THANH HOÁ, NĂM 2017
1
S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O THANH HOÁ Ở Ụ Ạ
TR NG THPT DÂN T C N I TRÚ THANH HÓAƯỜ Ộ Ộ
SÁNG KI N KINH NGHI MẾ Ệ
RÈN LUY N CHO H C SINH S D NG CÔNG TH CỆ Ọ Ử Ụ Ứ
T S TH TÍCH Đ GI I M T S BÀI TOÁN HÌNHỶ Ố Ể Ể Ả Ộ Ố
H C KHÔNG GIAN L P 12Ọ Ớ
Ng i th c hi n: Nguy n Th Nhungườ ự ệ ễ ị
Ch c v : Giáo viênứ ụ
SKKN thu c lĩnh m c (môn): Toánộ ự
M C L CỤ Ụ
PH N M ĐU ………………………………………………………………...2Ầ Ở Ầ
Lí do ch n đ tài ọ ề ………………………………………………………………...2
PH N N I DUNG ……………………………………………………………...3Ầ Ộ
A. C s lí lu n…………………………………………………………………..3ơ ở ậ
B. Th c tr ng c a đ tài………………………………………………………….ự ạ ủ ề 4
C. Gi i quy t v n đ…………………………………………………………….. ả ế ấ ề 5
I . C s lí thuy t ……………………………………………………………….. 5ơ ở ế
II. M t s d ng bài t p ………………………………………………………….ộ ố ạ ậ .6
1. Rèn luy n cho h c sinh s d ng công th c t s th tích gi i bài toánệ ọ ử ụ ứ ỉ ố ể ả tính t sỉ ố
th tích các kh i đa di n ể ố ệ ……………………………………………....................6
2. Rèn luy n cho h c sinh s d ng công th c t s th tích gi i bài toánệ ọ ử ụ ứ ỉ ố ể ả
tính kho ng cách ả…………………………………………………. …………...12
3. Rèn luy n cho h c sinh s d ng công th c t s th tích gi i bài toán ch ngệ ọ ử ụ ứ ỉ ố ể ả ứ
minh đng th c và b t đng th c hình h c ẳ ứ ấ ẳ ứ ọ …………………………………...16
K T LU N ……………………………………………………………………19Ế Ậ
2
M ĐUỞ Ầ
Lý do ch n đ tàiọ ề :
Toán h c là m t ngành khoa h c g n li n v i nh ng suy lu n logic ch t ch ,ọ ộ ọ ắ ề ớ ữ ậ ặ ẽ
tính chính xác và ng n g n.Trong quá trìnhắ ọ gi ng d y, tôi nh n th y h c sinh r tả ạ ậ ấ ọ ấ
e ng i h c môn hìnhạ ọ h c không gian vìọ các em th ng có tâm lí: Bài t p trongườ ậ
ph n này quá khó, hình v không tr c quan, không bi t cách trình bày l i gi iầ ẽ ự ế ờ ả
m t bài toán m ch l c, logic. Chính vì th có r t nhi u h c sinh h c y u mônộ ạ ạ ế ấ ề ọ ọ ế
h c này ,v ph n giáo viên cũng g p không ít khó khăn khi truy n đt n i dungọ ề ầ ặ ề ạ ộ
ki n th c .ế ứ Trong nh ng năm g n đây, trong đ thi tuy n sinh vào Đi h c, Caoữ ầ ề ể ạ ọ
đng th ng g p các bài toán tính th tích c a các kh i đa di n và m t s bàiẳ ườ ặ ể ủ ố ệ ộ ố
toán liên quan đn th tích c a kh i đa di n , h c sinh th ng t ra lúng túng khiế ể ủ ố ệ ọ ườ ỏ
gi i d ng toán này...ả ạ
Qua nhi u năm gi ng d y môn h c này tôi cũng đúc k t đc m t s kinhề ả ạ ọ ế ượ ộ ố
nghi m V i mong mu n góp ph n rèn luy n t duy sáng t o c a h c sinh, kh iệ ớ ố ầ ệ ư ạ ủ ọ ơ
d y đc h ng thú h c t p yêu thích môn Toán qua các bài toán th tích trongậ ượ ứ ọ ậ ể
