tình vì đơn giản là không ai nhận biết chúng. Một số nguyên nhân khiến không nhận dạng được tất cả các rủi ro: o Một số rủi ro không thấy được và ít khi xảy ra. Nếu một rủi ro là nguyên nhân của một tổn thất nào đó, đó sẽ là một rủi ro nguy hiểm. o Do trong quá trình hoạt động, một số điều khoản đã không được đưa vào hợp đồng. o Trong tự nhiên, thường có rất nhiều tổn thất nhỏ xuất hiện ngoài sự hiện diện của rủi ro, trong khi các tổn thất lớn lại ít xuất hiện. 137
  12. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án Rủi ro đe dọa tới tài sản và thu nhập của dự án là một sự tổng hợp giữa rủi ro thuần túy, rủi ro thương mại và rủi ro suy đoán. Các loại rủi ro sau đây thường xuất hiện trong kinh doanh ở các mức độ khác nhau: o Tổn thất vật chất do tài sản của dự án bị hủy hoại hoặc bị hư hỏng. o Các hành động phạm pháp như: trộm cắp, lừa đảo… là nguyên nhân gây nên tổn thất. o Hậu quả của tổn thất gây ra cho dự án. o Trách nhiệm pháp lý đối với dự án. o Quản lý tồi. o Phá sản công nghệ dẫn đến giảm nhu cầu hay cung ứng không đủ số lượng sản phẩm. o Sự thay đổi cơ cấu dân số, thói quen khách hàng và các thay đổi xã hội. o Rủi ro từ yếu tố chính trị. o Rủi ro kinh tế. o Rủi ro môi trường. • Ước tính tổn thất lớn nhất Khi triển khai các chương trình quản trị rủi ro cho dự án, nhà quản trị cần nắm được hai khái niệm cơ bản: “Khả năng thiệt hại lớn nhất” và “Thiệt hại có thể lớn nhất”. o Khả năng thiệt hại lớn nhất: biểu hiện qua tổng thiệt hại tài chính có thể xảy ra trong trường hợp xấu nhất. o Thiệt hại có thể lớn nhất: tổng chi phí thiệt hại lớn nhất xảy ra trong những trường hợp bình thường. Trong nhiều trường hợp, chúng ta không thể thực hiện được kế hoạch giảm thiểu thiệt hại đối với các khả năng xấu nhất. Đó thường là các rủi ro bất khả kháng mang lại. Ở đây không có một cơ sở nào để chúng ta có thể nhận biết thiệt hại về tài sản hữu hình chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong tổng thiệt hại tài sản. VÍ DỤ Dự án có một chiếc máy trị giá 100.000USD bị hỏng, phải sửa trong 3 tháng với chi phí sửa chữa là 20.000USD. Tuy nhiên, thiệt hại do máy hỏng có thể lên tới 1.000.000USD. Đối với bất kỳ ngành kinh doanh nào, sự phục hồi nhanh chóng sau sự cố là một yếu tố hết sức quan trọng. Điều đó góp phần giảm bớt sự thiệt hại về tài chính do rủi ro mang lại. Để có thể dự tính và xác định nguồn thiệt hại tiềm năng lớn nhất đối với dự án, nhà quản trị cần nhận biết được vấn đề, mọi tổn thất khả năng trực tiếp hay gián tiếp phải được đưa vào dự tính tổng thiệt hại tiềm năng và dự trù kế hoạch giải quyết chúng. • Đo lường rủi ro Trong nhận dạng rủi ro cần phải tính được tổng số thiệt hại từ rủi ro. Để thực hiện được việc tính toán tổn thất người ta có thể tiến hành so sánh rủi ro hiện hữu và với một rủi ro tương tự khác và đánh giá nó nếu: o Nó giống hệt như các loại rủi ro khác. o Giá trị chênh lệch giữa rủi ro hiện hữu và các loại rủi ro khác sẽ đựơc tính toán, từ đó có khả năng xác định được rủi ro cá biệt này thuộc nhóm rủi ro nào. 138
