Rối loạn xử lý cảm giác giác quan ở trẻ mắc rối loạn phổ tự kỷ tại Bệnh viện Nhi Thái Bình

Rối loạn phổ tự kỷ (RLPTK) là một rối loạn phát triển thần kinh phức tạp, đặc trưng bởi những thách thức trong giao tiếp xã hội và hành vi lặp lại, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống của trẻ và gia đình. Trong số các đặc điểm đi kèm, rối loạn xử lý cảm giác (RLXLCG) được ghi nhận là phổ biến ở trẻ RLPTK, ảnh hưởng đến cách trẻ tiếp nhận và phản ứng với các kích thích giác quan từ môi trường. Việc nhận diện và hiểu rõ các dạng RLXLCG này là tối quan trọng để xây dựng các chiến lược can thiệp sớm và hiệu quả, giúp cải thiện khả năng hòa nhập và phát triển toàn diện cho trẻ. Tuy nhiên, các nghiên cứu chuyên sâu về đặc điểm của RLXLCG ở trẻ RLPTK tại Việt Nam, đặc biệt là ở các bệnh viện tuyến tỉnh như tại Thái Bình, còn hạn chế. Nghiên cứu này nhằm mục đích mô tả đặc điểm lâm sàng của rối loạn xử lý cảm giác ở trẻ mắc rối loạn phổ tự kỷ, từ đó góp phần vào việc chẩn đoán và điều trị tốt hơn.

Các bác sĩ nhi khoa, bác sĩ tâm thần trẻ em, nhà tâm lý học lâm sàng, nhà trị liệu hoạt động (ergotherapist), nhà giáo dục đặc biệt, nghiên cứu sinh và các chuyên gia y tế làm việc trong lĩnh vực rối loạn phát triển thần kinh, đặc biệt là rối loạn phổ tự kỷ.

Nghiên cứu mô tả cắt ngang này được thực hiện trên 112 trẻ từ 2 đến 6 tuổi mắc rối loạn phổ tự kỷ (RLPTK) tại Bệnh viện Nhi Thái Bình nhằm khảo sát đặc điểm lâm sàng của rối loạn xử lý cảm giác (RLXLCG). Các trẻ được chẩn đoán xác định RLPTK và phụ huynh cung cấp thông tin dựa trên Bảng kiểm các triệu chứng rối loạn xử lý cảm giác (Sensory Processing Disorder Checklist). Kết quả cho thấy 90,18% trẻ RLPTK trong mẫu nghiên cứu có ít nhất một loại RLXLCG, trong đó 66,07% trẻ bị ảnh hưởng ở ba giác quan trở lên. RLXLCG thị giác là phổ biến nhất (83,9%), tiếp theo là xúc giác (70,5%) và tiền đình (69,6%), trong khi khứu giác chiếm tỷ lệ thấp nhất (40,1%). Nghiên cứu cũng chỉ ra mối liên hệ chặt chẽ giữa mức độ nặng của RLPTK, tình trạng chậm phát triển tâm thần và rối loạn hành vi đi kèm với tỷ lệ mắc các loại RLXLCG cao hơn đáng kể. Các nhóm trẻ RLPTK có mức độ nặng, chậm phát triển nặng hoặc có rối loạn hành vi đều cho thấy tỷ lệ mắc RLXLCG ở hầu hết các giác quan cao hơn so với các nhóm nhẹ hơn. Điều này khẳng định tầm quan trọng của việc phát hiện sớm và can thiệp trị liệu điều hòa cảm giác giác quan trong chương trình hỗ trợ cho trẻ mắc RLPTK. Các phát hiện này cung cấp dữ liệu quan trọng cho các nhà lâm sàng và trị liệu tại Việt Nam, đặc biệt ở các tỉnh như Thái Bình, để phát triển các chiến lược can thiệp cá nhân hóa hiệu quả, giúp trẻ cải thiện khả năng thích ứng, giảm thiểu hành vi rối loạn và tăng cường hòa nhập cộng đồng.