S GDĐT ĐNG THÁPỞ Ồ
TR NG THPT TR NG XUÂNƯỜ ƯỜ C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI TỘ Ộ Ủ Ệ
NAM
Đc l p - T do - H nh phúcộ ậ ự ạ
SÁNG KI N KINH NGH M NĂM H C 2013 -2014Ế Ệ Ọ
Tên SKKN: GI I NHANH, HI U QU BÀI T P VI T C NG Đ DÒNG ĐI NẢ Ệ Ả Ậ Ế ƯỜ Ộ Ệ
XOAY CHI UỀ
Tác gi :ả Lê Ph c Sangướ
Ch c v :ứ ụ Giáo viên, môn V t lýậ
N i dung sáng ki n kinh nghi mộ ế ệ
I. Th c tr ng và nguyên nhânự ạ
1. Gi i thi u v kh o sát th c tr ngớ ệ ế ả ự ạ
a. Th i gian, đa đi m,ờ ị ể
Th i gian: tháng 11 năm 2013 t i tr ng THPT Tr ng Xuânờ ạ ườ ườ
b. N i dung, đi t ng tham gia và hình th c kh o sátộ ố ượ ứ ả
N i dung kh o sát th c tr ng c a đ tài là h c sinh l p 12cb2: xác đnh kĩ năng v nộ ả ự ạ ủ ề ọ ớ ị ậ
d ng công th c đ gi i bài t p vi t bi u th c tính hi u đi n th xoay chi u; xác đnh kĩ năngụ ứ ể ả ậ ế ể ứ ệ ệ ế ề ị
s d ng máy tính c m tay c a h c sinh; h ng d n l a ch n, s d ng máy tính c m tay đử ụ ầ ủ ọ ướ ẫ ự ọ ử ụ ầ ể
tính nhanh các bài toán; cho h c sinh v n d ng cách tính nhanh đ gi i bài t p.ọ ậ ụ ể ả ậ
Đi t ng và kh o sát: 38 h c sinh l p 12cb2 đang h c t i tr ng THPT Tr ngố ượ ả ọ ớ ọ ạ ườ ườ
Xuân
2. Th c tr ng kĩ năng v n d ng công th c đ gi i bài t p c a h c sinh qua kh oự ạ ậ ụ ứ ể ả ậ ủ ọ ả
sát
Hi n nay, khi mà hình th c thi tr c nghi m khách quan đc áp d ng trong kì thi t tệ ứ ắ ệ ượ ụ ố
nghi p, yêu c u v vi c nh n d ng đ gi i nhanh và t i u các câu tr c nghi m, đc bi t làệ ầ ề ệ ậ ạ ể ả ố ư ắ ệ ặ ệ
các câu tr c nghi m đnh l ng là r t c n thi t đ có th đt đc k t qu cao trong kì thi.ắ ệ ị ượ ấ ầ ế ể ể ạ ượ ế ả
1
Kh năng ghi nh và v n d ng ki n th c đ gi i bài t p c a các em h c sinh kh i c b n làả ớ ậ ụ ế ứ ể ả ậ ủ ọ ố ơ ả
t ng đi y u, các em không gi i quy t đc các bài toán đòi h i áp d ng nhi u công th c.ươ ố ế ả ế ượ ỏ ụ ề ứ
Đây là k t qu th ng kê kh o sát h c sinhế ả ố ả ọ
Hi n nay, vi c s d ng máy tính c m tay c a giáo viên cũng nh h c sinh đã tr nênệ ệ ử ụ ầ ủ ư ọ ở
ph bi n trong tr ng h c, máy tính h tr tính toán các phép toán t đn gi n đn ph c t pổ ế ườ ọ ỗ ợ ừ ơ ả ế ứ ạ
nh : h ph ng trình b c nh t hai n, h ph ng trình b c nh t ba n, gi i ph ng trìnhư ệ ươ ậ ấ ẩ ệ ươ ậ ấ ẩ ả ươ
b c hai, b c ba, tính toán s ph c…Nh ng vi c s d ng chúng trong vi c gi i các bài toánậ ậ ố ứ ư ệ ử ụ ệ ả
V t lí đi v i h c sinh còn là vi c r t m i. Th c t có r t ít tài li u h ng d n s d ng máyậ ố ớ ọ ệ ấ ớ ự ế ấ ệ ướ ẫ ử ụ
tính c m tay trong vi c gi i các bài t p V t lí.ầ ệ ả ậ ậ
Đi n xoay chi u ệ ề được xem là một phần trọng điểm của chương trình vật lý và trong
k thi t t nghi p trung h c ph thông năm nào cũng có. Đây lỳ ố ệ ọ ổ à một loại toán hay, có thể giúp
học sinh đào sâu suy nghĩ, tư duy, rèn luyện tính kiên trì và cẩn thận. Nh ng khi gi i toánư ả
b ng ph ng pháp thông th ng xong h c sinh l i không tin t ng vào k t qu mình v aằ ươ ườ ọ ạ ưở ế ả ừ
làm.