  13. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án Mặt khác, cần tiến hành đánh giá các yếu tố khác của môi trường để có sự đánh giá rủi ro một cách tổng thể, đánh giá xác suất có thể xảy ra của rủi ro một cách chính xác nhất. Cần phải xem xét: o Mức độ rủi ro có chấp nhận được hay không? o Nếu nó không thể chấp nhận, chúng ta sẽ giảm bớt rủi ro tới mức chấp nhận được. o Xác địnhmức chi phí hiệu quả cho vấn đề đo lường rủi ro. 6.3.1.3. Các biện pháp phòng ngừa rủi ro • Điều tiết rủi ro Điều tiết rủi ro có thể thực hiện được bằng cách: o Loại trừ hay né tránh rủi ro. o Giảm thiểu rủi ro bằng cách giảm tổn thất. Có thể giảm tổn thất bằng một số giải pháp: Làm giảm mức tổn thất Làm giảm sự hiện diện của tổn thất Tăng hiệu quả của hoạt động cứu hộ và phục hồi tổn thất với một chi phí kinh tế Chi phí điều tiết rủi ro được đo lường bằng hiệu quả giữa việc giảm chi phí đền bù tổn thất và chi phí kiểm soát tổn thất. • Loại trừ rủi ro Né tránh rủi ro “đóng vai trò an toàn” hay chọn rủi ro nhỏ nhất. Phương pháp này không được sử dụng rộng rãi nhưng đôi lúc nó cũng được áp dụng khi: o Rủi ro hoàn toàn không được từa nhận. o Các công ty hoặc cá nhân được chuẩn bị khả năng có thể xuất hiện rủi ro từ các rủi ro giả định. Né tránh rủi ro chỉ là một phương pháp dùng để xử lý những rủi ro không được chấp nhận. • Giảm thiểu rủi ro Giảm tần số xảy ra tổn thất, kết quả của nó có thể làm tăng hiệu quả kinh tế. Đây có thể kết quả của một hoặc cả hai nhân tố sau: o Rủi ro vật chất – nguyên nhân chủ yếu của tổn thất tập trung vào vấn đề kỹ thuật, cơ sở vật chất của dự án. o Rủi ro tinh thần và ý thức – phần lớn là do sự sai lầm của con người và đó chính là những trường hợp khó kiểm soát nhất. • Nguy hiểm tinh thần thường biểu hiện qua chi phí ẩn dưới các hình thức sau: o Chi phí ngưng làm việc o Chi phí ảnh hưởng tâm lý do xuất hiện tổn thất Nguy hiểm ý thức tinh thần và đạo đức phải được bảo đảm bằng mọt chi phí tổn thất tương đối lớn vì nó thường khó kiểm soát và ngăn ngừa nó là việc khó. • Ngăn ngừa và giảm tổn thất Việc giảm khả năng và hậu quả của rủi ro, gia tăng tối đa hiệu quả của hoạt động khắc phục hậu quả là phương pháp duy nhất không giống các mục tiêu khác của quản trị rủi ro. Nó không điều tiết rủi ro nhưng nó làm giảm bớt mức độ thiệt hại của rủi ro. Thực chất, nó liên quan tới vấn đề “Kiểm soát tổn thất”. 139
  14. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án • Chuyển giao tổn thất Đây là vấn đề chúng ta sẽ chuyển giao rủi ro của chúng ta tới một các nhân hay tổ chức khác. Vấn đề là làm sao chúng ta làm được việc này và cá nhân hay tổ chức nào sẽ nhận rủi ro cho chúng ta? Bảo hiểm là một cách thường được sử dụng trong chuyển giao rủi ro. Ngoài ra còn có thể có những cách thức khác như bảo hành, các hợp đồng thỏa thuận, góp vốn kinh doanh... Các hình thức này không giống với bảo hiểm, chúng không loại trừ hoàn toàn được rủi ro và tổn thất nhưng có thể chuyển giao một phần của rủi ro và hậu quả khi rủi ro xảy đến. Ví dụ: Bạn có dự án mở một xưởng làm mộc. Bạn cần đánh giá các rủi ro đối với dự án này và đưa ra các giải pháp cho từng loại rủi ro. 6.3.2. Khắc phục rủi ro 6.3.2.1. Khái niệm và mục đích • Khái niệm Khắc phục rủi ro dự án là việc các nhà quản trị dự án bằng những biện pháp, hành động được dự tính từ trước (các biện pháp dự phòng) hay các hành động giải quyết tình huống tức thời giảm thiểu tối đa những thiệt hại khi rủi ro xảy ra với dự án. • Mục đích o Giảm thiểu thiệt hại. o Thông thường, bất cứ rủi ro nào khi xảy ra cũng mang lại cho hoạt động kinh doanh