hình h c, tôi đã tìm tòi qua sách báo, đng nghi p đ tìm ra ph ng pháp, cáchọ ồ ệ ể ươ
gi i bài t p phù h p v i h c sinh.ả ậ ợ ớ ọ
3
A. C S LÍ LU N:Ơ Ở Ậ
Khi gi i m t bài toán v hình h c không gian ngoài yêu c u đc k đ bàiả ộ ề ọ ầ ọ ỹ ề
,phân tích gi thuy t bài toán ,v hình đúng ta còn ph i chú ý đn nhi u y u tả ế ẽ ả ế ề ế ố
khác nh : C n xác đnh thêm các y u t khác trên hình v ,n i dung ki n th c nàoư ầ ị ế ố ẽ ộ ế ứ
liên quan đn v n đ đc đt ra,trình bày bài nh th nào cho đúng đn …ế ấ ề ượ ặ ư ế ắ
Ngoài ra chúng ta còn n m v ng h th ng lí thuy t ,ph ng pháp tính th tích choắ ữ ệ ố ế ươ ể
t ng d ng toán. Vì v y trong quá trình gi ng d y, giáo viên c n chú tr ng g iừ ạ ậ ả ạ ầ ọ ợ
đng c h c t p , phát huy tính ch đng sáng t o c a h c sinh trong vi c lĩnhộ ơ ọ ậ ủ ộ ạ ủ ọ ệ
h i tri th c. T đó kích thích các em phát tri n t duy m t cách t t h n.ộ ứ ừ ể ư ộ ố ơ
Đ giúp các em h c t t h n, giáo viên c n t o cho h c sinh h ng thú h cể ọ ố ơ ầ ạ ọ ứ ọ
t p, c n cho h c sinh th y đc nhu c u nh n th c là quan tr ng. Con ng iậ ầ ọ ấ ượ ầ ậ ứ ọ ườ
mu n phát tri n c n ph i có tri th c, c n ph i h c h i. Giáo viên c n bi t đnhố ể ầ ả ứ ầ ả ọ ỏ ầ ế ị
h ng, giúp đ t ng đi t ng h c sinh phù h p v i năng l c c a c a các em,ướ ỡ ừ ố ượ ọ ợ ớ ự ủ ủ
xây d ng cho các em ni m say mê tìm ki m, khám phá tri th c.ự ề ế ứ
4
B.TH C TR NG Đ TÀI: Ự Ạ Ề
1.Th i gian và các b c ti n hành:ờ ướ ế
Tìm hi u đi t ng h c sinh kh i 12 các năm h c :2014-2015 ,2015-2016,ể ố ượ ọ ố ọ
2016-2017
2.Kh o sát ch t l ng đu năm môn hình h c:ả ấ ượ ầ ọ
Thông qua vi c cho h c sinh làm bài t p hình h c không gian k t qu thuệ ọ ậ ọ ế ả
đc có 25% h c sinh l p c b n và 75% l p nâng cao có th v đúng hình vàượ ọ ớ ơ ả ớ ể ẽ
làm đc m t s ý đn gi n.ượ ộ ố ơ ả
3. Tìm hi u nguyên nhân d n đn k t qu trênể ẫ ế ế ả :
Tôi nh n th y đa s h c sinh có k t qu ch a cao. Vì v y vi c lĩnh h i ki nậ ấ ố ọ ế ả ư ậ ệ ộ ế
th c và rèn luy n kĩ năng h c sinh đòi h i nhi u công s c và th i gian. Sứ ệ ở ọ ỏ ề ứ ờ ự
nh n th c c a h c sinh th hi n khá rõ các đi m sau:ậ ứ ủ ọ ể ệ ở ể
- Ki n th c c b n n m ch a ch c.ế ứ ơ ả ắ ư ắ
- Ý th c h c t p c a h c sinh ch a th c s t t.ứ ọ ậ ủ ọ ư ự ự ố
- H c sinh có tâm lí s h c môn hình h c.ọ ợ ọ ọ
Đây là môn h c đòi h i t duy, th c s khó đi v i h c sinh . Nhi u emọ ỏ ư ự ự ố ớ ọ ề
h ng ki n th c t l p d i, ý th c h c t p ch a cao nên ch a xác đnh đcổ ế ứ ừ ớ ướ ứ ọ ậ ư ư ị ượ
đng c h c t p, ch a th y đc ng d ng c a môn hình h c trong đi s ngộ ơ ọ ậ ư ấ ượ ứ ụ ủ ọ ờ ố
hàng ngày.
5