K năng s d ng máy tính c a các em h c sinh còn y u và còn thi u. M t khác đi nỹ ử ụ ủ ọ ế ế ặ ệ
xoay chi u có quá nhi u các công th c khó h c khó nh . Trong nhi u năm nay, máy Casio Fxề ề ứ ọ ớ ề
570 đã s d ng khá nhi u nh ng nhi u em ch a thu n th c, do đó, là m t giáo viên tôi c nử ụ ề ư ề ư ầ ụ ộ ầ
h ng d n c thướ ẫ ụ ể cho h c sinh v a có k năng áp d ng máy tính Casio 570.ọ ừ ỹ ụ
B ng s 1ả ố
STT H và tênọĐTB
1 Ph m H Hoàiạ ồ B oả3.5
2 Nguy n Ti nễ ế Đtạ6
3 Mai Th Ng cị ọ Giàu 7
4 Nguy n VănễHàng 4
5 Hu nh ThanhỳHoài 7
6 Tr n VănầHoàng 6
2
7 Nguy n Th C mễ ị ẩ H ngồ7
8 Nguy n ThuýễHu nhỳ4.5
9 Võ T ng Tu nố ấ Ki tệ4
10 Võ ThịKi uề6
11 Ngô Hoàng Anh Khôi 7.5
12 Lê Văn Lâm 7
13 Nguy n ChíễLinh 4
14 Nguy n Th Thùyễ ị Linh 6
15 Nguy n Th Thanhễ ị Loan 6
16 Phan Văn M nế6
17 Đinh Minh Nghĩa 5.5
18 Nguy n VănễNgoan 4
19 Nguy n Th Nhễ ị ư Ng cọ6.5
20 Tr nh Hoàng BíchịNg cọ8
21 Ngô Th Tị ố Nguyên 4
22 Nguy n Trung KiênễNh nẫ4
23 Ph m VănạNh tậ6
24 Hu nh Th Y nỳ ị ế Nhi 6
25 Đoàn Th Qu nhị ỳ Như7
26 Nguy n VănễQuí4.5
27 Lê Minh Tâm 8
28 Bùi Th C mị ẩ Tiên 6
29 Đ Th C mỗ ị ẩ Tiên 4
30 Nguy n VănễTi nế3
31 Võ Văn Tính 6
32 Nguy n Th Thuễ ị Tuy nề4
33 Lê H ngồThái 8
34 Võ ThịThi 8
35 Tr nh CôngịThi nệ8
36 Âu Th KimịThùy 4
37 Tr ng Th Di mươ ị ễ Trinh 6
38 Tr n Tu nầ ấ Vũ4
Nh n xét: kh năng áp d ng công th c đ gi i bài t p và dùng b m máy c a các em h c sinhậ ả ụ ứ ể ả ậ ấ ủ ọ
y u, tính toán và b m máy ch a chính xác.ế ấ ư
3
C th : đi m < 5: 14/38 đánh giá (36,84%); đi m 5 – <8: 19/38 đánh giá (50%); đi m 8 trụ ể ể ể ể ở
lên: 5/38 đánh giá (13,16%). T l đi m d i trung bình còn khá nhi u, đi m trên trung bìnhỷ ệ ể ướ ề ể
h n 60%ơ
3. Đánh giá th c tr ng và nguyên nhân:ự ạ
a. Đánh giá th c tr ngự ạ
-Ưu đi m:ể
M t s em h c sinh r t năng n , ch u khó h c t p và ý ki n th c m c nh ng bàiộ ố ọ ấ ổ ị ọ ậ ế ắ ắ ữ
ch a hi u, chú ý nghe gi ng bài và áp d ng ki n th c r t t t. K t qu trên trung bình h nư ể ả ụ ế ứ ấ ố ế ả ơ
phân n a cho th y các em có s c g ng ử ấ ự ố ắ
-Nh c đi m:ượ ể
K t qu d i đi m trung bình nhi u, có s chênh l ch l n v i đi m trên trung bình.ế ả ướ ể ề ự ệ ớ ớ ể
M t vài h c sinh ti p thu ch m, v n d ng y u không nhanh nh y nh các b n khác, m t sộ ọ ế ậ ậ ụ ế ạ ư ạ ộ ố
em l i l i bi ng, không thu c công th c và kĩ năng v n d ng kém nên k t qu th p.ạ ườ ế ộ ứ ậ ụ ế ả ấ
b. Nguyên nhân:
-Các em h c sinh h c y u ti p thu ch m, kh năng áp d ng ki n th c gi i bàiọ ọ ế ế ậ ả ụ ế ứ ả
t p h n ch .ậ ạ ế