nói chung và dự án nói riêng những thiệt hại nhất định. Do đó, việc giảm thiểu tối đa thiệt hại đối với dự án là nhiệm vụ của các nhà quản trị rủi ro. Nhà quản trị có thể thực hiện bằng cách dự đoán và né tránh rủi ro trước khi nó xảy ra hoặc bằng mọi cách khắc phục hậu quả khi nó rủi ro xảy ra. o Điều chỉnh kịp thời. o Khi ta lên kế hoạch thực hiện một công việc, sẽ phải có lộ trình để thực hiện công việc đó. Đặc biệt là dự án, các hoạt động được sắp xếp theo môt trình tự logic và có lộ trình thời gian xác định. Khi rủi ro xảy ra, tất cả các công việc trong trình tự đó kể từ khi rui ro xảy ra có thể sẽ không còn phù hợp nữa. Tất yếu là các nhà quản trị cần phải thực hiện điều chỉnh một hoặc nhiều hành động trong hệ thống đó. o Không phải lúc nào thực hiện điều chỉnh tức thời cũng là tốt bởi lẽ chúng ta cần thời gian để suy nghĩ và đưa ra phương án tối ưu. Tuy nhiên, nếu có thể đưa ra phương án càng nhanh thì sẽ càng hạn chế được thiệt hại rủi ro gây ra. o Tiết kiệm chi phí. o Trong tất cả mọi trường hợp, vấn đề chi phí luôn được quan tâm. Trong khắc phục rủi ro dự án, chi phí cần được quan tâm bởi nguồn lực tài chính dự án là xác định. Các nhà quản trị dự án nếu không có cách xử lý tốt thì chi phí do việc khắc phục hậu quả cũng có thể tự nó trở thành một dạng rủi ro dự án (nếu quá cao so với hiệu quả mà nó mang lại). 140
  15. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án 6.3.2.2. Kế hoạch phục hồi và khắc phục hậu quả Không một nhà quản trị nào chấp nhận thiệt hại. Tuy nhiên, trong quản trị dự án các nhà quản trị gần như phải tiến hành công việc trong sự hiện hữu thường xuyên của rủi ro và thiệt hại. Chính vì vậy, các nhà quản trị dự án luôn phải có giải pháp để phục hồi và khắc phục hậu quả. Việc phục hồi và khắc phục hậu quả được thực hiện khá đa dạng. Thông thường, các nhà quản trị dự án sẽ tiến hành công việc này ở hai mốc thời gian khác nhau. • Lên kế hoạch phục hồi và khắc phục hậu quả khi rủi ro chưa xảy ra Bản thân hoạt động dự án mang nhiều khía cạnh về thời gian khác nhau. o Khi ta lập dự án, đây là hoạt động hướng tới tương lai. o Khi ta triển khai dự án, đây là hoạt động để hiện thực hóa tương lai. o Khi ta tiến hành khai thác dự án, đây mới là lúc ta khẳng định xem dự án có mang lại hiệu quả như mong muốn hay không. Khi xây dựng dự án, các nhà quản trị chủ yếu dựa trên các thông số hiện tại, qua sự phân tích đánh giá kết hợp với các chính sách để đưa ra các dự đoán về tương lai. Chính vì vậy, khi lên kế hoạch hạn chế hậu quả rủi ro, các nhà quản trị dự án hoàn toàn có thể đưa ra các kế hoạch dựa trên kết quả của quá trình xây dựng dự án. Các nhà quản trị sẽ đưa ra các dự đoán về các loại rủi ro có thể xảy ra, mức độ nghiêm trọng của từng loại rủi ro, xác suất xảy ra của các loại rủi ro… Đồng thời dự đoán mức độ thiệt hại của rủi ro khi nó xảy ra. Từ đó, các nhà quản trị dự án đưa ra kế hoạch khắc phục hậu quả trên các mặt: o Tài chính; o Nhân lực; o Công nghệ; o Thời gian; o Kế hoạch… Thực hiện theo cách này là khó bởi lẽ dự đoán không đảm bảo tính chính xác. Tuy nhiên, nếu có thể làm tốt thì lại giúp dự án gần như tránh được rủi ro. • Lên kế hoạch phục hồi và khắc phục hậu quả khi rủi ro xảy ra Nhìn và nhận định cái có sẵn luôn dễ hơn việc đưa ra các dự đoán và dựa vào các dự đoán đó. Khi rủi ro xảy ra, các nhà quản trị đã nắm bắt được nội dung và bản chất của nó, chính vì vậy việc đưa ra các kế hoạch khắc phục sẽ mang lại hiệu quả cao hơn. Thông thường, các nhà quả trị dự án sẽ tiến hành theo một trình tự: Bước 1: Tiếp nhận rủi ro. Bước 2: Phân tích, đánh giá rủi ro. Bước 3: Đánh giá hậu quả rủi ro mang lại. Bước 4: Đưa ra các kế hoạch khắc phục và phục hồi hậu quả. Bước 5: Lựa chọn và triển khai phương án tối ưu. 141
  16. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án TÓM LƯỢC CUỐI BÀI • Rủi ro trong kinh doanh nói riêng và trong cuộc sống nói chung luôn là vấn đề khó giải quyết và khó khống chế. Chúng ta không thể nhìn thấy để lảng tránh mà buộc phải chấp nhận khi nó xảy ra. • Rủi ro rất đa dạng, luôn tồn tại quanh tất cả mọi sự vật hiện tượng chứ không mất đi. Chúng là một “phần tất yếu” trong cuộc sống. Cần nhìn nhận rủi ro trên khía cạnh tích cực, coi đó như một động lực thúc đẩy sự phát triển. • Các biện pháp để phòng tranh rủi ro có nhiều nhưng theo tác giả thì khó có thể phòng ngừa tất cả. Do đó hiệu quả nhất là chúng ta luôn chuẩn bị tinh thần, các phương án khắc phục và các giải pháp để biến rủi ro thành cơ hội theo tinh thần “không có rủi ro cho tất cả”. 142
  17. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án CÂU HỎI CUỐI BÀI 1. Trình bày các quan điểm tiếp cận rủi ro trong kinh doanh. Ý nghĩa của việc nhận thức đúng về rủi ro. 2. Trình bày quan điểm về quản trị rủi ro. 3. Phân tích nội dung các phương pháp phòng ngừa rủi ro. 4. Vì sao nhà kinh doanh chấp nhận rủi ro? 5. Các giải pháp cơ bản được sử dụng trong khắc phục rủi ro. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM Câu 1. Rủi ro là… a. Những điều bất chợt xảy ra b. Những điều luôn mang lại thiệt hại c. Những điều không tốt lành, bất ngờ xảy đến d. Khác Câu 2. Về truyền thống, rủi ro là a. Gắn với đời sống b. Do siêu nhiên mang lại c. Do biến động khách quan d. Tất cả các loại trên Câu 3. Rủi ro và may mắn a. Luôn đi cùng nhau b. Không bao giờ tồn tại song song c. Rủi ro luôn nhiều hơn may mắn d. Tất cả đều không đúng Câu 4. Quản trị rủi ro là a. Nhận biết và tránh rủi ro b. Xây dựng các phương án phòng ngừa c. Lên kế hoạch khắc phục hậu quả d. Tất cả đều sai Câu 5. Quản trị rủi ro giúp dự án… a. Né tránh rủi ro b. Ngăn ngừa rủi ro c. Khắc phục hậu quả d. Tất cả Câu 6. Dự báo rủi ro co tác dụng giúp các nhà quản trị dự án… 143
  18. Bài 6: Quản trị rủi ro dự án a. Nhận biết trước rủi ro b. Lên kế hoạch đề phòng c. Lên danh mục các rủi ro d. Theo bạn:……………………………. Câu 7. Giảm thiểu rủi ro là a. Hạn chế việc xảy ra của rủi ro b. Giảm tần suất xuất hiện rủi ro c. Giảm thiểu thiệt hại của rủi ro d. Tất cả đều sai Câu 8. Chấp nhận rủi ro có phải là… a. Liều mạng tìm kiếm lợi nhuận b. Coi như không có rủi ro c. Luôn đối đầu với rủi ro d. Chuẩn bị sẵn các phương án đề phòng và khắc phục hậu quả Câu 9. San sẻ rủi ro luôn đi cùng a. An toàn trong hoạt động dự án b. Tránh được rủi ro c. Chia sẻ cơ hội d. Tất cả đều đúng e. Tất cả đều sai Câu 10. Nhà quản trị dự án phải làm gì để đối phó với rủi ro: a. Né tránh b. Chạy trốn c. Đương đầu d. Chấp nhận Câu 11. Các yêu cầu đối với việc khắc phục hậu quả… a. Kịp thời b. Tiết kiệm chi phí c. Giảm thiểu thiệt hại d. Tất cả 144
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2