-Các em h c nhi u môn h c áp l c h c t p l n năm cu i c p.ọ ề ọ ự ọ ậ ớ ố ấ
-Các em không ch u h c hay ch h c qua loa.ị ọ ỉ ọ
-K ho ch, ph ng pháp h c t p c a các em ch a hi u qu .ế ạ ươ ọ ậ ủ ư ệ ả
II. Các bi n pháp đã th c hi n:ệ ự ệ
1. Đnh h ng, đi u ch nh ph ng pháp h c t p phù h pị ướ ề ỉ ươ ọ ậ ợ
- Trong các ti t gi ng d y, tác đng đn nh n th c c a các em h c sinh có đngế ả ạ ộ ế ậ ứ ủ ọ ộ
c h c t p đúng đn, cũng nh thay đi cách h c sao cho phù h p và hi u quơ ọ ậ ắ ư ổ ọ ợ ệ ả
-T ch c cho h c sinh th y đc t m quan tr ng c a vi c xây d ng ph ngổ ứ ọ ấ ượ ầ ọ ủ ệ ự ươ
pháp h c phù h p.ọ ợ
2. H ng d n h c sinh s d ng máy tính c m tay đ gi i bài t pướ ẫ ọ ử ụ ầ ể ả ậ
4
-Đ gi i bài t p, h ng d n h c sinh bi t và chuy n đi đc các phím ch cể ả ậ ướ ẫ ọ ế ể ổ ượ ứ
năng trên máy tính c m tay.ầ
-Tính toán vài đi l ng c n thi t cho quá trình b m máy.ạ ượ ầ ế ấ
-V n d ng ki n th c đã h c vào bài t p c th .ậ ụ ế ứ ọ ậ ụ ể
-Th c hành đ rèn luy n kĩ năng b m máy.ự ể ệ ấ
Sau đây là các bài toán m u có h ng d n c th xoay quanh các bài t p vi t bi u th cẫ ướ ẫ ụ ể ậ ế ể ứ
tính hi u đi n th xoay chi u b ng cách s d ng máy tính Casio Fx-570.ệ ệ ế ề ằ ử ụ
B c 1: Ch n cài đt máy tínhướ ọ ặ
Ch n ch đ làm vi cọ ế ộ ệ Nút l nhệÝ nghĩa- K t quế ả
Ch đnh d ng nh p / xu t toán ỉ ị ạ ậ ấ n: ấSHIFT MODE 1 Màn hình xu t hi n ấ ệ Math.
Th c hi n phép tính s ph c ự ệ ố ứ n: ấMODE 2 Màn hình xu t hi n ấ ệ CMPLX
D ng to đ c c: rạ ạ ộ ự
θ
n: ấSHIFT MODE 3 2 Hi n th s ph c d ng: A ể ị ố ứ ạ
ϕ
Hi n th d ng đ các: ể ị ạ ề a + ib. n: ấSHIFT MODE 3 1 Hi n th s ph c d ng: ể ị ố ứ ạ a+bi
Ch n đn v đo góc là Rad (R) ọ ơ ị n: ấSHIFT MODE 4 Màn hình hi n th ch R ể ị ữ
Ho c ặCh n đn v đo góc là đ ọ ơ ị ộ
(D)
n: ấSHIFT MODE 3 Màn hình hi n th ch D ể ị ữ
Nh p ký hi u góc ậ ệ
n ấSHIFT (-) Màn hình hi n th ể ị
Nh p ký hi u ph n o i ậ ệ ầ ả n ấENG Màn hình hi n th i ể ị
(Tùy vào các d ng bài t p mà ta s d ng ch n ch đ máy tính cho h p lí)ạ ậ ử ụ ọ ế ộ ợ
B c 2: Vi t cú pháp công th c tính c ng đ dòng đi nướ ế ứ ườ ộ ệ
i = u/
Z
= U0
u
ϕ
( R + ( ZL – ZC) i) (
Z
vi t d i d ng s ph c)ế ướ ạ ố ứ
B c 3: Tính các đi l ng ướ ạ ượ U0 ,
u
ϕ
, R , ZL , ZC t gi thuy t đ bàiừ ả ế ề
B c 4:ướ Dùng máy tính b m s li u theo cú pháp trên, xem k t quấ ố ệ ế ả
Bài toán 1: M t m ch đi n xoay chi u R, L, C không phân nhánh có R = 100 ộ ạ ệ ề
Ω
,
C =
4
10 F
π
−
, L =
2H
π
. Hi u đi n th trong m ch có bi u th c u= ệ ệ ế ạ ể ứ
100 2 cos100 t
π
(V). Vi tế
bi u th c dòng đi n trong m ch?ể ứ ệ ạ
Gi i:ả
5
